Danıştay 7 Daire E 2022-2103 K 2024-4694 Tarife tespitinin resmi gazetede yayımlanan mevzuat metinlerinden mahkemece yapılacağı, bilirkişinin sadece teknik özellikleri belirtebileceği ana konulu masaj aletinin tarife sınıflandırmasına ilişkin ihtilafın mahkemece yeniden görüşülmesi gerektiği
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas
No :2022/2103
Karar
No :2024/4694
TEMYİZ
EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
...
(...) Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ :Av. ...
KARŞI
TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Dış Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLİ :Av. ...
İSTEMİN
KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ...
Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının temyizen
incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA
SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına
2017 ila 2019 yıllarında tescilli 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi
muhteviyatı ... gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen
"masaj aleti" ticari tanımlı eşyanın, ... pozisyonunda yer aldığından
bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer
vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234.
maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki
itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının
özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
olayda, dava konusu eşyanın masaj aleti olarak ithal edildiği, idare tarafından
yapılan araştırmada ürünün yüz temizleme özelliği ön planda olacak şekilde
tanıtım ve reklamının yapıldığı, masaj özelliğinin tali nitelikte olduğu, aynı
konuda Avrupa Birliği bağlayıcı tarife bilgisinin olduğu ileri sürülerek
genellikle ev işlerinde kullanılan neviden olan elektromekanik cihazlar içinde
ağırlığı 20 kilogramı geçmeyen diğer cihazlar kapsamında eşyanın
sınıflandırılması gerektiğinin ileri sürüldüğü, 85.09 pozisyonunun ev işlerinde
kullanılmaya mahsus cihazları içerdiği, mutfak ve temizlikle ilgili eşyaların
genel olarak bu grupta zikredildiği, ayrıca, bu kapsamda olmayan elektrikli diş
fırçaları ve hava nemlendiricileri, nem gidericilerin de izahnamede 85.09
pozisyonunda belirtildiği, dava konusu ürünün masaj ve yüz temizleme olarak iki
ayrı özelliğinin bulunduğu, yüz temizleme cihazlarının mutfak ve ev
temizliğiyle ilgili bir eşya olmadığı, ayrıca, izahnamede isim olarak da
zikredilmediği, buna mukabil masaj aletlerinin açık olarak davacının beyan
ettiği pozisyonda sınıflandırıldığı, beyan edilen pozisyonun ürün için en
öngörülebilir pozisyon olduğu, bu nedenle, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık
bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının
özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı
idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını
sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 45.
maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ
EDENİN İDDİALARI : Bağlayıcı tarife bilgileri
değerlendirilmeksizin karar verildiği, bağlayıcı tarife bilgisinin yalnızca
verildiği eşya için değil aynı özellikleri haiz olan diğer eşya için de
uygulanması gerektiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri
sürülmektedir.
KARŞI
TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY
TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi ile usul
ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci
Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler
incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME
VE GEREKÇE:
MADDİ
OLAY :
Davacı adına 2017 ila 2019
yıllarında tescilli 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı ...
gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "masaj
aleti" ticari tanımlı eşyanın, ... pozisyonunda yer aldığından bahisle ek
olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri
ile 4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 234.
maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki
itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ
MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin,
bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeyi kendiliklerinden
yapacakları, mahkemelerin lüzum gördükleri evrakın, belirlenen süre içerisinde
gönderilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri; 31.
maddesinde ise, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; sayılan diğer işlemler
yanında bilirkişi işlemleri bakımından da Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu
hükümlerinin uygulanacağı, bilirkişilerin, bilirkişilik bölge kurulları
tarafından hazırlanan listelerden seçileceği ve bilirkişiler hakkında
Bilirkişilik Kanunu ve 12/01/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 31.
maddesinde atıfta bulunulan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun, yürürlüğe
girdiği 01/10/2011 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Kanun'un
447. maddesinde, mevzuatta, 1086 sayılı Kanun'a yapılan yollamaların, Hukuk
Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerinin karşılığını oluşturan maddelerine
yönelik sayılacağı; 266. maddesinde ise, mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel
veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine
yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği,
hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün
olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15.
maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu
tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı kurala
bağlanmıştır.
