Danıştay 7 Daire E 2020-3796 K 2023-1728 Set içindeki bir eşyada genelgede bulunan ek mali mükellefiyetler KDV veya ÖTV tahsiline ilişkin bölümün iptali
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No :2020/3796
Karar No :2023/1728
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :1- Ticaret Bakanlığı - (E-Tebligat)
VEKİLİ :
2- Ticaret Bakanlığı adına
DAVANIN KONUSU :Davacı adına tescilli 15/10/2020
tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1, 2,3 ve 4.
kalemlerinde beyan edilen "soundbar" ticari isimli eşya ile birlikte ithal
edilen hoparlör cinsi eşyaya ilişkin olarak ihtirazi kayıtla beyan üzerine
tahakkuk eden ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerine vaki
itirazın zımnen reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı 23/08/2011 tarih ve 2011/40
sayılı Genelgenin 4 sıra numaralı cümlesinde yer alan "ödenmesi gereken ek
mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken
vergiler hesaplanarak" ibaresinin iptali ve 150.934,70 TL verginin tahsil
tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi
istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :Gümrük Tarifesinin Yorumu İle
İlgili Genel Kurallardan
3(b) kuralına istinaden, perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde
bulunan eşyanın tarifedeki yerinin, bunlara esas niteliğini veren eşya
saptanabildiği takdirde buna göre, asıl karakter tespit edilemiyorsa 3 (c)
kuralına göre geçerli olabilecek pozisyonların numara sırasına göre sonuncusunda
sınıflandırılacağının kabul edildiği, buna karşın dava konusu Genelge ile
anılan kurala aykırı bir düzenlemenin öngörüldüğü, birleşik set ürünler
içerisinde yer alan ve set eşyaya mümeyyiz vasfını veren eşya dışındaki
eşyaların da ayrıca beyannameye dahil edilerek üzerinden vergi alınması yolunda
Genelge ile yapılan düzenlemenin verginin yasallığı ilkesine aykırı olduğu, bu
durumun yasama yetkisinin devredilmezliği, kanuni idare ile hukuk devleti
ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve mülkiyet hakkının ihlali anlamına
geldiği, söz konusu düzenlemeye göre tesis edilen uygulama işleminin de hukuka
aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :Dava dilekçesinde Bakanlığın
taşra birimi olan ... Gümrük Müdürlüğünün de hasım olarak gösterilmesinde
isabet bulunmadığı, davanın yalnızca Ticaret Bakanlığı husumetiyle görülmesi
gerektiği, bu nedenle … Gümrük Müdürlüğünün hasım mevkiinden çıkarılmasının
icap ettiği; set ürünler içerisinde yer alan ve set eşyaya mümeyyiz vasfını veren
eşya dışındaki ürünlerin sınıflandırma işleminin nasıl yapılacağını düzenleyen
dava konusu Genelge ile birlikte daha önce uygulanan aynı içerikteki 2002/39
sayılı Genelge de göz önüne alındığında söz konusu düzenlemenin 20 yıldır
yürürlükte olduğu, herhangi bir vergi ihdas edilmediği, ürünlerin ayrı
sınıflandırılması durumunda vergilendirme işleminin nasıl yapılacağının ilgili
kanunda yer aldığı (örneğin, özel tüketim vergisi için 4760
sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 2. fıkrası gibi), olayda
soundbar ticari isimli eşyanın beyannamenin 1, 2, 3 ve 4. kalemlerinde
8519.81.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu üzerinden, setin bileşenlerinden
olan hoparlörlerin ise 5. ve müteakip kalemlerinde 8518.21.00.00.00 gümrük
