2022-2 Öğütücü bilyalar ve öğütmeye mahsus eşya ithalatında ek mali yükümlülük önerisine ilişkin tebliğ (Mülga)
İTHALATTA KORUNMA
ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO:
2022/2)
27.07.2022 tarih ve 31905 sayılı R.G.
1015
5880
s.CK ile önlem yürürlüğe girmiştir
Kapsam
MADDE 1- (1) Bu
Tebliğ, 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Korunma Önlemleri
Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği
çerçevesinde 9/10/2021 tarihli ve 31623 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/8)
ile açılan korunma önlemi soruşturması sonucunda alınan kararı içermektedir.
Soruşturma
MADDE 2- (1) Ticaret
Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma
kapsamında ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu Ek-1'de
yer almaktadır.
Karar
MADDE 3- (1)
İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu soruşturma sonucunda varılan
tespitler ışığında, 7325.91.00.00.00 ve 7326.11.00.00.00 Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonları altında sınıflandırılan eşyaların ithalatında aşağıdaki
tabloda gösterildiği şekilde 3 (üç) yıl süreyle ek mali yükümlülük şeklinde
korunma önlemi uygulanmasına, Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri
Anlaşmasının (Anlaşma) 12.3 üncü maddesi gereğince soruşturma konusu eşyanın
ihracatçıları olarak önemli bir menfaati olan DTÖ üyeleri ile talep olması
halinde istişarelerde bulunulmasına, Anlaşmanın 9.1 inci maddesi gereğince
gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda
Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği
ile karar vermiştir.
GTİP
EŞYA TANIMI
EK MALİ
YÜKÜMLÜLÜK (ABD Doları/Ton)
1. Dönem
2. Dönem
3. Dönem
7325.91.00.00.00
Öğütücü bilyalar ve öğütmeye mahsus benzeri eşya
200
195
190
7326.11.00.00.00
Öğütücü bilyalar ve öğütmeye mahsus diğer eşya
(2) Birinci
fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle
uygulanmaya başlar.
Yürürlük
MADDE 4- (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 5- (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ek-1
ÖĞÜTÜCÜ BİLYA İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET
SONUÇ RAPORU
1.
SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
1.1.
Başvuru
Öğütücü
bilya ithalatında korunma önlemi uygulanmasına yönelik başvuru, yerli üretici
Grindballs Çelik Bilya San ve Tic. A.Ş. tarafından yapılmıştır. Soruşturmanın
açılmasını takiben, döküm bilya üreticisi Çemaş Döküm Sanayi A.Ş. de soruşturma
konusu ürünün ithalatında korunma önlemi alınması talebi ile yerli üretici
olarak soruşturma sürecine dâhil olmuştur. Bu çerçevede başvuru sahibi
firmalar, soruşturma konusu ürünün en
büyük yerli üreticileri olarak yerli üretiminin önemli bir kısmını (% 86)
gerçekleştirmektedir. Sektörde faaliyet gösteren ve korunma önlemi başvuru
sürecine dâhil olmayan diğer yerli üreticiler, Altın Bilya San. ve Tic. Ltd.
Şti ve Bifa Çelik Dövme San. ve Tic. Ltd. Şti.ise yerli üretimin geri kalanını
gerçekleştirmektedir.
Başvuru sahibi Grindballs, öğütücü bilya olarak
adlandırılan dövme ballex ve barex üretimini gerçekleştirmekte, başvuru konusu
ürünün diğer üreticisi ve Çemaş ise döküm öğütücü bilya üretimi yapmaktadır.
Bu veriler ışığında başvuru sahibi firmaların,
İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği'nin 2 nci maddesinde "yurtiçinde
faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli
bir kısmını üreten üreticiler" şeklinde belirtilen "yerli üretici" tanımını
karşıladığı ve bu çerçevede temsil şartını sağladığı değerlendirilmektedir.
1.2.
Soruşturma Açılması
Başvurunun ön incelemesinde başvuru konusu ürünün
ithalatında artış ve yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde zarar veya
zarar tehdidi bulunduğu, bunların arasında da illiyet bağının oluştuğuna
ilişkin iddialar İthalatta Korunma Önlemleri Kurulu'na (Kurul) sunulmuş olup,
Kurul başvuru konusu ürün için bir korunma önlemi soruşturması açılmasına karar
vermiştir.
Bu çerçevede, 9/10/2021 tarihli ve 31623 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/8)
ile bahsi geçen Kurul kararı ilan edilerek anılan eşya ithalatına karşı korunma
önlemi soruşturması açılmıştır. Ayrıca, soruşturmanın açıldığına ilişkin
bildirim, 13/10/2021 tarihinde G/SG/N/6/TUR/28 simgesi ile Dünya Ticaret Örgütü
internet sitesinde yayımlanmıştır.
1.3.
İlgili Taraflar
Soruşturma açılış Tebliğinde ilgili taraflara kendilerini
tanıtmaları, varsa sözlü olarak dinlenme taleplerini iletmeleri, istenen bilgi
ve belgeleri sunmaları için 30 gün süre verilmiş olup talep eden taraflar için
bu süre 10 gün uzatılmıştır. Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde 3 adet
yurtdışında yerleşik ihracatçı/üretici firma, 2 adet Türkiye'de yerleşik
ithalatçı/kullanıcı firma ve 7 adet yabancı hükümet, diplomatik temsilcilik ve
sektör kuruluşu niteliğinde diğer ilgili taraf olmak üzere toplam 12 ilgili
taraf başvurusu alınmış olup, ilgili tarafların listesi Ek-1'de
yer almaktadır.
1.4.
Yerinde İnceleme
Soruşturma kapsamında başvuru sahibi firmalar
tarafından Bakanlığımıza iletilen ekonomik göstergelerin doğruluğunu teyit
etmek ve soruşturma konusu ürünün üretim sürecine ilişkin bilgi temin etmek
amacıyla, 23/12/2021 tarihinde yerli üretici Grindballs firmasının Dilovası
Sanayi Bölgesinde yer alan üretim tesisinde ve 16/3/2022 tarihinde diğer yerli
üretici Çemaş firmasının Kırşehir'deki üretim tesisinde yerinde incelemeler
gerçekleştirilmiştir.
1.5.
Soruşturma Dönemi
Soruşturma dönemi olarak yıl bazında 2017 - 2020
yılları esas alınırken, dönemsel olarak anılan yılların yanı sıra 2021 yılının
ilk 9 aylık dönemine ait verilere de soruşturmada yer verilmiştir. Bunun
yanında, ithalatın güncel durumunu gözlemleyebilmek amacıyla 2022 yılının ilk 5
aylık ithalatı da soruşturma kapsamında değerlendirilmiştir.
1.6.
Soruşturma Süreci
1.6.1. İlgili Tarafları Dinleme Toplantısı ve Bireysel
Toplantılar
Soruşturma ilgili taraf soru formları soruşturma
açılış Tebliğinin yayımı itibariyle Bakanlığın internet sitesinde yayımlanmış
olup yerli üreticiler, ithalatçılar, yurt dışında yerleşik üretici/ihracatçılar
ve diğer ilgili taraflara görüşlerini iletmeleri için Tebliğin yayımından
itibaren 30 gün süre verilmiştir.
Soruşturma kapsamında ithalatçı, ihracatçı ve diğer
ilgili tarafların görüşlerinin dinlenilmesi amacıyla 12/4/2022 tarihinde kamu
dinleme toplantısı, Covid-19 nedeniyle video konferans yöntemi ile gerçekleştirilmiştir.
Kamu dinleme toplantısı sonrasında 22/4/2022 tarihine kadar Bakanlığımıza
ulaşan ilgili tarafların gizli olmayan görüşleri Bakanlığın internet sitesinde
yayınlanmıştır.
1.
2.
