2024-5 Rulo veya tabaka halinde kağıt ithalatında koruma önlemine ilişkin EMY alınmasına ilişkin öneride bulunulması (2024/7 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır) (Mülga)

İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2024/5) Ticaret Bakanlığından: 20.03.2024 tarih ve 32495 sayılı R.G. 1059 Tasarruflu yazılar 1 2024/7 sayılı Tebliğ ile Yürürlükten Kaldırılmıştır Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 12/1/2024 tarihli ve 32427 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2024/1) ile açılan soruşturma çerçevesinde İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu tarafından geçici korunma önlemi kararı alındığını duyurmak amacıyla hazırlanmıştır. Karar MADDE 2- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu soruşturma sürecinde varılan tespitler ışığında Ek-1'de yer alan tabloda Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu ve eşya tanımları belirtilen ürünlerin ithalatında 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, 200 gün süreyle geçici önlem uygulanmasına, geçici önlemin "ton başına 200 ABD Doları" tutarında ek mali yükümlülük olarak belirlenmesine, Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşmasının 9.1 inci maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar vermiştir. (2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar. Ara inceleme raporu MADDE 3- (1) Soruşturma kapsamında elde edilen bilgi ve bulguların yer aldığı ara inceleme raporu Ek-2'de yer almaktadır. Yürürlük MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür. Ek - 1: Geçici Korunma Önlemi Kapsamı Eşya Sıra GTİP Ürün Tanımı Ek Mali Yükümlülük ($/ton) 1 480511000000 Yarı kimyasal odun selülozlu ondüle (fluting) kağıdı; birincil elyaf, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka 200 2 480512000000 Yarı kimyasal saman selülozlu ondüle (fluting) kağıdı; birincil elyaf, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka 200 3 480519100000 Diğer birincil elyaf ondüle (fluting) kağıdı; wellenstoff, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka halinde 200 4 480519900000 Diğer birincil elyaf ondüle (fluting) kağıtlar ve kartonlar; kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka halinde 200 5 480524000000 İkincil elyaf yüzey kağıtlar ve kartonlar (testlayner); m2 <=150gr, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka 200 6 480525000000 İkincil elyaf yüzey kağıtlar ve kartonlar (testlayner); m2 >150gr, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka 200 Ek-2: KAĞIT İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ARA İNCELEME ÖZET RAPORU 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1. Başvuru Sahibi Türkiye'de üretim yapan kâğıt üreticileri adına Atık Kâğıt Geri Dönüşümcüler Derneği (AGED) tarafından Bakanlığımıza iletilen başvuruda, farklı türde kâğıt ürünleri ithalatının mutlak ve nispi olarak arttığı ve bu durumun yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar oluşturduğu iddiası ile anılan ürünün ithalatında korunma önlemi uygulanması talep edilmiştir. Ancak, yapılan ön inceleme sonucunda başvuru sahibi firmalardan veri temin edilememesi, şikâyet konusu GTİP'lerin tam olarak netleştirilememesi ve bazı kâğıt türleri ithalatının mutlak ve nispi olarak düşüş eğilimi içinde olması nedeniyle yalnızca fluting ve testlayner cinsi kâğıt türlerinde korunma önlemi incelemesi yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir. Buna göre, fluting ve testlayner kâğıt üreticisi başvuru sahibi firmalar, Modern Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş., Kahramanmaraş Kâğıt Sanayi ve Ticaret A.Ş., Mopak Kâğıt-Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş., Kipaş Kâğıt İşletmeleri A.Ş., Halkalı Kâğıt Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş., Pehlivanoğlu Kâğıt Mamulleri ve Ambalaj Sanayi Ticaret A.