2024-24 Çin Halk Cumhuriyeti, Güney Kore ve Endonezya menşeli poliesterlerden sentetik devamsız lifler (poliester elyaf) ithalatında dampinge karşı vergi uygulaması hakkında tebliğ
İTHALATTA
HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2024/24)
Ticaret
Bakanlığından: 24.08.2024 tarih ve 32642 sayılı R.G.
008 393 Tasarruflu Yazılar 15080 222465
Gümrük Yönetmeliği 38.Madde ve 2016/17 sayılı
Genelge
Üretici Belgesi ibrazına ilişkin Tebliğ 2002/1
Kesin önlemin kısmen
askıya alınmasına ilişkin Tebliğ 2021/44
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 14/4/2023 tarihli ve 32163 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin
Tebliğ (Tebliğ No: 2023/15)
ile Çin Halk Cumhuriyeti, Endonezya Cumhuriyeti ve Kore Cumhuriyeti menşeli
"poliesterlerden" (polyester elyaf) ürünü ithalatına yönelik başlatılan ve
Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen nihai gözden
geçirme soruşturmasının tamamlanması neticesinde alınan kararın yürürlüğe
konulmasıdır.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli
ve 99/13482
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) CIF: Masraflar, sigorta ve navlun dâhil
teslimi,
b) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti'ni,
c) Endonezya: Endonezya Cumhuriyeti'ni,
ç) Güney Kore: Kore Cumhuriyeti'ni,
d) GTİP: Gümrük tarife istatistik
pozisyonunu,
e) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti
Değerlendirme Kurulunu,
f) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına
Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
g) Yönetmelik: 30/10/1999 tarihli ve 23861
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliği,
ifade eder.
Karar
MADDE 4- (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, ÇHC, Endonezya ve
Güney Kore menşeli ürünlere yönelik önlemlerin yürürlükten kalkması durumunda
dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olduğu saptanmıştır. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından
yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren
Bilgilendirme Raporu Ek'te yer almaktadır.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde
ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile 20/10/2018 tarihli ve
30571 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/36)
ve 20/4/2018 tarihli ve 30397 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/13)
ile yürürlükte olan dampinge karşı önlemlerin, Yönetmeliğin 42
nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda gösterilen biçimde uygulanmaya
devam edilmesine karar verilmiştir.
GTİP
Eşyanın Tanımı
Menşe Ülke
Firma Unvanı
Dampinge Karşı Önlem
5503.20.00.00.00
Poliesterlerden
Çin Halk Cumhuriyeti
Tüm Firmalar
0,21 ABD doları/Kg
Endonezya Cumhuriyeti
P.T. Indorama Synthetics Tbk
CIF bedelin % 6,2'si
Diğerleri
CIF bedelin % 12'si
Kore Cumhuriyeti
Tüm Firmalar
CIF bedelin % 6,2'si
Uygulama
MADDE 5- (1) Gümrük idareleri, 4 üncü maddede GTİP'i, eşya tanımı
ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında karşısında
gösterilen tutarda/oranda dampinge karşı kesin önlemi tahsil ederler.
(2) Bilgilendirme Raporunda soruşturma
konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup
uygulamaya esas olan TGTC'de yer alan GTİP ve 4 üncü maddede yer alan tabloda
belirtilen eşya tanımıdır.
(3) Önleme tabi ürünün TGTC'de yer alan
tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ
hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(4) Yönetmeliğin 35
inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlem,
yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkar.
(5) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin
beşinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlemin sona erme tarihinden önce
bir nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldığı takdirde önlem, soruşturma
sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalmaya devam eder.
Yürürlük
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK:
2024/24 SAYILI İTHALATTA HAKSIZ
REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN
TEBLİĞE DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU
1. GENEL BİLGİ VE İŞLEMLER
1.1. Kapsam ve yasal dayanak
(1) Bu rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli
ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen nihai gözden geçirme
soruşturması (NGGS) sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi ve
bulguları içermektedir.
1.2. Mevcut önlem ve geçmişi
(1) 13/3/2000 tarihli ve 23992 sayılı Resmî Gazete
de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2000/2)
ile Endonezya ve Güney Kore menşeli 5503.20.00.00.00 GTİP'i altında
sınıflandırılan "poliesterlerden" (polyester elyaf) ürünü ithalatına
yönelik olarak sonuçlandırılan damping soruşturması kapsamında, Endonezya için CIF
bedelin % 6,2'si ile % 37,4'ü ve Güney Kore için CIF bedelin % 11,9'u ile % 24,6'sı
arasında değişen oranlarda dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
(2) 8/9/2006 tarihli ve 26283 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2006/26) ile tamamlanan birinci NGGS kapsamında dampinge karşı
önlemin Endonezya için CIF bedelin % 6,2 ile % 12 arasında değişen oranlarda;
Güney Kore için ise CIF bedelin % 10'u oranında uygulanmaya devam edilmesine
karar verilmiştir.
(3) 16/5/2012 tarihli ve 28294 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2012/11) ile tamamlanan ikinci NGGS kapsamında dampinge karşı önlemin
Endonezya için aynen devam etmesine; Güney Kore için ise CIF bedelin % 6,2'si
oranında uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
(4) 20/4/2018 tarihli ve 30397 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2018/13) ile tamamlanan üçüncü NGGS sonucunda, Endonezya ve Güney
Kore menşeli soruşturma konusu ürüne yönelik uygulanan dampinge karşı
önlemlerin aynen uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
(5) 1/9/2007 tarihli ve 26630 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2007/13) ile ÇHC ve Suudi Arabistan menşeli 5503.20.00.00.00 gümrük
tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında sınıflandırılan "poliesterlerden"
(polyester elyaf) ithalatına yönelik olarak sonuçlandırılan damping
soruşturması kapsamında, ÇHC için 0,08 ABD doları/kg ve Suudi Arabistan için
0,11 ABD doları/kg tutarında dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
(6) Yerli üretim dalı tarafından yapılan
başvuru üzerine, 18/4/2009 tarihli ve 27204 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2009/9) ile
ÇHC menşeli "poliesterlerden" (polyester elyaf) için bir "zarar ara gözden
geçirme soruşturması" açılmıştır. Yürütülen ara gözden geçirme soruşturması
sonucunda, ÇHC için uygulanmakta olan 0,08 ABD doları/kg tutarındaki önlemin
yerli üretim dalının dampingli ithalat nedeniyle uğradığı zararın ortadan
kaldırılması için yeterli olmadığı değerlendirildiğinden, 5/10/2009 tarihli ve
27367 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2009/33) ile ÇHC menşeli polyester elyaf ithalatında
yürürlükte bulunan önlem, 0,21 ABD doları/kg'a yükseltilerek uygulanmaya devam
edilmiştir.
(7) 16/7/2013 tarihli ve 28709 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2013/13) ile tamamlanan birinci NGGS ile ÇHC için önlemin aynı
seviyede devam etmesine karar verilmiştir. Yapılan başvuru, Suudi Arabistan
menşeli ithalatı kapsamadığından, bu ülke menşeli ithalata yönelik uygulanan
dampinge karşı önlem 5 yıllık uygulama süresi sonunda yürürlükten kalkmıştır.
(8) 20/10/2018 tarihli ve 30571 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2018/36) ile tamamlanan ikinci NGGS sonucunda, ÇHC menşeli
soruşturma konusu ürüne yönelik uygulanan dampinge karşı önlemin aynen
uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
(9) Öte yandan, söz konusu ürün, 23/8/2021
tarihli ve 4412 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Polyester
Elyaf İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Karar kapsamında korunma
önlemine tabi olup 8/9/2021 tarihli ve 31592 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/44)
uyarınca mevcut dampinge karşı önlemler korunma önlemi kadar askıya alınmıştır.
