2024-3 Rulo veya tabaka halinde kağıt ithalatında koruma önlemi uygulamasına geçilmesi için öneride bulunulmasına dair Tebliğ (8147 CK ile yürürlüğe girmiştir) (Mülga)

İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2024/3) Ticaret Bakanlığından: 03.02.2024 tarih ve 32449 sayılı R.G. 857 8147 CK ile Kesin Önlem Yürürlüğe Girmiştir Kapsam MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde 16/7/2023 tarihli ve 32250 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/4) ile açılan korunma önlemi soruşturması sonucunda alınan kararı içermektedir. Soruşturma MADDE 2- (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu EK-1'de yer almaktadır. Karar MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda yer alan ürünün ithalatında uygulanan korunma önleminin 3 (üç) yıl süreyle uzatılmasına, ek mali yükümlülüğün aşağıda yer alan tabloda gösterildiği şekilde belirlenmesine, Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşmasının 12.3 maddesi gereğince soruşturma konusu eşyanın ihracatçıları olarak önemli bir menfaati olan Dünya Ticaret Örgütü üyeleri ile talep olması halinde istişarelerde bulunulmasına, Korunma Önlemleri Anlaşmasının 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar vermiştir. GTİP EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK 1. Dönem (03/02/2024-02/02/2025) 2. Dönem (03/02/2025-02/02/2026) 3. Dönem (03/02/2026-02/02/2027) 9603.21.00.00.19 0,13 ABD Doları/Adet 0,11 ABD Doları/Adet 0,09 ABD Doları/Adet (2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar. Yürürlük MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür. EK-1 DİŞ FIRÇASI İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ UZATMA SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1 Başvuru 9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda sınıflandırılan "diş fırçaları"nın ithalatında 03/02/2018 tarihinden bu yana korunma önlemi uygulanmaktadır. Hâlihazırda ikinci uzatma döneminin son yılında 0,15 ABD Doları/Adet tutarında ek mali yükümlülük şeklinde uygulanan önlem, 2/2/2024 tarihinde son bulacaktır. Bu çerçevede, söz konusu korunma önleminin süresinin uzatılmasına ilişkin olarak Banat Fırça ve Plastik A.Ş.(Banat) ile Difaş Fırça ve Plastik A.Ş.(Difaş) tarafından başvuruda bulunulmuştur. Başvuru sahibi firmalar, 2022 yılı verilerine göre soruşturma konusu ürünün Türkiye'deki üretiminin önemli bir kısmını gerçekleştirmektedir. 1.2 Soruşturmanın Açılması Başvurunun alınmasını takiben yapılan ön incelemede, mevcut korunma önleminin uygulanmaya başlaması sonrasında ithalatın ve ithalatın piyasa payının bir miktar düştüğü, yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde belirli ölçüde bir toparlanma olduğu, ancak ithalatın gerçekleşme koşullarının yerli üretim üzerinde bir tehdit olabileceği yönünde tespitler İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu'nun (Kurul) değerlendirmesine sunulmuştur. Kurul, yapmış olduğu değerlendirme neticesinde başvuru konusu ürünün ithalatına karşı korunma önlemi soruşturması açılmasına karar vermiş olup İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2023/4[1] sayılı Tebliğ ile Kurul kararı ilan edilerek korunma önlemi soruşturması açılmıştır. Soruşturmanın açılışı, 20/07/2023 tarihinde Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülkelere duyurulmuştur.[2] 1.3 Soruşturma Dönemi Soruşturma dönemi olarak Ocak 2019 - Haziran 2023 dönemi esas alınmıştır. Soruşturma raporunda yer alan değerlendirmeler, yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ile soruşturma konusu ürünün ithalatının 2019-2022 arasındaki yıllık verileri ile 2022 ve 2023 yıllarının ilk 6 aylık verilerine dayanmaktadır. 1.4 İlgili Taraflar ve Tarafları Dinleme Toplantısı Soruşturma açılış tebliğinde, ilgili taraflara istenen bilgi ve belgeleri sunmaları ve varsa sözlü olarak dinlenme taleplerini iletmeleri için soruşturmanın açılış tarihinden itibaren 30 gün süre verilmiştir. Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde Türkiye'de yerleşik ithalatçı firma sıfatıyla 1 ve yabancı hükümet/diplomatik temsilcilik/sektör kuruluşu niteliğinde 4 adet olmak üzere toplam 5 adet ilgili taraf başvurusu alınmış ve ilgili tarafların görüşlerinin dinlenilmesi amacıyla 05/09/2023 tarihinde kamu dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir. İlgili tarafların listesi Ek-1a'da sunulmaktadır. 1.5 Yerinde İnceleme Soruşturma kapsamında, başvuru sahibi yerli üreticilerin üretim tesislerinde 09/10/2023 ve 10/10/2023 tarihlerinde yerinde inceleme faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Bu incelemeler sırasında, firmalardan daha önce sağlanan bilgilerin teyit edilmesine yönelik belgeler toplanmış, genel üretim faaliyetleri ve süreçleri ile pazar koşulları hakkında bilgi alınmıştır. 2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN 2.1 Genel Bilgiler Soruşturma konusu ürün olan diş fırçaları, yürürlükte bulunan Türk Gümrük Tarife Cetveli'nde (TGTC) 9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu'nda (GTİP) "Diğerleri" eşya tanımı altında sınıflandırılmakta olup, ağız ve diş sağlığını sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Diş fırçaları genel itibariyle yetişkin ve çocukların kullanımına uygun olanlar şeklinde iki gruba ayrılmakta olup ürün, sap ve kıl olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Ürün, tasarım, kıl özelliği ve fonksiyonlarına göre piyasada genel olarak alt, orta ve üst segmentlerde kategorize edilmektedir. 2.2 Üretim Süreci Diş fırçası üretiminde kullanılan malzeme ve hammaddelerin tüm dünyada çok sayıda üretici tarafından üretimi ve satışı yapılmaktadır. Bunlar temel olarak polipropilen (sap üretimi için), TPE, masterbach, şeffaf PVC film, OPP folyo, arka kart, beyaz-renkli fırça kılı ile ambalaj malzemeleridir. Bu malzemelerin yerli olarak üretilenleri, başvuru sahibi firmalar tarafından çoğunlukla yurt içinden tedarik edilmekte olup, zaman zaman bazı hammaddelerin ithali de yapılmaktadır. Diş fırçası üretimi, enjeksiyon yöntemi kullanılarak sapın üretilmesi ile başlar; ardından fırça olarak işlev gören fılamentlerin (iplik veya kıl benzeri malzemeler) sapa çakılması anlamına gelen "çakma" işlemi gerçekleştirilir. Bu şekilde oluşturulan diş fırçaları paketlenerek depolanır. 