2023-12 Çin Halk Cumhuriyeti menşeli menteşeler, sabit askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya ithalatında mevcut dampinge karşı vergi uygulanmasının devam ettirilmesi hakkında Tebliğ
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN
ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/12)
Ticaret
Bakanlığından:06.04.2023 tarih ve 32155 sayılı R.G.
163 Tasarruflu Yazılar 1 2 319345 4 DKVMF Muafiyet kodu
Gümrük Yönetmeliği 38.Madde ve 2016/17 Sayılı Genelge
Üretici/İhracatçı Beyanı Tebliğ 2025/1
2008/29 Tebliğ ile Tayvan, Endonezya ve Malezya için AntiDamping uygulaması
2017/21 Tebliğ ile İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tayland için AntiDamping
uygulaması
2019/16 Tebliğ
ile Hindistan için AntiDamping uygulaması.
2021/14 Tebliğ ile Kore ve Kuzey Makedonya için AntiDamping
uygulaması.
Greenply Samet Private Limited firması için soruşturma Tebliğ
2026/15
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 17/12/2021 tarihli ve 31692 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2021/51)
ile Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 8302.10 gümrük tarife pozisyonu altında
sınıflandırılan "menteşeler (sivil hava taşıtlarında kullanılanlar hariç;
8302.10.00.00.12 pozisyonunda yer alan nakil vasıtalarına mahsus olanlar
hariç)"; 8302.50.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu altında
sınıflandırılan "sabit askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya";
8302.42 gümrük tarife pozisyonu altında sınıflandırılan "diğerleri, mobilyalar
için olanlar (sivil hava taşıtlarında kullanılanlar ve koltuk amortisörleri
hariç)" ürünü ithalatına yönelik başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülen nihai gözden geçirme soruşturmasının
tamamlanması neticesinde alınan kararın yürürlüğe konulmasıdır.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli
ve 99/13482
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyetini,
b) GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,
c) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
ç) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife
Cetvelini,
d) Yönetmelik: İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliğini,
ifade eder.
Karar
MADDE 4- (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, ÇHC menşeli ürünlere yönelik
önlemin yürürlükten kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin
veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu saptanmıştır. Ticaret Bakanlığı
İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda
ulaşılan bilgi ve bulguları içeren Bilgilendirme Raporu Ek'te
yer almaktadır.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri
değerlendiren Kurulun kararı ile 21/12/2016 tarihli ve 29925 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2016/53)
ile yürürlükte olan dampinge karşı önlemin, Yönetmeliğin 42
nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda gösterilen biçimde uygulanmaya
devam edilmesine karar verilmiştir.
GTİP
Eşyanın Tanımı
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Önlem
8302.10.00.00.11
Menteşeler
(Sivil hava taşıtlarında kullanılanlar hariç)
Çin Halk
Cumhuriyeti
1,35 ABD doları/kg
8302.10.00.00.19
8302.50.00.00.00
Sabit
askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya
8302.42.00.00.19
Diğerleri,
mobilyalar için olanlar (Sivil hava taşıtlarında kullanılanlar hariç)
Çin Halk
Cumhuriyeti
0,65 ABD doları/kg
Uygulama
MADDE 5- (1) Gümrük idareleri, 4 üncü maddede GTİP'i, eşya tanımı ve menşe
ülkesi belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında karşısında gösterilen
oranda dampinge karşı kesin önlemi tahsil ederler.
(2) Bilgilendirme Raporunda soruşturma konusu ürün ve benzer ürün
ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup uygulamaya esas olan TGTC'de yer
alan GTİP ve 4 üncü maddede yer alan tabloda belirtilen eşya tanımıdır.
(3) Önleme tabi ürünün TGTC'de yer alan tarife pozisyonunda
ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına
engel teşkil etmez.
(4) Yönetmeliğin 35
inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlem,
yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkar.
(5) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bu
Tebliğ kapsamındaki önlemin sona erme tarihinden önce bir nihai gözden geçirme
soruşturması başlatıldığı takdirde önlem, soruşturma sonuçlanıncaya kadar
yürürlükte kalmaya devam eder.
Yürürlük
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN
ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/12)'E DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU
1. GENEL BİLGİ VE İŞLEMLER
1.1. Kapsam ve yasal dayanak
(1) Bu
rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve
30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde
yürütülen nihai gözden geçirme soruşturması (NGGS) sonucunda alınacak karara
esas teşkil edecek bilgi ve bulguları içermektedir.
1.2. Mevcut önlem ve geçmişi
(1)
7/2/2004 tarihli ve 25366 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2004/3) ile Çin Halk
Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli 8302.10.90.00.00 GTİP altında sınıflandırılan "diğer
menteşeler" ve 8302.50.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP)
altında sınıflandırılan "sabit askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri
eşya" için 1,39 ABD doları/kg tutarında; 8302.42.90.00.00 GTİP altında
sınıflandırılan "diğer mobilyalar için diğer adi metallerden donanım, tertibat
ve benzeri eşya" için 0,508 ABD doları/kg tutarında dampinge karşı kesin önlem
yürürlüğe konulmuştur.
(2)
20/7/2010 tarihli ve 27647 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/18) ile ÇHC menşeli söz
konusu ürüne yönelik sonuçlandırılan
NGGS sonucunda mezkûr önlemin yürürlük süresi, önlem tutarı, 8302.10.00.00.00
GTİP altında sınıflandırılan "menteşeler (sivil hava taşıtlarında kullanılanlar
hariç)" ve 8302.50.00.00.00 GTİP altında sınıflandırılan "sabit askılıklar,
şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya" için 1,64 ABD doları/kg;
8302.42.00.00.00 GTİP altında sınıflandırılan "diğerleri, mobilyalar için
olanlar (sivil hava taşıtlarında kullanılanlar ve koltuk amortisörleri hariç)"
için 0,75 ABD doları/kg olacak şekilde değiştirilerek beş yıl daha
uzatılmıştır.
(3)
21/12/2016 tarihli ve 29925 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2016/53) ile sonuçlandırılan
ikinci NGGS sonucunda dampinge karşı kesin önlemin aynen uygulanmaya devam
edilmesine karar verilmiştir.
(4)
22/3/2018 tarihli ve 30368 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2016/53)'de Değişiklik
Yapılmasına Dair Tebliğ ile, ÇHC menşeli söz konusu önlemin uygulandığı tarife
pozisyonu ve eşya tanımı kapsamı, 8302.10 gümrük tarife pozisyonu (GTP) altında
sınıflandırılan "menteşeler (sivil hava taşıtlarında kullanılanlar hariç;
8302.10.00.00.12 pozisyonunda yer alan nakil vasıtalarına mahsus olanlar
hariç)"; 8302.50.00.00.00 GTİP altında sınıflandırılan "sabit askılıklar, şapka
askıları, dirsekler, benzeri eşya"; 8302.42.00.00.00 GTİP altında
sınıflandırılan "diğerleri, mobilyalar için olanlar (sivil hava taşıtlarında
kullanılanlar ve koltuk amortisörleri hariç)" olacak şekilde değiştirilmiştir.
(5) Söz
konusu önleme tabi ürünlerin yer aldığı "diğerleri, mobilyalar için olanlar"
tanımlı 8302.42.00.00.00 GTİP, 30/12/2020 tarihli ve 31350 mükerrer sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük
Tarife Cetveli (Karar Sayısı:3345) ile "koltuk amörtisörleri" tanımlı
8302.42.00.00.11 GTİP ve "diğerleri" tanımlı 8302.42.00.00.19 olacak şekilde
iki ayrı GTİP halinde yeniden düzenlenmiştir.