Ş., Varaka Kâğıt Sanayi A.Ş. olarak belirtilmiştir. 1.2. Başvuru Konusu Eşyanın Tanımı, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu ve Kullanım Alanları Başvuru konusu eşya olan kâğıt türleri 48.05 Gümrük Tarife Pozisyonu (GTP) altında sınıflandırılmakta olup, detaylı tablo aşağıda yer almaktadır. Sıra GTİP Ürün Tanımı 1 480511000000 Yarı kimyasal odun selülozlu ondüle (fluting) kâğıdı; birincil elyaf, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka 2 480512000000 Yarı kimyasal saman selülozlu ondüle (fluting) kâğıdı; birincil elyaf, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka 3 480519100000 Diğer birincil elyaf ondüle (fluting) kâğıdı; wellenstoff, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka halinde 4 480519900000 Diğer birincil elyaf ondüle (fluting) kağıtlar ve kartonlar; kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka halinde 5 480524000000 İkincil elyaf yüzey kağıtlar ve kartonlar (testlayner); m2 <=150gr, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka 6 480525000000 İkincil elyaf yüzey kağıtlar ve kartonlar (testlayner); m2 >150gr, kuşe edilmemiş veya sıvanmamış, rulo veya tabaka Fluting cinsi kâğıt, dayanıklılığı artırmak için karton kutuların üretiminde kullanılan bir tür dalgalı kartondur. Dalgalı karton kutuların iç kısımlarında yer alan dalgalı tabakalar fluting kağıdından yapılmaktadır. Testlayner cinsi kâğıt ise karton kutuların dış yüzeylerinde kullanılan bir tür kaplama kâğıdı olup, ana kullanım alanı karton ambalaj malzemeleri olan karton kutulardır. Fluting ve Testlayner kâğıt olarak adlandırılan ürünler genellikle geri dönüştürülmüş selülozdan üretilen ve geri dönüştürme sürecinde kolayca yeniden kullanılabilen özelliğe haiz ürünlerdir. 1.3. Başvuru Konusu Eşyanın Üretim Süreci ve Benzer/Doğrudan Rakip Ürün Tespiti Geri dönüşüm yoluyla elde edilen elyaf, kâğıt hamuru endüstrisi için hammadde niteliğini haiz bir üründür. Geri dönüştürülerek elde edilen elyaf piyasadaki selüloz hamura göre uygun fiyatı ve atık kâğıt geri dönüşümünün teşvik edilmesiyle birlikte toplam hammaddelerin yaklaşık üçte birini oluşturur hale gelmiştir. Elyaf üretiminde üretilecek kâğıdın dayanıklılığı ve diğer özelliklerine katkı sağlamak amacıyla belli oranlarda yardımcı kimyasallar kullanılması da gereklidir. Geri dönüştürülen kâğıdın etkin kullanımı için atık kâğıdı uygun kalite standartlarında toplamak ve sınıflandırmak gerekir. Bu nedenle, toplanan atık kâğıt, geri dönüşüm tesislerinde plastik, cam, metal vb. kâğıt dışı maddelerden mümkün olduğu kadar ayıklanır. Ayıklanan geri kazanılmış kâğıt genellikle balya presleri tarafından sıkıştırılarak balyalar halinde endüstriyel tesislere gönderilir. Öncelikle geri dönüştürülmüş atık kâğıt edinilir. Sonrasında, mekanik veya kimyasal yollarla kâğıt hamuru hazırlanır. Hazırlanan hamur, bir dizi makine tarafından işlenir ve düz kâğıt yaprakları oluşturulur. Bu aşamada, kâğıt özellikle kalınlık ve yoğunluk açısından belirli özelliklere sahip olacak şekilde ayarlanabilir. Oluşturulan düz kâğıt yaprakları arasına fluting katman eklenir. Bu katman genellikle dalgalı bir yapıya sahiptir ve mukavvanın dayanıklılığını artırır. Kâğıt, genellikle büyük kurutma makinalarında kurutulur. Bu aşama, kâğıdın istenen nemi ve dayanıklılığına ulaşmasını sağlar. Kuruyan kâğıt, belirli genişlikteki rulolara kesilir. Bu rulolar daha sonra kullanılmak üzere depolanır. Üretilen fluting kâğıdı, müşteri taleplerine ve uygulama gereksinimlerine göre çeşitli son işlemlerden geçebilir. Bu işlemler, örneğin yüzey kaplaması veya baskı içerebilir. Özetle, genel üretim süreçleri benzerdir, ancak ürünlerin belirli özellikleri ve uygulamaları için gereken özelliklerde farklılıklar olabilir. Her iki