2.3 Benzer veya Doğrudan Rakip Ürün Soruşturma konusu diş fırçaları nihai ürün olup, yerli ve ithal olanlarının kullanım alanları aynıdır; fiziksel-kimyasal özellikleri ile üretim teknolojileri benzerlik göstermektedir. Soruşturma konusu üründe tüketici talebi incelendiğinde, talebin alt-orta-üst segmentte yer alan ürünlere göre değişiklik gösterdiği görülmektedir. Üst segmentteki ürünlerde marka, ürün fonksiyonu, tasarım ve ambalaj ile tüketici algısı belirleyicidir. Tüketici tercihleri daha çok tasarım ve güncel akımların takip edilmesi bakımından değişkenlik göstermektedir. Orta ve özellikle alt segmentte ise tüketicinin tercihini etkileyen başlıca unsur fiyat olup, bu segmentlerde talebin fiyat esnekliği yüksektir. Yerli üreticiler önceki yıllarda çoğunlukla alt ve orta segmentte yer alan ürünlerin imalatını gerçekleştirmelerine karşın özellikle korunma önleminin uygulanmaya başladığı 2018 yılı sonrasında üst segmente giren diş fırçalarının üretimine eskisinden daha fazla ağırlık vererek iç piyasaya bu grupta yer alan farklı ürün modelleri arz etmişlerdir. Bu bakımdan, soruşturma konusu ürünün yurt içinde üretilenleri de ithal edilenleri de iç piyasada her üç segmentte marka ve modellerle sunulmaktadır. Soruşturma konusu ürünlerin ithal ve yerli olanları dağıtım kanalları açısından da birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Yapılan incelemelerde, iç piyasada yer alan ithal ve yerli ürünlerin tamamının aynı perakende kanalları kullanılarak tüketiciye sunulduğu tespit edilmiştir. Bunlar büyük süpermarket zincirleri, kişisel bakım mağazaları ile eczanelerdir. Eskisi kadar olmasa da ürünlerin satışı halen küçük marketlerde de yapılmaktadır. Diğer taraftan, ithal diş fırçalarını piyasaya sunan firmalar birçok ülkede faaliyet gösteren ve uluslararası tedarik zincirleri kuvvetli firmalar olup, geniş ölçekli pazarlama ve satış ağlarına sahiptirler. Bu firmalar, diş fırçası dışındaki ürün çeşitliliğinin de fazla olması nedeniyle, piyasaya arz koşulları ve maliyetlerinin oluşumunda zincir marketler ve diğer toptan alıcılar üzerinde yerli üreticilere kıyasla daha yüksek pazarlık gücüne sahiptir. Soruşturma konusu ürünün son kullanıcıya sunum şekli incelendiğinde gerek yerli gerekse ithal ürünlerin, bazen tek bir diş fırçasının bazen de birden fazla diş fırçasının bir arada ambalajlanması suretiyle satışa sunulduğu, kimi durumlarda ise bir veya birden fazla diş fırçasının diş macunu vb. ürünlerle birlikte tek bir pakette market raflarında yer aldığı görülmektedir. Bu çerçevede, nihai kullanım alanları, üretim teknolojileri, talep yapısı, piyasaya arz koşulları ve dağıtım kanalları açısından değerlendirildiğinde, soruşturma konusu ürünün yurt içinde üretilenleri ile ithal edilenleri benzer ürün olarak değerlendirilmektedir. 2.4 Yerli Üretim Ülkemizde diş fırçası üretimi yapan üç firma bulunmakta olup, bu üreticilerin yerli üretimi temsil oranları 2022 yılı verileri itibariyle aşağıda gösterilmektedir. Başvuru sahibi Banat ve Dİfaş firmaları ağız bakımı, ev ve kişisel bakım ürünleri olmak üzere 3 temel kategoride üretim yapmakla birlikte, üretim faaliyetlerinin en büyük kısmını diş fırçası imalatı oluşturmaktadır. Bu üreticiler aynı zamanda "özel marka" imalatları ile ulusal ve yabancı firmalara da hizmet vermekte olup, ürünler kalite yönetim sistemi ISO 9001 sertifikası ile belgelendirilmiştir. Başvuru Temsil Durumu Unvan Üretim Miktarı (Adet) (2022) Üretim Payı (% ) Başvuru Yapan Üreticiler Banat Fırça ve Plastik A.Ş. X X Difaş Fırça ve Plastik San. ve Tic. AŞ. X X Başvuruya Dahil Olmayan Üreticiler İdeal Standart İşletmecilik ve Mümessillik San. Tic. A.Ş. X X Toplam: X 100 Başvuru sahibi firmalardan Banat, 2022 yılında Türkiye üretiminin adet bazında % X'ini, Difaş ise % X'ini gerçekleştirmiştir. Belirtilen üretim rakamları itibariyle başvuru sahibi bu iki firmanın, İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği'nin 2 nci maddesinde "yurtiçinde faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli bir kısmını üreten üreticiler" şeklinde belirtilen "yerli üretici" tanımını karşıladıkları değerlendirilmektedir. 2.5 Mevzuat 2.5.1. Gümrük Vergisi ve Diğer Vergiler 9603.21.00.00.19 GTİP'li diş fırçaları ithalatında, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararına Ek Kararlar kapsamında uygulanan gümrük vergileri aşağıdaki tabloda gösterilmekte olup ayrıca % 10 oranında KDV uygulanmaktadır. GTİP Eşya Tanımı GÜMRÜK VERGİSİ (% ) KDV (% ) AB, EFTA ve STA MALEZYA G. KORE BAE E.A.G.Ü, G.Y.Ü ve Ö.T.D.Ü. D.Ü. 9603.21.00.00.19 Diğerleri 10 0 0 0 3 0 3,7 İLAVE GÜMRÜK VERGİSİ (% ) AB, EFTA ve STA MALEZYA G. KORE BAE E.A.G.Ü, G.Y.Ü ve Ö.T.D.Ü. D.Ü. 0 0 0 4,1 5 5 Bunun yanında, Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/12)[3] kapsamında, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak diş fırçalarının ithalat denetimiyle ilgili tüm işlemler, TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılmaktadır. 2.5.2. Mevcut Korunma Önlemi Yerli üreticilerden Banat firmasının diş fırçaları ithalatında korunma önlemi uygulanmasına ilişkin başvurusu üzerine yürütülen soruşturma neticesinde, 9603.21.00.00.00 GTÎP altında kayıtlı diş fırçalarının ithalatında 3 yıl süre ile ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulamasına karar verilmiş ve "Diş Fırçası İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Kararın Yürürlüğe Konulması Hakkında Karar (2017/10797)"[4] ile uygulama yürürlüğe girmiştir. 2019 yılında ithalatçı firmalar tarafından Bakanlığımıza iletilen talep üzerine yürütülen çalışma neticesinde, korunma önlemine tabi ürünlerin yer aldığı GTİP'te sınıflandırılan "arayüz fırçaları"nın ülkemizde yerli üretiminin mevcut olmadığı tespit edilmiş, bunun üzerine arayüz fırçaları ve diğer diş fırçaları için TGTC'de GTİP ayrıştırması yapılmıştır. Bu GTİP ayrıştırmasına uygun olarak, "Diş Fırçası İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 1675)"[5] ile mevcut korunma önleminin kapsamı 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan "Diğerleri" eşya tanımlı ürün olarak belirlenmiştir. 