2023-5 İran menşeli Polyester Elyaf ithalatında mevcut önleminin korunmasına dair soruşturma açılmasına ilişkin Tebliğ (Mülga)

İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/5) Ticaret Bakanlığından: 15.09.2023 tarih ve 32310 sayılı R.G. 2023/7615 sayılı Karar ile KESİN ÖNLEM yayımlandığı için yürürlüğü kalmamıştır. Kapsam MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde 13/4/2023 tarihli ve 32162 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/1) ile açılan korunma önlemi soruşturması sonucunda alınan kararı içermektedir. Soruşturma MADDE 2- (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu EK-1'de yer almaktadır. Karar MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 5503.20.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik pozisyonunda (GTİP) "poliesterlerden" ismiyle sınıflandırılmakta olan polyester elyafın İran menşeli olanlarının ithalatında 3 (üç) yıl süreyle ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulanmasına, ek mali yükümlülüğün aşağıdaki tabloda belirtilen şekilde birinci yıl % 17, ikinci yıl % 16,5 ve üçüncü yıl % 16 oranında belirlenmesine ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına karar vermiştir. G.T.İ.P. Madde Adı Ek Mali Yükümlülük ( % ) 1. Dönem 2. Dönem 3. Dönem 21/9/2023-20/9/2024 21/9/2024-20/9/2025 21/9/2025-20/9/2026 5503.20.00.00.00 Poliesterlerden % 17 % 16,5 % 16 (2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar. Yürürlük MADDE 4- (1) Bu Tebliğ 21/9/2023 tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür. EK-1 İRAN MENŞELİ POLYESTER ELYAF İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ UZATMA SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1. Başvuru 5503.20.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik pozisyonunda (GTİP) "poliesterlerden" ismiyle sınıflandırılmakta olan polyester elyafın İran menşeli olanlarının ithalatında 21/9/2013 tarihinden itibaren korunma önlemi uygulanmaya başlanmıştır. Mevcut önlem 2017 yılında gözden geçirilerek 3 yıl süreyle uzatılmış, bu süre 20/9/2020 tarihinde sona ermiş, 2020 yılında ikinci defa gözden geçirilen önlem 3 yıl süreyle uzatılmıştır. Halihazırda % 17,5 oranında ek mali yükümlülük biçiminde uygulanan cari önlemin süresi 20/9/2023 tarihinde sona erecektir. Mevcut korunma önleminin gözden geçirilerek uygulama süresinin uzatılması için yerli üretici Sasa Polyester Sanayi A.Ş. tarafından Bakanlığımıza başvuruda bulunulmuştur. 1.2. Soruşturma Açılması Başvuru dosyasının ön incelemesinde tüm ülkelerden ithalatın 2022 yılında düştüğü, İran menşeli ithalatın ise 2020 yılında önleme bağlı olarak azaldığı fakat son yıllarda korunma önlemindeki zorunlu liberalizasyon etkisiyle arttığı, buna karşılık yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde de belirli bozulmalar olduğu, önlemin yürürlükten kaldırılması durumunda İran'ın üretim ve kapasite fazlasının ülkemize yöneleceği tehdidinin bulunduğuna ilişkin bulgular İthalatta Korunma Önlemleri Kurulu'na (Kurul) sunulmuştur. Kurul 4/4/2023 tarihli toplantısında başvuru konusu İran menşeli ürün için korunma önlemi uzatma soruşturması açılmasına karar vermiştir. Bu çerçevede, 13/4/2023 tarihli ve 32162 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/1) ile söz konusu Kurul kararı ilan edilerek İran menşeli polyester elyaf ithalatına karşı korunma önlemi uzatma soruşturması açılmıştır. Ayrıca, soruşturmanın açıldığına ilişkin İran'a bildirim yapılmıştır. Başvurunun Gizli Olmayan Özeti Bakanlığın web sayfasında yayımlanmıştır. 1.3. Soruşturma Dönemi Soruşturma dönemi olarak 2019-2022 dönemi esas alınmıştır. Soruşturma raporunda yer alan değerlendirmelerde, yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ile soruşturma konusu ürünün ithalatının 2019-2022 arasındaki yıllık verileri esas alınmıştır. 1.4. İlgili Taraftar ve Tarafları Dinleme Toplantısı Soruşturma açılış tebliğinde, ilgili taraflara kendilerini tanıtmaları, varsa sözlü olarak dinlenme taleplerini iletmeleri, istenen bilgi ve belgeleri sunmaları için 30 gün süre tanınmış olup talep eden ilgili taraflara görüş bildirmeleri için mevzuata uygun bir şekilde ek süre verilmiştir. Bu çerçevede, 18 adet firma ve 13 adet sektör kuruluşu niteliğinde diğer ilgili taraf olmak üzere toplam 31 ilgili taraf başvurusu alınmıştır. İlgili taraf soru formları soruşturma açılış tebliğinin yayımı itibarıyla Bakanlığın İnternet sitesinde yayımlanmış olup yerli üreticiler, ithalatçılar/ihracatçılar ve diğer ilgili taraflara görüşlerini iletmeleri için Tebliğin yayımından itibaren 30 gün süre verilmiştir. Soruşturma kapsamında ithalatçı, ihracatçı ve diğer ilgili tarafların görüşlerinin dinlenilmesi amacıyla 1/6/2023 tarihinde video konferans yöntemi ile kamu dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir. Kamu dinleme toplantısı sonrasında 9/6/2023 tarihine kadar Bakanlığımıza ulaşan ilgili tarafların gizli olmayan görüşleri Bakanlığın soruşturma sayfasında yayınlanmıştır. 1.5. Yerinde İnceleme Soruşturma kapsamında, başvuru sahibi yerli üreticinin Adana/Seyhan'da yerleşik üretim tesisinde 13/7/2023 tarihinde yerinde inceleme ve doğrulama yapılmıştır. Bu incelemeler sırasında, firmadan daha önce sağlanan bilgilerin teyit edilmesine yönelik belgeler toplanmış, genel üretim faaliyetleri ve süreçleri ile pazar koşulları hakkında bilgi alınmış, fiili üretimin mevcudiyeti tespit edilmiştir. 