1.3. Soruşturma
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin ikinci
fıkrası hükmünce, 27/1/2023 tarihli ve 32086 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/6) ile
ÇHC menşeli; 4/8/2022 tarihli ve 31913 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2022/22) ile
Endonezya ve Güney Kore menşeli 5503.20.00.00.00 GTİP'i altında sınıflandırılan
"poliesterlerden" (polyester elyaf) ürünü ithalatına ilişkin mevcut
önlemlerin yürürlükte kalma sürelerinin sona ereceği ilan edilmiştir. İlgili
ürünün yerli üreticileri tarafından mevzuatta öngörülen süreler içinde, önlemin
sona ermesinin damping ve zararın devam etmesine veya yeniden meydana gelmesine
yol açacağı iddiasını içeren yeterli delillerle desteklenmiş bir başvuru ile
NGGS açılması talebinde bulunabilecekleri duyurulmuştur.
(2) Bu çerçevede, başvuru sahibi Sasa
Polyester Sanayi A.Ş. (Sasa) firması, ÇHC, Endonezya ve Güney Kore menşeli
"poliesterlerden" (polyester elyaf) ürünü ithalatına karşı NGGS
açılması başvurusunda bulunmuş olup söz konusu başvuru Al-İpek Polimer Plastik
Elyaf Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., Ecofiber Elyaf San. ve Tic. Ltd, Şti.,
Ertona Tekstil Plastik Geri Dönüşüm San. ve Tic. A.Ş., Euro Fiber Teks. Plastik
Elyaf Ltd. Şti., Kapadokya Pet Ambalaj Levha Elyaf San. Tic. Ltd. Şti., Koza
Polyester San ve Tic. A.Ş., Ritaş Kimya ve Tekstil San. Tic A.Ş. ve Yerpak Geri
Dönüşüm Elyaf San. Tic. A.Ş. firmaları tarafından da desteklenmiştir.
(3) Başvuru kapsamında sunulan bilgi ve
belgeler, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu (Kurul) tarafından
değerlendirilmiş ve bir NGGS açılmasını haklı kılacak yeterlilikte delillerin
mevcudiyetine kanaat getirilmiştir.
(4) Bu çerçevede, 14/4/2023 tarihli ve 32163
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/15) ile ÇHC, Endonezya ve Güney Kore menşeli
5503.20.00.00.00 GTİP'i altında yer alan "poliesterlerden" eşya tanımlı
polyester elyaf ürünü ithalatına yönelik bir NGGS açılmıştır.
(5) Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) İthalat
Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülen NGGS tamamlanmıştır.
1.4. Yerli üretim dalının temsil niteliği
(1) Yönetmeliğin 18 inci maddesi uyarınca
yerli üretim dalını temsil etme niteliğine sahip olan yerli üretici Sasa
firması tarafından yapılan başvurunun, Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca yerli
üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmıştır. Anılan firma, bu raporun ilgili
bölümlerinde "yerli üretim dalı" olarak anılacaktır.
1.5. Soruşturma ve gözden geçirme dönemi
(1) Mevcut önlemlerin yürürlükten kalkması
durumunda, dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin
muhtemel olup olmadığının tespiti İçin 1/1/2020 - 31/12/2022 arasındaki dönem
gözden geçirme dönemi, 1/1/2022 - 31/12/2022 arasındaki dönem ise soruşturma
dönemi (SD) olarak belirlenmiştir.
1.6. İlgili tarafları bilgilendirilmesi, dinlenmesi ve bilgilerin
değerlendirilmesi
(1) Soruşturma açılmasını müteakip,
soruşturma konusu ürünün Bakanlık tarafından tespit edilen ÇHC, Endonezya ve
Güney Kore'deki yerleşik üreticilerine/ihracatçılarına, Türkiye'de yerleşik
ithalatçılarına ve ayrıca ÇHC, Endonezya ve Güney Kore'deki yerleşik diğer
üreticilere/ihracatçılara iletilebilmesini teminen anılan ülkelerin Ankara'daki
Büyükelçiliklerine soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Bildirimde, soruşturma açılış Tebliğine,
başvurunun gizli olmayan özetine ve soru formlarına nereden erişilebileceği
hususunda bilgi verilmiştir.
(3) Taraflara görüş bildirme ve soru
formlarını yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır. Ayrıca,
ilgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.
(4) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi
boyunca Bakanlık ile iş birliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave
bilgileri temin etmiştir.
(5) Soruşturma konusu ürününün ÇHC, Endonezya
ve Güney Kore'den ithalatını gerçekleştirdiği tespit edilen ithalatçı firmalara
soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur. 26 adet ithalatçı ve
endüstriyel kullanıcı firma soruşturmaya ilgili taraf olmuştur. Bu firmalardan 11
tanesi ilgili soru formu cevaplarını Bakanlığa zamanında göndererek soruşturma
kapsamında iş birliğine gelmiş olarak kabul edilmiştir.
(6) Türkiye'de yerleşik ihracatçı
birlikleri, sanayi ve ticaret odalarını içeren 10 adet meslek kuruluşu
soruşturmaya ilgili taraf olmuştur.
(7) Korea Chemical Fibers Association (KCFA)
soruşturmayla İlgili yazılı görüşlerini Bakanlığa zamanında göndererek
soruşturmaya ilgili taraf olmuştur.
(8) Endonezya Ticaret Bakanlığı soruşturmaya
ilgili taraf olma talebini Bakanlığa iletmiş olmakla birlikte bu kapsamda
yazılı görüşlerini Bakanlığa iletmemiştir.
(9) Türkiye'ye ÇHC, Endonezya ve Güney Kore
menşeli soruşturma konusu ürünün ihracatını gerçekleştirdiği tespit edilen
üretici/ihracatçı firmalara soruşturma açılışına ilişkin bildirim gönderilmiş
olup 2 tanesi Güney Kore'de, 2 tanesi Endonezya'da yerleşik firma olmak üzere
ilgili soru formunu yanıtlayan 4 firmanın iş birliğinde bulunduğu kabul
edilmiştir.
(10) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas
teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve değerlendirmeleri içeren nihai bildirim
raporu 4/6/2024 tarihinde yayımlanmıştır.
(11) Nihai bildirim sonrasında, ilgili
tarafların nihai bildirime ilişkin görüşlerini sözlü olarak da sunmalarına
imkân tanımak amacıyla 14/6/2024 tarihinde kamu dinleme toplantısı yapılmıştır.
(12) Tarafların işbu soruşturma boyunca ortaya
koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler İncelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat
kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu raporun ilgili bölümlerinde yer
verilmiştir.
1.7. Yerinde doğrulama incelemesi
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi
çerçevesinde, yerli üretici Sasa firması nezdinde yerinde doğrulama incelemesi
gerçekleştirilmiştir.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN VE BENZER ÜRÜN
2.1. Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün
(1) Soruşturma konusu ürün, ÇHC, Endonezya
ve Güney Kore menşeli 5503.20.00.00.00 GTİP'i altında yer alan
"poliesterlerden" eşya tanımlı polyester elyaftır.
(2) Polyester elyaf, çekim ve ısıl sabitleme
işlemlerinden geçmiş polyester filamentlerden ya da devamlı lifler demetinden elde
edilmekte olup kullanım yeri ve amacına göre alıcı tarafından talep edilen
boyda kesilmektedir. Ürün teknik tekstilde (nonwoven), karışımlı iplik
üretiminde, ayrıca yatak ve yorgan gibi çeşitli ev tekstili ürünlerinde dolgu
malzemesi olarak kullanılmaktadır.