9603.21.00.00.11 pozisyonunda sınıflandırılmaya başlanan arayüz fırçaları, yapılan bu düzenleme ile korunma önlemi kapsamı dışında bırakılmıştır. Ayrıca daha önce diğer diş fırçaları ile birlikte 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan ve ülkemizde yerli üretimi bulunmayan "Elektrikli diş fırçalarına ait başlıklar" için 2021 yılı TGTC'de müstakil bir GTÎP açılmış olup, 01/01/2021 tarihinden itibaren 9603.21.00.00.12 pozisyonunda sınıflandırılan bu ürünler, korunma önlemi kapsamı dışında bırakılmıştır. Hâlihazırda 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan "Diğerleri" için 02/02/2024 tarihine kadar yürürlükte olan mevcut korunma önleminin seviyesi dönemler itibariyle aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. GTİP EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK 1. Dönem (03/02/2021 - 2/2/2022) 2. Dönem (03/02/2022 - 02/02/2023) 3. Dönem (03/02/2023 - 02/02/2024) 9603.21.00.00.19 0,19 ABD Doları/Adet 0,17 ABD Doları/Adet 0,15 ABD Doları/Adet 2.5.3. Korunma Önlemi Kapsamında Açılan Tarife Kontenjanları DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması hükmü gereği, ithalat payları bireysel olarak % 3 'ün ve kolektif olarak % 9'un altında kalan Gelişme Yolundaki Ülkeler (GYÜ), uygulanan korunma önlemlerinden muaf tutulmakta olup söz konusu muafiyet kuralı ülkemizce tarife kontenjanı açılması şeklinde uygulanmaktadır. Bu çerçevede, 2021/3472 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde, Karar eki listede belirtilen GYÜ'lere yönelik olarak, korunma önleminin uygulanacağı birer yıllık her bir dönem için 6.289.963 adet ile sınırlı olmak üzere tarife kontenjanı açılmış olup, her bir ülke veya gümrük bölgesi menşeli eşya için bir dönemde verilecek tarife kontenjanı 2.096.654 adet ile sınırlandırılmıştır. 2.5.4. Gözetim Uygulaması Soruşturma konusu ürünün 0,20 ABD Doları/Adet birim gümrük kıymeti altında olanlarının ithalatında, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2003/20 sayılı Tebliğ[6] kapsamında ülke ayrımı gözetilmeksizin ileriye yönelik gözetim uygulanmaktadır. 3. İTHALATIN SEYRİ Bu bölümde soruşturma konusu ürün için yıllar itibariyle ithalatın seyri, piyasa payı ve yerli üretime oranına ilişkin istatistikler yer almakta, ayrıca ülke bazında ithalat verileri sunularak yerli ve ithal ürünlerin birim fiyatları karşılaştırılmaktadır. Sunulan veriler ve yapılan hesaplamalarda, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan dış ticaret istatistikleri ile yerli üreticilerden elde edilen bilgiler kullanılmıştır. İthalatın miktar bakımından değerlendirilmesinde temel miktar birimi olarak adet kullanılmıştır. Diğer yandan, 2.2 no'lu bölümde de belirtildiği üzere soruşturma konusu ürünün ithalinde, yurt içi satışında ve son tüketiciye sunulmasında zaman zaman tek bir ambalajda birden fazla diş fırçası bulunmasından hareketle, gerekli görülen kısımlarda ithalat miktarı ve birim fiyatları, kg cinsinden de sunulmuş ve hesaplamalarda kullanılmıştır. İthalat değerleri ise gözetim uygulamasından kaynaklanan ek kıymet beyanı etkisinden arındırılmıştır. 3.1 İthalatın Miktar ve Oransal Değişimi İTHALAT Miktar Değer Birim Fiyat(B.F.) Değişim YIL Adet Kg $ ($/Adet) ($/Kg) Adet Kg Değer 2019 33.813.414 594.091 17.249.850 0,51 29,0 2020 41.268.279 799.879 20.812.367 0,50 26,0 22% 35% 21% 2021 33.703.790 560.266 12.701.159 0,38 22,7 -18% -30% -39% 2022 30.516.843 525.672 12.156.826 0,40 23,1 -9% -6% -4% 2022 (6) 17.871.467 275.955 6.144.976 0,34 22,3 2023 (6) 11.683.203 284.230 5.887.276 0,50 20,7 -35% 3% -4% Soruşturma konusu ürünün tüm ülkelerden yapılan ithalat miktarı, 2019 ve 2020 yıllarında sırasıyla 33,8 ve 41,3 milyon adet iken, 2021 yılında bir önceki yıla göre % 18 azalışla 33,7 milyon adet, 2022 yılında ise % 9 azalışla 30,5 milyon adet seviyesine inmiştir. 2021-2022 döneminde ithalat değerleri ve kg bazında ithalat miktarları da benzer bir eğilimi takip etmiştir. 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ise ithalat miktarı, bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında % 35 oranında azalarak 11,7 milyon adede, kg bazında % 3 oranında artarak 284 bin kg'a ulaşmıştır. Adet bazında ortalama ithal birim fiyatları incelendiğinde, 2019 yılında $/Adet birim fiyatların 0,51 $/Adet olarak en yüksek seviyede gerçekleştiği, sonraki yıllarda düşüş göstererek 2022 yılında 0,40 $/Adet seviyesine gerilediği görülmektedir. İthal birim fiyatı, 2023 yılının ilk 6 ayında ise bir önceki yılın aynı dönemine göre % 47 oranında artarak 0,50 $/Adet olarak gerçekleşmiştir. Ortalama ithal birim fiyatlarının seyri $/Kg olarak incelendiğinde, 2019 yılında en yüksek seviye olan 29 $/Kg'a ulaşan birim fiyatların 2022 yılına kadar düşüş gösterdiği, 2022 yılında bir miktar artarak 23 $/Kg seviyesine ulaştığı, 2023 yılının ilk 6 ayında kaydettiği 20,7 $/Kg ile inceleme konusu yıllar içinde en düşük düzeye indiği anlaşılmaktadır. 3.2 Nispi İthalat 3.2.1. İthalatın Yerli Üretime Oranı  Nispi ithalat göstergesi olarak İthalatın yerli üretime oranı, adet bazında ithalat miktarının yerli üretim miktarına oranlanması sonucunda elde edilmiş olup aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Nispi İthalat 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6) İthalat/Yerli Üretim* Endeks 100 115 103 90 100 67 * Banat ve Difaş firmalarının üretim miktarı kullanılmıştır Soruşturma konusu dönemde ithalatın yerli üretime oranı dalgalı bir seyir izlemiştir. 2019 yılında 100 olan ithalatın yerli üretime oranı endeksi 2020'de 115 puana yükselmiştir. Endeks 2021'de 103 puana, 2022'de 90 puana gerilemiştir. 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks 2023'ün aynı döneminde 67 puana gerilemiştir. 3.2.2. İthalatın Piyasa Payı İthalatın piyasa payı hesabında, başvuru sahibi firmaların sunduğu verilere dayalı olarak oluşturulan yerli üretimin toplam yurtiçi satışları ile ithalat istatistikleri kullanılarak yurt içi piyasa verisine ulaşılmıştır. İthalatın Piyasa Payı 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6) Endeks 100 111 97 90 100 70 *Başvuruda bulunmayan diğer yerli üretici İdeal Standart firmasının yurtiçi satışları hesaplamalara dahil edilmiştir. İthalatın piyasa payı 2019-2020 yılları arasında artarken bu tarihten sonra azalmıştır. 