2. SORUŞTURMA KAPSAMI ÜRÜN 2.1. Genel Bilgiler Gümrük Tarife Cetveli'nde 5503.20.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) yer alan başvuru konusu eşya "poliesterlerden" ismiyle sınıflandırılmaktadır. POZİSYON NO EŞYANIN TANIMI 55.03 Sentetik devamsız lifler (karde edilmemiş, taranmamış veya İplik imali için diğer surette hazırlanmamış): - Naylon veya diğer poliamidlerden: 5503.11.00.00.00 - - Aramidlerden 5503.19.00.00.00 - - Diğerleri 5503.20.00.00.00 - Poliesterlerden 5503.30.00.00.00 - Akrilik veya modakrilik 5503.40.00.00.00 - Polipropilenden 5503.40.00.00.11 -- İnşaatta kullanılanlar 5503.40.00.00.19 - - Diğerleri 5503.90.00.00.00 - Diğerleri 2.2. Soruşturma Konusu Eşyanın Kullanım Alanları ve Üretim Süreci Başvuru konusu eşya ticari olarak "polyester elyaf" olarak tanımlanmakta olup, çekim ve ısıl sabitleme işlemlerinden geçmiş polyester filamentlerinin ya da devamlı lifler demetinin (kullanım yeri ve amacına göre) alıcı tarafından talep edilen boyda kesilmesi yoluyla elde edilen sentetik ürünlerdir. Polyester elyaf nihai kullanım alanına göre denye, parlaklık, erime sıcaklığı, renk, mukavemet, kıvırcık, kesim boyu, kesit ve benzeri teknik özelliklere bağlı olarak üretilmektedir. Başvuru konusu eşyanın başlıca üç kullanım alanı tekstil, teknik tekstil ve konfor-dolgu elyaf sektörleridir. Polyester, petrokimya türevi olan MEG (Monoetilen Glikol) ile DMT'nin (Dimetil Tereftalat) veya PTA'nın (Purified Tereftalik Asit) kimyasal reaksiyonu sonucunda ortaya çıkmaktadır. Polyester elyaf; MEG ile DMT veya PTA'nın kimyasal bileşimi, ester değişim ve polimerizasyon safhalarından sonra elde edilen çıktının; - Düzeler yardımıyla filament haline getirilmesi, - Elde edilen filament demetlerinin birleştirme sonrasında çekme, kıvırcık verme ve finiş (yağ verme) uygulamalarının tatbik edilmesi, - Elde edilen ürünün istenilen boylarda kesilmesi ve balyalanması, ile elde edilmektedir. 2.3. Benzer veya Doğrudan Rakip Ürün Soruşturma konusu eşyanın ithal ve yerli olanları üretim süreci, fiziksel özellikleri ve kullanım alanları itibarıyla benzer ürünlerdir. İthal ürünler; kullanılan hammaddeler, teknik özellikleri ve tüketici tercihleri açısından da yerli ürünler ile aynı özellikleri taşımaktadır. 2.4. Yerli Üretim Başvuru Temsil Durumu Unvan Üretim Miktarı (Ton) Üretim Payı (% ) Başvuru Yapan Üretici Sasa Polyester San. A.Ş. X X Başvuruya Destek Veren Üreticiler Koza Polyester X X Ertona Tekstil Plastik Kimya Geri Dönüşüm San.ve Tic. Ltd. Şti. X X Ritaş Kimya ve Tekstil San. Ve Tic. A.Ş. X X Yılmaz Ambalaj Atıkları Geri Dönüşüm San. Ve Tic. Ltd. Şti. X X Diğer Üreticiler X X Toplam X 100 Yerli üreticilerden temin edilen üretim rakamları incelendiğinde, başvuru sahibi firma Sasa Polyester Sanayi A.Ş. ve başvuruya destek veren üreticiler Koza Polyester, Ertona Tekstil, Ritaş Kimya ve Yılmaz Ambalaj firmaları temsil şartını sağlamaktadır. 2.5. Soruşturma Konusu Eşyanın İthalatında Uygulanan Mevzuat 2.5.1. Mevcut Korunma Önlemi İran menşeli polyester elyaf ithalatında yerli üreticilerin başvurusu ile 2/9/2013 tarihli ve 2013/5358 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İran Menşeli Polyester Elyaf İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Karar kapsamında 4 yıl süre ile ek mali yükümlülük uygulanmaya başlanmıştır. Söz konusu korunma önlemi 2017 ve 2020 yıllarında gözden geçirilmiş olup, 2017 yılında 22/11/2017 tarihli, 2020 yılında ise 5/5/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Kararlar ile 3'er yıllık sürelerle uzatılmıştır. Önlemin son döneminde % 17,5 oranında ek mali yükümlülük uygulanmakta olup önlemin süresi 20/9/2023 tarihinde sona erecektir. Mevcut korunma önleminin seviyesi dönemler itibarıyla aşağıda yer alan tabloda gösterilmiştir. G.T.İ.P. Madde Adı Ek Mali Yükümlülük (% ) 1.Dönem 2.Dönem 3.Dönem 21/9/2020-20/9/2021 21/9/2021-20/9/2022 21/9/2022-20/9/2023 5503.20.00.00.00 Poliesterlerden % 18,5 % 18 % 17,5 2.5.2. Gümrük Vergisi ve Diğer Vergiler Yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı uyarınca İran'ın da içinde olduğu "Diğer Ülkeler" grubuna % 4 oranında gümrük vergisi uygulanmaktadır. Soruşturma konusu eşyanın ithalatında halihazırda uygulanmakta olan Gümrük Vergisi ve Katma Değer Vergisi oranları aşağıda gösterilmektedir. G.T.İ.P.-MADDE İSMİ KDV(% ) ÖTV GÜMRÜK VERGİSİ ORANI(% ) AB- STA* TPS- OIC* GTS ÜLKELERİ DÜ EAGÜ ÖTDÜ GYÜ 5503.20.00.00.00 -Poliesterlerden 10 - 0 4 0 0 3,2 4 *AB-STA: AB ülkeleri, EFTA ülkeleri, İsrail, Makedonya, Bosna-Hersek, Fas, Filistin, Tunus, Mısır, Gürcistan, Arnavutluk, Şili, Sırbistan, Karadağ, Kosova, Morityus, Moldova, Faroe Adaları, Güney Kore, Malezya, Birleşik Krallık, Venezuela, Singapur. *TPS-OIC: Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Fas, İran İslam Cumhuriyeti, Katar, Kuveyt, Malezya, Pakistan, Suudi Arabistan, Umman, Ürdün. 2.5.3. Diğer Mevzuat İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğler ile Hindistan, Tayland ve Tayvan, Çin, Güney Kore ve Endonezya menşeli polyester elyaf ithalatında dampinge karşı önlem bulunmaktadır. Dampinge karşı önlem oranları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir. Ülke Dampinge Karşı Önlem Tebliğ No Tarih Güney Kore % 6,20 2018/13 20.04.2018 Endonezya % 6,20-% 12 Çin 0,21 ABD Doları/kg 2018/36 20.10.2018 Hindistan % 8,5-% 12 2019/26 04.08.2019 Tayvan % 6,4-% 7,1-% 11,6-% 12 Tayland % 12 - İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2020/9 sayılı Tebliğ çerçevesinde, soruşturma konusu eşya ithalatına ilişkin gümrük beyannamelerinin tescilinde "Kayıt Belgesi" aranmaktadır. - Soruşturma konusu eşya, 2023 yılı İthalat Rejimi Kararı'nın "EK-1 Genelleştirilmiş Tercihler Sisteminden Yararlanacak Ülkeler Listesi" kapsamında Pakistan ve Bangladeş menşeli ürünler için hariç sektör olarak belirlenmiş olup, mezkur ülkelerden yapılan ithalatta % 4 oranındaki DÜ vergisi uygulanmaktadır. 