(3) Polyester elyaf, nihai kullanım alanına
göre denye, parlaklık, erime sıcaklığı, renk, mukavemet, kesim boyu ve kesit
gibi teknik özelliklere göre üretilmektedir. Üretim süreci incelendiğinde,
dimetil tereftalat (DMT) veya tereftalik asit (PTA) ile monoetilen glikol (MEG)
ana hammaddelerinin kimyasal birleşimi ile ester değişim ve polimerizasyon
safhalarından sonra filament haline getirilmektedir. Daha sonra bu filament
demetlerinin birleştirme, çekme, kıvırcık verme ve finiş (yağ) verme işlemlerinden
sonra elde edilen ürünün istenilen boylarda kesilerek balyalanması ile sevk
için hazır hale getirilmektedir.
(4) Bazı ithalatçı firmalar ve sektör
temsilcileri tarafından, yerli üretim dalı tarafından bazı ürünlerde gerekli
özelliklerin ve değerlerin sağlanmadığı (1,2*38mm siyah, 1,2*44mm siyah,
1,4*38mm siyah), bazı ürünlerde yurt İçi talebin karşılanamadığı (renkli ve
mikro polyester elyaf), bazı ürünleri üretmediği (koolteks rice gross ve GRS
sertifikalı olanlar (rejenere), özel patentli teknolojilere sahip cool maks,
airtherm, renkli polyester elyaf, low melt polyester elyaf ve yüksek vasıflı ve
fonksiyonel ürünler (muhelif bico ürünler, PE/PET, PP/PET, micro HCS, yanmaz
hidrolik elyaflar)) iddialarında bulunulmuştur. Ancak, yürürlükteki mevzuat uyarınca,
yerli üretim dalının soruşturma konusu ürünün tüm tiplerini üretme zorunluluğu
bulunmamaktadır. Öte yandan, yerli üretim dalından GRS sertifikasının rejenere
polyester elyaf üretimi için gerekli olmadığı, 1,2*38mm ve 1,4* 38mm siyah
polyester elyaf üretimlerinin olduğu, 1,2* 44mm siyah polyester elyafın
üretilebileceği ancak yeterli talebin olmadığı, cool maks polyester elyafın
patentli bir ürün olduğu, koolteks, rice gross, air therm gibi türlerin kendine
özgü özelliklerinin hangi aşamada (kumaşta mı elyafta mı) elde edildiğinin
belli olmadığı, low melt polyester elyaf için de yatırımlarının mevcut olduğu
bilgileri edinilmiştir.
(5) Nihai bildirim raporunun tüm ilgili
taraflarla paylaşılmasının ardından gerçekleştirilen kamu dinleme toplantısında
rejenere PSF türü polyester elyaf ithalatının zorunlu olduğu; bu sebeple, GTİP
ayrıştırılmasına gidilmesi fikri sunulmuştur. Yerli üretim dalı bu öneriye
cevaben, rejenere elyafların virjin elyaf fiyatlarından etkilenmeleri ve söz
konusu elyaf çeşitlerinin birbirleri yerine ikame edilebilmeleri sebebiyle GTİP
ayrıştırmasının sakıncalı olabileceğini ifade etmiştir.
(6) Yapılan incelemeler neticesinde, yerli
üretim dalı tarafından üretilen ürün ile soruşturma konusu ithal ürün arasında
teknik ve fiziki özellikler ile ürünün temel kullanım alanları bakımından bir
fark bulunmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle, Yönetmeliğin 4 üncü maddesi
çerçevesinde, soruşturma konusu ürün İle yerli üretim dalı tarafından üretilen
ürünün esas soruşturmada ve daha önceki NGGS'lerde yapılan benzer ürün olarak
kabul edilebileceği tespiti geçerliliğini korumaktadır.
(7) Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün
ile ilgili açıklamalar bağlayıcı nitelikte olmayıp genel içerikli ve bilgi
amaçlıdır.
2.2. Ürünün ithalinde uygulanan vergi oranları ve diğer
yükümlülükler
(1) Soruşturma konusu ürün için mer'i
İthalat Rejimi Kararı çerçevesinde belirlenen gümrük vergileri aşağıda yer
almaktadır.
(2) Buna göre, ÇHC ve Endonezya menşeli
soruşturma konusu ürün ithalatında % 4 oranında, Güney Kore menşeli ürünler
için ise % 0 oranında gümrük vergisi uygulanmaktadır. Soruşturma dönemi boyunca
da aynı oranda gümrük vergisi uygulanırken KDV % 8 oranında uygulanmıştır.
Tablo 1: Gümrük Vergisi Oranları
GÜMRÜK VERGİSİ ORANI (% )
GTİP
1
2
3
4
GTS ÜLKELERİ
8
5
6
7
5503.20.00.00.00
0
0
0
4
0
0
3,2
4
Kaynak:
İthalat Rejimi 2024
1:
AB Üyesi Ülkeler, EFTA Üyesi Ülkeler, Serbest Ticaret Anlaşması Ülkeleri:
Arnavutluk, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, Bosna-Hersek,
Fas, Faroe Adaları, Filistin, Gürcistan, Güney Kore, İsrail, Karadağ, Kosova,
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, Malezya, Mısır Arap Cumhuriyeti, Morityus,
Moldova, Sırbistan, Singapur Cumhuriyeti, Şili, Tunus. 2: Bolivarcı Venezuela
Cumhuriyeti, 3: TPS-OIC İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında
Tercihli Ticaret Sistemi Çerçeve Anlaşması ve Tercihli Tarife Düzenlemesi
Protokolü (PRETAS) kapsamındaki ülkeler (Bahreyn Krallığı. Bangladeş Halk
Cumhuriyeti, Birleşik Arap Emirlikleri, Fas Krallığı, İran İslam Cumhuriyeti,
Katar Devleti, Kuveyt Devleti, Malezya, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Suudi
Arabistan Krallığı, Umman Sultanlığı ve Ürdün Haşimi Krallığı), 4: Birleşik
Arap Emirlikleri, GTS ÜLKELERİ: Meri İthalat Rejimi Kararı Ek -l'inde yer alan
Genelleştirilmiş Tercihler Sisteminden Yararlanacak Ülkeler. 5: En Az Gelişmiş
Ülkeler. 6: Özel Teşvik Düzenlemelerinden Yararlanacak Ülkeler. 7: Gelişme
Yolundaki Ülkeler. 8: Diğer Ülkeler
(3) Ayrıca, 4/8/2019 tarihli ve 30852 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin
Tebliğ (Tebliğ No: 2019/26) ile söz konusu ürünün Hindistan, Çin Tayvanı ve
Tayland menşeli olanlarında değişen oranlarda dampinge karşı önlem
yürürlüktedir.
(4) Diğer taraftan, Polyester Elyaf
İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Karar kapsamında tüm ülkeler
için 0,060 ile 0,056 ABD doları/kg arasında yıllar itibarıyla değişen maktu
değerlerde ek mali yükümlülük biçiminde korunma önlemi yürürlüktedir. Ayrıca,
İran İslam Cumhuriyeti (İran) için yukarıda belirtilen korunma önlemine
ilaveten 4/5/2020 tarihli ve 2486 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe
konulan İran Menşeli Polyester Elyaf İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına
İlişkin Karar kapsamında yıllar itibarıyla % 18,5 ile % 17,5 arasında değişen
oranlarda ek mali yükümlülük biçiminde korunma önlemi yürürlükte bulunmaktadır.
3. DAMPİNGİN DEVAMI VEYA YENİDEN MEYDANA GELMESİ İHTİMALİ
3.1. Genel açıklamalar
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi
çerçevesinde, önlemin yürürlükten kalkması halinde soruşturma konusu ülkeler
kaynaklı dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olup olmadığı incelenmiştir.