2019 yılında 100 olan ithalatın piyasa payı endeksi 2021 yılında 97 puana, 2022 yılında 90 puana gerilemiştir. Dönemsel endeks ise 2022'nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023'ün aynı döneminde 70 puana gerilemiştir. 3.3 Ülkeler İtibariyle İthalat Ülkeler Ülke Payları (Miktar Adet) 2019 2020 2021 2022 2022 (6) 2023 (6) ÇHC 55% 49% 44% 40% 42% 52% Vietnam 6% 7% 21% 31% 34% 10% Hindistan 13% 14% 13% 10% 6% 11% İrlanda 14% 20% 9% 9% 9% 13% İsviçre 2% 1% 2% 4% 3% 1% Rusya Federasyonu 1% 1% 3% 3% 2% 4% Almanya 3% 3% 3% 1% 1% 1% İsveç 1% 0% 1% 1% 1% 3% İtalya 1% 0% 0% 0% 0% 1% ABD 2% 3% 1% 0% 0% 0% Diğer Ülkeler 0% 0% 0% 0% 0% 0% Genel Toplam 100% 100% 100% 100% 100% 100% 2019-2022 yılları ile 2022 ve 2023(6) dönemi için, soruşturma konusu ürünün ülkeler itibariyle ithalat verileri Ek-1b'de yer almaktadır. Adet bazında miktar verilerine göre hazırlanan ve aşağıda sunulan özet tabloda, ithalatın 2022 yılında ağırlıklı olarak sırasıyla ÇHC (% 40), Vietnam (% 31), Hindistan (% 10) ve İrlanda'dan (% 9) yapılmış olduğu ve bu 4 ülkenin payının toplam ithalat miktarı içerisinde % 90'a tekabül ettiği görülmektedir. Ülkeler B.F.($/Adet) B.F.($/Kg) 2019 2020 2021 2022 2022 (6) 2023 (6) 2019 2020 2021 2022 2022 (6) 2023 (6) ÇHC 0,47 0,31 0,29 0,28 0,25 0,32 26,6 17,7 17,2 16,1 16,0 16,9 Vietnam 0,11 0,10 0,11 0,13 0,14 0,11 7,7 6,5 8,2 11,6 11,6 10,2 Hindistan 0,47 0,49 0,45 0,53 0,61 0,51 34,2 29,8 35,2 25,1 36,4 18,3 İrlanda 0,69 0,81 0,56 0,81 0,81 0,98 37,4 34,5 37,1 33,8 38,5 20,1 İsviçre 1,07 1,44 1,63 1,94 1,35 2,91 43,5 51,2 57,8 75,7 57,7 112,8 Rusya Federasyonu 0,84 0,89 0,88 0,79 0,71 0,94 35,4 36,1 32,9 29,4 30,7 35,1 Almanya 0,71 1,33 0,90 0,69 0,67 1,89 37,2 59,8 47,1 32,0 33,5 42,5 İsveç 0,86 0,80 0,82 0,74 0,75 0,69 34,0 33,7 38,0 57,1 58,2 38,8 İtalya 0,63 0,95 0,96 0,90 0,91 1,16 25,5 26,6 30,0 36,9 39,9 51,0 ABD 0,93 0,99 0,88 1,1 1,23 1,51 37,0 34,2 31,1 31,8 37,3 23,9 Diğer Ülkeler 0,51 0,80 0,63 1,44 5,31 1,87 13,0 12,6 14,3 27,6 27,8 48,8 Genel Toplam 0,51 0,50 0,38 0,40 0,34 0,50 29,0 26,0 22,7 23,1 22,3 20,7 ÇHC menşeli ürünlerin toplam ithalat miktarı İçerisindeki payı 2019 yılında % 55 iken 2023 yılının ilk 6 ayında % 52 olarak gerçekleşmiştir. Vietnam menşeli ürünlerin payında ise inceleme konusu yıllar itibariyle belirgin değişiklikler olmuştur. Buna göre Vietnam menşeli ürünlerin payı 2019 yılında % 6'dan 2022 yılına kadar önemli ölçüde artarak % 31'e yükselmiş, 2023 yılının ilk 6 ayında ise % 10 seviyesine gerilemiştir. Aynı dönemde Hindistan menşeli ürünlerin payı % 13'ten % 11'e, İrlanda menşeli ürünlerin payı ise % 14'den % 13'e gerilemiştir. Diğer yandan, aşağıda yer alan tabloda ortalama ithal birim fiyatları, başlıca tedarikçi ülkeler itibariyle $/adet ve $/kg bazında gösterilmiştir. Ülke ayrımı yapılmaksızın ithalatın geneline bakıldığında adet bazında ortalama ithal birim fiyatlarının 2019-2021 yılları arasında gerilediği, 2023 yılının ilk 6 ayında ise yükseliş gösterdiği anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda, soruşturma dönemi boyunca ÇHC menşeli ürünlerin birim fiyatlarının da benzer eğilimi takip ettiği görülmektedir. Kg bazında ortalama ithal birim fiyatları ise 2019-2022 yılları arası dalgalı bir seyir izlerken, 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde düşüş gösterdiği izlemektedir. Vietnam menşeli ürünlerin adet ve kg bazında birim fiyatları inceleme konusu dönem boyunca diğer ülkelere kıyasla oldukça düşük seviyede gerçekleşmiştir. Mevcut en güncel verilerin ait olduğu 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ÇHC menşeli ürünler 16,9 $/kg, Vietnam menşeli ürünler 10,2 $/kg, Hindistan menşeli ürünler 18 $/kg ortalama birim fiyatla ithal edilmiştir. 3.4 Fiyat Karşılaştırması Soruşturma konusu ürünün yerli ve ithal olanlarının ortalama birim fiyatlarının karşılaştırıldığı tablolar aşağıda yer almaktadır. Tablolarda sunulan verilerin hazırlanmasında yerli ürünlerin ortalama ticari maliyeti, yurt içi satış fiyatları, ithal ürünlerin gümrük vergisi eklenmiş CIF fiyatları ve ilgili dönemdeki ortalama döviz kuru kullanılmış olup, bu verilere göre fiyat kırılması ve fiyat baskısı oranları hesaplanmıştır. "Fiyat kırılması", ithal ürünlerin fiyatının yerli ürünlerin fiyatının ne kadar altında olduğunu, "fiyat baskısı" ise yerli ürünlerin ortalama birim ticari maliyetine makul bir kâr oranı eklenmesiyle bulunan fiyatın, ortalama ithal birim fiyatı tarafından ne oranda baskılandığını göstermektedir. Bu hesaplamalarda [(Yerli Fiyatı-İthal Fiyatı)/Yerli Fiyatı] formülü kullanılmıştır. Fiyat yıpranması hesabında ise yerli ürün yurt içi satış fiyatları yıllık ÜFE endeksi kullanılarak reel hale getirilmiştir. Soruşturma konusu ürünün adet bazında fiyat karşılaştırması aşağıda yer almaktadır. Fiyat Karşılaştırması Birim 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6) Yurt İçi Satış Fiyatı TL/adet X X X X X X $/adet X X X X X X Ticari Maliyet TL/adet X X X X X X Oluşturulmuş İthalat Birim Fiyatı (Ticari Maliyet + Makul Kâr) TL/adet 1,42 1,68 2,14 3,74 3,14 5,58 $/adet X X X X X X Ağırlıklı Ortalama Birim İthal Maliyeti* $/adet 0,53 0,53 0,4 0,42 0,37 0,53 Fiyat Kırılması % X X X X X X Fiyat Baskısı % X X X X X X Fiyat Yıpranması (Yurt İçi Satış Reel Fiyatı) TL/adet X X X X X X Dolar Kuru 5,68 7,02 8,9 16,59 14,86 19,74 Kaynak: Banat A.Ş., Difaş A.Ş„ TÜİK, TCMB. (*Gözetim etkisinden arındırılmış ithal birim fiyatına % 1 ithal masrafları ve % 3,7 gümrük vergisi dâhil edilmiştir. 2020 ve sonrası yıllar için ağırlıklı ortalama birim ithal maliyetine % 5 oranında ilave gümrük vergisi dahil edilmiştir. Yukarıda sunulan verilere göre yerli üreticilerin yurt içi ortalama birim satış fiyatı 2019- 2023(6) döneminde XX-XX $/adet aralığında seyrederken, ithal ürünlerin birim maliyeti 2019-2020 döneminde 0,53 $/adet'ten 2021 yılında 0,40 $/adet'e düşmüş, 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ise 0,53 $/adet'e yükselmiştir. Soruşturma dönemi boyunca tüm ülkelerden yapılan ithalatın genel olarak yerli ürünlerde fiyat kırılması veya fiyat baskısına yol açmadığı görülmektedir. 