tarife istatistik pozisyonu üzerinden beyan edildiği, 4760 sayılı Kanun ve eki
(IV) sayılı liste incelendiğinde, 8518 pozisyonunda yer alan
"hoparlörler"in ait % 20 oranında vergilendirilmesinin dava konusu
Genelge'ye değil, doğrudan Kanun'a dayandığı, diğer yandan Genelge ile gümrük işleyişinde
karşılaşılan idari bir soruna açıklama getirildiği, yalnızca Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlüklerine dağıtım yapıldığı ve iç işleyişe ilişkin olduğu, nitekim aynı
Genelgeye karşı daha önce açılan davanın Danıştay Yedinci Dairesince, talimat
içeren ve idarenin iç işleyişi ile ilgili olan Genelge'nin kural koyucu olarak
kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddedildiği, itirazın
eşyanın tarife sınıflandırmasına değil, setin içinde gösterilen diğer
eşyalardan birinin vergilerine yapıldığı, gümrük tarifesinin kapsamının 4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin 3. fıkrasında ifade edildiği üzere esas
olarak "gümrük vergi oranlarının belirlenmesi" şeklinde düzenlendiği
ve bu suretle mevzuata aykırı herhangi bir işlemin bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ İSMAİL POLAT'IN DÜŞÜNCESİ :Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesinin
"Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallar" başlıklı bölümünde yer
alan Kural 3 (b)' ye göre perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde
bulunan eşyanın Tarifedeki yerinin, eşyaya mümeyyiz vasfını veren madde veya
eşya hangisi ise, o madde ve eşyadan ibaretmiş gibi sınıflandırılacağı kuralına
aykırı bir durum oluşturduğu açık olduğundan, "bu eşyaların her birinin ayrı
ayrı ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetlerin, KDV
veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergilerin hesaplanarak
beyannamelere yansıtılacağı" şeklindeki düzenlemede hukuka uyarlık
bulunmadığı, dava konusu bireysel işlem ile iade istemine ilişkin olarak,
tahakkuk işleminin dava konusu 2011/40 sayılı Genelgenin 4 numaralı bendine
istinaden yapıldığı anlaşıldığından, anılan düzenleme hukuka aykırı olduğundan
dava konusu bireysel işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI SİBEL KÖK'ÜN DÜŞÜNCESİ :Uyuşmazlık, davacı tarafından
15/10/2020 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1, 2 ve
3'üncü kalemlerinde beyan edilen "soundbar" ticari isimli eşya ile
birlikte ithal edilen "hoparlör" cinsi eşyaya ilişkin olarak ihtirazi
kayıtla beyan üzerine tahakkuk eden ilave gümrük vergisi, özel tüketim vergisi
ve katma değer vergisine vaki itirazın zımnen reddine dair işlem ile bu işlemin
dayanağı olan 23/08/2011 tarih ve 2011/40 sayılı Genelgenin 4 sıra numaralı cümlesinde
yer alan "ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu
uyarınca varsa ödenmesi gereken vergiler hesaplanarak" ibaresinin iptali
ile ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle
birlikte iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasında; gümrük vergilerinin,
gümrük yükümlüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre
hesaplanacağı, Kanunun 3. maddesinin 8. fıkrasının (a) işaretli bendinde ise;
" gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya
uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü ifade edeceği kurala
bağlanmıştır.