(6)
Mezkûr dampinge karşı kesin önlem, 27/8/2008 tarihli ve 26980 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2008/29) ile sonuçlandırılan önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı
soruşturma neticesinde Çin Tayvanı, Malezya ve Endonezya menşeli/çıkışlı
ürünlere; 20/10/2017 tarihli ve 30216 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2017/21) ile
sonuçlandırılan önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma neticesinde
İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tayland menşeli/çıkışlı ürünlere; 4/5/2019
tarihli ve 30764 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2019/16) ile sonuçlandırılan önlemlerin
etkisiz kılınmasına karşı soruşturma neticesinde Hindistan menşeli/çıkışlı
ürünlere; 27/3/2021 tarihli ve 31436 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/14) ile
sonuçlandırılan önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma neticesinde
Güney Kore ve Makedonya menşeli/çıkışlı ürünlere teşmil edilmiştir.
1.3. Soruşturma
(1)
Yönetmeliğin 35 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce, 19/2/2021 tarihli ve
31400 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/5) ile ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün
ithalatındaki mevcut önlemin yürürlükten kalkacağı ve ilgili ürünün yerli
üreticilerinin mevzuatta öngörülen sürelerde yeterli delillerle desteklenmiş
bir başvuru ile NGGS açılması talebinde bulunabilecekleri duyurulmuştur.
(2) Bu
çerçevede, Samet Kalıp ve Madeni Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Samet) firması,
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuatın ilgili hükümlerine
uygun olarak taleplerini ileterek mevcut önlemin sona erme tarihinden önce bir
NGGS başlatılması için başvuruda bulunmuş olup söz konusu başvuru Yeniler
Mobilya Endüstri Mamulleri San. ve Tic. A.Ş., Aysam Mobilya Gereç. Plas. ve
Met. İm. İth. İhr. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Şensac Yassı Metal San.
ve Tic. A.Ş., Beşel Madeni Eşya San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Günebakan Raylı
Sist. ve Çev. Tek. Müh. Mak. San.ve Tic. Ltd. Şti., Array Mobilya Rayları San.
ve Tic. A.Ş. ve ASK Mobilya Gereçleri
San. ve Tic. A.Ş. firmaları tarafından da desteklenmiştir.
(3)
Başvuru kapsamında sunulan bilgi ve belgeler, İthalatta Haksız Rekabeti
Değerlendirme Kurulu (Kurul) tarafından değerlendirilmiş ve bir NGGS açılmasını
haklı kılacak yeterlilikte delillerin mevcudiyetine kanaat getirilmiş olup,
17/12/2021 tarihli ve 31692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/51) ile ÇHC menşeli
8302.10 GTP altında sınıflandırılan "menteşeler (sivil hava taşıtlarında
kullanılanlar hariç; 8302.10.00.00.12 pozisyonunda yer alan nakil vasıtalarına
mahsus olanlar hariç)"; 8302.50.00.00.00 GTİP altında sınıflandırılan "sabit
askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya"; 8302.42 gümrük tarife
pozisyonu altında sınıflandırılan "diğerleri, mobilyalar için olanlar (sivil
hava taşıtlarında kullanılanlar ve koltuk amortisörleri hariç)" ürünü
ithalatına yönelik bir NGGS açılmıştır.
(4)
T.C. Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük)
tarafından yürütülen NGGS tamamlanmıştır.
1.4. Yerli üretim dalının temsil
niteliği
(1)
Yönetmeliğin 26 ncı maddesi uyarınca, başvuruyu destekleyen yerli üreticilerden
ASK Mobilya Gereçleri San. ve Tic. A.Ş.
firması soruşturma sırasında istenen bilgi ve belgeleri verilen süreler
içerisinde sağlamadığından işbirliğine gelmemiş olarak kabul edilmiştir.
(2) Bu
çerçevede, başvuru sahibi yerli üretici Samet firması ve başvuruyu destekleyen
üreticilerin 2021 yılında soruşturma konusu üründeki üretim rakamları ile aynı
ürünün toplam Türkiye üretimi kıyaslanması suretiyle yapılan inceleme
neticesinde, Yönetmeliğin 18 inci ve 20 nci maddeleri uyarınca başvuruda
bulunan Samet firmasının tek başına yerli üretim dalını temsil etme niteliğini
haiz olduğu anlaşılmış olup anılan firma işbu raporun ilgili bölümlerinde
"yerli üretim dalı" olarak anılacaktır.
1.5. Soruşturma ve gözden geçirme
dönemi
(1)
Mevcut önlemlerin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devam
etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının tespiti
için 1/1/2019-31/12/2021
arasındaki dönem gözden geçirme dönemi olarak alınmıştır.
1.6. İlgili tarafların
bilgilendirilmesi, dinlenmesi ve bilgilerin değerlendirilmesi
(1)
Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün Bakanlık tarafından
tespit edilen ÇHC'de yerleşik üreticilerine/ihracatçılarına, Türkiye'de
yerleşik ithalatçılarına ve ayrıca mezkûr ülkede yerleşik diğer
üreticilere/ihracatçılara iletilebilmesini teminen ÇHC'nin Ankara
Büyükelçiliği'ne soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
Bildirimde, soruşturma açılış Tebliğine, başvurunun gizli olmayan özetine ve
soru formlarına nereden erişilebileceği hususunda bilgi verilmiştir.
(2)
Taraflara görüş bildirme ve soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil
37 gün süre tanınmıştır. Ayrıca, ilgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul
talepleri karşılanmıştır.
(3)
Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca Bakanlık ile işbirliği içinde
olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir.
(4)
Soruşturma konusu ürünün ithalatını gerçekleştirdiği tespit edilen firmalara
soruşturma açılışına ilişkin bildirim gönderilmiştir. Türkiye'de yerleşik 7
ithalatçı firmadan ithalatçı soru formuna yanıt alınmıştır.
(5)
Soruşturma konusu üründe Türkiye'ye ihracat gerçekleştirildiği tespit edilen
ÇHC'de yerleşik üretici/ihracatçı firmalardan 1 tanesinden soru formuna yanıt
alınmıştır.
(6)
Ankara Sanayi Odası soruşturma açılışını müteakip görüşlerini paylaşmak
suretiyle ilgili taraf olmuştur.
(7)
Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve
değerlendirmeleri içeren nihai bildirim raporu ÇHC Ankara Büyükelçiliğine,
ilgili taraf olan ihracatçı ve ithalatçı firmalar ile yerli üreticiler ve
Ankara Sanayi Odasına iletilmiştir.
(8)
Nihai bildirim sonrasında, ilgili tarafların nihai bildirime ilişkin
görüşlerini sözlü olarak sunmalarına imkân tanımak amacıyla 24/2/2023 tarihinde
kamu dinleme toplantısı düzenlenmiştir.
(9)
Tarafların işbu soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler
incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek
olanlara bu raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.
1.7. Yerinde doğrulama incelemesi
(1)
Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Samet firmasının
İstanbul'da bulunan idari merkezinde ve Tekirdağ'da bulunan üretim tesislerinde
19-21 Ekim 2022 tarihlerinde yerinde doğrulama incelemesi gerçekleştirilmiştir.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN VE
BENZER ÜRÜN
2.1. Soruşturma konusu ürün ve
benzer ürün
(1)
Soruşturma konusu ürün, 8302.10 GTP altında sınıflandırılan "menteşeler (sivil
hava taşıtlarında kullanılanlar hariç; 8302.10.00.00.12 pozisyonunda yer alan
nakil vasıtalarına mahsus olanlar hariç)"; 8302.50.00.00.00 GTİP altında
sınıflandırılan "sabit askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya";
8302.42 GTP altında sınıflandırılan "diğerleri, mobilyalar için olanlar (sivil
hava taşıtlarında kullanılanlar ve koltuk amortisörleri hariç)" tanımlarına
giren menteşeler ve çekmece raylarıdır.