SORUŞTURMA KAPSAMI ÜRÜN
1.
2.1.
Genel Bilgiler
Soruşturma
konusu ürün, yürürlükte bulunan Türk Gümrük Tarife Cetveli'nde 7325.91.00.00.00
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda (GTİP) sınıflandırılan "Öğütücü bilyalar
ve öğütmeye mahsus benzeri eşya" tanımlı ürünler ile 7326.11.00.00.00GTİP'sinde
sınıflandırılan "Öğütücü bilyalar ve öğütmeye mahsus diğer eşya" tanımlı eşyadır.
2.2
Soruşturma
Konusu Ürünün Kullanım Alanları
Soruşturma
konusu ürün ticari olarak "öğütücü bilya" şeklinde tanımlanmakta olup, öğütme
ortamlarında (bilyalı değirmenler veya SAG değirmenler) cevherin ince boyutlara
öğütülmesinde kullanılmaktadır. Çelik öğütücü bilyalar 20 mm'den 125 mm'ye
kadar farklı boyutlarda üretilmektedir. Öğütücü bilyalar ağırlıklı olarak maden
ve çimento sanayilerinde sarf malzemesi olarak kullanılmaktadır.
2.3
Soruşturma
Konusu Ürünün Üretim Süreci
Dövme
öğütücü bilyaların üretim sürecinde, üretime girecek hammaddeler öncelikle
giriş kontrolüne tabi tutularak kabul edilir. Ardından indüksiyonlu ısıtma
sistemi ile 1.200 °C'ye kadar ısıtılan çelik çubuklar, homojen ve tam kontrollü
ısı dağıtımı ile haddelenmeye hazır hale getirilir. Hassas bilya haddeleme
metoduyla üründe kesintisiz ve homojen lif akışı sağlanır. Sonrasında ürünlerin
dayanımını arttırmak için ilgili ısıl işlem süreci uygulanır. Son kontrolün
ardından paketleme yapılarak ürün sevke hazır hale getirilir. Döküm bilya üretim
sürecinde ise demir indüksiyon ocaklarında 1500 °C ve üzeri sıcaklıklarda
ergitilmesi suretiyle eriyik hale getirilir ve kum kalıplar içerisinde döküm
kalıplara dökülerek bilya aşaması tamamlanır. Sonrasında kalıp üzerinde bulunan
yolluk-çapak giderme işlemleri ile temizlenerek en son aşama olan ısıl işlem
fırınlarında sertleşmesi sağlanır ve gerilim giderme ile paketlenerek ürün
sevke hazır hale edilir.
2.4
Benzer
ve Doğrudan Rakip Ürün
Üretim metotlarında bazı farklılıklar olmakla beraber döküm ve dövme
bilyalar ikame ürünlerdir. Bir ürün performansını arttırdığında diğeri ise
fiyatını düşürdüğünde birbirlerinden pazar alabilmekte ve direkt ikame
edilebilmektedir.
İthal ve yerli öğütücü bilya ürünü, birbirlerinin yerine
kullanılabilmekte ve fiziksel-kimyasal özellikleri ile üretim teknolojileri
açısından benzerlik göstermektedir. Bu faktörler göz önüne alındığında yerli
üretilen ürün ile ithal edilen ürün benzer ve doğrudan rakip ürün olarak
değerlendirilmektedir.
2.5
Soruşturma
Konusu Ürünün İthalatında Uygulanan Mevzuat
Soruşturma konusu ürünün ithalatında hâlihazırda
uygulanmakta olan Gümrük Vergisi ve Katma Değer Vergisi oranları Ek-2'de
gösterilmektedir.
3
İTHALATIN SEYRİ VE GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
Soruşturma konusu ürün için mutlak ve nispi ithalatın,
ithalatın yurt içi piyasadan aldığı payın ve ithalatın ülkelere göre
dağılımının yıllar itibariyle seyri aşağıda verilmektedir.
3.1
İthalatın Miktar ve
Oransal Değişimi
İTHALAT
Miktar (Kg)
Değer (ABD $)
B.F. ($/Kg)
Değişim %
Miktar (Ton)
Değer (ABD $)
B.F. ($/Kg)
2017
4.962.872
5.068.275
1,02
-
-
-
2018
4.884.137
5.514.585
1,13
-% 2
% 9
% 11
2019
5.743.519
6.124.285
1,07
% 18
% 11
-% 6
2020
6.438.673
6.474.473
1,01
% 12
% 6
-% 6
2020 (9)
4.180.353
4.264.233
1,02
-
-
-
2021 (9)
6.676.893
6.956.513
1,04
% 60
% 63
% 2
Soruşturma
konusu ürünün ithalat miktarı 2018-2020 yılları arasında miktar ve değer
bazında artan bir seyir izlemiştir. Özellikle 2021 yılının ilk 9 aylık
döneminde 2020 yılının aynı dönemine kıyasla ithalatta ciddi bir yükseliş
olduğu görülmektedir.Bu çerçevede, bütün olarak değerlendirildiğinde,
soruşturma dönemi boyunca ithalatıngenel olarak yükseliş kaydettiği, ayrıca 2021
9 aylık dönemde ani ve keskin bir artış olduğu gözlenmektedir. Bununla
birlikte, ithal ürün ortalama birim fiyatı soruşturma dönemi boyunca dalgalı
bir seyir izleyerek 2020 yılında soruşturma konusu dönemin en düşük seviyesine
gerilemiştir.
3.2
Nispi
İthalat
3.2.1
İthalatın Yerli Üretime Oranı
Nispi İthalat
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
İthalat/Yerli Üretim Endeks
100
65
64
60
100
231
Nispi
ithalat, ithalatın yerli üretime oranına tekabül etmekte olup söz konusu veri
yukarıda yer alan tabloda endeks ve değişim oranlarıyla birlikte
gösterilmiştir. İthalatın yerli üretime oranı, ithalatın yerli üreticilerin
üretimine miktar bazında oranlanması sonucunda elde edilmiştir.
İthalatın
yerli üretime oranının 2017-2020 döneminde düşüş gösterdiği, 2017 yılında 100
olan endeksin 2020 yılında 60 seviyelerine düşmesine rağmen 2021 9 aylık
dönemde 2020 9 aylık dönemde 100 olan endeksin 231 seviyesine yükseldiği
görülmektedir.
3.2.2
İthalatın
Piyasa Payı
İthalatın piyasa payı hesabında, Grindballs ve Çemaş firmalarının yurt
içi satışları ile ithalat istatistikleri kullanılarak yurt içi piyasa (tüketim)
verisine ulaşılmış olup ithalatın tüketime oranı ile ithalatın piyasa payı elde
edilmiştir.
İthalat/Toplam
Tüketim
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
94
93
95
100
155
Bu
çerçevede, ithalatın piyasa payı endeksi, 2019 yılında 93 ile soruşturma döneminin
en düşük seviyesine inmiş, 2020 yılında ise 95 olarak gerçekleşmiştir. Diğer
taraftan, 2021 9 aylık dönemde ise bir önceki döneme kıyasla endeks 155 seviyesine
ulaşmıştır.
3.3
Ülkeler
İtibariyle İthalat
Soruşturma konusu ürünün ithalatı 2020 yılında toplam
14 ülkeden gerçekleşmiş olup, anılan ithalata ilişkin 2017-2020 yılları ile
2020 ve 2021 yılları Ocak-Eylül dönemine ait verilere Ek-3'de
yer verilmiştir. Miktar bazında öğütücü bilya ithalatı 2020 yılında ağırlıklı
olarak sırasıyla Tayland (% 48), İspanya (% 17) ve İran'dan (% 13) yapılmış
olup söz konusu ülkelerden yapılan ithalat toplam ithalatın % 78'ine tekabül
etmektedir. 2021 yılı 9 aylık dönemde ise % 38'lik pay ile Mısır birinci sırada
yer alırken, % 19'luk pay ile Tayland 2. sırada, % 17'lik pay ile İran 3.
sırada yer almaktadır.