3.3 no.'lu başlık altında, menşe ülke bazında ithal birim fiyatlarında belirgin farklılıklar bulunduğu ve ülkemize yapılan ithalatta bazı ülkelerin öne çıktığı belirtilmişti. Bu çerçevede, soruşturma dönemi boyunca toplam ithalat miktarının yarısından fazlasını oluşturan ÇHC ve Vietnam menşeli ürünlerin birim fiyatlarının diğer tedarikçi ülke fiyatlarının altında seyretmesi, bu iki ülke menşeli ürünlerin fiyatlarının yerli ürün fiyatlarıyla karşılaştırılması ihtiyacını doğurmuştur. Fiyat Karşılaştırması VİETNAM ($/ADET) Birim 2019 2020 2021 2022 2022 (1- 6) 2023 (1-6) Yurt İçi Satış Fiyatı $/adet X X X X X X Ağırlıklı Ort. Birim İthal Maliyeti $/adet 0,11 0,11 0,12 0,15 0,15 0,12 Fiyat Kırılması ($/adet) % X X X X X X Vietnam menşeli ürünlerin ithal birim maliyetlerinin, soruşturma konusu dönem boyunca yerli ürün birim fiyatlarının altında seyrettiği görülmektedir. Adet bazında birim fiyatlar bakımından, 2019 yılından bu yana Vietnam menşeli ürünler, yerli ürünlerin yurt İçi satış fiyatlarını kırmış olup, 2023 yılının ilk 6 ayı itibariyle fiyat kırılması % X oranında gerçekleşmiştir. FİYAT KARŞILAŞTIRMASl- ÇHC ($/ADET) Birim 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6) Yurt İçi Satış Fiyatı $/adet X X X X X X Ağırlıklı Ort. Birim İthal Maliyeti $/adet 0,49 0,34 0,32 0,3 0,28 0,35 Fiyat Kırılması ($/adet) % X X X X X X ÇHC menşeli İthalatta adet bazında fiyatlar dikkate alındığında, ÇHC menşeli ürünlerin ithal birim maliyeti soruşturma dönemi boyunca yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatının üstünde seyrettiği ve yerli ürünlerde fiyat kırılmasına yol açmadığı görülmektedir. Son olarak, ülkemize en çok ithalat gerçekleştiren firmanın ortalama ithal birim fiyatları yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatlarıyla karşılaştırıldığında, soruşturma konusu dönem boyunca bu firmanın ithal ettiği ürünlerin, yerli ürünlerin fiyatını sürekli olarak kırdığı anlaşılmaktadır. 4. YERLİ ÜRETİM DALININ EKONOMİK GÖSTERGELERİ Bu bölümde yer alan göstergeler başvuru sahibi iki yerli üreticinin Banat ve Difaş firmaları tarafından sağlanan, 2019-2022 yılları ile 2022 ve 2023 yıllarının ilk yarısını kapsayan verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Tüketim rakamlarının hesaplamasında ise, ülkemizde faaliyet gösteren başvuru sahibi yerli üreticiler ile başvuruya dahil olmayan İdeal Standart Firmasının yurt içi satış miktarları ile ithalat miktarının toplanmasıyla iç piyasa (tüketim) büyüklüğü elde edilmiştir. Tablolarda yer alan veriler, yıllık bazda 2019 rakamlarına göre, 2023(6) dönemsel verisi ise 2022(6) rakamına göre endekslenmiştir. 4.1 Tüketim Toplam Tüketim 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 Endeks* 100 109 95 91 100 91 *Başvuruda bulunmayan İdeal Standart firmasının yurt içi satışları toplam tüketim verisine dahil edilmiştir. İç piyasa büyüklüğünün yıllar içindeki değişimine bakıldığında, 2019-2020 yılları arasında arttığı bu yıldan sonra azaldığı görülmektedir. 2019 yılında 100 olan tüketim endeksi 2021'de 95 puana, 2022'de 91 puana gerilemiştir. Dönemsel endeks ise 2022'nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023'ün aynı döneminde 91 puana gerilemiştir. 4.2 Üretim Üretim 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 Endeks 100 107 97 100 100 97 2019-2021 yılları arasında yerli üretim miktarı önce yükseliş ardından düşüş sergilemiştir. 2019 yılında 100 olan üretim endeksi 2021'de 97 puana gerilemiş, 2022'de 100 puana yükselmiştir. Dönemsel endeks ise 2022'nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023'ün aynı döneminde 97 puana gerilemiştir. 4.3 Yurt İçi Satışlar Yurtiçi Satışlar 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 Endeks 100 106 104 105 100 105 *Başvuruda bulunmayan İdeal Standart firmasının yurt içi satışları da dahil edilmiştir. Toplam yurt içi satış miktarları, 2020 yılında bir önceki yıla göre % 6 oranında artarak endeks 106 puana yükselmiş, 2021 ve 2022 yıllarında bir önceki yıl verilerine göre hafif azalışla yatay bir görünüm seyrederken, 2023 yılının ilk yarısında ise 2022 yılının aynı dönemine göre % 5 oranında artışla 105 puana yükselmiştir. 4.4 Yurt Dışı Satışlar Yurtdışı Satışlar 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 Endeks 100 107 101 141 100 68 Yerli üretici firmalar, yurt dışı satışlarındaki 2020 ve 2022 yıllarındaki artış dikkat çekmektedir. 2019 yılında 100 olan endeks 2020'de 107 puana, 2022'de 141 puana yükselmiştir. Soruşturma döneminin son yılında yurtdışı satışlar belirgi ölçüce azalmıştır. Buna göre dönemsel endeks 2022'nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023'ün aynı döneminde 68 puana gerilemiştir. 4.5 Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı Kapasite ve KKO 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 KKO Endeks 100 107 97 100 100 97 Kapasite Endeks 100 100 100 100 100 100 Başvuru sahibi yerli üreticilerin toplam üretim kapasitesi soruşturma dönemi boyunca değişiklik göstermemiştir. Kapasite kullanım oranı ise soruşturma konusu dönem boyunca dalgalı bir seyir izlemiş, 2019 yılında 100 olan KKO endeksi 2020'de 107 puana yükselmiş, 2021'de 97 puana gerilemiştir. 2022 yılında hafif artışın ardından 2023'ün ilk altı aylık döneminde 97 puana gerilemiştir. 4.6 İstihdam İstihdam 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 İstihdam Endeks 100 106 106 118 100 110 Yerli üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde istihdam ettiği doğrudan işçi sayısı, soruşturma konusu dönem boyunca sürekli olarak yükselmiş olup, istihdam endeksi 2022 yılında 118'e ulaşmıştır. 2023 yılının ilk 6 ayında istihdam bir önceki yılın aynı dönemine göre % 10 oranında yükselmiştir. 4.7 Dönem Sonu Stoklar Stoklar 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 Endeks 100 162 197 222 100 96 Soruşturma konusu dönemde yerli üreticilerin dönem sonu stokları 2019 ve 2022 yılları arasında düzenli olarak artmıştır. 