3.2. Dampingin devam etme ihtimali
(1) Yönetmeliğin 40 ıncı ve 41 inci
maddeleri çerçevesinde, soruşturma sırasında yeniden bir damping marjı
hesaplanmamış, esas soruşturmada hesaplanmış olan damping marjları gösterge
olarak dikkate alınmıştır.
(2) Buna göre, İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2000/2) uyarınca, Güney Kore'de yerleşik Saehan ve
SK Chemicals firmaları için CIF bedelin % 11,9'u ve Güney Kore'de yerleşik
diğer firmalar için CIF bedelin % 24,6'sı oranlarında, Endonezya'da yerleşik
Indorama firması için CIF bedelin % 6,2'si, Eka Perkasa firması için CIF
bedelin % 29,5'i ve Endonezya'da yerleşik diğer firmalar için ise CIF bedelin %
37,4'ü oranlarında damping marjları tespit edilmiştir. İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2007/13) uyarınca, soruşturma
konusu ürün için damping marjları ÇHC'de yerleşik Huvis Sichuan firması için CIF
bedelin % 19,94'ü ve ÇHC'de yerleşik diğer firmalar için CIF bedelin % 30,61'i
oranlarında tespit edilmiştir.
(3) Mevcut dampinge karşı önlemin hukuki ve
idari alt yapısını teşkil eden esas soruşturma esnasında tespit edilen damping
marjlarının, firmaların önlemin yürürlükten kalkması halindeki muhtemel
davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığı
değerlendirilmektedir.
3.3. Dampingin yeniden meydana gelmesi ihtimali
(1) İhracatçı firmaların davranışlarını ve
yeniden meydana gelmesi muhtemel olan dampingi göstermesi açısından soruşturma
konusu ülkelerin üretim ve ihracat kapasitesi ile fiyatları ve diğer ülkeler
tarafından uygulanmakta olan önlemler ya da yürütülmekte olan damping
soruşturmaları önem arz etmektedir.
3.3.1. Soruşturma konusu ülkelerin üretim ve ihracat kapasitesi ile
fiyatları
(1) Soruşturma konusu ülkelerin üretim ve
ihracat kabiliyetlerine ilişkin değerlendirmede, Uluslararası Ticaret
Merkezi'nin (International Trade Center, ITC) 5503.20 gümrük tarife pozisyonuna
ilişkin 2020-2022 yılları ihracat verileri kullanılmıştır.
(2) Soruşturma konusu polyester elyaf
ürününde dünya ihracat istatistikleri incelendiğinde, ÇHC'nin anılan üründe
dünya ihracatında ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Soruşturma konusu
üründe, ÇHC'nin dünya ihracatı artan bir seyir izleyerek 2020 yılında 795.715
ton (691 milyon ABD dolar), 2021 yılında 929.136 ton (951 milyon ABD doları),
2022 yılında ise 995.867 ton (1,11 milyar ABD doları) seviyesinde gerçekleşmiş
olup 2022 yılında ÇHC toplam dünya ihracatından değer bazında % 17 oranında pay
almıştır. ÇHC'nin ortalama ihraç birim fiyatı söz konusu yıllarda artan bir
seyir izleyerek 2020 yılında 0,87 ABD doları/kg, 2021 yılında 1,02 ABD
doları/kg ve 2022 yılında 1,11 ABD doları/kg seviyesinde gerçekleşmiştir.
Bununla birlikte, ÇHC'nin ortalama ihraç birim fiyatlarının söz konusu yıllarda
en fazla ihracat yapan ilk 15 ülkenin birim fiyatlan ortalamalarının altında
kaldığı gözlemlenmiştir.
(3) Polyester elyaf ihracatında dünyada
ikinci sırada yer alan Güney Kore, 2020 yılında 706.274 ton (742 milyon ABD dolar),
2021 yılında 731.568 ton (875 milyon ABD doları), 2022 yılında ise 624.454 ton
(759 milyon ABD doları) seviyesinde soruşturma konusu ürünün ihracatını
gerçekleştirmiştir. Güney Kore'nin dünya polyester elyaf ihracatından aldığı
pay ise 2022 yılında % 11 seviyesinde gerçekleşmiştir. Güney Kore'nin ortalama
ihraç birim fiyatı 2020 yılında 1,05 ABD doları/kg, 2021 yılında 1,20 ABD doları/kg,
2022 yılında ise 1,22 ABD doları/kg seviyesinde gerçekleşmiştir. Ayrıca, 2022
yılında Güney Kore'nin ortalama ihraç birim fiyatı, dünyada en fazla ihracat
yapan ilk 15 ülkenin ortalama ihraç birim fiyatının altında kalmıştır.
(4) Soruşturma konusu ülkelerden Endonezya
ise söz konusu üründe dünya ihracatında beşinci sırada yer almaktadır. Endonezya'nın
dünyaya polyester elyaf ihracatı azalan bir seyir izleyerek 2020 yılında
251.164 ton (210 milyon ABD doları), 2021 yılında 246.425 ton (251 milyon ABD
doları), 2022 yılında ise 212.413 ton (240 milyon ABD dolar) seviyesinde
gerçekleşmiştir. Endonezya'nın 2022 yılında dünya ihracatından aldığı pay ise %
5 seviyesinde kaydedilmiştir. Endonezya'nın ortalama İhraç birim fiyatı söz
konusu yıllarda artan bir seyir izleyerek 2020 yılında 0,83 ABD doları/kg, 2021
yılında 1,02 ABD doları/kg. 2022 yılında ise 1,13 ABD dolar/kg seviyesinde
gerçekleşmiştir. Buna ek olarak, Endonezya'nın ortalama ihraç birim fiyatları
söz konusu yıllarda en fazla ihracat yapan ilk 15 ülkenin birim fiyatları
ortalamalarının altında seyretmiştir.
3.3.2. Diğer ülkeler tarafından uygulanmakta olan önlemler[1]
(1) Soruşturma konusu üründe soruşturma
konusu ülkeye diğer ülkeler tarafından uygulanan önlemler, ihracatçı firmaların
davranışlarını ve muhtemel olan dampingli ithalatı göstermesi açısından önem
taşımaktadır.
(2) Bu çerçevede, Arjantin tarafından ÇHC
menşeli soruşturma konusu ürüne (iplikler ve elyaflar) yönelik 18/5/2010
tarihinde % 14,20 (ad valorem) oranında yürürlüğe konulan dampinge karşı önlem
17/5/2016 tarihinde 5 yıl süreyle önlemin aynen devamı şeklinde uzatılmış olup
16/5/2021 tarihinde söz konusu damping karşı önlem yürürlükten kalkmıştır.
(3) Endonezya tarafından ÇHC, Çin Tayvanı ve
Hindistan menşeli soruşturma konusu ürüne (kesikli polyester elyaflar) yönelik
23/11/2010 tarihinde ÇHC için % 0 ila % 11,94 oranları arasında, Çın Tayvanı
için % 28,47 ve Hindistan için % 5,82 ila % 16,67 oranları arasında yürürlüğe
konulan dampinge karşı önlem 29/4/2016 tarihinde birinci ara gözden geçirme
sonucunda ÇHC için % 0 ila % 16,10 oranları arasında değiştirilerek ve diğer
ülkeler için önlemin aynen devamı ve 24/5/2022 tarihinde üçüncü ara gözden
geçirme soruşturması ile önlemin aynen devamı şeklinde uzatılmıştır.