Davaya
konu yapılan 2011/40 sayılı Genelgede, Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği
eki listelerde mevcut olan herhangi bir eşyanın, farklı GTİP'lerde yer alan iki
veya daha fazla eşya ile birlikte perakende satılacak hale getirilmiş set halinde
ithal edilmek istenmesi durumunda "set halindeki eşya" olarak değerlendirilerek
GTİP tespiti yapıldığı, bu tespit sırasında Türk Gümrük Tarife Cetveli
İzahnamesinin Genel Yorum Kuralları gereği, seti meydana getiren eşyadan mümeyyiz
vasfı oluşturan eşya belirlenerek bu eşyanın GTİP'inin setin GTİP'i olarak
kabul edildiği, mümeyyiz vasfı oluşturan eşya belirlenemiyorsa seti oluşturan
her bir eşyanın ait olduğu GTİP tespit edilerek bu GTİP'lerin sonuncusunda
sınıflandırıldığı, bu durumda, set içinde yer alan eşyadan herhangi biri,
anılan Tebliğler gereği belli bir kurumun iznine tabi olsa da, set olarak değerlendirildiğinden,
o eşyanın sete mümeyyiz vasfını veren eşya olmaması halinde bir başka GTİP'te
sınıflandırılabildiği, dolayısıyla izne tabi olan eşyanın, set içinde, ilgili
kurumdan izin aranmaksızın serbest dolaşıma girmesi gibi bir sorunla
karşılaşıldığı, yine set içindeki bir eşya farklı KDV oranına, Özel Tüketim
Vergisi veya Dış Ticaret Rejimi'nin koyduğu yasak veya kısıtlamalara tabi
olabildiği, bu itibarla, bundan böyle perakende satılacak hale getirilen set halindeki
eşya (82.06 tarife pozisyonunda olduğu gibi Gümrük Tarife Cetvelinde set
halinde eşya için özel olarak bir tarife pozisyonu belirlenmiş olanlar hariç)
ile ilgili olarak yükümlüsünce aşağıda belirtilen şekilde işlem yapılacağı:
1.Gümrük
beyannamesinin
31 nolu kutusunun altında bulunan "satışa esas birim" alanında
"set" ölçü birimi kodunun seçileceği;
2.Türk
Gümrük Tarife Cetveli'nin Genel Yorum Kuralları dikkate alınarak eşyanın set olarak
GTİP'inin belirleneceği, belirlenen bu GTİP esas alınarak gümrük vergisi
hesaplanacağı;
3.Seti
oluşturan her eşyanın ayrı ayrı GTİP'lerinin tespit edileceği; eşyanın iş bu
genelge kapsamında olduğu bilgisinin, eşya tanımı ve GTİP tespitlerinin gümrük beyannamesinin
44 nolu kutusuna kaydedileceği;
4.Tespit
edilen bu GTİP'lere göre Dış Ticaret Mevzuatı uyarınca gümrük beyannamelerine
eklenmesi gereken belgelerin, ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV
veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergilerin hesaplanarak gümrük
beyannamelerine yansıtılacağı düzenlenmiş,
Genelgenin
(4) işaretli bendinde yer verilen "ödenmesi gereken ek mali
mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergiler
hesaplanarak" ibaresinin iptali istenmiştir.
Anayasa'nın
125. maddesinin 1. fıkrasında, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı
yargı yolunun açık olduğu kurala bağlanmış iken , 07/05/2010 tarih ve 5982
sayılı Kanun'un 11. Maddesi ile değişik 4. fıkrasında; yargı yetkisinin, idarî
eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, hiçbir
surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı; yürütme görevinin kanunlarda
gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak,
idarî eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı
kararı verilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Maddedeki bu sınırlama, kamu
idarelerine tanınan yetki uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere karşı
açılacak davalarda, öncelikle yasada belirlenen sınırların aşılıp aşılmadığının,
belirlenen sınırlar dahilinde kullanılan yetkinin de, yine Anayasa'nın 73. Maddesinde
ifade edilen ''verginin yasallığı'' ilkesi ile aynı maddenin 1. fıkrasında,
"herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi
ödemekle yükümlüdür" biçiminde ifade edilen "vergilendirmede
eşitlik" ilkesine ve 10. maddesinde açıklanan "yasa önünde eşitlik"
ilkesine uygunluğu yönünden yargısal denetime tabi tutulmasını öngörmüştür.125.
madde hükmü ile öngörülen amaç, bu ilkeler dışında ve/veya bu ilkelerle
bağdaşmayacak ölçütlerle yapılacak yargısal denetimin, idarenin takdir
yetkisinin, hiç veya gereği gibi kullanılamaması gibi Hukuk Devletinde
istenmeyen bir sonucun doğmasına neden olmasının önüne geçilmesidir.