3. İTHALATIN SEYRİ Bu bölümde soruşturma konusu ürün için yıllar itibarıyla ithalatın seyri, piyasa payı ve yerli üretime oranına ilişkin istatistikler yer almaktadır. Bunun yanında, ülke bazında ithalat verileri sunularak yerli ve ithal ürünlerin birim fiyatları karşılaştırılmaktadır. Ayrıca, yürütülen soruşturmanın anılan ürünün İran menşeli olanlarına yönelik olması sebebiyle her kısımda İran menşeli ithalat ayrıca ele alınmıştır. 3.1. Mutlak İthalat Genel Miktar (Ton) Değer (ABD $) B.F. ($/Kg) Değişim (% ) Miktar Değer B.F. 2019 214.311 261.695.847 1,22 - - - 2020 184.391 183.486.037 1,00 -14 -30 -19 2021 216.517 280.434.182 1,30 17 53 30 2022 205.295 315.614.744 1,54 -5 13 19 Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı 2019 yılında 214 bin ton seviyesinde gerçekleşirken, 2020 yılında % 14 oranında azalarak 184 bin tona gerilemiş, 2021 yılında ise % 17 artarak 217 bin tona yükselmiştir. 2022 yılında ithalat önceki yıla göre % 5 oranında azalarak 205 bin ton seviyesinde gerçekleşmiştir. Değer bazında ise ithalat 2020 yılı haricinde artış eğiliminde olmuştur. İthalat değeri 2019 yılındaki yaklaşık 262 milyon ABD Doları ($) seviyesinden 2020 yılında 183 milyon $'a gerilemiş, 2021 ve 2022 yıllarında önceki yıllara göre sırasıyla % 53 ve % 13 oranlarında artarak 2022 yılında 315,6 milyon $ seviyesine ulaşmıştır. Genel ithal birim fiyatları ise 2020 haricinde artış eğiliminde olmuş ve soruşturma dönemi boyunca 1,00 $/kg ila 1,54 $/kg arasında seyretmiştir. İran Miktar (Ton) Değer (ABD $) B.F. ($/Kg) Değişim (% ) Miktar Değer B.F. 2019 198 182.019 0,92 - - - 2020 12 15.311 1,28 -94 -92 39 2021 89 107.501 1,21 643 602 -6 2022 90 105.646 1,17 1 -2 -3 Soruşturma konusu ürünün İran menşeli olanlarının ithalatı miktar bazında 2020 yılındaki azalma haricinde artış eğiliminde olmuştur. 2019 yılında 198 ton olan ithalat 2020 yılında önlemin etkisiyle 12 tona düşmüş, 2021'de keskin bir artışla 89 tona, 2022 yılında ise 90 tona ulaşmıştır. İran menşeli ithalat değer bazında dalgalı bir seyir izlemiştir. 2019 yılında 182 bin $ seviyesinde gerçekleşen ithalat, 2020'de % 92 azalarak 15,3 bin $'a gerilemiş, 2021'de % 602 oranında keskin bir artışla 107,5 bin $'a yükselmiş, 2022'de ise az miktarda gerileyerek 105,6 bin $ seviyesinde gerçekleşmiştir. İran menşeli polyester elyaf ithal birim fiyatları ise 2020 yılı haricinde azalış eğiliminde olmuştur. 2019 yılında 0,92 $/kg olan 2020 ithal birim fiyat 2020'de 1,28 $/kg'a yükselmiş, izleyen yıllarda azalarak 2022'de 1,17 $/kg seviyesinde gerçekleşmiştir. 2020 yılı haricinde İran menşeli ithal birim fiyattan genel ithal birim fiyatlarının altında gerçekleşmiştir. 3.2. Nispi İthalat 3.2.1. İthalatın Yerli Üretime Oranı Genel İthalatın Yerli Üretime Oranı 2019 2020 2021 2022 Değişim(% ) - -48 -2 -5 Endeks 100 52 51 49 İthalatın yerli üretime oranının 2019 yılında 100'den 2020 yılında yerli üretimdeki artışa eşlik eden ithalattaki azalma ile 52'ye düştüğü görülmektedir. Nispi ithalat 2021 ve 2022 yıllarında sırasıyla 51 ve 49 seviyesinde gerçekleşmiştir. İran Menşeli İthalatın Yerli Üretime Oranı 2019 2020 2021 2022 Değişim(% ) - -96 521 1 Endeks 100 4 23 23 İran menşeli ithalatın yerli üretime oranı incelendiğinde, 2019-2020 yılları arasında yerli üretimdeki artışın aksine ithalattaki keskin azalış nedeniyle nispi ithalatın % 96 oranında azaldığı görülmektedir. Buna karşılık 2021 yılında ithalattaki artış oranının yerli üretimin artış oranından fazla olması nedeni ile İran menşeli ithalatın yerli üretime oranında % 521 seviyesinde artış meydana gelmiştir. 2022 yılında da bir önceki yıl olduğu gibi nispi ithalatın arttığı görülmektedir. 3.2.2. İthalatın Piyasa Payı İthalat/Toplam Tüketim 2019 2020 2021 2022 Genel İthalat Piyasa Payı Endeks 100 74 81 81 İran Menşeli İthalatın Piyasa Payı Endeks 100 5 36 39 İthalatın piyasa payı hesabında, başvuru sahibi firma ile başvuruyu destekleyen Koza Polyester ve Ritaş Kimya ve Tekstil San. ve Tic. A.Ş. verileri kullanılmıştır. Yerli üretici yurt içi satışları ile toplam ithalat miktarları kullanılarak tüketim bilgisine ulaşılmıştır. Buna göre, tüm ülkelerden yapılan ithalatın piyasa payı endeksi 2019 yılı baz alınarak 100 olarak belirlenmiş olup 2020 yılında 74 seviyesine düştüğü ancak 2021 ve 2022 yıllarında 81 seviyelerine yükseldiği görülmektedir. İran menşeli ithalatın piyasa payı önlemin etkisiyle düşük olmakla beraber 2021 ve 2022 yılarında tekrar artış trendine girdiği tespit edilmiştir. 