(2)
Menteşeler, mobilyalarda ahşap kapakların açılıp kapanması sağlayan gereçler
olup, normal (dampersiz) ve yavaş kapanan (damperli) şeklinde iki temel tipe
sahiptir. Menteşe ve altlık iki ayrı ürün olarak tanımlanabilmekle beraber
birbirinin tamamlayıcısı olup kullanım alanında birlikte kullanılmaktadır.
(3)
Modele göre değişim göstermekle birlikte, normal menteşe yaklaşık olarak 10
parçadan meydana gelmektedir. Tedarik edilen hammaddeler ve yardımcı malzemeler
işlem görecekleri işleme merkezlerine gider. Sac işleme merkezinde üretilen
yarı mamuller direkt olarak kaplama iş merkezine, çelik işleme merkezinde
üretilen yarı mamuller direk olarak ısıl işleme oradan da kaplama iş merkezine
gider. Tel işleme merkezinde üretilen tel yarı mamullerden, ısıl işlem
görecekler ısıl işleme oradan da kaplama merkezine, kaplanmayacak olanlar direk
montaja, ısıl işlem görmeyecekler ise direk olarak kaplama işlem merkezine
gider. İçten yaylı, tamamı metal, ahşap dolap kapak menteşeleri (standart
menteşeler), kaplama bölümünde nikel kaplama işlemi gören yarı mamuller, fason
kaplamada çinko kaplama işlemi gören yarı mamuller ve preshane bölümü yay sarma
makinelerinde sarılan yaylar tam otomatik menteşe montaj makinelerinin malzeme
besleme ünitelerine boşaltılır. Otomatik menteşe montaj makinelerinde parça
besleme ünitelerinden makineye giren menteşe parçalarının montaj üretimi
gerçekleşerek menteşe üretilmiş olur. Tüm operasyonlar gerçekleştikten sonra
ürünler paketleme sahasına alınarak ağırlık kontrolü ile koli içi adetleri
standartlara uygun olarak netleştirilir.
(4)
Çekmece rayı, mobilya çekmecelerinin rahat bir şekilde açılıp kapanmasını
sağlayan özel şekillendirilmiş, boyanmış tekerlekli bir düzenektir. Klasik ray
üretimi, dört farklı prosesten oluşmaktadır: presleme,
boyama, plastik enjeksiyon ve montaj. Depodan gerekli giriş muayene işlemleri
yapılan kaplama saclar rulo halinde form verme işlemini gerçekleştirecek olan
preslere alınır ve rulo açıcılar yardımı ile iş merkezine verilir. Bir takım
ray yapmak için gerekli olan U ve Z parçalar sağ ve sol olmak üzere iki adet iş
merkezinde progresif kalıplar yardımı ile basılır.Basılan raylar boyanmak üzere
boyahane prosesine gider. Raylar boyahanede askılara asıldıktan sonra sırası
ile, ön işlem, pasivasyon, hava duşu, kurutma fırını, elektrostatik toz boya
ile boyama ile pişirme fırını gibi proseslerden geçer ve montaj bölümüne sevk
edilir. Montaj prosesinde boyahaneden gelen U ve Z boyanmış sac parçalar, tedarikçiden
gelen perçin ve plastik enjeksiyon prosesinden gelen makara otomatik montaj
makinasında birleştirilir. Son olarak, ürünler paketlenir ve ticari depoya sevk
edilmek üzere hazır hale getirilir.
(5)
30/12/2020 tarihli ve 3345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan
İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli ile düzenlenen 8302.42.00.00.11 GTİP altında
sınıflandırılan "koltuk amörtisörleri" tanımlı GTİP'in yürürlükteki önlem
kapsamında yer almadığı değerlendirilmektedir.
(6)
Bazı ithalatçı firmalar tarafından, yerli üretim dalının, kapılarda kullanılan
paslanmaz çelikten mamül kapı menteşesi üretiminde hedeflenen kalite ve
kapasitede üretim yapmadığı, gizli kapı menteşesi ve gazlı piston amortisör üretiminin ise bulunmadığı yönünde görüşler
iletilmiştir.
(7)
Bazı ithalatçı firmalar tarafından, ikame edilebilir menteşe ve çekmece rayının
yanı sıra, yerli üretim dalı tarafından üretilmeyen ve ikame edilemez menteşe
ve çekmece raylarının ithalatının gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Soruşturma
ve yerinde inceleme esnasında, yerli üretim dalının halihazırda amortisör
sistemlerinin de dahil olduğu geniş bir ürün gamına sahip bulunduğu ve ürün
geliştirme çalışmalarının sürdürüldüğü kaydedilmiş olup, yerli üretim dalı
tarafından üretilen ürün ile ithal edilen ürünün tüm tiplerinin tamamıyla aynı
olması zorunluluğu bulunmamakta ve yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürünün tüm tiplerini üretmesi de hukuken ve fiilen beklenmemektedir.
(8)
Yapılan başvuruda, yerli üretim dalı tarafından üretilen ürün ile soruşturma
konusu ithal ürün arasında teknik ve fiziki özellikler ile ürünün temel
kullanım alanları bakımından bir fark bulunmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle,
Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ürün ile yerli
üretim dalı tarafından üretilen ürününün esas soruşturmada ve daha önceki nihai
gözden geçirme soruşturmasında yapılan benzer ürün olarak kabul edilebileceği
tespiti geçerliliğini korumaktadır.
(9)
Bazı ithalatçı firmalar tarafından iletilen görüşlerde ürünlerde termin
sürelerinde kısıtlar yaşandığı ve yerli üretimin talebi karşılamada yetersiz
kalabildiği gibi hususlar dile getirilmiştir. Bu kapsamda, yerli üretim dalı
tarafından artan talebi karşılamak amacıyla kapasite artırıcı tevsi yatırımları
ve yenileme yatırımlarının varlığı yerinde doğrulama esnasında teyit
edilmiştir.
(10)
Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar bağlayıcı
nitelikte olmayıp genel içerikli ve bilgi amaçlıdır.
2.2. Ürünün ithalinde uygulanan
vergi oranları ve diğer yükümlülükler
(1)
Soruşturma konusu ürün için mer'i İthalat Rejimi Kararı çerçevesinde belirlenen
gümrük vergileri aşağıda yer almakta olup ÇHC için uygulanan gümrük vergisi
oranı %2,7'dir. Ayrıca,
11/5/2020
tarihli ve 31124 birinci mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalat
Rejimi Kararına Ek Karar (Karar Sayısı: 2514) kapsamında söz konusu ülke
menşeli ürüne yönelik olarak %30 oranında ilave gümrük vergisi (İGV)
uygulanmasına karar verilmiştir. 31/12/2020 tarihli ve 31351 üçüncü mükerrer sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan İthalat Rejimi Kararına Ek Karar (Karar Sayısı:
3351) ile bahse konu İGV oranı %15 olarak uygulanmaya devam edilmektedir.
(2)
İlaveten, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2012/1) ve
İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2012/1)'de Değişiklik
Yapılmasına Dair Tebliğ kapsamında 8302.10.00.00.11 GTİP altında
sınıflandırılan "soğuk hava depolarına mahsus olanlar", 8302.42.00.00.00 GTİP
altında sınıflandırılan "diğerleri, mobilyalar için olanlar (koltuk
amortisörleri hariç)" ve 8302.50.00.00.00 altında sınıflandırılan "sabit
askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya" ithalatında 5 ABD
doları/kg tutarında; 8302.10.00.00.19 GTİP altında sınıflandırılan "diğerleri"
ithalatında ise 6,5 ABD doları/kg tutarında ülke ayrımı yapılmaksızın gözetim
uygulanmaktadır.