(4) Pakistan tarafından ÇHC menşeli
soruşturma konusu ürüne yönelik 3/2/2016 tarihinde % 2,82 ila % 11,51 oranları
arasında yürürlüğe konulan dampinge karşı önlem, 6/10 2021 tarihinde 5 yıl
süreyle önlemin aynen devamı şeklinde uzatılmıştır. Bununla birlikte, Pakistan
tarafından Çin Tayvanı, Endonezya ve Tayland menşeli soruşturma konusu ürüne
(kesikli polyester elyaf) yönelik 4/2/2022 tarihinde Çin Tayvanı için % 12,47
oranında, Endonezya için % 2,39 ila % 3,55 oranları arasında ve Tayland için % 2,54
ila % 10,96 oranları arasında dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
(5) Meksika tarafından Çin Tayvanı menşeli
soruşturma konusu ürüne yönelik (kısa elyaflı polyester) 1/7/2019 tarihinde
kilogram başına 0,46 ABD doları tutarında dampinge karşı önlem yürürlüğe
konulmuştur.
(6) Amerika Birleşik Devletleri (ABD)
tarafından ÇHC, Çin Tayvanı, Hindistan ve Güney Kore menşeli soruşturma konusu
ürüne yönelik (ince denye polyester elyaf) 20/7/2018 tarihinden bu yana ÇHC
için % 65,17 ila % 103,06 oranları arasında, Çin Tayvanı için % 0 ila % 48,86 oranları
arasında, Hindistan için % 21,43 oranında ve Güney Kore için % 0 ila % 45,23 oranları
arasında dampinge karşı önlem uygulamaktadır. Söz konusu önlemin uzatılmasına
yönelik bir ara gözden geçirme soruşturması 1/2/2023 tarihinde açılmıştır.
Bununla birlikte, soruşturma konusu ürün kapsamında bulunan düşük erime noktalı
polyester elyaf için 16/8/2018 tarihinde ABD tarafından Çin Tayvanı'na % 49,93
oranında ve Güney Kore'ye % 0 ila % 16,27 oranları arasında konulan dampinge
karşı önlem 22/12/2023 tarihinde önlemin aynen devamı şeklinde uzatılmıştır. Ek
olarak, ABD tarafından ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün kapsamında bulunan
bazı kesikli polyester elyaf ürününe yönelik 1/6 2007 tarihinde % 0 ila % 44,30
oranları arasında dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuş olup üçüncü ara
gözden geçirme soruşturması sonucu 1/3/2023 tarihinde önlemin aynen devamı
şeklinde uzatılmıştır. Ayrıca, ABD tarafından Çin Tayvanı ve Güney Kore menşeli
soruşturma konusu ürüne yönelik 27/4/2000 tarihinde Çin Tayvanı için % 5,77 ila
% 9,51 oranları arasında ve Güney Kore için % 14,10 oranında dampinge karşı
önlem yürürlüğe konulmuş olup dördüncü ara gözden geçirme soruşturması sonucu
19/8/2022 tarihinde önlemin aynen devamı şeklinde uzatılmıştır.
3.4. Dampingin devamı veya yeniden meydana gelmesi ihtimaline
ilişkin değerlendirme
(1) Yapılan inceleme sonucunda;
i. Önlemin kalkması halinde soruşturma
konusu ülkelerin davranışlarını göstermesi açısından Önemli bir gösterge
niteliğinde olan esas soruşturmalarda ÇHC, Endonezya ve Güney Kore menşeli
soruşturma konusu ürün için önemli oranlarda damping marjı tespit edildiği,
ii. Soruşturma konusu ülkelerin tamamının
başvuru konusu üründe dünya ihracatında ilk sıralarda yer aldığı ve halihazırda
fiyata duyarlı söz konusu ürünü Türkiye'ye yönlendirebileceği önemli üretim
kapasitesinin ve ihracat kabiliyetinin bulunduğu,
iii. Soruşturma konusu ürüne yönelik diğer
ülkeler tarafından alınan dampinge karşı önlemlerin ve halihazırda yürürlükte
bulunan soruşturmaların, soruşturma konusu ülkelerin söz konusu ürün
ihracatında haksız rekabete başvurduğunu gösterdiği hususları birlikte
değerlendirildiğinde, yürürlükteki önlemlerin kalkması halinde dampingli
ithalatın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu
değerlendirilmektedir.
4. ZARARIN DEVAMI VEYA YENİDEN MEYDANA GELMESİ İHTİMALİ
4.1. Genel açıklamalar
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi
çerçevesinde, gözden geçirme döneminde yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri ve önlemin yürürlükten kalkması halinde zararın devam etmesinin
veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir. Bu
kapsamda, ithalatın mutlak ve nispi olarak gelişimi, ithalat fiyatlarının seyri
ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri değerlendirilmiştir. Yerli
üretim dalının ekonomik göstergeleri 1/1/2020-31/12/2022 dönemi için analiz
edilmiştir.
(2) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı
ve soruşturma konusu ülkelerden yapılan ithalatının incelenmesinde Ticaret
Bakanlığı Karar Destek Sistemi (KDS) verileri kullanılmıştır.
4.2. Ürünün genel ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Başvuru konusu ürüne ilişkin genel
ithalat istatistiklerine bakıldığında, ürünün 2020 yılında 184,809 ton olan
ithalat miktarının, 2021 yılında 216.412 ton, 2022 yılında ise 205.405 ton
olarak gerçekleştiği görülmektedir.
(2) Söz konusu ithalat değerleri ilgili
yıllarda sırasıyla, 184 milyon ABD doları, 281 milyon ABD doları ve 316 milyon
ABD doları seviyelerinde gerçekleşerek artan bir seyir izlemiştir.
(3) Söz konusu ithalatın ortalama birim
fiyatları incelenen dönemde artan bir seyir izlemiş olup 2020-2022 yıllarında
sırasıyla 0,99 ABD doları/kg, 1,30 ABD dolar/kg, 1,54 ABD doları/kg
seviyelerinde gerçekleşmiştir.
4.3. Ürünün soruşturma konusu ülkelerden ithalatının mutlak
gelişimi ve fiyatları
(1) Ürünün soruşturma konusu 3 ülkeden 2020
yılında 41.227 ton (45 milyon ABD dolar) olan ithalat miktarının, 2021 yılında
37.134 ton (56 milyon ABD dolar) seviyesine gerilediği, 2022 yılında ise 62.939
ton (100 milyon ABD dolar) seviyesine yükseldiği tespit edilmiştir. Söz konusu
3 ülkenin ortalama birim ihraç fiyatı 2020-2022 yıllarında sırasıyla 1,09 ABD dolar/kg,
1,51 ABD dolar/kg, 1,59 ABD dolar/kg seviyesindedir.
(2) Söz konusu ithalatın toplam ithalat
içindeki payı ise 2020 yılında % 22 iken 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla % 17
ve % 31 olarak gerçekleşmiştir.
4.3.1. Ürünün Çin Halk Cumhuriyeti'nden ithalatının mutlak gelişimi ve
fiyatları
(1) Polyester elyaf ürününün ÇHC'den
ithalatı 2020 yılında 17.787 ton (18.5 milyon ABD dolar), 2021 yılında 14.708
ton (21,3 milyon ABD dolar), 2022 yılında ise 37.418 ton (55,8 milyon ABD dolar)
seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2) ÇHC menşeli polyester elyaf ithalatının
toplam ithalat içerisindeki payının 2020 yılında % 10, 2021 yılında % 7,2022
yılında ise % 18 oranında gerçekleştiği tespit edilmiştir.
(3) ÇHC menşeli İthalatın ortalama birim
fiyatları incelendiğinde, birim fiyatların incelenen dönem İçerisinde azalan
bir seyir izleyerek 2020 yılında 1,04 ABD dolar/kg, 2021 yılında 1,45 ABD dolar/kg,
2022 yılında ise 1,49 ABD dolar/kg seviyesinde oluştuğu gözlemlenmiştir.