2023 yılının ilk yarısında ise bir önceki yılın aynı dönemine göre % 4 oranında azalış kaydetmiştir. ' 4.8 Verimlilik Verimlilik 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 Endeks 100 101 92 85 100 88 İşçi başına bir yılda üretilen diş fırçası adedini gösteren istihdam verimliliği, 2019 ve 2020 yıllarında artış gösterirken 2021 ve 2023 yılları arasında sürekli olarak düşüş göstermiştir. İşçi başına verimlilik endeksi 2023 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine % 12 azalarak 88 seviyesine gerilemiştir. 4.9 Kârlılık Kârlılık 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 Endeks 100 80 62 141 100 93 Soruşturma konusu dönemin başlangıcı olan 2019 yılında 100 olarak kabul edilen kârlılık endeksi, 2020 ve 2021 yılında düşüş göstererek sırasıyla 80 ve 62 puana gerilemiştir. 2022 yılında karlılıkta belirgin bir artış olmuş karlılık endeksi 141 puana yükselmiştir. Dönemsel endeks ise 2022'nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023'ün aynı döneminde 93 puana gerilemiştir. 4.10 Ekonomik Göstergelerin Değerlendirilmesi Soruşturma konusu ürünün yerli üretimine ilişkin temel ekonomik göstergeler Ek-1e'de yer almaktadır. Bu verilere göre soruşturma konusu dönemde toplam tüketim 2020 yılına kadar artmış, bu yıldan sonra sürekli olarak azalış göstermiştir. Toplam tüketimdeki ithalatın payı ise pandeminin kişisel bakım ürünlerine talebi arttırmasıyla birlikte 2020 yılında en yüksek seviyesine % X oranına yükselmiş, bu yıldan sonra ithalatın azalmasıyla birlikte 2022 yılında % X'e, 2023 yılının ilk yarısında % X'e gerilemiştir. 2019 ve 2022 yılları arasında yerli üretimin kapasitesi aynı kalırken yerli üreticilerin üretim ve yurt içi satışlarına paralel olarak kapasite kullanım oranlan dalgalı bir seyir izlemiş, kapasite kullanım oranları 2022 yılında % X'e ulaşmış, 2023 yılının ilk altı aylık dönemimde en düşük seviyesi olan % X'e gerilemiş, stoklar ise 2022 yılında tüm zamanların en yüksek seviyesi olan X milyon adet seviyesine yükselmiştir. Soruşturma dönemi boyunca istihdam rakamlarının sürekli artmasına karşın, yerli üretimin verimliliği sürekli düşüş kaydetmiştir. Yerli üreticilerin kârlılık oranları ise 2022 yılında soruşturma dönemi boyunca en yüksek seviyesine ulaşarak % X oranında gerçekleşmiştir. 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ise kârlılık oranları bir miktar azalarak % X olmuştur. 5. İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ İlgili taraflarca dile getirilen görüşler birçok noktada örtüşmektedir. Bu nedenle, tekrarı önlemek amacıyla aktarılan görüşler konusuna göre sınıflandırılarak aşağıda sunulmaktadır. Ayrıca, söz konusu görüşlere ilişkin değerlendirmelere de görüşlerin altında yer verilmektedir. - Önlem ile birlikte ithalat ve ithalatın yerli üretime oranı düşmüştür. Artık yerli sanayiye zarar verecek bir ithalat söz konusu olmadığından önlem süresi uzatılmamalıdır. DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşmasının 7. maddesi yürürlükteki bir korunma önleminin süresinin hangi şartlarla uzatılabileceğini belirtmektedir. Buna göre, korunma önlemi uygulayan bir üye ülke, anlaşmanın genel prosedürlerine uymak kaydıyla, korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiğini ve sanayi dalının intibak etmekte olduğunu gösteren deliller bulunduğunu tespit etmiş olması halinde önleminin süresi uzatılabilmektedir. - Yerli sanayinin ekonomik göstergeleri önlemden sonra önemli şekilde iyileşme göstermiş ve rekabetçi duruma gelmiş olduğundan önlemin uzatılması gerekli değildir. Yerli üretimin ekonomik göstergelerine ilişkin veriler Soruşturma Raporu'nun 4. bölümünde değerlendirilmiş olup, rekabet koşullarına uyuma ilişkin konular 6. bölümde ele alınmıştır. - Korunma önlemi sebebiyle ülkemizde diş fırçası tüketimi düşmüştür. Bu da ağız ve diş sağlığını olumsuz etkilemektedir. Diş fırçası tüketiminin yıllar içindeki değişimine bakıldığında 2020 yılında pandeminin kişisel bakım ürünlerine talebi arttırması ile birlikte diş fırçası tüketiminin de % 10 oranında arttığı görülmektedir. 2021 ve 2022 yıllarının verilerine bakıldığında pandemi dönemimde olağandışı artan tüketim adediyle kıyaslandığında sırasıyla % 7 ve % 2 oranında baz etkisi kaynaklı kısmen azalış gerçekleştiği, toplam tüketim adedinde kayda değer bir azalış gerçekleşmediği görülmektedir. Nitekim 2023 yılı öncü göstergelerinden inceleme konusu dönem olan 2019 yılında gerçekleşen tüketim seviyesini aşacağı öngörülmektedir. Ayrıca, birden fazla diş fırçalarının bulunduğu paket halinde satılan diş fırçalarının bir adet olarak kayıtlara geçtiği bilinmektedir. Bu durum adet bazında hesaplanan tüketim verilerinin gerçekleşenden daha az görülmesine neden olmaktadır. Nitekim 2023 yılının ilk 6 aylık dönenimde bir önceki yılın aynı dönemine göre kilogram bazında yapılan ithalata bakıldığında, ithalatın % 3 oranında attığı görülmektedir. Bu çerçevede, halihazırda uygulanmakta olan korunma önleminin, ağız ve diş sağlığı için yüksek derecede önem taşıyan, soruşturma konusu ürünün ülkemizdeki tüketim miktarını olumsuz etkilemediği değerlendirilmektedir. -Diş fırçası ithalat birim fiyatları yerli üretimin yurtiçi satış fiyatlarında fiyat kırılması-baskısı oluşturmadığından YÜD üzerinde zarar tehdidi söz konusu değildir. Yerli üretimin fiyat karşılaştırmasına ilişkin veriler Soruşturma Raporu'nun 3.4. bölümünde değerlendirilmiştir. - Korunma önleminin uzatılmasında kamu yararı bulunmamaktadır. Bilindiği üzere İthalatta Korunma Önlemleri Mevzuatı çerçevesinde bir malın benzer veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal edildiği hallerde ülke yararı göz önüne alınarak, yapılacak soruşturma sonucunda korunma önlemi alınabilmektedir. Bu çerçevede, korunma önlemi soruşturmalarında ülke yararı-kamu yararı unsuru soruşturmanın vazgeçilmez bir unsuru olarak dikkate alınmaktadır. - YÜD'nın kapasite artışı sektörü olumsuz etkilemiştir. Yerinde doğrulama ziyaretlerinde YÜD tarafından yapılmış olan kapasite artışının faaliyete geçmediği tespit edilmiş olup bu nedenle kapasite artışlarının henüz sektör üzerinde olumsuz bir etkisinden söz edilememektedir. Ancak kapasite artışlarının birim maliyetlerin düşürülmesi ve nitelikli yeni ürünlerin üretilmesine imkan sağlaması yoluyla YÜD'nın ithalatla rekabet edebilecek düzeye erişmesi bakımından önem arz etmektedir. 