GÜMRÜK
VERGİSİ ORANI (%)
GTP/GTİP
1
2
3
4
GTS
ÜLKELERİ
8
5
6
7
8302.10
0
0
0
0
0
0
0
2,7
8302.50.00.00.00
8302.42
1: AB Üyesi
Ülkeler, EFTA Üyesi Ülkeler, Serbest Ticaret Anlaşması Ülkeleri: Arnavutluk,
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, Bosna-Hersek, Fas, Faroe
Adaları, Filistin, Gürcistan, Güney Kore, İsrail, Karadağ, Kosova, Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti, Malezya, Mısır Arap Cumhuriyeti, Morityus, Moldova,
Sırbistan, Şili, Tunus. 2: Singapur Cumhuriyeti, 3: Bolivarcı Venezuela
Cumhuriyeti, 4: TPS-OIC İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında
Tercihli Ticaret Sistemi Çerçeve Anlaşması ve Tercihli Tarife Düzenlemesi Protokolü
(PRETAS) kapsamındaki ülkeler (Bahreyn Krallığı, Bangladeş Halk Cumhuriyeti,
Birleşik Arap Emirlikleri, Fas Krallığı, İran İslam Cumhuriyeti, Katar Devleti,
Kuveyt Devleti, Malezya, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Suudi Arabistan Krallığı,
Umman Sultanlığı ve Ürdün Haşimi Krallığı) 5: En Az Gelişmiş Ülkeler, 6: Özel
Teşvik Düzenlemelerinden Yararlanacak Ülkeler, 7: Gelişme Yolundaki Ülkeler, 8:
Diğer Ülkeler
(3)
Bazı ilgili taraflarca, mobilya sektöründe kullanılan soruşturma konusu üründe
uygulanan dampinge karşı önlemin yanı sıra, ilave gümrük vergisi ve gözetim
kıymeti uygulamasının maliyetleri yükseltici etki yarattığı ve mobilya
sektöründe Türkiye'nin rekabetçi gücünü azalttığı yönünde görüşler
iletilmiştir.
3. DAMPİNGİN DEVAMI VEYA YENİDEN
MEYDANA GELMESİ İHTİMALİ
3.1. Genel açıklamalar
(1)
Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde önlemlerin yürürlükten kalkması
halinde dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup
olmadığı incelenmiştir.
3.2. Dampingin devam etme
ihtimali
(1)
Yönetmeliğin 40 ıncı ve 41 inci maddeleri çerçevesinde, soruşturma sırasında
yeniden bir damping marjı hesaplanmamış, esas soruşturmada ve 20/7/2010 tarihli
ve 27647 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/18) ile tamamlanan nihai gözden
geçirme soruşturmasında hesaplanmış olan damping marjları gösterge olarak
dikkate alınmıştır.
(2)
Buna göre, esas soruşturmada ÇHC menşeli menteşeler için nispi olarak CIF
ithalat bedelinin %105,9'u oranında, mutlak olarak ise 1,39 ABD doları/kg
tutarında; çekmece rayları için nispi olarak CIF ithalat bedelinin %99,9'u,
mutlak olarak ise 0,508 ABD doları/kg tutarında; 20/7/2010 tarihinde tamamlanan
nihai gözden geçirme soruşturmasında ise menteşeler için nispi olarak CIF
ithalat bedelinin %70'i oranında, mutlak olarak ise 1,64 ABD doları/kg
tutarında; çekmece rayları için nispi olarak CIF ithalat bedelinin %113'ü
oranında, mutlak olarak ise 1,54 ABD doları/kg tutarında damping marjı
hesaplanmıştır.
(3)
Mevcut dampinge karşı önlemlerin hukuki ve idari alt yapısını teşkil eden esas
soruşturma ve 20/7/2010 tarihinde tamamlanan nihai gözden geçirme soruşturması
esnasında tespit edilen damping marjlarının, firmaların önlemin yürürlükten
kalkması halindeki muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge
niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir.
3.3. Dampingin yeniden meydana
gelmesi ihtimali
(1)
İhracatçı firmaların davranışlarını ve yeniden meydana gelmesi muhtemel olan
dampingi göstermesi açısından soruşturma konusu ülkelerin üretim ve ihracat
kapasiteleri ile fiyatları önem arz etmektedir.
3.3.1. Soruşturma konusu
ülkelerin üretim ve ihracat kapasiteleri ile fiyatları
(1)
Soruşturma konusu ülkenin ihracat kabiliyetine ilişkin değerlendirmeler,
International Trade Center (Uluslararası Ticaret Merkezi-UTM)'ın dış ticaret
verilerine dayanılarak yapılmıştır. Bu kapsamda, 8302.10 armonize sistem kodu
altında yer alan "adi metallerden her çeşit menteşeler" ve 8302.42 armonize
sistem kodu altında yer alan "mobilyalar için adi metallerden donanım, tertibat
ve benzeri eşya" ürünlerine ilişkin 2019-2021 dönemine ait FOB ihracat verisi
kullanılmıştır. Söz konusu istatistik verisi ÇHC'nin soruşturma konusu üründeki
üretim kapasitesine gösterge teşkil etmesi açısından önemlidir. UTM tarafından
sağlanan veriler ulusal veri kaynaklarıyla uyumsuzluk gösterebilmekte, bazı
yıllarda dünya toplam ihracatına ilişkin veri bulunmamaktadır. Bu çerçevede
aşağıdaki değerlendirmelerde bahse konu kısıtlar da göz önünde
bulundurulmuştur.
(2)
UTM'nin bahse konu verileri incelendiğinde, menteşelerin dünya ihracatı değer
bazında 2019 yılında 5,5 milyar ABD doları, 2020 yılında 5,6 milyar ABD doları
ve 2021 yılında 7 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
(3) UTM
verilerine göre, ÇHC'nin 2019-2021 döneminde menteşelerin dünya ihracatında ana
tedarikçi ülke konumunda olduğu görülmektedir. ÇHC, bahse konu dönemde dünya
ihracatında değer ve miktar bazında birinci sırada yer almaktadır. Değer
bazında ÇHC'nin söz konusu ürün ihracatı, 2019 yılında 1,7 milyar ABD doları
iken, 2020 yılında 1,8 milyar ABD dolarına, 2021 yılında ise 2,4 milyar ABD
dolarına yükselmiştir. Miktar bazında ise ÇHC'nin tüm dünyaya yapmış olduğu
mezkûr ürün ihracatı 2019 yılında 405.521 ton iken 2020 yılında 411.787 tona,
2021 yılında ise 514.056 tona yükselmiştir. ÇHC'nin 2019-2021 dönemindeki
yıllarda değer bazında dünya ihracatından aldığı paylar ise sırasıyla %30,4,
%32,2 ve %34,5 olarak gerçekleşmiştir. ÇHC'nin tüm dünyaya yaptığı ihracatın
birim fiyatlarının 2019 yılında 4,16 ABD doları/kg, 2020 yılında 4,37 ABD
doları/kg ve 2021 yılında 4,75 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu
üründe ÇHC'nin ihracat birim fiyatlarının tüm dünyanın ortalama ihracat birim
fiyatlarının çok altında kaldığı görülmektedir.