3.3. Ülkeler İtibarıyla İthalat Ülkeler Miktar (Kg) Pay (% Kg) 2019 2020 2021 2022 2019 2020 2021 2022 TOPLAM 214.311.376 184.390.689 216.517.043 205.295.294 100 100 100 100 İLK 30 ÜLKE TOPLAM 214.046.069 183.737.439 215.712.234 205.192.066 100 100 100 100 Malezya 59.606.874 58.079.929 56.508.154 55.791.960 % 27,8 % 31,5 % 26,1 % 27,2 Çin 34.290.700 17.794.796 14.714.445 37.015.698 % 16,0 % 9,7 % 6,8 % 18,1 Hindistan 13.156.898 21.536.473 44.528.457 27.888.670 % 6,1 % 11,7 % 20,6 % 13,6 Güney Kore 18.154.155 23.447.298 22.225.421 25.447.669 % 8,5 % 12,7 % 10,3 % 12,4 Mısır 21.115.535 14.110.134 32.959.386 15.863.464 % 9,9 % 7,7 % 15,2 % 7,7 Tayvan 9.194.616 9.292.266 10.306.827 10.072.682 % 4,3 % 5,0 % 4,8 % 4,9 Vietnam 26.745.456 11.298.333 4.670.303 8.214.565 % 12,5 % 6,1 % 2,2 % 4,0 Romanya 8.466.498 6.780.978 4.153.953 4.936.420 % 4,0 % 3,7 % 1,9 % 2,4 Pakistan 515.897 612.332 3.026.691 4.434.246 % 0,2 % 0,3 % 1,4 % 2,2 Cezayir 0 0 205.808 2.892.042 % 0,0 % 0,0 % 0,1 % 1,4 Almanya 3.095.872 3.158.526 3.129.561 2.619.030 % 1,4 % 1,7 % 1,4 % 1,3 Özbekistan 0 0 22.500 2.312.512 % 0,0 % 0,0 % 0,0 % 1,1 Belarus 12.766.144 12.868.763 10.063.062 2.204.239 % 6,0 % 7,0 % 4,6 % 1,1 Nijerya 143.654 508.780 1.627.494 1.802.954 % 0,1 % 0,3 % 0,8 % 0,9 Belçika 1.645.198 1.134.306 1.505.108 1.328.822 % 0,8 % 0,6 % 0,7 % 0,6 BAE 0 0 592.254 502.504 % 0,0 % 0,0 % 0,3 % 0,2 Çekya 717.687 633.199 523.299 379.773 % 0,3 % 0,3 % 0,2 % 0,2 İrlanda 233.964 154.630 390.343 354.188 % 0,1 % 0,1 % 0,2 % 0,2 Ukrayna 2.218.623 l.818.406 1.826.766 304.056 % 1,0 % 1,0 % 0,8 % 0,1 ABD 290.532 85.618 593.355 162.383 % 0,1 % 0,0 % 0,3 % 0,1 Sudan 0 0 1.271.230 125.000 % 0,0 % 0,0 % 0,6 % 0,1 İspanya 911.550 52.780 77.019 96.540 % 0,4 % 0,0 % 0,0 % 0,0 İran 197.688 12.000 89.182 90.127 % 0,09 % 0,01 % 0,04 % 0,04 Bulgaristan 14.978 0 43.217 84.332 % 0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 Güney Af. 226.012 207.641 114.604 69.804 % 0,1 % 0,1 % 0,1 % 0,0 İngiltere 2.580 3.000 18.771 48.016 % 0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 Tanzanya 0 0 0 42.715 % 0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 2022 yılı miktar bazında ithalat verilerine göre sıralanan ülkeler itibarıyla ithalat incelendiğinde Malezya ve Çin'in ithalatta önemli tedarikçi ülkeler olduğu ve toplam ithalattan % 45'in üzerinde pay aldıkları, İran'ın payının ise alınan korunma önleminin etkisiyle % 0-% 0,1 arasında değiştiği görülmektedir. 3.4. Fiyat Karşılaştırması Raporun bu bölümünde yerli üretim dalının birim sınai ve ticari maliyetleri ile yurt içi satış fiyatları, soruşturma konusu ürünün genel ve İran menşeli ithal birim fiyatları ile karşılaştırılmış ve ithal fiyatlarının yurt içi fiyatlarını kırma ve baskılama oranları hesaplanmıştır. 2020-2022 yılları arasında ithal birim fiyatının yurt içi satış fiyatından ve makul kar ile hesaplanan ticari maliyetten yüksek olması sebebiyle fiyat kırılması ve fiyat baskısı meydana gelmemiştir. İran menşeli ürünlerin ithal birim fiyatlarının yerli ürünün yurt içi satış fiyatını kırma ve baskılama oranlan incelendiğinde ise, 2022 yılında İran ithal fiyatlarının yerli üretici satışlarını % X oranında kırdığı, makul kar ile hesaplanan ticari maliyeti ise % X oranında baskıladığı görülmektedir. Fiyat Karşılaştırması Birim 2019 2020 2021 2022 Yurt İçi Satış Fiyatı TL/Kg X X X X $/Kg X X X X Ticari Maliyet + % 10 Kar TL/Kg X X X X $/Kg X X X X Ağırlıklı Ortalama İthal Maliyeti $/Kg 1,27 1,03 1,35 1,60 İran Menşeli Ağırlıklı Ortalama İthal Maliyeti $/Kg 0,42 0,02 0,15 0,16 Fiyat Kırılması % % -X -X -X -X İran Menşeli İthalat Fiyat Kırılması % % X -X X X Fiyat Baskısı % % X -X -X -X İran Menşeli İthalat Fiyat Baskısı % % X -X X X 4. YERLİ ÜRETİM EKONOMİK GÖSTERGELERİ Yerli üretime ilişkin bilgiler yerli üretimin önemli bir bölümünü temsil eden başvuru sahibi firma Sasa Polyester San. A.Ş'den temin edilen verilere dayanmaktadır. Tüketim verisi ise başvuruya destek veren Koza Polyester ve Ritaş Kimya ve Tekstil San. ve Tic. A.Ş firmalarından temin edilen bilgiler de dikkate alınarak oluşturulmuştur. Tüketim rakamları yerli üreticilerin yurt içi satışları ile ithalat istatistikleri dikkate alınarak hesaplanmıştır. 4.1.1. Tüketim Toplam Tüketim 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - 16 8,5 -5,9 Endeks 100 116 125 118 Polyester elyafın yurt içi tüketimi 2019-2021 döneminde sürekli artmış, 2019 yılında 100 olarak gerçekleşen tüketim 2021 yılında 116'ya yükselmiştir. 2022 yılında tüketim % 5,9 oranında azalmıştır. 4.1.2. Üretim Üretim 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - 64 20 -0,1 Endeks 100 164 196 196 Başvuru sahibi firmanın üretim verileri incelendiğinde, 2019-2022 yılları arasında üretimin artış gösterdiği görülmektedir. Ancak 2022 yılında üretim miktarının % 0,1 oranında düştüğü görülmektedir. 4.1.3. Yurt İçi Satışlar Yurt İçi Satışlar 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - 55 2,5 -10,4 Endeks 100 155 159 142 2019 yılında 100 olan yerli üreticinin yurt içi satış miktarı 2020 yılında % 55 oranında, 2021 yılında ise 2020'ye kıyasla % 2,5 oranında artarak 159 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yurt içi satış miktarı 2022'de önceki yıla göre % 10 oranında azalarak 142 seviyesine gerilemiştir. 4.1.4. Yurt Dışı Satışlar Yurt Dışı Satışlar 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - 271 62,8 1,1 Endeks 100 371 603 610 Yerli üreticinin yurt dışı satış miktarı soruşturma dönemi boyunca artmıştır. 2019 yılında 100 olan satışlar, 2022 yılında 371 seviyesine ulaşmıştır. 4.1.5. Kapasite Kapasite 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - 51 0 0 Kapasite Endeks 100 151 151 151 Değişim (% ) - 8 20 0 KKO Endeks 100 108 129,7 129,6 Yerli üreticinin üretim kapasitesi 2020 yılında devreye alınan yeni yatırımlarla % 51 artarak 108 seviyesine yükselmiştir. İzleyen yıllarda üretim kapasitesinde ilave bir değişiklik olmamıştır. Kapasite kullanım oranı ise soruşturma dönemi boyunca artarak 2022 yılında 130 seviyesine ulaşmıştır. 