İdari
yargı yerlerinin denetim yetkisi, kanunların idari makamlara bıraktığı
yetkilerin kullanılmasının hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesi ile
sınırlı olup, davalı idarece set halindeki eşyanın ve set eşyaya mümeyyiz
vasfını veren eşya dışındaki ürünlerin sınıflandırılması ile ilgili olarak yapılan
düzenleme ile bu eşyaların Türk Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesi Genel Yorum
Kuralları gereği hangi GTİP ile beyan edileceğinin düzenlendiği Genelgenin
davaya konu yapılan kısmında ise tespit edilen GTİP 'na göre ödenmesi gereken
ek mükellefiyet, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergilerin
de hesaplanarak gümrük beyannamelerine yansıtılması gerektiğinin öngörüldüğü,
bu itibarla düzenleme ile herhangi vergi ihdas edilmediği, dava konusu
düzenleme ile Anayasa ve Yasalarla verilen yetkinin aşıldığından da söz
edilemeyeceği anlaşıldığından, davaya konu yapılan düzenlemede hukuka aykırılık
bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bireysel işleme gelince:
Davacı
şirket tarafından, 15/10/2020 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin
1,2,3. kalemlerinde 8519.81.00.00.00 GTİP 'nda beyan edilen
"soundbar" ticari isimli eşyaya ilişkin olarakeşya ile set oluşturan
"hoparlör" cinsi eşya için 2011/40 sayılı Genelge uyarınca
beyannamenin 44 nolu kutusunda ve 8518.21.00.00.00 GTİP ile kaydedilmesi
nedeniyle ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk eden ve tahsil edilen ilave
gümrük vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisine vaki itirazın
zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenmiştir.
Uyuşmazlığın
çözümü, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrası ile 3. maddesinin
8. fıkrasının "a" işaretli bendi hükümlerine ve İstatistik
Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli'nin "Tarifenin Yorumu
İle İlgili Genel Kurallar" başlıklı bölümünde yer alan kurallara göre
"soundbar" ticari isimli eşya ile birlikte ithal edilen
"hoparlör" cinsi eşyanın hangi Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda
beyan edileceğinin tespitine dayanmaktadır.
İstatistik
Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesinin Genel Yorum Kuralları
başlıklı bölümünde yer alan 3. kuralına göre eşyanın (2-b) numaralı kuralın
uygulanması veya başka herhangi bir nedenle ilk bakışta iki veya daha fazla
pozisyonda sınıflandırılabileceği hallerde, eşyanın tarifedeki yerinin
saptanmasında; (a)- eşyayı en özel şekilde tanımlayan pozisyonun, daha önceki
pozisyona göre öncelik alacağı, bununla beraber, iki veya daha fazla pozisyonun
her birinin, birbirleriyle karıştırılmış veya birleştirilmiş eşyanın sadece
birine ya da perakende satılacak hale getirilmiş takımın sadece bir parçasına
atıfta bulunulması halinde, bu pozisyonların, pozisyonların birisi eşyanın tam
ve kesin tanımını verse bile, söz konusu eşyayı eşit derecede tanımladığı kabul
edileceği; (b)-3-a kuralının uygulanmasıyla, tarifedeki yeri tayin edilemeyen
birleşik ürünlerin ve çeşitli maddelerden oluşan veya çeşitli eşyanın
birleştirilmesiyle meydana gelen mamuller ile perakende satılacak hale
getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın tarifedeki yerinin, bunlara esas
niteliğini veren madde veya eşya saptanabildiği takdirde buna göre bulunacağı;
(c)-(3-a)veya (3-b) kuralları uyarınca tarifedeki yeri saptanamayan eşyanın, her
biri geçerli olabilecek pozisyonların numara sırasına göre sonuncusunda mütalaa
edileceği belirtilmiştir.