(4)
Çekmece raylarının da dâhil olduğu "mobilyalar için adi metallerden donanım,
tertibat ve benzeri eşya" tanımlı ürün grubunun dünya ihracatı değer bazında
2019 yılında 8,5 milyar ABD doları, 2020 yılında 8,7 milyar ABD doları ve 2021
yılında 11,4 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
(5)
ÇHC'nin "mobilyalar için adi metallerden donanım, tertibat ve benzeri eşya"
tanımlı ürün grubunda, dünyada ana tedarikçi ülke konumunda olduğu
görülmektedir. UTM verilerine göre ÇHC, bahse konu dönemde dünya ihracatında
değer ve miktar bazında birinci sırada yer almaktadır. Değer bazında ÇHC'nin söz konusu ürün
ihracatı, 2019 yılında 3,5 milyar ABD doları iken, 2020 yılında 3,9 milyar ABD
dolarına, 2021 yılında ise 5,1 milyar ABD dolarına yükselmiştir. Miktar bazında
ise ÇHC'nin tüm dünyaya yapmış olduğu mezkûr ürün grubu ihracatı 2019 yılında
861.153 ton iken 2020 yılında 888.698 tona, 2021 yılında ise 1.139.975 tona
yükselmiştir. ÇHC'nin 2019-2021 dönemindeki yıllarda değer bazında dünya
ihracatından aldığı paylar ise sırasıyla %41,1, %44,6 ve %44,9'dur. ÇHC'nin tüm
dünyaya yaptığı ihracatın birim fiyatlarının 2019 yılında 4,05 ABD doları/kg,
2020 yılında 4,37 ABD doları/kg ve 2021 yılında 4,48 ABD doları/kg olarak
gerçekleştiği görülmektedir. Söz konusu üründe ÇHC'nin ihracat birim
fiyatlarının tüm dünyanın ortalama ihracat birim fiyatlarının altında kaldığı
görülmektedir.
(6)
İncelenen yıllarda ÇHC'nin hem
menteşelerin hem de "mobilyalar için adi metallerden donanım, tertibat ve
benzeri eşya" tanımlı ürün grubunun dünyadaki ana tedarikçi ülkesi olduğu; her
iki ürün grubunda da 2019-2021 döneminde miktar ve değer bazındaki dünya
ihracatında birinci sırada yer aldığı; 2019-2021 döneminde, her iki ürün
grubunda da tüm dünyaya yapmış olduğu miktar ve değer bazındaki ihracatın ve
değer bazında dünya ihracatından aldığı payın sürekli artış trendi içerisinde
olduğu ve ÇHC'nin ihracat birim fiyatlarının tüm dünyanın ortalama ihracat
birim fiyatlarının altında kaldığı hususları birlikte dikkate alındığında,
ÇHC'nin halihazırda önemli seviyede üretim ve ihracat potansiyelinin bulunduğu
değerlendirilmektedir.
3.4. Dampingin devamı veya
tekrarı ihtimaline ilişkin değerlendirme
(1) Bu
bölümde incelenen hususların bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde,
meri önlemlerin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin veya
yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.
4. ZARARIN DEVAMI VEYA YENİDEN
MEYDANA GELMESİ İHTİMALİ
4.1. Genel açıklamalar
(1)
Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde, gözden geçirme döneminde yerli
üretim dalının ekonomik göstergeleri ve önlemin yürürlükten kalkması halinde
zararın devam etmesinin veya tekrar etmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.
Bu çerçevede, ithalatın mutlak ve nispi olarak gelişimi, ithalat fiyatlarının
gelişimi ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri değerlendirilmiştir.
(2)
Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı ve soruşturma konusu ülkelerden yapılan
ithalatının incelenmesinde Bakanlığımız veri tabanı Karar Destek Sistemi (KDS)
verileri kullanılmıştır.
4.2. Ürünün genel ithalatının
mutlak gelişimi ve fiyatları
(1)
Soruşturma konusu menteşelerin 2019 yılında 42.435.108 adet olan genel ithalat
miktarı 2020 yılında 47.203.260 adede, 2021 yılında ise 64.192.274 adede
yükselmiştir. Menteşelerin genel ithalatı değeri 2019 yılında 17.493.269 ABD
doları iken, 2020 yılında 19.951.317 ABD dolarına, 2021 yılında 29.626.362 ABD
doları seviyesine yükselmiştir. Ortalama menteşe ithalat birim fiyatları 2019
yılında 0,41 ABD doları/adet ve 2020 yılında 0,42 ABD doları/adet olarak
gerçekleşmiş, 2021 yılında ise 0,46 ABD doları/adet seviyesinde oluşmuştur.
(2)
Soruşturma konusu çekmece raylarının 2019 yılında 5.305.866 adet olan genel
ithalat miktarı 2020 yılında 3.837.360 adede gerilemiş, 2021 yılında ise
3.434.285 adet seviyesinde gerçekleşmiştir. Çekmece raylarının genel ithalatı
değeri 2019 yılında 9.733.351 ABD doları iken, 2020 yılında 9.619.833 ABD
dolarına düşmüş, 2021 yılında ise 9.631.434 ABD doları seviyesinde
gerçekleşmiştir. Yukarıdaki veriler çerçevesinde, soruşturma konusu ithalatının
ağırlıklı ortalama birim fiyatları hesaplanmıştır. Ortalama çekmece rayı
ithalat birim fiyatları 2019 yılında 1,83 ABD doları/adet ve 2020 yılında 2,51
ABD doları/adet olarak gerçekleşmiş, 2021 yılında ise 2,80 ABD doları/adet
seviyesinde olmuştur.
4.3. Soruşturma konusu ülkeden
ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları
(1)
ÇHC'den gerçekleşen soruşturma konusu menteşe ithalatı, miktar bazında artan
bir seyir izleyerek, 2019 yılında 13.847.050 adet olarak gerçekleşirken, 2020
yılında 22.310.753 adede yükselmiş; 2021 yılında ise 29.442.457 adet
seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu ithalat değer bazında ise, 2019 yılında
3.118.059 ABD doları seviyesinde iken, 2020 yılında 5.357.470 ABD dolarına
yükselmiş; 2021 yılında ise 7.069.623 ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.
Soruşturma konusu ithalatın birim fiyatları, 2019 yılında 0,23 ABD doları/adet
iken, 2020 yılında 0,24 ABD doları/adede yükselmiş, 2021 yılında ise sabit
kalarak 0,24 ABD doları/adet seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu üründe
ÇHC'den ithalatın genel ithalat içindeki payı, 2019 yılında %32,6 iken, 2020
yılında %47,3'e yükselmiş, 2021 yılında ise %45,9 seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2)
ÇHC'den gerçekleşen soruşturma konusu çekmece rayı ithalatı, miktar bazında,
2019 yılında 1.187.181 adet olarak gerçekleşirken, 2020 yılında 916.477 adede
gerilemiş; 2021 yılında ise 872.470
adet seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu ithalat değer bazında ise, 2019
yılında 1.669.656 ABD doları seviyelerinde iken, 2020 yılında 2.092.588 ABD
dolarına yükselmiş; 2021 yılında ise 1.395.879 ABD doları seviyesinde
gerçekleşmiştir. Soruşturma konusu ithalatın birim fiyatları, 2019 yılında 1,41
ABD doları/adet iken, 2020 yılında 2,28 ABD doları/adede yükselmiş, 2021
yılında ise 1,60 ABD doları/adet seviyesine gerilmiştir. Söz konusu üründe
ÇHC'den ithalatın genel ithalat içindeki payı, 2019 yılında %22,4 iken, 2020
yılında %23,9'a, 2021 yılında ise %25,4'e yükselmiştir.