4.1.6. Stoklar Stoklar 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - -57 -64 543 Endeks 100 43 15 98 Soruşturma konusu dönemde yerli üreticinin dönem sonu stokları 2021 yılına kadar azalmış, 2022'de ise ciddi miktarda artmıştır. 2019 yılında 100 olan dönem sonu stok 2021'de 43'e kadar gerilemiştir. Dönem sonu stoklar 2022'de % 500'ün üzerinde artışla 98 seviyesine yükselmiştir. 4.1.7. İstihdam ve Verimlilik İstihdam- Verimlilik 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - 7 14 26 İstihdam Endeks 100 107 123 154 Değişim (% ) - 53 5 -20 Verimlilik Endeks 100 153 160 127 Polyester elyaf üretiminde istihdam edilen kişi sayısı soruşturma dönemi boyunca artarak 2022'de 154'e ulaşmıştır. Kişi başına üretim olarak tanımlanan verimlilik ise 2019-2021 yıllan arasında artmış ve 2021'de verimlilik 160 olmuştur. Verimlilik 2022'de % 20 azalarak 127 seviyesine gerilemiştir. 4.1.8. Karlılık Karlılık 2019 2020 2021 2022 Değişim (% ) - 502 76 -40 Endeks -100 402 709 422 Faaliyet karının net ciroya oranlanmasıyla elde edilen karlılık oranı 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla % 502 ve % 76 oranında artmış ve 2019 yılında zarar eden sektör 2020 yılında kara geçmiş; karlılık seviyesi korunma önleminin etkisiyle 2021'de 709'a yükselmiştir, üretici firma karlılığı 2022 yılında % 40 oranında azalarak 422 seviyesine gerilemiştir. 4.1.9. Ekonomik Göstergelerin Değerlendirilmesi Yerli üretimin ekonomik göstergeleri ile genel ve İran menşeli ithalatın gelişimi birlikte incelendiğinde, genel ithalatın 2022 yılında azalırken İran menşeli ithalatın önlemin uzatıldığı 2020 yılında azalmakla birlikle 2021 ve 2022 yıllarında yeniden artışa geçtiği görülmektedir. İran menşeli ithalatın arttığı 2021 yılında yerli üreticinin üretim, yurt içi ve yurt dışı satışlar verilerinde düzelme olmasına rağmen ithalat artışının devam ettiği 2022 yılında üretim ve yurt içi satışlarda azalma görülmektedir. İran menşeli ithalatın 2021 yılında artmasına karşılık genel ithalatın ve yurt içi satışların 2022'de azalması iç piyasada bir miktar küçülme meydana getirmiştir. Buna karşın, 2021 yılından itibaren İran menşeli ithalatın piyasa payı artmıştır. Yerli üreticinin piyasa payı 2020'den itibaren azalmış, buna eşlik eden üretim artışı sonucunda 2022 yılında dönem sonu stoklarda ciddi bir artış olduğu anlaşılmaktadır. Üreticinin kapasite artışı ile paralel şekilde kapasite kullanım oranı soruşturma dönemi boyunca artmış, istihdam soruşturma dönemi boyunca artmakla birlikte verimlilik 2020 yılından itibaren, karlılık ise 2022 yılında düşüş göstermiştir. İran menşeli ürünlerin ithal birim fiyatları 2020 yılı haricinde soruşturma dönemi boyunca genel ithal birim fiyatlarının ve yerli üreticinin yurt içi satış fiyatının altında seyretmiştir. Yerli üreticinin satış fiyatları ise soruşturma dönemi itibarıyla genel olarak genel ithal birim fiyatları ile paralel seyretmekle beraber 2020 ve 2022 yıllarında yurt içi satış fiyatı genel ithal birim fiyatların altında gerçekleşmiştir. İran menşeli ithalatın piyasa payı soruşturma dönemi boyunca % 1'in altında seyretmekle ve 2020 yılında neredeyse sıfırlanmakla birlikte 2021 yılından itibaren yeniden artmaya başlamıştır. 5. İRAN'IN DÜNYAYA İHRACATI Dünya polyester elyaf ihracatı 2021 yılında 4,6 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiş olup, İran'ın dünya ihracatındaki payı % 1 olmuştur. İran'ın soruşturma konusu eşya ihracatı miktar ve değer bazında 2019-2021 yılları arasında sürekli artmıştır. İhracat miktar bazında 2019 yılında 23 bin ton olurken bu rakam 2020 ve 2021 yıllarında artarak 2021'de 60 bin ton seviyesine ulaşmıştır. Değer bazında ise anılan ülke ihracatı 2019 yılında 25,8 milyon $ olurken 2021'de 30,6 milyon $ seviyesine ulaşmıştır. 2019 2020 2021 Ton Bin $ Ton Bin $ Ton Bin $ Dünya 3.825.114 4.384.575 3.648.693 3.480.302 3.472.424 4.596.575 İran 23.043 25.829 35.697 30.690 60.132 50.221 Diğer Ülkeler 3.802.071 4.358.746 3.612.996 3.449.612 3.412.292 4.546.354 İran'ın Payı % 0,60 0,59 0,98 0,88 1,73 1,09 İran'ın Dünyaya İhracatı 2019 2020 2021 Ton Bin $ B.F. $/Ton Ton Bin $ B.F. $/Ton Ton Bin $ B.F. $/fon S. Dünya 23.043 25.829 1.121 35.697 30.690 860 60.132 50.221 835 1 Rusya Federasyonu 5.308 5.582 1.052 12.927 10.790 835 31.917 27.488 861 2 Irak 7.838 8.997 1.148 11.276 9.378 832 12.865 9.611 747 3 Afganistan 4.605 5.378 1.168 7.650 7.037 920 5.756 5.336 927 4 Azerbaycan 1.888 2.120 1.123 1.735 1.611 929 2.292 1.777 775 5 Türkiye 949 986 1.039 223 229 1.027 2.035 1.711 841 6 Ermenistan 441 457 1.036 759 684 901 944 793 840 7 İspanya 0 0 0 0 0 0 712 627 881 8 Gürcistan 498 511 1.026 379 288 760 689 525 762 9 Bulgaristan 530 570 1.075 182 182 1.000 582 449 771 10 İtalya 0 0 0 84 76 905 493 373 757 Kaynak: www.trademap.org 2021 yılında İran'ın ihracatında en fazla payı olan ülkeler sırasıyla Rusya, Irak, Afganistan, Azerbaycan ve Türkiye olmuştur. 2021 yılında İran'ın polyester elyaf ihracatının yarısından fazlası Rusya'ya gerçekleşmiş ve bu ülkenin İran ihracatından aldığı pay değer bazında % 55 olmuştur. Türkiye'nin anılan ülke ihracatından aldığı pay 2020 yılında % 0,7 iken 2021'de % 3'e yükselmiş, ülkemizin İran'ın polyester elyaf ihracatında 2020 yılında 7 olan sıralaması 2021'de 5'e yükselmiştir. 6. İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRMESİ Bu kısımda, soruşturma kapsamında ilgili taraflarca dile getirilen görüşler sınıflandırılmıştır. Söz konusu görüşlerin birçok noktada örtüşmesi nedeniyle tekrarı önlemek amacıyla ilgili taraf görüşleri dile getiren taraflara göre değil, ileri sürülen görüşlerin konusuna göre sınıflandırılarak aşağıda sunulmaktadır. Ayrıca, söz konusu görüşlere ilişkin değerlendirmelere de görüşlerin altında yer verilmektedir. • Türkiye'de ihtiyaç duyulan çeşitlilikte polyester elyaf üretimi bulunmamakta veya ihtiyaç duyulan zamanda temin edilememektedir. Türkiye'deki yetersiz renkli polyester elyaf üretimi ve artan talep durumundan dolayı iç piyasa ihtiyacı karşılanamamaktadır. Renkli tip elyaf ürünler, müşteri talebine göre geliştirilmekte olan özellikli ürünlerdir. Yerinde doğrulama ziyareti sırasında üreticinin renkli elyaf üretim tesisi de incelenmiş olup, üretimin talep toplama yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan, siyah renkli ya da beyaz polyester elyaf için üretim sürekli devam etmektedir. • İran'ın fiyatları 2022 yılı haricinde Türkiye ithalat ortalamasının üzerinde seyretmektedir. 2022'de Covid salgını sebebiyle diğer ülkelerden navlun maliyetlerinin aşırı artması sebebiyle İran'dan CIF fiyatları arızi olarak düşük görünmektedir. Bununla beraber, şikayetçi firmanın hazırladığı Başvurunun Gizli Olmayan Özeti 4.1. Fiyat Kırılması ve Baskısı başlıklı paragrafta da kabul edildiği üzere, İran'dan yapılan ithalat fiyat baskısı veya kırılmasına yol açmamaktadır. Bu husustaki değerlendirmelere Rapor'un üçüncü bölümünde yer verilmiştir. • Başvuru dosyasında yerli üretici büyüme planlarından bahsetmektedir. İncelenmesi gereken, yerli üreticinin piyasa koşullarına uyum sağlamakta olup olmadığıdır. Yerli üreticiler İran'dan önlemin yokluğunda serbest piyasa koşullarına uyum sağlamakta ne gibi güçlükle karşılaşacağı ve İran için 10 yılda uyum sağlayamama sebebi açıklanmalıdır. Rekabet koşullarına uyum kapsamındaki değerlendirmelere Rapor'un yedinci bölümünde yer verilmiştir. İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat çerçevesinde, bir korunma önleminin alınmasını müteakip yerli üretim dalının rekabet koşullarına uyum sağlaması yönündeki adımları değerlendirilmektedir. İran'ın soruşturma konusu ürün üretiminde sahip olduğu hammadde ve diğer üretim maliyeti avantajları, anılan ülke menşeli ithal birim fiyatlarının genel ithal birim fiyatları karşısında daha düşük olmasına sebep olmaktadır. İran'ın coğrafi yakınlığı da göz önüne alındığında, önlem uygulamasına rağmen halihazırda artışa geçen İran menşeli ithalatın önlemin kaldırılması durumunda hızlı şekilde artacağı öngörülmektedir. • 2022 yılında bir önceki yıla göre görünen birtakım gerilemelerin ihmal edilecek düzeydeki İran'dan ithalat ile hiçbir ilişkisi yoktur. Söz konusu ürünün İran'dan ithalatı son derece düşük seviyelerde olup, piyasa bozucu bir etkisi bulunmamaktadır. Bu husustaki değerlendirmelere Rapor'un üçüncü ve dördüncü bölümlerinde yer verilmiştir. • Yerli büyük üreticinin ekonomik göstergelerinde yıllar içinde olumlu yönde büyük değişim olduğunu, kar rekorları kırdığını gözlemliyoruz. Tekelci yapı nedeniyle Türkiye polyester elyaf piyasasının dünya pazarları ile bağı kopmaktadır. Bu husustaki değerlendirmelere Rapor'un dördüncü bölümünde yer verilmiştir. • Söz konusu önlemin yürürlük süresinin sürekli uzatılmasının korunma önlemlerinin genel prensiplerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında ulusal mevzuatımız uyarınca, korunma önlemleri DTÖ üyesi ülkelere, ülke ayrımı gözetmeksizin, maksimum 10 yıl şeklinde uygulanmaktadır. DTÖ üyesi olmayan ülkeler için ise, ilgili Mevzuat kapsamında bir süre kısıtı bulunmamaktadır. Bu çerçevede, DTÖ üyesi olmayan İran'a yönelik uygulanan önlemlerde bir süre sınırı bulunmamaktadır. Bununla birlikte ulusal mevzuatımız çerçevesinde önlemin devamına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla önlem süresi sonunda soruşturma yürütülmektedir. • Sektörün temel girdilerinden biri olan polyester elyaf fiyatlarındaki fahiş oranlar ve aşırıya kaçan koruma önlemleri kumaş ve konfeksiyon üretim ve ihracatını da olumsuz etkilemeye başlamıştır. Girdi maliyetlerinin iç piyasada olması gerekenden daha yüksek hale gelmesi, nihai ürün ithalatını da cazip hale getirmektedir. Bu durum ithalat artışına, dolayısı ile döviz kaybına sebebiyet vermektedir. Yürütülen soruşturmada önlem uygulanacak ürünün değer zincirindeki yeri dikkate alınmakla birlikte nihai değerlendirmede söz konusu ürünün yerli üretiminin iç piyasadaki rekabet gücünü sağlamak amaçlanmaktadır. Bu nedenle, artan ithalatın yerli üretim dalı üzerinde neden olduğu zarar veya zarar tehdidiyle sınırlı ve geçici olarak uygulanan önlemlerde, düzenli liberalizasyon ilkesi ile önlemin etkisinin, intibak süreci ile eş zamanlı olarak azaltılması amaçlanmaktadır. 