Genelgede
yer verilen düzenleme davaya konu ibare ile birlikte değerlendirildiğinde,
perakende hale getirilmiş olarak ithal edilen eşyanın set halindeki eşyaya
mümeyyiz vasfını veren eşya olmaması halinde başka bir GTİP'nda
sınıflandırılarak vergiye tabi tutulacağının öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Dosyadaki
belgelerin incelenmesinden, davacı şirket tarafından 8519.81.00.00.00 GTİP'nda beyan
edilen "soundbar" ticari isimli eşyanın mümeyyiz vasfını haiz
"hoparlör" cinsi eşya ile set halinde olmaları nedeniyle,
"hoparlör" cinsi eşyaya esas niteliğini veren "soundbar" isimli
eşyanın yer aldığı tarife istatistik pozisyonunda beyan edilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim set halinde ev sinema sistemi olarak beyan
edilen eşyanın içerisinde bulunan hoparlörlerin kendi sınıfında beyan edilmesi
gerektiğinden söz edilerek tahakkuk ettirilen ek vergilere vaki itirazın reddine
ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda Danıştay Yedinci
Dairesinin 04/03/2014 tarih ve E:2011/7816, K:2014/1142 sayılı kararı ile
01/12/2014 tarih ve E:2014/477, K:2014/6590 sayılı kararında, bütün halindeki
eşyanın bileşenlerinden birinin ayrı bir gümrük ve tarife istatistik pozisyonunda
değerlendirilemeyeceğine hükmedilmiştir. Bu itibarla, "soundbar"
isimli eşyaya mümeyyiz vasfını verdiği sonucuna ulaşılan, seti oluşturan
parçalardan olan hoparlörün kendi pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinden
bahisle ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerinden tahakkuk ettirilerek
tahsil edilen vergilere vaki itirazın zımnen reddine dair işlemde hukuka uygunluk
görülmemiştir.
Açıklanan
nedenlerle düzenleyici işleme ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, bireysel
işlemin ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar
veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten
ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı
adına tescilli 15/10/2020 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş
beyannamesinin 1, 2 ve 3. kalemlerinde beyan edilen "soundbar" ticari
isimli eşya ile birlikte ithal edilen hoparlör cinsi eşyaya ilişkin olarak
ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk eden ilave gümrük, özel tüketim ve katma
değer vergilerine vaki itirazın zımnen reddine dair işlem ile bu işlemin
dayanağı 23/08/2011 tarih ve 2011/40 sayılı Genelgenin 4 sıra numaralı
cümlesinde yer alan "ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV veya
ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergiler hesaplanarak" ibaresinin
iptali ve 150.934,70 TL verginin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil
faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasında; gümrük vergilerinin,
gümrük yükümlüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre
hesaplanacağı, 3. maddesinin 8. fıkrasının (a) işaretli bendinde ise; "
gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan
ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü ifade edeceği kurala
bağlanmıştır.
6
Seri Nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notları)
Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesinin "Tarifenin Yorumu ile ilgili
Genel Kurallar" başlıklı bölümünde yer alan Kural 3 (b)'de, perakende
satılacak hale getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın Tarifedeki yerinin,
eşyaya mümeyyiz vasfını veren madde veya eşya hangisi ise, o madde ve eşyadan ibaretmiş
gibi sınıflandırılacağı kuralı yer almaktadır.