6. YERLİ ÜRETİCİLERİN REKABET KOŞULLARINA UYUMU Bu bölümde, soruşturma dönemi boyunca yerli üreticilerin sektördeki rekabet koşullarına uyum sağlamak üzere yürüttüğü faaliyetler ele alınmakta ve yerli sanayi dalının -gelecekte önlemin yürürlükte olmayacağı koşullara- intibak etmekte olduğunu gösteren deliller ortaya konulmaktadır. Soruşturma dönemi boyunca ithalatın piyasa payı azalırken yerli üretimin piyasa payı arttırmıştır. Söz konusu dönemde başvuru sahibi firmaların üretim kapasitelerinde değişim olmamış buna rağmen kapasitelerini daha etkin kullanmaya başlayarak birim sınai maliyetleri soruşturma konusu dönem itibariyle yıllar içinde artış göstermemiştir. Bu dönemde özellikle yüksek maliyetli premium segmentte ürünlere portföylerinde daha fazla yer vermelerine karşın ortalama birim sınai maliyetin aynı düzeylerde kalabilmiş olması, yerli üreticilerin birçok ürünün imalatında sınai maliyetlerini düşürebildiğim ortaya koymaktadır. Soruşturma konusu dönem boyunca özellikle üretim, yurtiçi satışlar, istihdam ve kârlılık gibi ekonomik göstergelerde yaşanan iyileşme yerli üreticilerin rekabetçi pazara uyum sağlamak amacıyla başlattığı çalışmaları hızlandırabilmesine ve yeni yatırım planları yapabilmesine imkân tanımıştır. Nitekim, başvuru sahibi her iki firma tarafından başlatılan diş fırçası üretim tesisi inşaatlarının tamamlandığı ve söz konusu üretim tesislerinde yeni makine yatırımlarının yapıldığı tespit edilmiş olup yeni yatırımların 2024 yılında faaliyete geçmesi planlanmaktadır. Firmalar yeni yatırımlarla enerji verimliliği ve birim zamandaki üretim miktarı yüksek yeni makineleri sayesinde, ürün birim maliyetlerini düşürerek, global ölçüde rekabet edebilme gücüne erişebilmiş olacaktır. Yerli üretim dalı, sektördeki en rekabetçi alanlardan olan pazarlama konusunda, iç piyasada etkin bir pazarlama ağına sahip küresel firmaların ürünleri ile rekabet edebilmek amacıyla yaptığı çalışmalar sonucunda daha güçlü ve yaygın bir pazarlama ağı kurmaya başlamıştır. Firmalar bilinirliği ve marka imajının geliştirilmesine yönelik olarak yeni tanıtım ve pazarlama faaliyetine daha fazla bütçe ayrılmıştır. Özellikle yurtdışında yeni pazarlara açılmak ve daha etkili pazarlama aktivitelerinin yapılabilmesi amacıyla üst düzeyde, yetkin personel İstihdam edilmiş ve bu konuda önemli harcama bütçeleri oluşturulmuştur. Firmaların daha kurumsal ve rekabetçi bir yapıya dönüştürülebilmesi amacıyla, pazarlama, satın alma, insan kaynakları, e-ticaret gibi alanlarda uzman ekiplerden oluşan departmanlar kurulmuştur. Ayrıca, korunma önlemi alınması sonrasında başvuru sahibi firmalarca premium segmentte sınıflandırılan ürünlerin imalatına başlanmış özellikle pandemi sonrası gelişen ve daha çok önem kazanan ağız sağlığı alışkanlıklarıyla uyumlu olacak şekilde yeni ve fonksiyonel ürünler üretilmiştir. Nitekim, ürün çeşitliğinin arttırılması amacıyla hassas diş ve diş etine sahip tüketicilere alternatif özellikli ürünler ile bioplastik sap ve kıllara sahip, sürdürülebilirlik kapsamında geri dönüşüme katkı sağlayan özel diş fırçalarının üretildiği tespit edilmiş olup yerli üretimin sektördeki gelişmelere uyum sağlayarak rekabet gücünü arttırdığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, korunma önleminin yürürlüğe girmesiyle yerli üreticinin yeni üretim tesisi kurdukları, üretim ve pazarlama yatırımları gerçekleştirdiği ve üst segmentte ve tüketicinin tercihlerine uygun nitelikli ürün imalatına yoğunlaştığı, daha etkin bir kapasite kullanımı ile İmalat yaptığı ve kârlılığını makul seviyelere taşıyabildiği somut sayısal verilerle ortaya konulmaktadır. Bu çerçevede, korunma önleminin uygulandığı dönemde yerli sanayi dalının yurtiçi piyasada rekabet gücünü arttırmaya başlayarak rekabet koşullarına intibak etmekte olduğuna dair delillerin mevcudiyeti tespit edilmiştir. 7. KORUNMA ÖNLEMİNİN GEREKLİ OLMAYA DEVAM EDİP ETMEDİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu bölümde mevcut korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam edip etmediğinin tespitine yönelik değerlendirmeler yer almaktadır. Soruşturma dönemi boyunca, diş fırçası ithalatı, 2020 yılında miktar (adet ve kg) ve değer olarak artış gösterirken ortalama ithal birim fiyatında düşüş yaşanmıştır (2020 yılında adet bazında 0,50 $, kg bazında 26 $). 2021 ve 2023 yılları arasında ithalat bir önceki yıllara göre miktar (adet) ve değer bazında azalmıştır. Ülkemize en düşük birim fiyat ile tedarik sağlayan Vietnam'ın, ithalat yaptığımız tüm ülkeler içerisindeki miktar payı 2022 yılında % 31'e yükselmiş, ÇHC'nin payı ise % 40'a gerilemiştir. Yerli üretim göstergelerinde ise 2020 ve 2022 yılında belirgin bir iyileşme görülmüştür. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde görece üretim miktarı hafif azalış kaydetmiştir. Aynı dönemde ithalatın yerli üretime oranı ve piyasa payı soruşturma konusu dönemdeki en düşük değerine ulaşarak sırasıyla % X ve % X olarak gerçekleşmiştir. Soruşturma konusu dönem boyunca ithalatın yarısından fazlasının gerçekleştiği ÇHC ve özellikle Vietnam menşeli ürünlerin birim fiyatlarının son dönemdeki seyri, Vietnam menşeli ürünlerin yerli ürünlerle yoğun bir fiyat rekabeti içerisinde bulunduğunu göstermektedir. 