Öğütücü bilya ithalatına birim fiyatlar itibariyle
bakıldığında ise, 2017-2020 yıllarında ithal birim fiyatları dalgalı seyir
izlemiş olmakla birlikte, tüm ülkelerden ortalama ithal birim fiyatın, 2020
yılında soruşturma döneminin en düşük seviyesine gerilediği görülmektedir.
Bununla birlikte, 2021 9 aylık dönemde ithalatta birinci tedarikçi konumunda bulunan
Mısır'ın ithal birim fiyatının (0,96 $/Kg) ve ikinci sırada yer alan İran'ın
ithal bitim fiyatının (0,77 $/kg)soruşturma dönemi ortalama birim fiyatların da
altında seyrettiği anlaşılmaktadır. (Ek-3)
3.4
Öngörülmeyen
Gelişmeler
Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması'nın
dayanağını teşkil eden GATT Madde XIX'a göre, soruşturma konusu ürünün yerli
üreticileri üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidine neden olan ithalat
artışının "öngörülmeyen gelişmeler"e bağlı olarak gerçeklemiş olması gerekmektedir.
Bu bölümde bahsi geçen husus incelenmiştir.
Aşağıdaki tablo, soruşturma konusu ürünün 2021 yılı
ihracat miktarına göre sıralanmış olan dünya geneli ihracatının seyrini
göstermekte olup International Trade Centre'dan edinilen veriler kullanılarak
hazırlanmıştır.
Dünya'da İlk 10
İhracatçı Ülke- Miktar (Ton)*
Ülke
2017
2018
2019
2020
2021
Çin
741.578
821.833
847.744
828.139
826.826
Hindistan
154.750
189.250
180.965
198.770
181.364
Şili
169.614
127.562
128.982
98.743
111.777
Tayland
79.249
87.875
88.792
85.305
97.694
Amerika Birleşik Devletleri
95.483
88.451
101.112
59.714
84.288
Rusya Federasyonu
38.645
46.305
47.485
52.391
66.273
İspanya
77.033
75.670
56.386
57.080
64.562
Günay Afrika
44.226
40.503
32.656
33.917
44.003
Avustralya
39.365
29.235
25.452
20.196
17.601
Polonya
14.184
14.256
17.415
15.508
17.364
Dünya
1.630.983
1.666.199
1.672.135
1.571.399
1.667.559
*7326.11 ve 7325.91 altında yer alan dünya ihracatı
konsolide edilmiştir.
İhracat verileri ülkeler bazında
değerlendirildiğinde, Çin'in 2017-2021 yılları arasında dünyadaki en büyük
ihracatçı ülke olduğu, 2020 yılında ihracatının bir miktar azaldığı
görülmektedir. Türkiye'nin en önemli tedarikçilerinden olan Tayland'ın da bu 5
yıllık dönemde ihracatını önemli oranda arttırdığı dikkat çekmektedir. Tayland, soruşturma konusu ürünün ihracatında agresif bir
artış kaydederek 2017-2021 yılları arasında dünyaya ihracatını % 20'nin
üzerinde artırmış ve artış oranında ilk 5 ihracatçı arasında öne çıkmıştır. Söz
konusu dönem Tayland'ın Türkiye'ye ihracatının da dört kata yakın artış
gösterdiği döneme karşılık gelmektedir.
Covid-19 etkisiyle uluslararası tedarik kanallarında
ve lojistik sektöründe ortaya çıkan sorunlar ile hammadde ve navlun
fiyatlarında görülen artışlardan dolayı anılan eşyanın dünya geneli toplam
ihracatı 2019-2020 döneminde düşüş göstermiştir. Diğer taraftan, Türkiye'nin
anılan eşya ithalatı aynı dönemde artış göstermiş ve en fazla ithalat yapılan
ülke Tayland olmakla beraber ülke kompozisyonunda da değişme olmuştur.
Bu dönemde özellikle yakın coğrafi konumda bulunan
Mısır ve İran'dan ithalat artışı dikkat çekicidir. İran'daki en büyük
tedarikçilerden biri olan Arma Industrial Group firmasının internet sitesinde
yer alan bilgiler son dönemde çelik bilya üretiminde kapasite artışına
gittiklerini ve ülke içindeki toplam üretimin ülkedeki talebin çok daha
üzerinde olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan, İran'da doğalgaz
maliyetlerinin düşük olmasının kendilerini çelik ürün ihracatı konusunda dünya
piyasalarında avantajlı bir konuma getirdiği belirtilmektedir.
Diğer yandan 2017 ve 2018 yıllarında öğütücü
bilya ithalatımız bulunmayan Mısır'daki yeni üretici firmaların Türkiye'ye
büyük miktarda ve düşük birim fiyatlı uzun dönemli satış stratejisi izleyerek
Türkiye pazarına giriş yaptığı bilinmektedir.
Bunların yanı sıra, ülkeler itibariyle ithal birim maliyetlerinin
gösterildiği Ek-3 tablosundan da görüldüğü üzere, 2020 ve 2021 yıllarında
yılında İran ve Mısır gibi ülkelerden ülkemize gerçekleşen ithal birim
fiyatlarının ortalama birim fiyatların altında kaldığı görülmektedir.
Yukarıda sayılan nedenlerle, öğütücü bilya ihracatının
öngörülmeyen şekilde arttığı, birim fiyatların düştüğü ve anılan üründe önemli
ihracatçı ülkelerin ihracatlarını ülkemize yönlendirdiği, ülkemizi hedef pazar
olarak belirledikleri ve ülkemiz piyasasında ithalatın payının artmasına neden
oldukları değerlendirilmektedir.
3.5
Fiyat
Karşılaştırması
Fiyat
Karşılaştırması
Birim
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Yurt İçi
Satış Fiyatı
TL/Kg
X
X
X
X
X
X
$/Kg
X
X
X
X
X
X
Makul Satış
Fiyatı (Ticari Maliyet + % 5 Kâr)
TL/Kg
X
X
X
X
X
X
$/Kg
X
X
X
X
X
X
Ağırlıklı
Ortalama Birim İthal Maliyeti (CIF+% 1)
$/Kg
1,05
1,16
1,10
1,03
1,05
1,07
İthalat
Birim Fiyatları (CIF)
$/Kg
1,02
1,13
1,07
1,01
1,02
1,04
Fiyat Kırılması
%
-X
-X
-X
-X
-X
X
Fiyat
Kırılması (Rakamsal)
$/Kg
-X
-X
-X
-X
-X
X
Fiyat
Baskısı
%
-X
-X
-X
-X
-X
X
Fiyat
Baskısı (Rakamsal)
$/Kg
-X
-X
-X
-X
-X
X
Fiyat
Yıpranması (Yurt İçi Satış Reel Fiyatı)
TL/Kg
X
X
X
X
X
X
Dolar Kuru
TL/$
3,65
4,83
5,68
7,02
6,72
8,09
Ticari Maliyet
TL/Kg
X
X
X
X
X
X
Kaynak: Grindballs, Çemaş, TÜİK, TCMB.
Yukarıdaki tabloda yerli üretim dalının birim yurt içi satış fiyatları ve
maliyetleri ile ithal birim maliyetlerine yer verilmiş olup bu kapsamda ithal
ürünlerin yerli ürünlerin fiyatlarını kırma ve baskılama oranları
hesaplanmıştır. Bu hesaplamalarda, [(Makul Satış Fiyatı-İthal Maliyeti)/Makul
Satış Fiyatı] formülüyle ithal ürün maliyetinin yerli ürün fiyatı/maliyetinden
ne düzeyde düşük kaldığı görülmektedir. İthal maliyeti, inceleme konusu ürün
CIF ithal fiyatına yürürlükte olan gümrük vergileri ve % 1 oranında diğer
masraflar eklenerek belirlenmiştir.