4.3.2. Ürünün Endonezya'dan ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün Endonezya'dan
ithalatı dalgalı bir seyir izleyerek 2020 yılında 61,4 ton (151 bin ABD dolar),
2021 yılında 170 ton (622 bin ABD dolar), 2022 yılında ise 26 ton (137 bin ABD dolar)
seviyesinde kaydedilmiştir,
(2) Endonezya menşeli ürünün toplam ithalat
içerisindeki payı 2020-2022 yıllarında sırasıyla, % 0,03, % 0,08 ve % 0,01
oranında gerçekleşmiştir.
(3) Polyester elyafın Endonezya'dan
gerçekleşen İthalatının ortalama birim fiyatı 2020-2022 yıllarında sırasıyla
2,45 ABD dolar/kg, 3,67 ABD dolar/kg ve 5,26 ABD dolar/kg seviyesinde
oluşmuştur.
4.3.3. Ürünün Güney Kore'den ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Polyester elyaf ürününün Güney Kore'den
ithalatı 2020 yılında 23.379 ton (26,3 milyon ABD dolar), 2021 yılında 22.256
ton (34 milyon ABD dolar), 2022 yılında ise 25.495 ton (44 milyon ABD dolar)
seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2) Güney Kore menşeli polyester elyaf
ithalatının toplam ithalat içerisindeki payının 2020 yılında % 13, 2021 yılında
% 10,2022 yılında ise % 12 oranında gerçekleştiği tespit edilmiştir.
(3) Güney Kore menşeli ithalatın ortalama
birim fiyatları incelendiğinde, birim fiyatların incelenen dönem içerisinde
artan bir seyir izleyerek, 2020 yılında 1,13 ABD dolar/kg, 2021 yılında 1,53
ABD dolar/kg, 2022 yılında ise 1,73 ABD dolar/kg seviyesinde oluşmuştur.
4.4. Diğer ülkelerden ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün diğer
ülkelerden ithalat miktarı, 2020 yılında 143.582 ton (139 milyon ABD doları),
2021 yılında 179.278 ton (225 milyon ABD doları), 2022 yılında ise 142.465 ton
(216 milyon ABD doları) seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2) Söz konusu ithalatın ortalama birim
fiyatı İncelenen yıllarda artan bir seyir izleyerek 2020 yılında 0,97 ABD dolar/kg,
2021 yılında 1,25 ABD dolar/kg, 2022 yılında 1,51 ABD dolar/kg seviyesinde
oluşmuştur.
(3) Söz konusu ithalatın toplam ithalat
içindeki payı 2020 yılında 978, 2021 yılında % 83,2022 yılında ise % 69
oranında gerçekleşmiştir.
4.5. İthalatın nispi gelişimi
(1) Önlem konusu ithalatın nispi gelişimini
görebilmek için soruşturma konusu ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın toplam
Türkiye benzer mal tüketimi içindeki payı bulunmuştur. Bu bağlamda, öncelikle
yerli üretim dalı ile diğer yerli üreticilerin yurt içi satışları ile genel
ithalat miktarı toplanarak ilgili yıllarda toplam Türkiye benzer mal tüketimi
elde edilmiştir. Yerli üretim dalının yurt içi satışlarının ve soruşturma
konusu ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın toplam tüketime oranlanmasıyla
pazar paylan hesaplanmıştır. İncelenen veriler 2020 yılı=100 olacak şekilde
endekslenmiştir.
(2) Bu çerçevede, yurt içi tüketim endeksi,
2020 yılı 100 birim kabul edildiğinde, 2021 yılında 110 birim ve 2022 yılında
103 birim olarak gerçekleşmiştir.
(3) ÇHC menşeli ithalatın 2020 yılında 100
birim olan pazar payı endeksinin 2021 yılında 75 birim, 2022 yılında 203 birim
olarak gerçekleştiği görülmektedir.
(4) Endonezya menşeli İthalatın pazar payı
endeksi 2020 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2021 yılında 251
birime yükselmiş, 2022 yılında ise 41 birim olarak gerçekleşmiştir.
(5) Güney Kore menşeli ithalatın 2020
yılında 100 birim olan pazar payı endeksi, 2021 ve 2022 yıllarında sırasıyla 87
ve 105 birim olarak gerçekleşmiştir.
(6) Diğer ülkeler menşeli ithalatın 2020
yılında 100 birim olan pazar payı endeksi, 2021 yılında 114 birime yükselmiş,
2022 yılında 96 birim olarak gerçekleşmiştir.
(7) Yerli Üretim dalının pazar payı endeksi
2020 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2021 yılında 93 birim, 2022
yılında 89 birim olarak gerçekleşmiştir.
(8) Diğer yerli üreticilerin pazar payı
endeksi 2020 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2021 yılında 105 birim
ve 2022 yılında 112 birim olarak gerçekleşmiştir.
4.6. Fiyat kırılması ve baskısı
4.6.1. Fiyat kırılması
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ilgili
hükümleri çerçevesinde, dampingli olduğu iddia edilen ithalatın yerli üretim
dalının satış fiyatları üzerindeki etkisi değerlendirilirken başvuru konusu
ülkeden gerçekleştirilen ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını kırıp
kırmadığı incelenmiştir. Fiyat kırılması, ithal ürünün ortalama pazara giriş
fiyatının Türkiye piyasasında yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama yurt içi
birim satış fiyatının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını göstermekte olup CIF
ihraç fiyatının yüzdesi olarak hesaplanmaktadır.
(2) Fiyat kırılması hesaplanırken, ortalama CIF
ithal birim fiyatının üzerine başvuru konusu ülkelere yönelik uygulanan % 4
oranındaki gümrük vergisi (Güney Kore için % 0), CIF kıymetin % 2'si
tutarındaki diğer ithalat masrafları ile 2022 yılı için 0,060 ABD dolar/kg
değerindeki ek mali yükümlülük eklenerek ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatı
bulunmuştur. Bulunan değer ile yerli üretim dalının ortalama yurt içi satış
fiyatı karşılaştırılmıştır.
(3) Dampinge karşı önlemlerin söz konusu
olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde oluşacağına ilişkin
değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla, anılan fiyatlara dampinge karşı
önlemler eklenmemiştir.
(4) Bu çerçevede, ÇHC, Endonezya ve Güney
Kore menşeli ithalatın 2020 ve 2022 yılları arasında yerli üreticinin
fiyatlarını kırmadığı tespit edilmiştir.
4.6.2. Fiyat baskısı
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ilgili
hükümleri çerçevesinde, dampingli olduğu iddia edilen ithalatın yerli üretim
dalının satış fiyatları üzerindeki etkisi değerlendirilirken soruşturma konusu
ülkeden gerçekleştirilen ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarına baskı yapıp
yapmadığı incelenmiştir. Fiyat baskısı, yerli üretim dalının fiyatlarının dampingli
olduğu öne sürülen ithalat sebebiyle baskı altında bulunması ve yerli
üreticinin fiyatlarını makul kâr elde edecek şekilde belirleyememesi durumunu
ifade etmektedir. Bu kapsamda, soruşturmaya konu ürünün gümrük vergisi, ek mali
yükümlülük ve gümrükleme masrafları dahil Türkiye pazarına ortalama giriş
fiyatı ile yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama ticari maliyetine makul bir
kâr oranı (% X) eklenerek bulunan olması gereken yurt içi birim satış fiyatı
karşılaştırılmıştır.
(2) Dampinge karşı önlemlerin söz konusu
olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde oluşacağına ilişkin
değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla, anılan fiyatlara dampinge karşı
önlemler eklenmemiştir.
(3) Bu kapsamda, 2020-2022 yılları arasında
ÇHC, Endonezya ve Güney Kore menşeli ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını
baskılamadığı tespit edilmiştir.