4.4. Diğer ülkelerden ithalatın
mutlak gelişimi ve fiyatları
(1)
Soruşturma konusu menteşelerin ÇHC dışındaki diğer ülkelerden ithalatı 2019
yılında 28.588.058 adet olarak gerçekleşirken, 2020 yılında 24.892.507 adede
gerilemiş, 2021 yılında ise 34.749.817 adede yükselmiştir. Diğer ülkelerden
gerçekleşen ithalat değer bazında ise, 2019 yılında 14.375.209 ABD doları, 2020
yılında 14.593.847 ABD doları, 2021 yılında ise 22.556.739 ABD doları
seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu ithalatın ortalama birim fiyatları,
2019 yılında 0,50 ABD doları/adet iken, 2020 yılında 0,59 ABD doları/adede,
2021 yılında ise 0,65 ABD doları/adede yükselmiştir. Söz konusu üründe ÇHC
dışındaki ülkelerden ithalatın genel ithalat içerisindeki miktar bazında payı
ise, 2019 yılında %67,4 iken, 2020 yılında %52,7'e düşmüş, 2021 yılında ise
%54,1 seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2)
Soruşturma konusu çekmece raylarının ÇHC dışındaki diğer ülkelerden ithalatı
2019 yılında 4.118.685 adet olarak gerçekleşirken, 2020 yılında 2.920.883 adede
gerilemiş, 2021 yılında ise 2.561.815 adet olarak gerçekleşmiştir. Diğer
ülkelerden gerçekleşen ithalat değer bazında ise, 2019 yılında 8.063.695 ABD
doları, 2020 yılında 7.527.245 ABD doları, 2021 yılında ise 8.235.555 ABD doları
seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu ithalatın ortalama birim fiyatları,
2019 yılında 1,96 ABD doları/adet iken, 2020 yılında 2,58 ABD doları/adede,
2021 yılında ise 3,21 ABD doları/adede yükselmiştir. Söz konusu üründe ÇHC
dışındaki ülkelerden ithalatın genel ithalat içerisindeki miktar bazında payı
ise, 2019 yılında %77,6 iken, 2020 yılında %76,1, 2021 yılında ise %74,6
seviyesine gerilemiştir.
4.5. İthalatın nispi gelişimi
(1)
Soruşturma konusu ithalatın nispi olarak gelişimini görebilmek için, soruşturma
konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın Türkiye toplam benzer mal tüketimi
içindeki payı incelenmiştir. Bu bağlamda, öncelikle yerli üretim dalı,
başvuruyu destekleyen yerli üreticiler ve diğer yerli üreticilerin yurt içi
satışları ile genel ithalat miktarı toplanarak ilgili yıllarda Türkiye toplam
benzer mal tüketimi elde edilmiştir. Yerli üretim dalının yurt içi satış
miktarının ve soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalat miktarının
toplam tüketime oranlanmasıyla da pazar payları hesaplanmıştır. İncelenen
veriler 2019 yılı 100 olacak şekilde endekslenmiştir.
(2) Bu
çerçevede, menteşeler için yurt içi tüketim endeksi, 2019-2021 yıllarında
sırasıyla 100 birim, 127 birim ve 152 birim olarak gerçekleşmiştir.
(3) ÇHC
menşeli menteşe ithalatının 2019 yılında 100 birim olan pazar payı endeksi,
2020 yılında 127 birime, 2021 yılında ise 140 birime yükselmiştir.
(4)
Menteşeler için diğer ülkeler menşeli ithalatın 2019 yılında 100 birim olan
pazar payı endeksi, 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla 69 birim ve 80 birim
olmuştur.
(5)
Yerli üretim dalının menteşeler için pazar payı endeksi, 2019-2021 yıllarında
değişmeyerek 100 birim olarak kalmıştır.
(6)
Çekmece rayı için yurt içi tüketim endeksi, 2019-2021 yıllarında sırasıyla 100
birim, 110 birim ve 118 birim olarak gerçekleşmiştir.
(7) ÇHC
menşeli çekmece rayı ithalatının 2019 yılında 100 birim olan pazar payı
endeksi, 2020 yılında 70 birime, 2021 yılında ise 62 birime gerilemiştir.
(8)
Çekmece rayı için diğer ülkeler menşeli ithalatın 2019 yılında 100 birim olan
pazar payı endeksi, 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla 64 birim ve 53 birim
olmuştur.
(9)
Yerli üretim dalının çekmece rayı için pazar payı endeksi, 2019-2021 yıllarında
sırasıyla 100 birim, 102 birim ve 114 birim olarak gerçekleşmiştir.
4.6. Fiyat kırılması ve baskısı
(1)
Fiyat kırılması, ithal ürünün ortalama pazara giriş fiyatının Türkiye
piyasasında yerli üretim dalının ortalama yurt içi birim satış fiyatının yüzde
olarak ne kadar altında kaldığını göstermektedir.
(2)
Fiyat kırılması hesaplanırken, ÇHC'den gerçekleştirilen hem menteşe hem de
çekmece rayı ithalatı için, Bakanlığımız Karar Destek Sistemi verileri
kullanılarak ithalatın CIF birim fiyatının üzerine tüm yıllar için gümrükleme
masrafları (%2 oranında); gümrük vergisi (%2,7 oranında); 2020 ve 2021 yılları
için ayrıca ilave gümrük vergisi (sırasıyla, %30 ve %15 oranında) eklenerek
ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Bulunan değerler ile yerli
üretim dalının yurt içi satış fiyatları karşılaştırılmıştır.
(3) Bu
kapsamda, soruşturma konusu ülke menşeli menteşe ithalatının 2019 ve 2021
yıllarında; çekmece rayı ithalatının ise 2019 yılında yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatını
kırdığı tespit edilmiştir.
(4)
Fiyat baskısı ise, ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üretim
dalının benzer üründeki ticari maliyeti ve makul kâr oranı dikkate alınarak
tespit edilen olması gereken yurt içi satış fiyatının yüzde olarak ne kadar
altında kaldığını göstermektedir.
(5)
Fiyat baskısı hesaplanırken, fiyat kırılması hesabında olduğu gibi ithal ürün
için Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunarak, bu değer yerli üretim dalının
ortalama ticari maliyetine makul bir kâr oranı eklenerek bulunan olması gereken
yurt içi satış fiyatı ile karşılaştırılmıştır.
(6) Bu
kapsamda, soruşturma konusu ülke menşeli menteşe ithalatının yerli üretim
dalının yurt içi satış fiyatını 2019 ve 2021 yıllarında; çekmece rayının ise
2019 yılında baskıladığı tespit edilmiştir.
4.7. Yerli üretim dalının
ekonomik göstergeleri
(1)
Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri, Samet firmasının 2019-2021
yıllarına ait verileri esas alınarak incelenmiştir. Eğilimin sağlıklı bir
şekilde analiz edilebilmesi amacıyla, Türk lirası bazındaki veriler yıllık
ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılması suretiyle enflasyondan
arındırılarak endekslenmiştir.
(2)
Ekonomik göstergelerin değerlendirilmesinde, soruşturma konusu ürüne ait miktar
incelemesinde adet ölçü birimi kullanılmıştır.
4.7.1 Menteşe
a) Üretim, kapasite ve kapasite
kullanım oranı (KKO)
(1) Yerli
üretim dalının soruşturma konusu ürün menteşeler için 2019 yılında 100 birim
olan üretim miktar endeksi, 2020 yılında 128 birim, 2021 yılında 159 birim
olarak gerçekleşmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının kapasite endeksi 2019 ve 2020 yıllarında 100 birim, 2021
yılında ise 103 birim olarak gerçekleşmiştir. Bu çerçevede, 2019 yılında 100
birim olan KKO endeksi 2020 yılında 128 birime, 2021 yılında ise 154 birime
yükselmiştir.
b) Yurt içi ve yurt dışı satışlar
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2019 yılında 100 birim olarak
kabul edilen yurt içi satış miktarı endeksi 2020 yılında 127 birim, 2021
yılında ise 153 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2)
2019-2021 yıllarında, yurt içi satış değeri endeksi sırasıyla 100 birim, 131
birim ve 182 birim olmuştur.
(3)
Yerli üretim dalının soruşturma döneminde yurt dışı satış miktarı endeksi 2019
yılında 100 birim, 2020 yılında 103 birim, 2021 yılında ise 140 birim olarak
gerçekleşmiştir.