Soruşturma konusu ürünlerin ithal birim maliyetleri ile yerli üretim
dalının yurt içi birim satış fiyatları karşılaştırıldığında, 2017-2020 yıllarında
ithal ürünlerin birim maliyetlerinin yerli ürünlerin yurt içi satış
fiyatlarının üstünde seyrettiği görülmektedir. Bu çerçevede, 2017-2020 yılları arasında
fiyat kırılması olmadığı, 2021 9 aylık dönemde ise ithalat artışının düşük
birim fiyatlarla gerçekleştiği ve % X'lik bir fiyat kırılması olduğu
görülmüştür.
Fiyat
baskısı hesaplanırken ise, yerli üreticinin ortalama ticari maliyetine % 5
oranında eklenen makul kârla bulunan "makul
satış fiyatı" ile ithal birim maliyetleri karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede,
2017-2020 döneminde benzer şekilde fiyat baskısı olmadığı,2021 9 aylık dönemde %
X seviyesinde bir fiyat baskısının oluştuğu görülmektedir.
Öte yandan, yerli üreticinin yurt içi satış fiyatı
üzerindeki enflasyon etkisinin arındırılması amacıyla TÜFE ile hesaplanan reel
yurt içi satış fiyatları, 2017 yılında X TL/Kg iken, 2021 yılı 9 aylık dönemde
X TL/Kg seviyesine kadar yükselmiştir.
4
5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
4.
CİDDİ ZARAR VEYA CİDDİ ZARAR TEHDİDİ
Bu bölümde yer alan
göstergeler başvuru sahibiGrindballs ve başvuruyu destekleyen Çemaş firmaları
tarafından sağlanan, 2017-2020 yıllarını ve 2020-2021 yıllarının 9 aylık
dönemini kapsayan verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır.Buna ek olarak, başvuruda sunulan
veriler, baz yıl olarak alınan 2017 rakamlarına göre endekslenmiştir.
1.
2.
3.
4.
4.1.
Tüketim
Tüketim
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
105
125
137
100
103
Tabloda yer
alan tüketim verileri, yerli üreticilerin yurt içi satış rakamları ile genel
ithalat rakamlarının konsolide edilmesiyle hesaplanmıştır. Soruşturma döneminde
yurt içi tüketim yıl bazında sürekli yükselen bir seyir izlemiştir. Buna göre,
2017 yılında 100 olan tüketim endeksi 2020 yılında 137'ye yükselmiştir. 2021
yılının 9 aylık döneminde 2020 yılının aynı dönemine kıyasla artışın sürdüğü
anlaşılmaktadır.
4.2.
Üretim
Üretim
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
151
181
216
100
69
Yerli üreticilerin öğütücü bilya üretim verileri
incelendiğinde, 2017-2020 yılları arasında üretimin düzenli olarak artış
gösterdiği, ancak2021 9 aylık dönemde ise bir önceki yılın aynı dönemine
kıyasla % 31'lik bir düşüşle üretimin gerilediği görülmektedir.
4.3.
Yurt
İçi Satışlar
Yurtiçi
Satışlar
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
107
127
139
100
89
Soruşturma konusu ürünün yurt içi satış miktarı 2018
yılında% 7 seviyesinde artış göstermiş,2019 yılında 127 seviyesinde olan
endeks, 2020 yılında 139 seviyesine ulaşmıştır. 2021 yılının 9 aylık döneminde
iseyurt içi satışlar 2020 yılının aynı dönemine kıyasla % 11 oranında azalarak
endeks 89 seviyesine gerilemiştir.
4.4.
Yurt
Dışı Satışlar
Yurt Dışı Satışlar
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
297
472
559
100
73
Yerli üreticilerin öğütücü bilya ihracatının ele
alındığı yukarıdaki tabloda, ihracatın 2017-2020 yılları arasında düzenli
olarak artarak 2017 yılında 100seviyesinden 2020 yılında 559 endeks seviyesine yükseldiği,
2021 yılının 9 aylık döneminde ise 2020yılının 9 aylık dönemine göre endeksin %
27'lik düşüşle73 seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir.
4.5.
Kapasite
Kapasite
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
194
194
194
100
100
Endeks (KKO)
100
78
93
111
100
69
Yerli üreticilerin toplam öğütücü bilya üretim
kapasitesinde 2018 yılında artışa gidilmiş endeks 194 seviyesine yükselmiş
olup, diğer yıllarda kapasite aynı seviyede olmuştur. Kapasite kullanım oranı
(KKO) ise soruşturma döneminde dalgalı bir seyir izlemekle birlikte 2020
yılında 111 endeks seviyesinde gerçekleşmiştir. Dönemsel verilerde kapasite
miktarında değişiklik olmazken, 2021 yılının 9 aylık döneminde KKO bir önceki yılın
aynı dönemine göre % 31 oranında azalmıştır.
4.6.
Stoklar
Stoklar
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
483
521
1006
100
46
2017 yılında 100 olan öğütücü bilya stok endeksi, izleyen
yıllarda kapasitenin arttırılmasına bağlı olarak artan üretimin de etkisiyle 2020
yılında1006 seviyelerine yükselmiştir. 2021 yılının 9 aylık döneminde bir
önceki yılın aynı dönemine göre % 54 oranında azalış gösterdiği görülmüştür. Bu
durumun yerli üreticinin, ithal ürünlerin fiyat baskısı karşısında müşteri
taleplerini, daha düşük karlılıkla yapılacak yeni üretim yerine, kısmen mevcut
stoklardan karşılama stratejisinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
4.7.
İstihdam
İstihdam
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Direkt işçi
sayısı (Endeks)
100
99
102
109
100
109
Soruşturma döneminde, 2018 yılındaki düşüşün haricinde
istihdam rakamı düzenli olarak artış göstermiş, 2017 yılında 100 olan istihdam
endeksi 2020 yılında 109seviyesine yükselmiştir. 2020 yılının ilk 9 aylık
döneminde istihdam % 9'lık bir artış göstermiştir.
4.8.
Verimlilik
Verimlilik
2017
2018
2019
2020
2020 (9)*
2021 (9)*
Endeks
100
152
177
198
100
63
*2020 ve 2021 dönemsel
rakamlar yıllıklandırılarak hesaplanmıştır.
İstihdam edilen kişi başına düşen yıllık üretim
miktarı olarak hesaplanan işgücü verimliliği 2017-2020 arasında düzenli bir
artış seyri izlemiştir. Verimliliğin, azalan üretimle birlikte, 2021 yılının
dönemsel verisinde 2020 yılının dönemsel verisine kıyasla % 37 oranında düştüğü
görülmektedir.
4.9.
Kârlılık
Kârlılık
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Endeks
100
-37
-41
52
100
-350
Faaliyet kârının net ciroya oranlanmasıyla elde edilen
kârlılık endeksi 2017 yılında 100 iken, 2018 ve 2019 yıllarında sırası ile -37
ve -41 seviyesinde gerçekleşmiş, 2020 yılında 52 olarak pozitif karlılık
endeksine ulaşılmıştır. Dönemsel verilerde ise kârlılık endeksi artan ithalatın
etkisi ile birlikte -350 seviyelerine gerilediği görülmektedir.
4.10.