4.7. Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
(1) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri, gözden geçirme dönemi olan 1/1 2020- 31/12/2022 tarihleri
arasındaki veriler esas alınarak analiz edilmiştir.
(2) Eğilimin sağlıklı bir şekilde analiz
edilebilmesi amacıyla, Türk lirası bazındaki veriler yıllık ortalama Üretici
Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılması suretiyle enflasyondan arındırılarak
endekslenmiştir.
(3) Ekonomik göstergelerin değerlendirilmesinde,
soruşturma konusu ürüne ait miktar incelemesinde ton ölçü birimi
kullanılmıştır.
a) Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürün için 2020 yılında 100 birim olan üretim miktar endeksi, 2021 yılında 120
birim, 2022 yılında ise 122 birim olarak gerçekleşmiştir.
(2) 2020 ve 2021 yıllarında yerli üretim
dalının kapasite endeksi 100 birim iken 2022 yılında 98 birime düşmüş; anılan
dönemde KKO endeksi 2020,2021 ve 2022 yıllarında sırasıyla 100 ve 120 birim ve
125 birim olarak gerçekleşmiştir.
b) Yurt içi ve yurt dışı satışlar
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürün İçin 2020 yılında 100 birim olarak kabul edilen yurt içi satış miktarı
endeksi 2021 yılında 103 birim, 2022 yılında ise 92 birim olarak
gerçekleşmiştir.
(2) Yurt içi satış değer endeksi ise 2020 ve
2021 yıllarında sırasıyla 100 ve 126 birim olurken, 2022 yılında ise 107 birim
seviyesinde gerçekleşmiştir.
(3) Yerli üretim dalının yurt dışı satış
miktar endeksi 2020 yılında 100 birim iken, 2021 yılında 163 birime yükselmiş,
2022 yılında ise 165 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
(4) Yurt dışı satış değer endeksi ise 2020
ve 2021 yıllarında sırasıyla 100 ve 199 birim olurken, 2022 yılında ise 193
birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
c) Yurt içi fiyatlar
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürün için yurt içi birim satış fiyatı endeksi 2020 yılında 100 birim olduğu
kabul edildiğinde, 2021 yılında 123 birime yükselmiş, 2022 yılında ise 116
birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
ç) Pazar payı
(2) Yerli üretim dalının pazar payı endeksi
2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla 100 ve 93 birim olurken, 2022 yılında 89
birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
d) Maliyetler ve kârlılık
(3) Yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürün için 2020 yılında 100 birim olan birim sınai maliyet endeksi, 2021 yılında
117 birime yükselmiş, 2022 yılında ise 112 birim olarak gerçekleşmiştir.
Faaliyet ve finansman giderleri eklenerek hesaplanan birim ticari maliyet
endeksi ise 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla 100 ve 116 birim olurken, 2022
yılında 117 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
(4) Yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürün için gerçekleşen ticari maliyetleri ve yurt içi satış fiyatları dikkate
alınarak hesaplanan yurt içi satışlardan birim kârlılık endeksi, 2020 yılında
100 birim kabul edildiğinde, 2021 yılında 227 birime yükselmiş, 2022 yılında
ise 114 birim olarak gerçekleşmiştir.
(5) Yurt dışı satışlardan birim kârlılık
endeksi 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla 100 ve 187 birim olurken, 2022
yılında ise 123 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
(6) Yerli üretim dalının toplam satışlarında
birim kârlılığı 2020 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2021 yılında
217 birime yükselmiş, 2022 yılında ise 123 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
e) Stoklar
(1) Yerli üretim dalının dönem sonu stok
miktarı 2020 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2021 yılında 58 birime
gerilemiş, 2022 yılında ise 257 birim seviyesine yükselmiştir.
f) İstihdam
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürün üretiminde çalışan işçi sayısı endeksi 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla
100 ve 114 birim olurken, 2022 yılında ise 144 birim seviyesine yükselmiştir.
g) Ücretler
(1) Soruşturma konusu ürün üretiminde
çalışan bir işçinin aylık brüt ücretinin endeksi 2020 yılında 100 birim olarak
kabul edildiğinde, 2021 yılında 94 birime, 2022 yılında ise 77 birime
gerilemiştir.
ğ) Verimlilik
(2) Soruşturma konusu ürün üretiminde
çalışan işçi başına düşen üretim miktarını gösteren verimlilik endeksi, 2020
yılında 100 birim, 2021 yılında 105 birim, 2022 yılında 85 birim seviyesinde
gerçekleşmiştir.
h) Nakit akışı
(1) Soruşturma konusu üründe sağlanan
(hasıla-üretim değeri-faaliyet ve finansman giderleri ürün amortismanı) nakit
akış endeksi 2020 yılında 100 birim kabul edildiğinde, 2021 yılında 161 birime
yükselmiş, 2022 yılında 85 birime gerilemiştir.
ı) Büyüme
(1) Yerli üretim dalının bütün
faaliyetlerini kapsayan aktif büyüklüğü 2020 yılında 100 birimken, 2021 yılında
159 birime yükselmiş, 2022 yılında ise 145 birime gerilemiştir.
i) Sermayeyi artırma yeteneği
(1) Yerli üretim dalının öz sermaye endeksi
2020 yılında 100 birim kabul edildiğinde, 2021 yılında 94 birime gerilemiş,
2022 yılında ise 83 birim olarak gerçekleşmiştir.
j) Yatırımları artırma yeteneği
(1) Yerli üretim dalının incelenen dönemde
tevsi yatırımları 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 127 birim olarak
gerçekleşmiş, 2022 yılında ise 273 birime yükselmiştir. İncelenen dönemde
yenileme yatırımları endeksi 2020 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde,
2021 yılında 821 birime yükselmiş, 2022 yılında ise 3.706 birim seviyesinde
gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretim dalının yatırımlarının geri
dönüş oranı (dönem karı/öz sermaye) 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 160
birim olarak gerçekleşmiş, 2022 yılında ise 89 birim seviyesine yükselmiştir.
4.8. Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin
değerlendirilmesi
(1) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri incelendiğinde, mevcut önlemin varlığına rağmen bazı ekonomik
göstergelerinde olumsuz seyrin devam ettiği görülmektedir. Bu çerçevede, yerli
üretim dalının yurt içi satış miktarının ve öz sermayesinin azaldığı,
verimliliğinin ve stok çevrim hızının düştüğü, ürün nakit akışı ve stok miktarı
gibi ekonomik göstergelerinde bozulmalar yaşandığı tespit edilmiştir. Ayrıca,
yerli üretim dalının soruşturma konusu üründeki yurt içi ve yurt dışı
satışlardan kârlılığında baz yıl olan 2020 yılına göre artış gözlemlenmekle
birlikte, 2021 yılına göre düşüş yaşandığı tespit edilmiştir.
(2) Öte yandan, yerli üretim dalının üretim,
yurt içi satış hasılası, yurt dışı satış miktarı ve hasılası, bilanço aktif
toplamı, kapasite kullanım oranı, istihdam gibi bazı ekonomik göstergelerinde
iyileşme yaşandığı tespit edilmiştir.