Davaya
konu 2011/40 sayılı Genelgede, Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği eki
listelerde mevcut olan herhangi bir eşyanın, farklı GTİP'lerde yer alan iki
veya daha fazla eşya ile birlikte perakende satılacak hale getirilmiş set
halinde ithal edilmek istenmesi durumunda "set halindeki eşya" olarak
değerlendirilerek GTİP tespiti yapıldığı, bu tespit sırasında Türk Gümrük
Tarife Cetveli İzahnamesinin Genel Yorum Kuralları gereği, seti meydana getiren
eşyadan mümeyyiz vasfı oluşturan eşya belirlenerek bu eşyanın GTİP'inin setin
GTİP'i olarak kabul edildiği, mümeyyiz vasfı oluşturan eşya belirlenemiyorsa
seti oluşturan her bir eşyanın ait olduğu GTİP tespit edilerek bu GTİP'lerin
sonuncusunda sınıflandırıldığı, bu durumda, set içinde yer alan eşyadan
herhangi biri, anılan Tebliğler gereği belli bir kurumun iznine tabi olsa da,
set olarak değerlendirildiğinden, o eşyanın sete mümeyyiz vasfını veren eşya
olmaması halinde bir başka GTİP'te sınıflandırılabildiği, dolayısıyla izne tabi
olan eşyanın, set içinde, ilgili kurumdan izin aranmaksızın serbest dolaşıma girmesi
gibi bir sorunla karşılaşıldığı, yine set içindeki bir eşyanın farklı KDV
oranına, Özel Tüketim Vergisi veya Dış Ticaret Rejimi'nin koyduğu yasak veya
kısıtlamalara tabi olabildiği, bu itibarla, bundan böyle perakende satılacak
hale getirilen set halindeki eşya (82.06 tarife pozisyonunda olduğu gibi Gümrük
Tarife Cetvelinde set halinde eşya için özel olarak bir tarife pozisyonu belirlenmiş
olanlar hariç) ile ilgili olarak yükümlüsünce aşağıda belirtilen şekilde işlem
yapılacağı:
1.Gümrük
beyannamesinin 31 nolu kutusunun altında bulunan "satışa esas birim"
alanında "set" ölçü birimi kodunun seçileceği;
2.Türk
Gümrük Tarife Cetveli'nin Genel Yorum Kuralları dikkate alınarak eşyanın set
olarak GTİP'inin belirleneceği, belirlenen bu GTİP esas alınarak gümrük vergisi
hesaplanacağı;
3.Seti
oluşturan her eşyanın ayrı ayrı GTİP'lerinin tespit edileceği; eşyanın iş bu
genelge kapsamında olduğu bilgisinin, eşya tanımı ve GTİP tespitlerinin gümrük
beyannamesinin 44 nolu kutusuna kaydedileceği;
4.Tespit
edilen bu GTİP'lere göre Dış Ticaret Mevzuatı uyarınca gümrük beyannamelerine eklenmesi
gereken belgelerin, ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV
Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergilerin hesaplanarak gümrük
beyannamelerine yansıtılacağı düzenlenmiştir.
Dava Konusu Genelgenin İncelenmesi
Davalı
idarece, Genelge'nin set ürünler içerisinde yer alan ve set eşyaya mümeyyiz
vasfını veren eşya dışındaki ürünlerin sınıflandırma işleminin nasıl
yapılacağını düzenlediği, herhangi bir vergi ihdas edilmediği, ürünlerin ayrı
sınıflandırılması durumunda vergilendirme işleminin nasıl yapılacağının ilgili
kanunda kurala bağlandığı, talimat içeren ve idarenin iç işleyişi ile ilgili
olan Genelge'nin kural koyucu olarak kabulüne olanak bulunmadığından, kesin ve
yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı iddia edilmişse de, set halindeki
eşyaların ayrı sınıflandırılarak vergilendirilmesini öngören, bu anlamda set
halindeki eşyaya mümeyyiz vasfını veren eşyanın vergilendirilmesinin yanında,
seti oluşturan diğer eşyaların da vergilendirmesini amaçlayan dava konusu
düzenleme kesin ve yürütülebilir işlem niteliğindedir.