Yerli
Üreticilerin Ekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi
Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
incelendiğinde, ülkemiz öğütücü bilya tüketiminin soruşturma dönemi boyunca
sürekli olarak artış gösterdiği görülmektedir. Bu çerçevede, tüketimde görülen
büyümeyle uyumlu şekilde, yerli üretim dalı 2018 yılında üretim kapasitesinde
önemli ölçüde artışa gitmiştir. Bu çerçevede, 2020 yılında, yurt içi piyasada
yerli üretim dalının piyasa payı ise % X ile soruşturma döneminin en yüksek
seviyesine yükselmiştir. Ancak, önemli seviyede kapasite artışının yaşandığı ve
yerli üretim dalının piyasa payının yükseldiği ve karlılığın % X ile en yüksek
seviyeye ulaştığı bu yılı takip eden 2021 yılı 9 aylık dönemde, artan ani ve
keskin ithalatla birlikte yerli üretimin piyasa payı % X seviyesine
gerilemiştir. Ayrıca, yine bu dönemde kapasite kullanım oranı bir önceki yılın
aynı dönemine kıyasla % X'lik düşüşle % X olarak gerçekleşmiştir. Yine 2021 9
aylık dönemde yerli üretim dalının dönem sonu stokları X ton ile incelenen dönemin
en düşük seviyesine ulaşmış olup stok azalışının daralan iç talep karşısında
yüksek maliyetlerle üretmek yerine stoklardan kullanma eğilimi kaynaklı olduğu
görülmüştür. 2021 9 aylık dönemde, genel ithalat ise 6,7 bin ton ile önceki
yıllara kıyasla en yüksek seviyesine ulaşmış, 3 çeyreklik dönemde 2020 tam yıl
ithalatını geçmiştir. Öte yandan, önceki yıllarda fiyat kırılması ve fiyat
baskısı gerçekleşmemiş iken, 2021 yılında artan ithalat nedeniyle, yerli üretim
dalı hem fiyat kırılması hem de fiyat baskısına maruz kalmıştır. Benzer
şekilde, yerli üretim dalı, artan ithalat karşısında yurt içi piyasadaki
konumunu korumak adına fiyatlarını ve dolayısıyla kârlılığını sürdürebilir
seviyenin altına çekmek zorunda kalmış, 2020 yılında karlılık pozitif iken,
2021 9 aylık dönemde ciddi bir zararla karşı karşıya kalmıştır. Bu itibarla,
2021 yılı itibariyle yerli üretim dalının artan ithalat nedeniyle ciddi
zararauğradığıtespit edilmiştir.
Yerli üretim dalı kârlılığı, incelenen yıllar
içerisinde 2020 haricinde negatif seyrederken, 2020 yılında % X seviyesinde
gerçekleşmiştir. Bunun yanında, 2021 9 aylık dönemde artan ithalat sebebiyle
karlılık ciddi bir düşüşle -% X seviyesine gerilemiştir. Bu çerçevede, Covid-19
salgını etkisiyle belirli göstergelerde ortaya çıkan olumlu seyir, söz konusu
koşulların geçici olması ve ortadan kalkmasıyla birlikte en güncel döneme ait
veriler üzerinden ulaşılan ciddi zarar tespitini değiştirmemektedir.
5.
NEDENSELLİK BAĞI
Bu bölümde, soruşturma konusu ürünün ithalatındaki
artış ile yerli üretimin ekonomik göstergelerinde tespit edilen bozulma
arasındaki nedensellik bağı incelenmiştir. Bu kapsamda, ekonomik
göstergelerdeki bozulma ile ithalattaki artış eğilimlerinin uyumu, soruşturma
konusu ürünün ithal ve yerli olanlarının piyasa koşulları ve diğer faktörlerin
ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi üzerindeki etkisi araştırılmıştır.
5.
5.1.
Soruşturma
Döneminde İthalat ve Ekonomik Göstergeler
Soruşturma konusu ürüne ilişkin ithalat ve yerli
üretimin ekonomik göstergeleri Ek-4'te bir arada gösterilmiş olup öğütücü bilya ithalatının
soruşturma döneminde sürekli artarak 2020 yılında 2017 yılına kıyasla % 29
oranında yükseldiği tespit edilmiştir. Bu tablodan da görüldüğü üzere, 2017
yılından 2020 yılına kadar tüketimin yaklaşık % X'lik kısmı ithalat ile
karşılanmakta iken 2021 9 aylık dönemde bu oran % X seviyesine yükselmiştir.
Aynı dönemde üretimin 2017 ve 2020 yılları arasında % X
oranında arttığı, ancak yurtiçi satışların % X oranında arttığı görülmektedir.
Kârlılık verisinin ise, 2020 yılı haricinde genel itibariyle negatif seyrettiği
dikkat çekmektedir. 2020 yılında ise yerli üretim dalının genel ekonomik
görünümünde Covid-19 koşullarına bağlı olarak belirli ölçüde iyileşme olduğu,
dünya ticaretinde artan navlun fiyatları ve zorlaşan sevkiyatlar sebebiyle
karlılığın 2020 yılında pozitife döndüğü ancak bu geçici durumun 2021 9 aylık
dönemde tekrar eski haline gelerek karlılığın -% X seviyelerine düştüğü hususu
Rapor'un 4.10. "Yerli Üreticilerin Ekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi"
başlığında açıklanmıştır. Bu kapsamda, yerli üretim dalının ithalat artışına
bağlı olarak ciddi zarar uğradığı değerlendirilmektedir. Bunun yanında, ithalat
artışı ile ciddi zarara işaret eden ekonomik göstergelerdeki bozulmanın eş
zamanlı olarak gerçekleştiği belirlenmiştir.
5.2.
Diğer
Faktörler
Bu bölümde yerli üreticinin ekonomik göstergelerinde
ciddi zarar ya da zarar tehdidi oluşturması muhtemel diğer faktörler ele
alınacaktır. Bu çerçevede, ilgili tarafların görüş ve iddiaları dikkate alınarak
belirlenen faktörlerin ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi üzerindeki muhtemel
etkileri değerlendirilmiştir.
1.
2.
2.1.
2.2.
2.3.
·
Yerli
üreticilerin üretim kapasitesinin artışı
Yerli üreticilerin öğütücü bilya üretim kapasitesi
2017 yılında yapılan yeni yatırımla X tona çıkmıştır. Öncelikle, soruşturma
konusu ürünün yurt içi tüketiminin incelenen dönemde sürekli artan bir seyir
izlediği ve bu çerçevede yapılan kapasite artışının yurt içi piyasa koşulları
ile uyumlu olduğu görülmektedir. Ayrıca, kapasite artışına rağmen yerli üretim dalının
piyasa payında 2017-2020 yılları arasında dikkate değer değişiklikler
gerçekleşmemiş olup, 2021 9 aylık dönemde yerli üreticiler, ithalat karşısında
ciddi oranda piyasa payı kaybı yaşamışlardır. Bu itibarla, ekonomik
göstergelerdeki bozulmaların kapasite arttırılmasına bağlı zararlardan
doğmadığı, kapasite artışının ciddi zarar üzerinde etkisi bulunmadığı
değerlendirilmiştir.
·
Yerli
üreticilerin üretim sırasında kullandığı teknolojinin yetersizliği
İlgili taraflarca başvuru sahibi yerli üretici firmanın
eski teknolojiye sahip makineler ile üretim yaptığı ve bu nedenle yüksek
maliyetlerle karşı karşıya kaldığı, kalite ve ürün tipi itibariyle ithalat ile
rekabet edemediği iddia edilmektedir. Herhangi bir yerli üreticinin eski
teknolojiye dayalı üretim yapması nedeniyle ithal ürünlerle rekabet etmede
zorluk yaşaması mümkündür. Ancak, ilgili taraf görüşlerinin değerlendirildiği
Raporun 6. Bölümünde "İlgili Tarafların Görüşleri ve Değerlendirilmesi" başlığı
altında değinildiği üzere yerli üretici tarafından gerçekleştirilen son dönem
yatırımlarda kullanılan teknolojinin ürün kalitesini arttırmakta olduğu ve
üretim maliyetlerini düşürdüğü tespit edilmiştir. Bu bakımdan, soruşturma
esnasında, yerli üreticilerin ithalat ile rekabet etmede karşılaştığı zorluğun teknolojik
eksiklikten kaynaklandığına yönelik bir bulguya rastlanmamıştır.