2019 yılından bu yana sürekli olarak yerli ürün fiyatlarında kırılmaya yol açan Vietnam menşeli ürünler için fiyat kırılması adet bazında 2023 yılının ilk 6 ayında % X'den % X'e yükselmiştir. Soruşturma dönemince ÇHC menşeli ürünler yerli ürünler üzerinde bir fiyat kırılmasına yol açmamalarına karşın, diğer ithalatçı ülkelere kıyasla son derece düşük birim fiyatlarıyla yerli ürünleri fiyat yönünden de tehdit eder hale gelmiştir. Nitekim 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ÇHC menşeli ürünlerin toplam ithalat içerisindeki payı 2020 yılından sonra sürekli artarak % 52 seviyelerine yükselmiştir. Bu veriler, önlem süresinin uzatılmaması halinde ÇHC ve Vietnam menşeli ürünlerin ithalatının hızla yükselme olasılığının yüksek olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca, International Trade Center (ITC) verilerine göre, 2022 yılında 9603.21 pozisyonunda yer alan diş fırçalarının (arayüz fırçaları dahil) küresel ihracatında ilk sırada yer alan ÇHC'nin, yıllık 107.550 ton üzerinde ve 8,89 $/Kg ortalama fiyatla gerçekleştirdiği ihracatıyla diğer ülkelere ucuz diş fırçası ihraç etme imkânı taşımaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, yerli üreticiler rekabetçi pazara uyum sağlamak amacıyla çeşitli çalışmalara başlamış ve yatırım planları yapmış, bunların bir kısmının ise gelecek dönemde faaliyete geçmesi planlanmaktadır. Bu bakımdan, korunma önleminin süresinin uzatılmaması halinde yerli üreticiler tarafından yapılan yatırımların sekteye uğraması söz konusu olup, sürdürülen AR-GE projeleri yoluyla üst segment ürünlerde farklı model ve konseptlerde ürün arzını artırarak iç piyasadaki rekabetçiliği sağlamlaştırma stratejisi zarar görecektir. Sonuç olarak, yerli üretimin kapasite kullanım oranlarında düşüş yaşanması, stoklardaki artışlar, işçi başı verimlilik oranlarındaki düşüş önceki dönemlere göre ÇHC ve Vietnam menşeli olanlar başta gelmek üzere daha ucuz ithal ürünlerin piyasaya girmesi, yerli üreticilerin rekabetçilik düzeylerini artırmak için giriştiği yatırım ve faaliyetlerin sonuç vermesi için zamana ihtiyaç olması nedenleriyle, mevcut korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiği tespit edilmiştir. 8. SONUÇ Soruşturma konusu dönemde, korunma önleminin etkisiyle özellikle son yıllarda ithalatta belirgin bir düşüş yaşandığı ve yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde belirli ölçüde bir toparlanma olduğu anlaşılmaktadır. 2019 yılından itibaren yerli üreticiler üretim ve pazarlama yatırımları gerçekleştirmiş, üst segmentte ürün imalatına yoğunlaşmış, daha etkin bir kapasite kullanımı ile imalat yapmış ve kârlılığı makul seviyelere taşıyabilmişlerdir. Bu çerçevede yerli sanayi dalının intibak etmekte olduğuna dair delillerin mevcut olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, yerli üretimin kapasite kullanım oranlarında düşüş yaşanması, stoklardaki artışlar, işçi başı verimlilik oranlarındaki düşüş ile önceki dönemlere göre ÇHC ve Vietnam menşeli olanlar başta gelmek üzere daha ucuz ithal ürünlerin piyasaya girmesi yerli üretim üzerinde bir tehdit olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, mevcut korunma önleminin de etkisiyle meydana gelen olumlu gelişmelerin ve yerli üreticilerin uyum konusundaki çalışmalarının devamı bakımından mevcut önlemin süresinin uzatılması önem kazanmaktadır. Sonuç itibariyle, soruşturma konusu ürünün ithalatına karşı uygulanan korunma önleminin süresinin uzatılması için Anlaşma ve Mevzuat kapsamında gerekli şartların oluştuğu değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, diş fırçası ithalatında uygulanmakta olan korunma önleminin süresinin 3 yıl daha uzatılması ve DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması uyarınca mevcut korunma önleminin liberalize edilerek aşağıdaki tabloda belirtilen şekilde uygulanmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. GTİP EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK 1.Dönem (03/02/2024-02/02/2025) 2. Dönem (03/02/2025-02/02/2026) 3.Dönem (03/02/2026-02/02/2027) 9603.21.00.00.19 0,13 ABD Doları/Adet 0,11 ABD Doları/Adet 0,09 ABD Doları/Adet Ek-1a İlgili Taraflar 1 DİĞER AB AB Türkiye Delegasyonu 2 DİĞER RUSYA Rusya Federasyonu Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Mümessilliği 3 DİĞER TAYVAN Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu 4 DİĞER MALEZYA Malezya Kualalumpur Ticaret Müşavirliği 5 İTHALATÇI TÜRKİYE Procter & Gamble Tüketim Malları Sanayi A.Ş Ek -1 b Ülkeler İtibariyle İthalat Ülkeler Miktar (Bin Adet) Miktar (Ton) Değer (Bin $) 2019 2020 2021 2022 2022 (6) 2023 (6) 2019 2020 2021 2022 2022 (6) 2023 (6) 2019 2020 2021 2022 2022 (6) 2023 (6) Çin 18.445 20.246 14.840 12.210 7.512 6.078 324 357 254 210 119 116 8.615 6.310 4.355 3.383 1.897 1.961 Vietnam 2.169 2.712 7.075 9.467 6.116 1.189 30 44 96 110 72 13 232 282 792 1.269 833 128 Hindistan 4.548 5.860 4.503 3.168 1.093 1.259 63 97 58 67 18 35 2.153 2.882 2.047 1.690 664 645 İrlanda 4.660 8.318 3.145 2.659 1.599 1.461 86 196 47 64 34 71 3.224 6.760 1.749 2.163 1.290 1.426 İsviçre 573 561 603 1.131 507 140 14 16 17 29 12 4 611 807 984 2.193 684 409 Rusya Federasyonu 452 502 977 935 440 504 11 12 26 25 10 13 379 448 855 735 313 472 Almanya 1.102 1.360 1.100 314 254 161 21 30 21 7 5 7 780 1.805 988 216 171 304 İsveç 273 194 204 236 143 346 7 5 4 3 2 6 234 155 168 174 108 241 İtalya 427 133 106 114 57 76 11 5 3 3 1 2 269 127 102 102 52 88 ABD 557 1.107 387 93 54 21 14 32 11 3 2 1 520 1.092 342 104 66 32 Diğer Ülkeler 73 30 25 5 1 3 3 2 1 0 0 0 37 24 16 7 3 6 Genel Toplam 33.813 41.268 33.704 30.517 17.871 11.683 594 800 560 526 276 284 17.250 20.812 12.701 12.157 6.145 5.887 Ek - 1c Yerli Üretim Dalı Ekonomik Göstergeleri Ekonomik Göstergeler Birim 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06 İthalat Adet (Bin) 33.813 41.268 33.704 30.517 17.871 11.683 Üretim Endeks 100 107 97 100 100 97 Yurt İçi Satışlar* Endeks 100 106 104 105 100 105 Yurt Dışı Satışlar Endeks 100 107 101 141 100 68 Tüketim* Endeks 100 109 95 91 100 91 İthalat/Yerli Üretim Endeks 100 115 103 90 100 67 İthalatın Piyasa Payı Endeks 100 111 97 90 100 70 İthal Ürün Birim Fiyatı $/Adet 0,51 0,50 0,38 0,40 0,34 0,50 Yerli Ürün Birim Ticari Maliyeti Endeks 100 104 104 111 100 75 Yerli Ürün Yurt İçi Satış Fiyatı Endeks 100 111 106 104 100 73 Kapasite Endeks 100 100 100 100 100 100 KKO Endeks 100 107 97 100 100 97 Stoklar Endeks 100 162 197 222 100 96 İstihdam Endeks 100 106 106 118 100 110 Verimlilik Endeks 100 101 92 85 100 88 Kârlılık Endeks 100 80 62 141 100 93 Fiyat Kırılması % X X X X X X *Başvııruda bulunmayan İdeal Standart firmasının verileri dahil edilmiştir. [1] 16/07/2023 tarihli ve 32250 sayılı Resmi Gazete [2] G/SG/N/6/TUR/23/Suppl.2 simgeli DTÖ belgesi [3] 31/12/2023 tarihli ve 32416 sayılı R.G. [4] 3/2/2018 tarihli ve 30321 sayılı R.G. [5] 22/10/2019 tarihli ve 30926 sayılı R.G. [6] 31/12/2003 tarihli ve 25333 sayılı R.G.