7. YERLİ ÜRETİCİLERİN REKABET KOŞULLARINA UYUMU Başvuru sahibi firma yatırım kararlarında soruşturma konusu polyester elyaf üretiminde 2018 yılında kapasite artırımına giderek ilk faz yatırımlarını tamamlamıştır. Bu kapsamda, firmanın 341 bin ton olan üretim kapasitesi 2018'de 516 bin tona yükselmiştir. Firma yatırım kararı sonrasında hatların üretim için devreye alınmasını yaklaşık 3 yıllık bir süreçte planlamaktadır. Bu kapsamda firma, ikinci faz yatırımlarında da polyester elyafı önceliklendirmiş ve 2021 yılında mevcut korunma önlemi devam ederken alınmış olan yeni yatırım kararı ile, ilave yeni polyester elyaf üretim tesisi 2024 yılında devreye girmesi planlanmaktadır. ÜR-GE faaliyetleri kapsamında firma, yeni yatırımı ile ülkemizde ilk kez uygulanacak olan, klasik üretim sürecinde girdiler arasında gerçekleşen kimyasal bağlamaya gerek kalmadan üretim sürecini esas alan, çevreye duyarlı ve özellikle non-woven ürünlerde uygulanacak olan Low-Melt üretim projesini hayata geçirmeyi planlamaktadır. Firmanın ayrıca, hammadde maliyetlerini azaltmak amacıyla soruşturma konusu ürünün ana girdisi PTA üretimine ilişkin yatırım kararı alınmış olup, üretimin 2023 yılında başlanması planlanmaktadır. Son olarak, yerli üretici firma, üretim maliyetlerini düşürme çalışmaları kapsamında Adana merkez sahasındaki binalarının çatılarına enerji üretimi sağlayacak GES (Güneş Enerji Sistemi) kurulumuna başlamıştır. Firmanın gerek yeni yatırım kararlarıyla gerek yeni üretim ve ürün geliştirme süreçleriyle, gerekse üretim maliyetlerini düşürmeye yönelik hammadde üretimi ve yeni tesislerde geliştirilmiş üretim teknolojisinin hayata geçirilmesi çalışmalarıyla, korunma önleminin uygulandığı dönemde yurt içi piyasada rekabet gücünü arttırmaya başladığı anlaşılmaktadır. 8. KORUNMA ÖNLEMİNİN GEREKLİ OLMAYA DEVAM EDİP ETMEDİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Soruşturma konusu dönemde polyester elyaf genel ithalatı dalgalı bir seyir izlemiş, 2022 yılında önceki yıla göre miktar bazında azalırken değer bazında artış göstermiştir. İran menşeli ithalat ise 2021 yılından itibaren artarken anılan ülke menşeli ithal birim fiyatlar aynı yıldan itibaren düşmeye başlamıştır. Soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın, polyester elyaf ithalatında yürürlükte olan korunma önlemine rağmen yeniden artmaya devam ettiği 2022 yılında yerli üreticinin yurt içi satışlar, verimlilik, üretim, karlılık, dönem sonu stoklar gibi göstergelerinde bozulmalar meydana gelmiştir. Ayrıca, soruşturma konusu dönemde 2020 yılı haricinde İran menşeli ithal birim fiyatlar yerli üreticinin makul bir kar seviyesinde sürdürmesi gereken yurt içi satış fiyatlarını kırmış ve baskılamıştır. Diğer yandan, yerli üreticinin, korunma önleminin uygulanmayacağı bir rekabet ortamına intibak etmekte olduğuna dair çalışmalar gerçekleştirdiği sundukları rekabete uyum planları ışığında tespit edilmiştir. Mezkur korunma önleminin süresinin uzatılmasıyla birlikte, yerli üreticinin gerek üretim kapasitesini artırmaya, gerekse üretimde kullanılan hammaddelerin üretimine yönelik yeni yatırımlara yöneldiği, maliyetlerini azaltma ve ürün geliştirme faaliyetleriyle rekabet koşullarına uyum sağlama yönünde önemli gelişmeler kaydettiği tespit edilmiştir. Öte yandan, ülkemizin konum olarak İran'a en yakındaki ülkelerden biri olması ve İran'a uygulanan uluslararası ambargo nedeniyle ülkenin mevcut kapasitesini diğer birçok ihraç pazarında kullanamaması, ülkemizi İran için cazip pazarlardan biri haline getirmektedir. Halihazırdaki korunma önlemine rağmen artmaya başlayan İran menşeli ithalata ek olarak İran'ın soruşturma konusu eşya ihracatında ülkemizin sıralamasının giderek öne çıkması bu hususu desteklemektedir. Ayrıca, İran'ın soruşturma konusu ürün üretiminde sahip olduğu hammadde ve diğer üretim maliyeti avantajları, anılan ülke menşeli ithal birim fiyatlarına gerek genel ithal birim fiyatları gerekse yerli üreticinin satış fiyatı karşısında rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. Bu hususlar ışığında, korunma önleminin süresinin uzatılmaması durumunda İran menşeli ithalatın artan oranda ülkemize yönelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir. 9. SONUÇ Soruşturma dönemi itibarıyla tüm ülkelerden ithalatın 2022 yılında miktar bazında azaldığı, İran menşeli ithalatın ise 2020 yılında önleme bağlı olarak azaldığı fakat son yıllarda korunma önlemindeki zorunlu liberalizayon etkisiyle artarken ithal birim fiyatlarında gerileme olduğu; buna karşılık yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde eş zamanlı bozulmalar olduğu görülmektedir. Öte yandan, ihraç pazarları arasında son dönemde sıralaması yükselen ülkemize, önlemin kalkması halinde İran menşeli ürünlerin, bu ülkenin iç piyasasındaki artan kapasite, arz fazlası ve uygulanan ambargo gibi nedenlerle yönelmeye devam edeceği düşünülmektedir. Ayrıca, soruşturma dönemi olarak ele alınan 2019-2022 yılları arasında üretimi ve yurt içi satışları 2021 yılına kadar artmış olmakla birlikte 2022 yılında azalmış, aynı yıl yerli üreticinin karlılık, verimlilik ve stok göstergelerinde bozulma meydana gelmiştir. Buna ek olarak, yerli üreticinin ileri teknoloji, üretim ve kapasite artışına yönelik giriştiği yatırımların tamamlanması için zamana ihtiyaç olması nedenleriyle, mevcut korunma önleminin ciddi zararı gidermek için gerekli olmaya devam ettiği tespit edilmiştir. Sonuç itibarıyla, soruşturma konusu İran menşeli ürünün ithalatına karşı uygulanan korunma önleminin uzatılması için Korunma Önlemlerine İlişkin Mevzuat kapsamında gerekli şartların oluştuğu değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, İran menşeli polyester elyaf ithalatında uygulanmakta olan ek mali yükümlülük şeklindeki korunma önleminin süresinin 3 yıl daha uzatılması ve anılan mevzuat gereğince mevcut korunma önleminin liberalize edilerek aşağıdaki tabloda belirtilen şekilde uygulanmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. G.T.