·
Yurt
içi satış fiyatlarının düzeyi
Özellikle ithalatçı ilgili tarafların iddiasına göre,
yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatlarının ithal ürünlerin birim fiyatlarına
göre yüksek olması nedeniyle yerli ürünler tüketiciler tarafından tercih
edilmemektedir. Ancak "Fiyat Karşılaştırması" bölümünde de detaylı olarak ele
alındığı üzere, ithal ürün birim fiyatları yerli ürün fiyatlarını 2021 9 aylık
dönemde kırmakta ve baskılamaktadır. Soruşturma döneminde yer alan diğer
yıllarda, firmanın ithalat fiyatlarından yüksek fiyatlı satışlarına rağmen
düşük karlılık ya da zararla çalıştığı görülmektedir. Yerli üreticinin
satışlarından kârlılık oranı da özellikle 2021 yılında düşmüştür. Bu çerçevede
yurt içi satış fiyatlarının düzeyi ciddi zarara yol açan bir faktör olarak
değerlendirilememektedir.
·
İhracat
Soruşturma konusu dönemde 2017-2020 yılları arasında
yerli üreticilerin yurtdışı satışları artış kaydetmiştir. Yerli üreticilerin kapasite,
üretim, yurtiçi ve yurtdışı satış rakamları birlikte değerlendirildiğinde bu
yıllarda firmaların atıl kapasitelerinin bulunmasından dolayı ihracat
artışının, yurtiçi satışları baskılayıcı bir nitelik taşımadığı
anlaşılmaktadır. Bu bakımdan artan ihracatın ciddi zarar bulgusunu etkileyen
bir faktör olmadığı değerlendirilmektedir.
6
İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE
DEĞERLENDİRİLMESİ
İlgili taraflarca dile getirilen görüşlerin tamamı
incelenmiş olup anılan görüşler tekrarı önlemek amacıyla konuları itibariyle
birleştirilmiştir. Bu kapsamda toplulaştırılan görüşlere ilişkin açıklamalara
soruşturma ve yerinde inceleme sırasında elde edilen bilgiler ışığında
görüşlerin altında yer verilmiştir.
6.1. Döküm ve dövme bilyalar kalite ve üretim şekilleri açısından benzer veya
doğrudan rakip ürün değildir.
Üretim metotları farklı olsa dahi
iki ürün piyasada fiyat rekabeti söz konusu olduğunda ve bir ürün performansını
arttırdığında diğeri ise fiyatını düşürdüğünde birbirlerinden pazar
alabilmektedir. Grindballs firmasının
2017 yılından sonra yatırım ve ar-ge çalışmaları sonucunda iç piyasada döküm
bilya kullanmayı bırakıp dövme bilya kullanmaya başlayan tüketiciler bulunmakta
olup bu durum dövme ve döküm bilyaların
doğrudan rakip ve birbirine ikame ürün olduğunu göstermektedir.
6.2. Soruşturma öncesinde yapılan inceleme sırasında
"öngörülmeyen gelişme" hususuna yer verilmemiştir.
Raporun 3.5
nolu "Öngörülmeyen Gelişmeler" başlığı altında anılan hususa ilişkin
değerlendirmeler ve tespitler yapılmış olup inceleme aşamasında hazırlanan
raporda ayrı bir başlık olarak belirtilmemekle birlikte soruşturma konusu
ürünün ülkeler itibariyle ihracatı değerlendirilmiş ve raporda bu hususlara yer
verilmiştir.
Ayrıca,
İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat çerçevesinde öngörülmeyen gelişmelere
ilişkin tespitin soruşturma sürecinde değil, inceleme aşamasında yapılması
gerektiğine ilişkin bir kural bulunmamaktadır.
6.3. Soruşturma
konusu döküm bilya üretimi yeterli düzeyde olmayıp, Türkiye ihtiyacını
karşılayacak kapasite bulunmamaktadır.
Yeni bir yatırım süreci ile kapasitesini yaklaşık 2
katı arttıran döküm bilya üreticisi iç tüketimin büyük bölümünü
karşılayabilecek düzeyde üretim kapasitesine sahip olmakla birlikte, fiyat
baskısı nedeniyle bu alanda yapılan yatırımın geri dönüşü konusunda ciddi
endişeler duymaktadır.
6.4. Yerli üretici firmalardan ürün temin
süresinde uzamalar ve aksamalar olmakta bu sebeple hammaddenin temininin
sürekliliğinin önem arz etmesi sebebiyle ithal ürün tercih edilmektedir.
Yatırımların
yapıldığı dönemde yurtiçi firmaların ürün temini ve uzayan süreler konusunda
kısa süreli yaşanan aksaklıklar giderilmiş olup, bundan sonrasında daha önceki
yıllarda da olduğu gibi müşteri talepleri zamanında karşılanabilecektir.
6.5. İthalatta gerek nicelik gerekse nitelik anlamında yakın zamanlı, ani,
keskin ve önemli bir artışı oluşmamış, ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi
bulunmamıştır.
Raporun 3. İthalatın Seyri ve Gerçekleşme Koşulları
başlıklı bölümünde açıklandığı üzere, soruşturma dönemi boyunca ithalatın her
yıl yükseliş kaydettiği, ancak var olan trendin dışında 2021 9 aylık dönemde
ani ve keskin bir artış olduğu rakamlarla ortaya konulmuştur.
6.6.Soruşturma dosyasının gizli olmayan
nüshasının Türkiye'deki döküm bilya üreticisine dair herhangi bir veriyi içermediği
ve Başvuran'ın şikâyetinde yahut Bakanlık'ın açılış tebliğinde bu üreticiye
hiçbir atıf yapılmadığı hususları dikkate alındığında, Türkiye'deki döküm bilya
üreticisi şikâyette bulunmamıştır veya şikâyet ile açılış tebliğ arasındaki
dönemde hiçbir bilgi sağlamamıştır.
Soruşturma açılması için
gerekli olan yerli üretim dalını temsil oranını, başvuru sahibi Grindballs
firması sağlamasına rağmen, diğer büyük yerli üretici soruşturma kapsamına
dâhil edilmek üzere Bakanlığımızca davet edilmiş ve soruşturma başvuru formu ve
diğer bütün finansal veriler temin edilerek soruşturma kapsamında yerli üretici
vasfı ile dâhil olmuştur. Soruşturma otoritesi, soruşturma sürecinde üretim ve
üreticilere ilişkin ulaşılabilecek tüm bilgi ve belgeleri değerlendirmek durumundadır.
7
REKABETE UYUM PLANI
Korunma önlemi uygulamaları ile yerli üreticilerin
piyasa koşullarına uyumunun kolaylaştırılması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede,
başvuru sahibi firmalar tarafından sunulan rekabete uyum programı kapsamında
muhtemel bir korunma önlemi uygulaması süresince rekabete uyum planı
çerçevesinde yerli üreticiler tarafından sunulan hususlara aşağıda yer
almaktadır;
·
Dövme bilya
üretimi ile ilgili tamamlanmak üzere olan yeni yatırımlarla birlikte üretim
kapasitesinin arttırılması vetamamlanan döküm bilya yatırımları sonucu oluşan
ek kapasitenin iç pazara yönlendirilmesi ve maliyetlere sağlayacağı katkının
rekabete yönlendirilmesi, takip eden yatırım planlarıyla sürecin desteklenmesi,
·
Üretim merkezi
sayısının azaltılarak bilya ürünlerinin maliyet yönetiminde avantaj sağlanması
ve bunun rekabete yansıtılması,
·
Dövme bilyaların
üretiminde arge/ürge çalışmalarının sürdürülmesi ve bu sayede ürünlerin
kullanım ömürlerindeki iyileşmelerle rekabette öne geçilmesi,
·
Yurtiçinde arta
kalan dövme bilya kapasitesinin, ihracat pazarlarında değerlendirilmesi için
kadro genişlemesi ve ülke bazlı pazara giriş stratejilerinin ayrıştırılması
(bayi yapısı kurulması, temsilcilik açılması, distribütörlük verilmesi vs.),
·
Dijital dönüşüm
yatırımlarının gerçekleştirilmesiyle süreçlerin geliştirilmesi planlanmaktadır.