(4) 2019-2021 yıllarında, yurt dışı satış değeri
endeksi ise sırasıyla 100, 128 ve 179 birim olarak gerçekleşmiştir.
c) Yurt içi fiyatlar
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için yurt içi birim satış fiyatı
endeksi 2019 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2020 yılında 103 birim
ve 2021 yılında 119 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
ç) Pazar payı
(1)
Yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2019-2021 yıllarında sabit kalarak 100
birim olarak gerçekleşmiştir.
d) Maliyetler ve kârlılık
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2019 yılında 100 birim olan
birim sınai maliyet endeksi, 2020 yılında 98 birim ve 2021 yılında 111 birim
seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için gerçekleşen ticari maliyetleri
ve yurt içi satış fiyatları dikkate alınarak hesaplanan yurt içi satışlardan
birim kârlılık endeksi, 2019 yılında -100 birim, 2020 yılında 231
birim ve 2021 yılında 360 birim olarak gerçekleşmiştir.
(3)
Yerli üretim soruşturma döneminde yurt içi ve yurt dışı satışlarının dâhil
olduğu toplam kârlılık endeksi yurt içi satışlardan kârlılık endeksi 2019
yılında -100 birim, 2020 yılında 3.334 birim 2021 yılında 4.326 birim olarak
gerçekleşmiştir.
e) Stoklar
(1)
Yerli üretim dalının dönem sonu stok miktarının endeksi 2019-2021 yıllarında
sırasıyla 100 birim, 114 birim ve 183 birim olarak gerçekleşmiştir.
f) İstihdam
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu menteşelerin üretiminde çalışan işçi
sayısı endeksi 2019-2021 yıllarında sırasıyla 100 birim, 105 birim ve 136 birim
olarak gerçekleşmiştir.
g) Verimlilik
(1)
Soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi başına düşen üretim miktarını
gösteren verimlilik endeksi 2019 yılında 100 birim, 2020 ve 2021 yıllarında
sırasıyla 122 birim ve 116 birim olarak gerçekleşmiştir.
ğ) Nakit akışı
(1)
Soruşturma konusu üründe sağlanan (hasıla - üretim değeri - faaliyet ve
finansman giderleri + ürün amortismanı) nakit akışı endeksi ise 2019 yılında
100 birim, 2020 yılında 422 birim ve 2021 yılında 633 birim olarak
gerçekleşmiştir.
4.7.2 Çekmece rayı
a) Üretim, kapasite ve kapasite
kullanım oranı (KKO)
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu çekmece rayı için 2019 yılında 100 birim
olan üretim miktar endeksi, 2020 yılında 117 birime yükselmiş, 2021 yılında ise
146 birim olarak gerçekleşmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının çekmece rayında kapasite endeksi 2019-2020 döneminde 100
birim olurken, 2021 yılında 106 birim olarak gerçekleşmiştir. KKO endeksi 2019
yılında 100 birim iken, 2020 yılında 117 birime yükselmiş, 2021 yılında ise 138
birim olarak gerçekleşmiştir.
b) Yurt içi ve yurt dışı satışlar
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2019 yılında 100 birim olarak
kabul edilen yurt içi satış miktarı endeksi 2020 yılında 113 birime yükselmiş,
2021 yılında 134 birim olarak gerçekleşmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının 2019 yılında 100 birim olduğu kabul edilen yurt dışı satış
miktarı endeksi, 2020 yılında 116 birime yükselirken, 2021 yılında ise 167
birim seviyesinde oluşmuştur.
c) Yurt
içi fiyatlar
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için yurt içi ağırlıklı ortalama
birim satış fiyatı endeksi 2019 yılında 100 iken 2020 yılında 98 birime düşmüş,
2021 yılında ise 100 birim olarak gerçekleşmiştir.
ç) Pazar payı
(1)
Yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2019 yılında 100 birim iken 2020
yılında 102 birime, 2021 yılında ise 114 birime yükselmiştir.
d) Maliyetler ve kârlılık
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2019 yılında 100 birim olan
birim sınai maliyet endeksi, 2020 yılında 101 birim ve 2021 yılında 114 birim
seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için gerçekleşen ticari maliyetleri
ve yurt içi satış fiyatları dikkate alınarak hesaplanan yurt içi satışlardan
birim kârlılık endeksi, 2019 yılında 100 birim, 2020 yılında 723 birim
ve 2021 yılında 452 birim olarak gerçekleşmiştir.
(3)
Yerli üretim soruşturma döneminde yurt içi ve yurt dışı satışlarının dâhil
olduğu toplam kârlılık endeksi 2019 yılında 100 birim, 2020 yılında 464 birim
2021 yılında 494 birim olarak gerçekleşmiştir.
e) Stoklar
(1)
Soruşturma konusu ürüne ilişkin stok miktarı endeksi 2019 yılında 100 birim
iken, 2020 yılında 127 birime yükselmiş ve 2021 yılında 201 birim seviyesinde
oluşmuştur.
(2)
Stok çevrim hızı endeksi ise 2019 yılında 100 birim iken, 2020 yılında 89
birime gerilerken, 2021 yılında 70 birim seviyesinde oluşmuştur.
f) İstihdam
(1)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan doğrudan işçi
sayısı 2019 yılı 100 birim kabul edildiğinde, 2020 yılında 105 birime
yükselirken, 2021 yılında 136 birim olarak gerçekleşmiştir.
g) Verimlilik
(1)
Soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi başına düşen üretim miktarını
gösteren verimlilik endeksi 2019 yılında 100 birim ve 2020 yılında 111 birim
olurken, 2021 yılında 107 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
ğ) Nakit akışı
(1)
Soruşturma konusu üründe sağlanan (hasıla - üretim değeri - faaliyet ve
finansman giderleri + ürün amortismanı) nakit akışı endeksi ise, 2019 yılında
100 birim kabul edildiğinde, 2020 yılında 253 birime yükselmiş, 2021 yılında
ise 321 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
4.7.3 Firma geneli ekonomik
göstergeler
a) Ücretler
(1)
2019 yılında 100 birim olarak kabul edilen aylık brüt işçi ücreti endeksi
dalgalı bir seyir izleyerek, 2020 yılında 98 birime düşmüş, 2021 yılında ise
102 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
b) Büyüme
(1)
Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerini kapsayan bilanço aktif büyüklüğüne
ilişkin 2019 yılında 100 birim olduğu kabul edilen endeks, 2020 yılında 133
birime yükselmiş, 2021 yılında ise 137 birim olarak gerçekleşmiştir.
c) Sermaye arttırma yeteneği
(1)
2019 yılında 100 birim olduğu kabul edilen yerli üretim dalının öz sermaye
endeksi, 2020 yılında 130 birime yükselirken, 2021 yılında 108 birim olarak
gerçekleşmiştir.