İ.P. Madde Adı Ek Mali Yükümlülük(% ) 1.Dönem 2.Dönem 3.Dönem 21/9/2023-20/9/2024 21/9/2024-20/9/2025 21/9/2025-20/9/2026 5503.20.00.00.00 Poliesterlerden % 17 % 16,5 % 16 Ek-1: Ülke Bazında İthalat İstatistikleri 5503.20.00.00.00 ÜLKELER Miktar (Kg) Do1ar Değeri B.F. (Dolar/kg 2019 2020 2021 2022 2019 2020 2021 2022 2019 2020 2021 2022 MALEZYA 59.606.874 58.079.929 56.508.154 55.791.960 69.483.838 49.926.809 68.697.754 81.774.744 1,17 0,86 1,22 1,47 ÇİN 34.290.700 17.794.796 14.714.445 37.075.698 42.937.827 18.464.957 21.315.042 55.315.536 1,25 1,04 1,45 1,49 GÜNEY KORE 18.154.155 23.447.298 22.225.421 25.447.669 24.517.693 26.430.951 33.927.640 43.939.088 1,35 1,13 1,53 1,73 HİNDİSTAN 13.156.898 21.536.473 44.528.457 27.888.670 16.470.505 19.409.015 54.454.448 40.043.868 1,25 0,90 1,22 1,44 MISIR 21.115.535 14.110.134 32.959.386 15.863.464 22.348.349 12.147.072 35.155.739 21.357.306 1,06 0,86 1,07 1,35 TAYVAN 9.194.616 9.292.266 10.306.827 10.072.682 14.313.596 13.149.651 18.444.640 21.004.848 1,56 1,42 1,79 2,09 VİETNAM 26.745.456 11.298.333 4.670.303 8.214.565 29.675.127 10.223.319 5.757.120 11.860.006 1,11 0,90 1,23 1,44 ALMANYA 3.095.872 3.158.526 3.129.561 2.619.030 7.729.529 7.196.302 8.323.202 7.919.744 2,50 2,28 2,66 3,02 ROMANYA 8.466.498 6.780.978 4.153.953 4.936.420 11.121.368 8.181.204 5.522.900 7.586.099 1,31 1,21 1,33 1,54 PAKİSTAN 515.897 612.332 3.026.691 4.434.246 568.108 611.873 3.373.118 5.753.598 1,10 1,00 1,11 1,30 CEZAYİR 0 0 205.808 2.892.042 0 0 225.983 3.733.690 0,00 0,00 1,10 1,29 BELARUS 12.766.144 12.868.763 10.063.062 2.204.239 13.002.974 11.225.433 12.663.741 3.186.681 1,02 0,87 1,26 1,45 ÖZBEKİSTAN 0 0 22.500 2.312.512 0 0 11.250 2.960.873 0,00 0,00 0,50 1,28 NİJERYA 143.654 508.780 1.627.494 1.802.954 153.882 450.331 1.570.030 2.425.030 1,07 0,89 0,96 1,35 BELÇİKA 1.645.198 1.134.306 1.505.108 1.328.822 2.024.697 1.331.305 1.818.038 2.017.682 1,23 1,17 1,21 1,52 İRLANDA 233.964 154.630 390.343 354.188 313.080 300.806 833.999 913.704 1,34 1,95 2,14 2,58 ÇEKYA 717.687 633.199 523.299 379.773 927.656 684.850 598.864 699.409 1,29 1,08 1,14 1,84 BAE 0 0 592.254 502.504 0 0 637.759 697.866 0,00 0,00 1,08 1,39 ABD 290.532 85.618 593.355 162.383 484.350 181.695 866.998 591.677 1,67 2,12 1,46 3,64 UKRAYNA 2.218.623 1.818.406 1.826.766 304.056 2.697.237 1.952.949 2.364.159 490.391 1,22 1,07 1,29 1,61 İNGİLTERE 2.580 3.000 18.771 48.016 4.359 22.453 69.412 175.488 1,69 7,48 3,70 3,65 SUDAN 0 0 1.271.230 125.000 0 0 1.189.900 171.751 0,00 0,00 0,94 1,37 İSPANYA 911.550 52.780 77.019 96.540 1.445.954 98.377 100.585 153.110 1,59 1,86 1,31 1,59 BULGARİSTAN 14.978 0 43.217 84.332 18.088 0 74.182 152.823 1,21 0,00 1,72 1,81 ENDONEZYA 140.801 61.388 173.016 27.955 235.997 150.688 622.047 136.851 1,68 2,45 3,60 4,90 İRAN 197.688 12.000 89.182 90.127 182.019 15.311 107.501 105.646 0,92 1,28 1,21 1,17 GÜNEY AFRİKA C. 226.012 207.641 114.604 69.804 233.654 186.551 111.166 97.725 1,03 0,90 0,97 1,40 TAYLAND 194.157 82.321 352.008 12.416 451.956 416.874 575.472 68.238 2,33 5,06 1,63 5,50 MACARİSTAN 0 3.542 0 7.284 0 12.747 57.204 0,00 3,60 0,00 7,85 TANZANYA 0 0 0 42.715 0 0 0 56.755 0,00 0,00 0,00 1,33 TUNUS 0 0 165.514 39.647 0 0 194.075 54.737 0,00 0,00 1,17 1,38 İTALYA 60.538 24.250 368.920 22.213 82.160 35.488 456.094 47.499 1,36 1,46 1,24 2,14 SLOVENYA 0 0 0 22.819 0 0 0 35.002 0,00 0,00 0,00 1,53 YUNANİSTAN 22.000 37.500 39.500 16.000 34.044 35.856 54.654 21.502 1,55 0,96 1,38 1,34 FRANSA 5.881 29.969 1.702 2.410 9.781 38.633 3.274 6.797 1,66 1,29 1,92 2,82 AVUSTURYA 0 0 196 94 0 0 237 1.619 0,00 0,00 1,21 17,22 DANİMARKA 0 0 7 28 0 0 13 87 0,00 0,00 1,86 3,11 RUSYA F. 0 0 15.096 5 0 0 16.238 21 0,00 0,00 1,08 4,20 İSVİÇRE 0 0 14 3 0 0 17 19 0,00 0,00 1,21 6,33 HOLLANDA 0 75 21 1 0 96 43 6 0,00 1,28 2,05 6,00 FAS 0 0 0 1 0 0 0 5 0,00 0,00 0,00 5,00 ESTONYA 0 0 1 1 0 0 2 5 0,00 0,00 2,00 5,00 LİBYA 0 0 0 1 0 0 0 5 0,00 0,00 0,00 5,00 FİNLANDİYA 0 0 0 1 0 0 0 5 0,00 0,00 0,00 5,00 POLONYA 0 146.645 22.444 2 0 187.669 32.435 2 0,00 1,28 1,45 1,00 SLOVAKYA 0 0 0 2 0 0 0 2 0,00 0,00 0,00 1,00 KUZEY MAKEDONYA 47.075 0 0 0 48.630 0 0 0 1,03 0,00 0,00 0,00 HONG KONG 0 0 9 0 0 0 13 0 0,00 0,00 1,44 0,00 BREZİLYA 0 38 46 0 0 50 47 0 0,00 1,32 1,02 0,00 PORTEKİZ 0 0 3 0 0 0 4 0 0,00 0,00 1,33 0,00 GÜRCİSTAN 0 0 2.329 0 0 0 2.734 0 0,00 0,00 1,17 0,00 JAPONYA 35.890 414.773 0 0 80.956 416.722 0 0 2,26 1,00 0,00 0,00 IRAK 0 0 139.000 0 0 0 189.104 0 0,00 0,00 1,36 0,00 BANGLADEŞ 0 0 50.000 0 0 0 72.500 0 0,00 0,00 1,45 0,00 MEKSİKA 93.923 0 0 0 98.433 0 0 0 1,05 0,00 0,00 0,00 SIRBİSTAN 0 0 7 0 0 0 9 0 0,00 0,00 1,29 0,00 Genel Toplam 214.311.376 184.390.689 216.517.043 205.295.294 261.695.847 183.486.037 280.434.182 315.614.744 1,22 1,00 1,30 1,54 Ek-2: Ekonomik Gösterge1er Tab1osu Ekonomik Göstergeler Birim 2019 2020 2021 2022 İthalat Ton 214.311 184.391 216.517 205.295 İran Menşeli İthalat Ton 198 12 89 90 Üretim Ton 100 164 196 196 Tüketim Ton 100 116 125 118 İthalatın Piyasa Payı % 100 74 81 81 İran Menşeli İthalatın Piyasa Payı % 100 5 36 39 Yerli Üretimin Piyasa Payı % 100 52 51 49 Yurt İçi Satışlar Ton 100 155 159 142 Yurt Dışı Satışlar Ton 100 371 603 610 Karlılık Ton -100 402 709 422 Stoklar Ton 100 43 15 98 Kapasite Ton 100 151 151 151 Kapasite Kullanım Oranı % 100 108 129,7 129,6 İstihdam Kişi 100 107 123 154 Verimlilik % 100 153 160 127