·
Yatırım sürecinde
olunması sebebiyle uzayan tedarik sürecinin kısaltılması,
·
Kapasite
artırımları yanı sıra plana alınan GES projeleri ile enerji maliyetlerin
düşürülmesi planlamaktadır.
8
GELİŞME YOLUNDAKİ ÜLKELERDEN GERÇEKLEŞEN
İTHALAT
DTÖ Korunma
Önlemleri Anlaşması'nın 9 uncu maddesi "Gelişme yolunda üye ülke menşeli bir
ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı üye ithalatındaki payı yüzde
3'ü ve toplu olarak yüzde 3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolundaki
üye ülkelerin ilgili ürünün toplam ithalatının yüzde 9'unu geçmediği sürece,
korunma tedbirleri uygulanmayacaktır." hükmünü içermektedir.
Bu hüküm
çerçevesinde, gelişme yolundaki ülke statüsündeki ülkeler ile diğer ülkelerin
2021 yılı içindeki ithalat payları incelenmiştir. Buna göre, soruşturma
kapsamındaki ürünlerin toplam ithalatı içerisinde GYÜ statüsünde
değerlendirilen Mısır % 27,09, Tayland % 23,34 ve İran % 22,12 oranındaki
paylarıyla önlemden muafiyet sağlamak için gerekli şartı sağlamadığından,
herhangi bir önlem gelmesi durumunda mezkûr ülkelerin muaf ülke kapsamında yer
almayacağı değerlendirilmektedir. Muafiyet tanınacak ülkeler listesi Ek-5'de yer
almaktadır. Söz konusu muafiyet, her bir muaf ülke için 2021 yılı toplam
ithalatının % 3'ü (347 ton) ve tüm muaf ülkeler için toplam ithalatın % 9'u
(1.040 ton) seviyesinde belirlenecek tarife kontenjanı şeklinde uygulanacaktır.
ÜLKE STATÜSÜ
2021
Ülkeler
Miktar (Ton)
İthalat Payı (% )
GYÜ
MISIR
3.131
27,09%
TAYLAND
2.697
23,34%
İRAN
2.556
22,12%
FAS
42
0,36%
HİNDİSTAN
5
0,04%
UKRAYNA
0
0,00%
Toplam
İthalatın % 3'ünden Fazla Payı Olanların Toplamı
8.384
72,91%
Toplam
İthalatın % 3'ünden Altında Payı Olanların Toplamı
47
0,41%
GYÜ Toplamı
8.431
72,96%
Diğer Ülkeler Toplamı
3.125
27,04%
Toplam
İthalatın % 9'u
1.040
9,00%
Toplam
İthalatın % 3'ü
347
3,00%
Genel Toplam
11.556
100,00%
9
SONUÇ
Soruşturma konusu öğütücü bilya ithalatı, soruşturma
dönemi içerisinde önemli düzeyde artış göstermiştir. 2017 yılından 2020 yılına
miktar bazında % 29 oranında yükselen ithalat 2021 9 aylık dönemde ise bir
önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 59 oranında ciddi bir artış göstermiştir.
2020 yılında Covid-19 salgınının etkisiyle uluslararası tedarik koşullarında
yaşanan sorunlara rağmen ithalat düşmemiş, salgın koşullarının değişmeye
başlamasıyla birlikte genel ithalatta 2021 yılı Ocak-Eylül döneminde düşük
birim fiyatlı ve yakın coğrafyadan ithalatta artış görülmüş olup söz konusu
artışın ekonomik normalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte sürmesi
beklenmektedir.
Bunun yanı sıra, yerli üretim dalı, yurt içi tüketimde
görülen genişlemeye paralel olarak üretim kapasitesini 2017 yılında artırmıştır.
Ancak, özellikle düşük birim fiyatlı kaynaklardan yapılan ithalattaki artış
nedeniyle yerli üretim dalı soruşturma döneminde yurt içi piyasa payını
arttıramamış aksine 2021 yılı 9 aylık dönemde % X düşüşle ciddi oranda kaybetmiştir.
Bununla birlikte piyasadaki konumunu korumak adına % -X kârlılık ile çalışmak
durumunda kalmıştır. Yine bu yılda kapasite kullanım oranı, sürdürebilir
seviyenin uzağında kalmıştır. Bu çerçevede, yerli üretim dalının artan ithalat
karşısında ciddi zarara uğradığı değerlendirilmektedir.
Bunun yanında, 2020 yılında Covid-19 salgınının
etkisiyle yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde gözlenen kısmi
toparlanma, söz konusu koşulların geçici olduğu gerçeğinden hareketle, ciddi
zarar tespitini değiştirmemektedir. Sonuç olarak, soruşturma konusu ürünün
dünya genelinde üretim kapasitesinde öngörülmeyen şekilde artış olduğu, ülkemiz
piyasasının bu dönemde canlılığını koruduğu ve özellikle düşük birim fiyatlı
ürünler için cazip bir pazar konumuna geldiği, önlem alınmaması durumunda ithalat
artışının artarak devam etmesinin kuvvetle muhtemel olduğu ve bu çerçevede
yerli üretim dalının öngörülmeyen ithalat artışına bağlı olarak ciddi zarara
uğradığı tespit edilmiştir.
Bunun yanında, yerli üretimin durumunu etkileyebilecek
diğer faktörlerin ciddi zarar tehdidi üzerinde etkisinin olmadığı tespit
edilmiştir. Bu çerçevede, ithalat artışı ile ciddi zarar tehdidi arasında
nedensellik bağının bulunduğu ve soruşturma konusu ürünlerin ithalatına karşı
korunma önlemi uygulanması için İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat
kapsamında gerekli şartların oluştuğu düşünülmektedir.
Bununla birlikte, soruşturma kapsamında yer alan
ürünün yurt içi piyasada rekabet koşullarında en önemli unsurun ürünün fiyatı
olduğu ve ciddi zarar tehdidi üzerinde özellikle düşük birim fiyatlı ürün
ithalatının etkili olduğu belirlenmiştir. Buna göre, korunma önleminin, düşük
birim fiyatlı ithal ürünleri göreceli olarak daha fazla etkilemek üzere
kilogram başına maktu şekilde uygulanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Anlaşma maddeleri uyarınca, bir ürünün ithalatında
korunma önlemi alınabilmesi için ithalatta ani ve keskin bir dönemsel artış
olması ve yerli üretimin bu durumdan kaynaklı zarar görmüş olması
gerekmektedir. Soruşturma aşamasında görüldüğü üzere, ithalatın son dönemde
genel trendi bozarak ani ve keskin bir yükseliş gösterdiği ve bu ithalat
artışının yerli üreticiler üzerinde zarar yol açtığı görülmüş olup, fiyat
baskısını ortadan kaldıracak düzeyde bir önlem uygulanmasının
uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede, Mevzuat gereğince önlemin dönemler
itibariyle liberalize edilmesi gerektiği hususu da göz önüne alındığında,
önlemin üç yıl boyunca 200 ABD Doları/Ton, 195 ABD Doları/Ton ve 190 ABD
Doları/Ton şeklinde belirlenebileceği düşünülmektedir.