Öte
yandan, uyuşmazlık konusu vergilendirmenin dava konusu Genelge'ye değil,
doğrudan 4760 sayılı Kanun'a dayandığı ileri sürülmüşse de, set halindeki
eşyaya mümeyyiz vasfını vermeyen diğer eşyaların ayrıca beyan edilmesini
öngören genelge doğrultusunda işlem tesis edilmesinin sonucu olarak, söz konusu
eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonuna isabet eden vergilerin alınması
sonucunu doğurduğu dikkate alındığında, vergilendirmenin esasen genelgenin uygulanması
suretiyle yapıldığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava
konusu genelgenin iptali istenen son kısmında4. Maddeye göre set halindeki
eşyayı oluşturan her bir eşyanın ayrı ayrı vergilerinin beyan edilerek gümrük
beyannamelerine yansıtılacağı düzenlenmek suretiyle Gümrük Giriş Tarife Cetveli
İzahnamesinin "Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallar" başlıklı
bölümünde yer alan Kural 3 (b)' ye göre perakende satılacak hale getirilmiş
takım halinde bulunan eşyanın Tarifedeki yerinin, eşyaya mümeyyiz vasfını veren
madde veya eşya hangisi ise, o madde ve eşyadan ibaretmiş gibi
sınıflandırılacağı kuralına aykırı bir durum oluşturulduğu açık olduğundan,
"ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca
varsa ödenmesi gereken vergiler hesaplanarak" şeklindeki dava konusu düzenlemede
hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Dava konusu bireysel işlemin incelenmesi;
Davacı
adına tescilli 15/10/2020 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş
beyannamesinin 1, 2,3 ve 4. kalemlerinde beyan edilen soundbar ticari isimli
eşya ile birlikte ithal edilen hoparlör cinsi eşyaya ilişkin olarak ihtirazi
kayıtla beyan üzerine tahakkuk eden ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerine
vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.
Dosyanın
incelenmesinden; serbest dolaşıma giriş beyannamesinde "soundbar"
ticari isimli eşyanın beyannamenin 1, 2, 3 ve 4. kalemlerinde 8519.81.00.00.00
gümrük tarife istatistik pozisyonu üzerinden, setin bileşenlerinden olan
hoparlörlerin ise 5. ve müteakip kalemlerinde 8518.21.00.00.00 gümrük tarife
istatistik pozisyonu üzerinden beyan edildiği, beyannamenin 44 nolu kutusuna
durumun dercedildiği, hoparlör isimli eşyaya isabet eden 150.934,70 TL verginin
ihtirazi kayıtla beyan edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu tahakkuk işleminin
dava konusu 2011/40 sayılı Genelgenin 4 numaralı bendine istinaden yapıldığı
anlaşıldığından, yukarıda değinilen gerekçeyle genelgede yer alan düzenlemenin
iptaline karar verildiğinden, dayanağı kalmayan dava konusu bireysel işlemin de
iptal edilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 23/08/2011 tarih ve 2011/40
sayılı Genelgenin 4 sıra numaralı cümlesinde yer alan "ödenmesi gereken ek
mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken
vergiler hesaplanarak" ibaresinin İPTALİNE,
2. Davacı adına tescilli
15/10/2020 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1, 2,3 ve
4. kalemlerinde beyan edilen soundbar ticari isimli eşya ile birlikte ithal edilen
hoparlör cinsi eşyaya ilişkin olarak ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk
eden ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerine vaki itirazın zımnen
reddine dair işlemin İPTALİNE, 150.934,70 TL verginin tahsil tarihinden
itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte İADESİNE
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen
toplam 443,70 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya
verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte
bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.500,00 TL vekâlet ücretinin
davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan
tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini
izleyen 30 gün içerisinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/03/2023 tarihinde
oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Üye
Üye Üye Üye
H. Ümit Hüseyin
Ünal Abdullah Şaziye Abdullah
AKSOY KARA ARTUNÇ FIRAT CİVELEK AYGÜN
YARGILAMA
GİDERLERİ
İLK
DERECE :
Başvuru
Harcı :113,30 TL
Karar
Harcı :113,30 TL
YDHarcı :113,30 TL
Vekalet
Harcı :7,80 TL
Posta
Giderleri :96,00 TL
Toplam :443,70 TL