Gümrük Giriş Tarife Cetveli
İzahnamesinin "Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar" başlıklı
bölümünde yer alan 1. maddesinde, bölüm fasıl ve tali fasıl başlıklarının
sadece gösterici nitelikte olduğu, yasal amaçlarla eşyanın tarifedeki yerinin
saptanmasının, pozisyon metinlerine, bölüm veya fasıl notlarına ve
pozisyonların ve notların anlamına aykırı düşmedikçe yorum kurallarına göre
saptanacağı; 3. maddesinin (a) fıkrasında, eşyayı en özel şekilde tanımlayan
pozisyonun, daha genel şekilde tanımlayan pozisyona göre öncelik alacağı, 6.
maddesinde ise, yasal amaçlar için, eşyanın bir pozisyonun alt pozisyonlarında
sınıflandırılmasının, sadece aynı seviyedeki alt pozisyonların mukayese
edilebilirliği dikkate alınarak, bu alt pozisyonlardaki şartlar ile bu
pozisyonla ilgili alt pozisyon notlarına ve gerekli değişiklikler yapılmış
olarak, tarifenin yorumu ile ilgili diğer kurallara göre saptanacağı
belirtilmiş olup, buna göre, tek, iki veya daha fazla sayıdaki (-,-- vb gibi)
tirelerin sırasıyla esas alınması, bir eşyanın tarifedeki yerinin tespitinde
aynı sayıdaki tireleri içeren alt açılımların birbiri ile mukayese edilmesi;
eşyanın özellikleri dikkate alınarak tek tireli açılımdaki yeri tespit
edildikten sonra, iki veya daha fazla tireli ayırımlara geçilmek suretiyle, 12
haneli pozisyon tespitinin yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Gümrük Giriş Tarife Cetveli
incelendiğinde, 85. faslında, Elektrikli makina ve cihazlar ve bunların aksam
ve parçaları; ses kaydetmeye ve kaydedilen sesi tekrar vermeye mahsus cihazlar;
televizyon görüntü ve seslerinin kaydedilmesine ve kaydedilen görüntü ve sesin
tekrar verilmesine mahsus cihazlar ve bunların aksam, parça ve aksesuarı
düzenlenmiş; 85.09 pozisyonunda, ev işlerinde kullanılmaya mahsus kendinden
elektrik motorlu elektro-mekanik cihazlara (85.08 pozisyonunda yer alan vakumlu
süpürgeler hariç) yer verilmiş; ... pozisyonunun "-- Diğerleri"; 90.
faslında, Optik alet ve cihazlar, fotoğraf, sinema, ölçü, kontrol, ayar alet ve
cihazları, tıbbi veya cerrahi alet ve cihazlar; bunların aksam, parça ve
aksesuarı düzenlenmiş; 90.19 pozisyonunda, mekanoterapi cihazları, masaj
cihazları, psikoteknik, ozonoterapi, oksijenoterapi, aeroterapi, suni teneffüs
veya diğer terapik teneffüs cihazlarına yer verilmiş; ... pozisyonun ise,
"--- Cihazlar" olduğu açıklanmıştır.
HUKUKİ
DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan Kanun maddelerine
göre, ithale konu eşyanın nitelikleri itibariyle hangi pozisyonda yer alacağı,
hakim tarafından eşyanın belirgin özelliğinin tespiti ve gerçek durumunun
saptanması amacıyla eşya ve eşyaya ait katalog üzerinde eşyanın kullanım
alanını gösteren belgeler getirtilerek konum ve pozisyonu tespit edilmeli,
teknik bilgi eksikliği nedeniyle belirlenemez ise, bu durumda bilirkişi
müessesesine başvurmalıdır. Bilirkişiye sadece, eşyanın teknik özelliklerinin
açıklanması amacıyla gidilmeli ve bilirkişiden, teknik bilgi eksikliğinin
giderilmesini sağlayacak derecede geniş ve doyurucu bir rapor hazırlanması
istenilmelidir. Düzenlenecek rapor, bilgi ihtiyacını karşılamadığı takdirde
gerekirse ikinci bir bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, sonuçta, yapılan
açıklama, belirleme ve nitelemelerin, eşyanın teknik özelliklerini yeterince
ortaya koyduğu kanaatini oluşturması durumunda, izahnamede yer alan açıklamalar
da dikkate alınarak hukuki uyuşmazlık mahkemece çözümlenmelidir.
Olayda, davacı tarafından ithal
edilen eşyanın masaj aleti olduğu, masaj ve yüz temizleme olarak iki ayrı
özelliğinin bulunduğu, masaj cihazlarının 90.19 pozisyonunda bizzat isim olarak
sayıldığı, beyan edilen ... gümrük tarife istatistik pozisyonunda olduğu
sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse
de, yukarıda izah edilen esaslar çerçevesinde, ithal edilen ürün veya eşyaya
ait katalog üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile eşyanın kullanım
alanları ve çalışma prensiplerinin tespiti yaptırılarak, inceleme sonucunda
düzenlenecek rapordaki saptamaların tarife yorum kuralları kapsamında izahname
ve açıklama notları çerçevesinde Mahkemece değerlendirilmesi suretiyle
ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçeyle
verilen kararda isabet görülmemiştir.
KARAR
SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...
Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek
üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı
Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin
(j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere,
yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
15/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.