ç) Yatırımları arttırma yeteneği
(1)
Yerli üretim dalının incelenen dönemde bütün faaliyetlerine ilişkin kapasite
artışı için yapılan tevsi yatırımları endeksi, 2019 yılında 100 birim kabul
edildiğinde, 2020 yılında 311 birime yükselmiş, 2021 yılında ise 349 birim
seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının incelenen dönemde bütün faaliyetlerine ilişkin yenileme
yatırımları endeksi ise 2019 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2020
yılında 131 birime yükselmiş, 2021 yılında ise 115 birim olarak
gerçekleşmiştir.
d) Yatırımların geri dönüş oranı
(1)
Yerli üretim dalının yatırımlarının geri dönüş oranı (net kâr/aktifler) endeksi
2019 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2020 yılında 967 birime
yükselmiş, 2021 yılında ise 962 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
4.8. Yerli üretim dalının
ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi
(1)
Yerli üretim dalının menteşeler için gözden geçirme dönemindeki ekonomik
göstergeleri incelendiğinde, yürürlükteki önlemin de etkisiyle genel olarak
ekonomik göstergelerinin olumlu bir seyir izlediği tespit edilmiştir. Bu
bağlamda, yerli üretim dalının üretim, yurt içi satışlar, yurt içi satışlardan
ürün kârı, KKO, ürün istihdamı ve ürün nakit akışı gibi temel ekonomik
göstergelerinin 2021 yılında hem bir önceki yıla göre hem de 2019 temel yılına
göre artış kaydettiği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, 2021 yılında yerli
üretim dalının bazı ekonomik göstergelerinde yürürlükteki önleme rağmen
kötüleşmeler yaşandığı görülmüştür. Bu çerçevede, yerli üretim dalının 2021
yılında hem bir önceki yıla göre hem de 2019 baz yılına göre stok miktarının
arttığı; stok çevrim hızının kötüleştiği, pazar payının ise artan tüketime
rağmen sabit kaldığı görülmüştür. Öte yandan, yerli üretim dalının ürün
kârlılığının 2019 yılında negatif değerlendiği, 2020 yılında 2019 yılına
kıyasla gözlemlenen endeks değeri bazındaki yükselişin baz etkisi dolayısıyla
yüksek seviyede gerçekleştiği, kârlılığın mutlak olarak çok yüksek seviyede
olmadığı tespit edilmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının çekmece rayı için gözden geçirme dönemindeki ekonomik
göstergelerinin seyrinin, menteşe ürününe ilişkin ekonomik göstergeleriyle
önemli seviyede benzerlikler gösterdiği ve yürürlükteki önlemin de etkisiyle
genel olarak ekonomik göstergelerinin olumlu bir seyir izlediği gözlenmiştir.
Bu bağlamda, yerli üretim dalının üretim, yurt içi satışlar, KKO, ürün
istihdamı ve ürün nakit akışı gibi temel ekonomik göstergelerinin 2021 yılında
hem bir önceki yıla göre hem de 2019 temel yılına göre artış kaydettiği
görülmüştür. Bununla birlikte, yürürlükteki önleme rağmen, 2021 yılında yerli
üretim dalının stok miktarının arttığı,
stok çevrim hızında bozulma yaşandığı görülmüştür. Öte yandan, yerli üretim
dalının yurt içi satışlardan ürün kârında, 2020 yılında 2019 yılına kıyasla baz
etkisiyle yüksek seviyede artış yaşandığı, yurt içi satışlardan kârlılığın 2021
yılında 2020 yılına kıyasla düşüş gösterdiği ve mutlak kârlılığın yüksek
seviyede olmadığı tespit edilmiştir.
4.9. Zararın devamı veya yeniden
meydana gelmesi ihtimali
4.9.1 Menteşe
(1)
ÇHC, soruşturma konusu menteşeler bağlamında, üretim ve ihracat kabiliyeti
bakımından küresel bazda ilk sırada yer almakta olup dünya ihracatındaki payı
değer bazında %44,9 oranındadır. Bu kapsamda, büyüklüğü de göz önüne
alındığında, Türkiye pazarının, soruşturma konusu ülke için önem arz ettiği
düşünülmektedir.
(2)
ÇHC'den gerçekleşen menteşe ithalatı miktar ve değer bazında incelenen dönem
içerisinde artış gösterdiği tespit edilmiş olup, 2021 yılında 2019 yılına
kıyasla %113 oranında artmıştır. Diğer ülkelerden gerçekleşen ithalatın birim
fiyatlarının 2019-2021 yılları arasında yukarı yönlü bir trend seyrettiği,
ancak söz konusu dönemde ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının sabit kaldığı
gözlemlenmiştir. Ayrıca, ÇHC menşeli menteşelerin Türkiye pazarındaki payının
incelenen dönem içerisinde %40 oranında arttığı, yerli üretim dalının ise artan
tüketime rağmen pazar payının sabit kaldığı tespit edilmiştir. Yürürlükteki
önleme rağmen, ithalatın hem mutlak hem de nisbi olarak artış gösterdiği
dikkate alındığında, ÇHC menşeli ürün ihracatı yapan ihracatçıların Türkiye
pazarını iyi tanıdıkları, pazara erişim konusunda herhangi bir sorunla
karşılaşmadıkları, Türkiye pazarının büyüklüğünü ve cazipliğini koruduğu
değerlendirilmektedir.
(3) Öte
yandan, ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının, dampinge karşı önlemin
varlığında, yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatlarını 2019 ve 2021
yıllarında kırdığı ve baskıladığı tespit edilmiştir.
4.9.2 Çekmece Rayı
(1) ÇHC
menşeli çekmece rayı ithalatının 2021 yılında, diğer ülkelerden gerçekleşen
ithalatın trendine benzer şekilde hem bir önceki yıla hem de temel yıl 2019'a
göre azaldığı tespit edilmiştir. Diğer ülkelerden gerçekleşen ithalatın
ortalama birim fiyatı sürekli artan bir trend takip ederken, ÇHC menşeli
çekmece raylarının ortalama birim fiyatının dalgalı bir seyir izleyerek, 2020
yılında 2019 yılına göre artış gösterdiği, 2021 yılında ise bir önceki yıla
göre düşüş gösterdiği ve dönem boyunca dünyadan genel ithalat birim
fiyatlarının altında kaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, ÇHC menşeli çekmece
rayının pazar payının düşüş gösterdiği, yerli üretim dalının pazar payının ise
artış gösterdiği tespit edilmiştir.
(2) ÇHC
menşeli çekmece rayı ithalatının birim fiyatlarının 2019 yılında yerli üretim
dalının fiyatlarını kırdığı ve baskı altında tuttuğu, incelenen diğer yıllarda
ise fiyat kırılması ve baskısının oluşmadığı tespit edilmiştir.
(3) ÇHC
menteşe rayı ihracatında dünya pazarında ilk sırada yer almakta olup, 2019-2021
yılları arasında ihracatını hem miktar hem de değer bazında artırmıştır. 2019
yılında toplam dünya ihracatının %30,9'unu gerçekleştirirken, 2021 yılında bu
oranın %34,5'e yükseldiği ve söz konusu üründe küresel pazarda en önemli
tedarikçi konumunda bulunduğu tespit edilmiştir.
5. GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
(1)
Yürütülen soruşturma esnasında elde edilen bilgi ve bulgular çerçevesinde, ÇHC
menşeli ürünlere yönelik yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemin ortadan
kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana
gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmiştir.
(2) Bu
çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun
kararı ve Ticaret Bakanının onayı ile İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/12) ile ÇHC menşeli 8302.10 GTP altında sınıflandırılan
"menteşeler (sivil hava taşıtlarında kullanılanlar hariç; 8302.10.00.00.12
pozisyonunda yer alan nakil vasıtalarına mahsus olanlar hariç)";
8302.50.00.00.00 GTİP altında sınıflandırılan "sabit askılıklar, şapka
askıları, dirsekler, benzeri eşya"; 8302.42 gümrük tarife pozisyonu altında
sınıflandırılan "diğerleri, mobilyalar için olanlar (sivil hava taşıtlarında
kullanılanlar ve koltuk amortisörleri hariç)" ürünlerinin ithalatında uygulanan
önlemin, Yönetmeliğin 42 nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda
gösterildiği şekilde uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
GTİP
Eşyanın Tanımı
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Önlem
8302.10.00.00.11
Menteşeler
(Sivil hava taşıtlarında kullanılanlar hariç)
Çin Halk
Cumhuriyeti
1,35 ABD doları/kg
8302.10.00.00.19
8302.50.00.00.00
Sabit
askılıklar, şapka askıları, dirsekler, benzeri eşya
8302.42.00.00.19
Diğerleri,
mobilyalar için olanlar (Sivil hava taşıtlarında kullanılanlar hariç)
Çin Halk
Cumhuriyeti
0,65 ABD doları/kg