(3) KCFA tarafından iletilen görüşlerde,
yerli üretim dalının sağladığı gizli olmayan nüshada makul kâr marjı, yabancı
üreticiler, normal değerler, Türkiye'ye ihracat fiyatları, damping marjı
hesaplamasında kullanılan veriler, tüketim, ilgili ülkelerin pazar paylan,
yerli üretim dalı tarafından yapılmış veya yapılacak olan iyileştirmeler gibi
unsurlara yer verilmediğini ve bu durumdan dolayı ilgili tarafların savunma haklarının
tam olarak korunmadığı ifade edilmiştir. Ancak, Yönetmeliğin 22 nci maddesi
uyarınca, söz konusu göstergeler firmaya özgü ticari sır niteliğinde ve
açıklanması rakiplere önemli bir fayda sağlayabilecek bilgiler içerdiğinden
başvuru formunun gizli olmayan nüshasında bu tarz verilerin kamuya açık olarak
sunulma zorunluluğu bulunmamaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu'ndan elde edilen
veriler ise kamuya açık olup başvuru formunun gizli olmayan nüshasında da yer
almaktadır.
(4) KCFA, 2020 yılından 2022 yılına kadar
yerli üretim dalının kârını % 300'den fazla oranda arttırdığını, öz sermayesini
% 9 oranında arttırdığını belirtmiştir ancak soruşturma konusu üründe firmanın
toplam kârlılığı dalgalı bir seyir izlemekle birlikte 2020'den 2022 yılına
kadar % 34 oranında artmış olup Öz sermayesi % 17 oranında düşmüştür.
(5) Kamu dinleme toplantısında, yerli üretim
dalının standart ekru polyester elyaf ürünlerinin dünya fiyatlarından kg başına
0,20 ABD doları daha yüksek olduğu iddiası ortaya atılmıştır. Yerli üretim dalı
bu iddiaya cevaben, yurt içi satış fiyatlarını şeffaflık ilkesinden ötürü
önceden açıkladıklarından dolayı ithalatçı ülkelerin bu fiyatları takip ederek
Türkiye pazarında yerli üretim dalının fiyatlarının biraz altında fiyat
belirlediklerini ifade etmiştir.
(6) Kamu dinleme toplantısında, yerli üretim
dalının ihraç birim fiyatına göre oldukça yüksek fiyatlarla iç pazara satış
yaptıkları iddia edilmiştir. Yerli üretim dalı, bu iddianın tam olarak doğru
olmadığını ve yurt içi ve ihraç fiyatları arasında 2021 yılında kg başına 0,06
ABD doları, 2022 yılında -0,04 ABD doları (ihraç fiyatı daha düşük) ve 2023
yılında 0,01 ABD dolar fark bulunduğunu, bu farkın da polyester elyafın
hammaddesini polyester elyafı ihraç ettiklerinde dahilde işleme rejimi (DİR)
kapsamında getirebilmeleri ve belli coğrafyalara yapılan ihracatlarda oluşan
telafi edici vergi (TEV) muafiyetinden dolayı fiyatlarda marj avantajı olduğunu
belirtmiştir.
(7) Kamu dinleme toplantısında, yerli üretim
dalının pazar payının % 60 olduğu iddia edilmiş olup yerli üretim dalı pazar
payının % 31-37 arasında olduğunu ifade etmiştir,
4.9. Zararın devamı veya yeniden meydana gelmesi ihtimaline ilişkin
değerlendirme
(1) Zararın devam etmesi veya yeniden
meydana gelmesi ihtimaline ilişkin yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;
i. Soruşturma konusu ülkelerdeki üretici
ihracatçıların Türkiye pazarına erişim konusunda bir sıkıntı yaşamadıkları
bilinmekte olup polyester elyafın girdi olarak kullanıldığı tekstil sektörünün
büyüklüğü dikkate alındığında Türkiye pazarının soruşturma konusu ülkelerin
üreticileri için önem arz ettiği değerlendirilmektedir.
ii. Mevcut önleme rağmen ÇHC menşeli
ithalatın incelenen dönemde % 1 10 oranında, ÇHC'nin pazar payının ise % 103
oranında arttığı tespit edilmiştir. Güney Kore menşeli ithalatın 2022 yılında
baz yıl olan 2020 yılına göre artış gösterdiği, mevcut önleme rağmen Güney
Kore'nin Türkiye pazarına en çok polyester elyaf ihracatı gerçekleştiren 4 üncü
ülke konumunda bulunduğu tespit edilmiştir. Yürürlükteki önlemin etkisiyle,
Endonezya'dan ithalatın incelenen dönem içerisinde düşük miktarlarda
gerçekleştiği ve dalgalı bir seyir izleyerek 2021 yılında baz yıla göre artış
gösterdiği, 2022 yılında ise baz yıla ve 2021 yılına göre düştüğü
gözlemlenmiştir. Önlemin varlığında, Endonezya'dan gerçekleştirilen ithalatın
birim fiyatının genel ithalatın ortalama birim fiyatının üstünde oluştuğu
görülürken, Endonezya'nın dünyaya ihracatının birim fiyatlarının incelenen
yıllarda en fazla ihracat gerçekleştiren ilk 10 ülkenin dünyaya ihracatının
ortalama birim fiyatının altında kaldığı görülmektedir. Polyester elyafın fiyat
esnekliği yüksek bir ürün olduğu dikkate alındığında, önlemin kaldırılması durumunda,
Endonezya menşeli ithalatın artışa geçebileceği değerlendirilmektedir.
iii. Polyester elyaf tüketimi 2020-2022
yıllarında % 3 oranında artış gösterirken, yerli üretim dalının pazar payı söz
konusu dönemde % 11 oranında düşmüştür.
iv. Yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri bir bütün olarak incelendiğinde, önlemin varlığına rağmen inceleme
döneminde yurt içi satış miktarının ve öz sermayesinin azaldığı, verimliliğinin
ve stok çevrim hızının düştüğü, ürün nakit akışı ve stok miktarı gibi ekonomik
göstergelerinde olumsuz seyrin devam ettiği görülmektedir.
(2) Tüm bu hususlar birlikte
değerlendirildiğinde, zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin
muhtemel olduğu düşünülmektedir.
(3) KCFA inceleme döneminde, Türkiye'nin
Güney Kore'den soruşturma konusu ürünlere ilişkin ithalatının miktar bazında
ihmal edilebilir bir artışının olduğunu, soruşturma konusu ürünlerin Güney
Kore'den ithalatının toplam ithalat içindeki payının düştüğünü ve bunlara bağlı
olarak Güney Kore'den yapılan ithalata ilişkin ilgili önlemlerin sona ermesinin
damping ve zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine yol açmayacağını
ifade etmiştir. Ancak, iş bu Raporun 3.4. maddesinde ifade edildiği üzere mer'i
önlemlerin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesi veya yeniden
meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmiştir. Benzer şekilde, bu
maddenin ikinci fıkrasında da önlemin yürürlükten kalkması durumunda zararın
devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu saptanmıştır.
5.
SONUÇ
(1) Yürütülen soruşturma esnasında elde
edilen bilgi ve bulgular çerçevesinde, önlemin ortadan kalkması durumunda
dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olduğu değerlendirilmiştir.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan
tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/36) ile ÇHC menşeli soruşturma
konusu ürüne yönelik yürürlükte olan dampinge karşı önlemin ve İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/13) ile Endonezya ve
Güney Kore menşeli soruşturma konusu ürüne yönelik yürürlükte olan dampinge
karşı önlemlerin Yönetmeliğin 42 nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda
gösterilen biçimde uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
GTİP
Eşyanın Tanımı
Menşe Ülke
Firma Unvanı
Dampinge Karşı Önlem
5503.20.00.00.00
Poliesterlerden
Çin Halk Cumhuriyeti
Tüm Firmalar
0,21 ABD doları/Kg
Endonezya Cumhuriyeti
P.T. Indorama Synthetics Tbk
CIF bedelin % 6,2'si
Diğerleri
CIF bedelin % 12'si
Kore Cumhuriyeti
Tüm Firmalar
CIF bedelin % 6,2'si
[1] Kaynak: World
Trade Organization (integrated Trade Intelligence Portal - I-TIP)