GTİP
EŞYA TANIMI
EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK(ABD Doları/Ton)
1. Dönem
2. Dönem
3. Dönem
7325.91.00.00.00
Öğütücü
bilyalar ve öğütmeye mahsus benzeri eşya
200
195
190
7326.11.00.00.00
Öğütücü
bilyalar ve öğütmeye mahsus diğer eşya
Ek-1: İlgili Taraflar
No
İLGİLİ TARAF
TÜRÜ
ÜLKE
UNVAN
1
YERLİ ÜRETİCİ
TÜRKİYE
Grindballs
Çelik Bilya San ve Tic. A.Ş.
2
YERLİ ÜRETİCİ
TÜRKİYE
Çemaş Döküm
Sanayi A.Ş.
3
DİĞER
AB
AB Türkiye
Delegasyonu
4
DİĞER
MISIR
Mısır Ticaret
ve Endüstri Bakanlığı
5
DİĞER
İSPANYA
İspanya
Büyükelçiliği
6
DİĞER
BREZİLYA
Brezilya Federatif
Cumhuriyeti Büyükelçiliği
7
DİĞER
ENDONEZYA
Endonezya
Büyükelçiliği
8
DİĞER
MALEZYA
Malezya
Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı
9
DİĞER
MEKSİKA
Meksika Büyükelçiliği
10
İTHALATÇI
TÜRKİYE
Akçansa Çimento
11
İTHALATÇI
TÜRKİYE
FTR Makine
12
İHRACATÇI-YURTDIŞI
ÜRETİCİ
TAYLAND
Magotteaux-Tayland
13
İHRACATÇI-YURTDIŞI
ÜRETİCİ
MISIR
UCF-Mısır
14
İHRACATÇI-YURTDIŞI
ÜRETİCİ
TÜRKİYE
Actecon
Ek-2: Soruşturma Konusu Ürünler ve
Uygulanan Gümrük Vergileri
G.T.İ.P.-MADDE
İSMİ
KDV(% )
ÖTV
GÜMRÜK VERGİSİ
ORANI (% )
AB-STA*
GTS ÜLKELERİ
DÜ
EAGÜ
ÖTDÜ
GYÜ
7325.91.00.00.00- Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus benzeri eşya
18
-
0
0
0
0
2,7
7326.11.00.00.00-
Öğütücü
bilyalar ve öğütmeye mahsus diğer eşya
18
-
0
0
0
0
2,7
AB-EFTA-STA: AB Üyesi Ülkeler, EFTA Üyesi
Ülkeler, İsrail, Makedonya, Bosna-Hersek, Fas, Filistin, Tunus, Mısır,
Gürcistan, Arnavutluk, Şili,
Sırbistan, Karadağ, Kosova, Morityus, Moldova, Faroe Adaları, G.Kore
EAGÜ: En Az Gelişmiş Ülkeler
GYÜ: Gelişme Yolundaki Ülkeler
D.Ü. : Diğer Ülkeler
Ek-3: Ülkeler İtibariyle İthalat
İstatistikleri (Miktar-Birim Fiyat)
Ülke Adı
Miktar (Ton)
Birim Fiyat (ABD Doları/Kg)
Yıl
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
Tayland
815
747
3.022
3.077
2.126
1.256
1,10
1,15
1,14
1,09
1,08
1,35
İspanya
1.291
1.935
1.759
1.080
685
809
0,93
1,06
1,01
1,03
1,02
1,11
İran
0
0
333
841
416
1.148
-
-
0,60
0,64
0,68
0,77
Hindistan
1.294
999
54
480
373
4
1,06
1,13
1,13
0,96
0,95
3,73
Mısır
0
0
0
311
189
2.522
-
-
-
0,91
0,93
0,96
Almanya
53
46
40
251
131
188
3,30
3,56
1,15
1,09
1,10
1,24
Bulgaristan
185
308
244
190
95
332
0,70
0,85
0,78
0,75
0,74
0,94
Çin
664
297
24
102
97
56
0,81
1,24
2,28
1,28
1,25
1,34
Japonya
80
140
100
80
40
60
1,65
1,73
1,69
1,68
1,62
1,85
İngiltere
0
0
0
14
14
0
4,11
-
-
0,83
0,83
9,93
Diğer
Ülkeler
583
413
168
14
13
302
1,06
1,06
1,12
3,03
3,00
1,07
Genel Toplam
4.963
4.884
5.744
6.439
4.180
6.677
1,02
1,13
1,07
1,01
1,02
1,04
Ek-4: Yerli
Üreticilerin Ekonomik Göstergeleri
Gösterge
Birim
2017
2018
2019
2020
2020 (9)
2021 (9)
İthalat
Ton
4.963
4.884
5.744
6.439
4.180
6.677
Üretim
Ton
100
151
181
216
100
69
Yurt içi
Tüketim
Ton
100
105
125
137
100
103
Yerli Üretim
Piyasa Payı
%
100
102
102
102
100
86
Fiyat Kırılması
%
100
88
101
70
100
19
Yurt içi
Satışlar
Ton
100
107
127
139
100
89
Yurt dışı
Satışlar
Ton
100
297
472
559
100
73
Kapasite
Ton
100
194
194
194
100
100
KKO
%
112
78
93
111
100
69
Verimlilik
Ton
100
152
177
198
100
63
Kârlılık
%
100
37
41
-52
100
-350
Stoklar
Ton
100
483
521
1.006
100
46
İşçi Sayısı
Kişi
100
99
102
109
100
109
Ek-5: Önlemden
Muaf Tutulacak GYÜ Listesi
Afganistan, Angola, Antigua ve Barbuda, Arjantin, Arnavutluk,
Azerbeycan-Nahçıvan, Bangladeş, Barbados, Belize, Benin, Beyaz Rusya, Bolivya,
Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Burkina Faso, Burundi, Bhutan, Cezayir,
Cibuti, Cook Adaları, Çad, Kongo Dem.
Cum., Dominik Cumhuriyeti, Dominika, Ekvator, Ekvator Ginesi, El Salvador,
Endonezya, Eritre, Etiyopya, Fas, Fiji, Fildişi Sahili, Filipinler, Filistin,
Fransız Polinez., Gabon, Gambiya, Gana, Gine, Gine-Bissau, Grenada, Guatemala,
Guyana, Güney Afrika Cum., Güney Sudan, Gürcistan, Haiti, Hindistan, Honduras,
Irak, Jamaika, Kamboçya, Kamerun, Cape Verde, Karadağ, Kazakistan, Kenya,
Kırgızistan, Kiribati, Kolombiya, Komorolar, Kongo, Kosova, Kostarika, Kuzey
Kore, Küba, Laos, Lesotho, Liberya, Libya, Lübnan, Madagaskar, Makedonya,
Malavi, Malezya, Maldivler, Mali, Marshal Adaları, Mozambik, Meksika, Mikronezya,
Moğolistan, Moldova, Montserrat, Moritanya, Morityus, Burma (Birmanya/Myanmar),
Namibya, Nauru, Nepal, Nijer, Nijerya, Nikaragua, Niue, Orta Afrika
Cumhuriyeti, Özbekistan, Pakistan, Palau, Panama, Papua Yeni Gine, Paraguay,
Peru, Ruanda, Rusya Federasyonu, Samoa, Sao Tome and Principe, Senegal,
Seyşeller, Sırbistan, Sierra Leone, Solomon Adaları, Somali, Sri Lanka,
St.Kitts ve Nevis, St.Lucia, St.Vincent ve Grenadines, Sudan, Surinam,
Svaziland, Şili, Tacikistan, Tanzanya, Doğu Timor, Togo, Tonga, Trinidad ve
Tobago, Tunus, Tuvalu, Türkmenistan, Uganda, Ukrayna, Umman, Uruguay, Ürdün, Vanuatu,
Venezüella, Vietnam, Yemen, Zambiya, Zimbabve.