kâğıdın da mukavva üretiminde kullanılmasının temel nedeni, dayanıklılıklarını artırmak ve ambalaj malzemeleri olarak kullanılabilecek sağlam kartonları elde etmektir. Başvuru konusu ürünün yerli ve ithal olanları arasında üretim süreci, teknik özellikler, dağıtım kanalları ve kullanıcı/tüketici tercihleri açısından farklılık bulunmamaktadır. İthal ve yerli ürünler birbirlerinin yerine kullanılabilmekte ve fiziksel-kimyasal özellikleri, teknolojileri benzerlik göstermektedir. Ayrıca, yerli üretim dalı ithal edilen ürünlerin çok büyük çoğunluğunu üretebildiğinden ithal ve yerli ürünler rakip ürünlerdir. Bu faktörler göz önüne alındığında yerli üretilen kağıtlar ile ithal edilenler benzer ürün olarak değerlendirilmektedir. 1.4. Başvuru Konusu Eşyanın İthalatında Uygulanan Mevzuat Başvuru konusu eşya ithalatında 2024 yılı İthalat Rejimi Kararı kapsamında uygulanan gümrük vergileri aşağıdaki tabloda gösterilmekte olup, anılan eşya için % 20 oranında KDV uygulanmaktadır. Bununla birlikte, gözetim uygulaması veya damping önlemi bulunmamaktadır. Gümrük Vergileri (% ) İlave Gümrük Vergisi (% ) AB-STA Ülkeleri Hariç Sıra GTİP KDV (% ) AB-EFTA STA-TTA Singapur Venezuela BAE TPS-OIC EAGÜ ÖTDÜ DÜ 1 480511000000 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10 2 480512000000 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10 3 480519100000 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10 4 480519900000 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10 5 480524000000 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10 6 480525000000 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10 2. İTHALAT ARTIŞI VE İTHALATIN GERÇEKLEŞME KOŞULLARI Başvuru konusu eşya için mutlak ve nispi ithalatın, ithalatın yurt içi piyasadan aldığı payın ve ithalatın ülkelere göre dağılımının yıllar itibariyle seyri aşağıda verilmektedir. 2.1. Mutlak İthalat Yıllar Miktar (ton) Değer (bin $) B.F. ($/ton) Toplam İthalat Değişim % Miktar (ton) Değer (bin $) B.F. ($/ton) 2019 215.539 95.121 441 2020 252.568 112.588 446 17% 18% 1% 2021 298.312 185.873 623 18% 65% 40% 2022 312.771 243.338 778 5% 31% 25% 2022 (1-6) 204.662 170.655 834 2023 (1-6) 213.957 113.056 528 5% -34% -37% Başvuruya konu tüm GTP'lere ilişkin değerlendirme 2019-2022 yılları için yıllık, 2022-2023 yılları için ise altı aylık bazda yapılmış olup, anılan veriler yukarıdaki tabloda gösterilmiştir. Buna göre, 2019 yılında fluting ve testlayner cinsi kâğıt ithalatı 215,5 bin ton iken, 2020 yılında % 17 oranında artış ile 252,5 bin ton seviyesine, 2021 yılında % 18 oranında artış ile 298,3 bin ton seviyesine, 2022 yılında ise % 5 artış ile 312,7 bin ton seviyesine yükseldiği görülmektedir. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre % 5 oranında artarak 213,9 bin ton seviyesine yükselmiştir. İnceleme döneminin ilk yılı olan 2019'un ilk altı ayına göre 2023 yılının aynı döneminde ithalat miktarı % 135 oranında artış göstermiştir. Bununla birlikte, 2022 yılının altı aylık dönemine göre birim fiyatın % 37 oranında azalarak 528 $/ton seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. İthalat değeri ise 2019 yılında 95,1 milyon dolar iken 2020 yılında % 18 artarak 112,5 milyon dolara yükselmiş, bu yıldan sonra düzenli olarak artış göstererek 2022 yılında bir önceki yıla göre % 31 artışla 243,3 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre % 34 oranında azalarak 113 milyon dolara gerilemiştir. İnceleme döneminin ilk yılı olan 2019'un ilk altı ayına göre 2023 yılının aynı döneminde ithalat değeri % 164 oranında artış göstermiştir. 2.2. Nispi İthalat (İthalatın Yerli Üretime Oranı) Nispi ithalat, ithalatın yerli üretime oranına tekabül etmekte olup söz konusu veri aşağıda yer alan tabloda endeks ve değişim oranlarıyla birlikte gösterilmiştir. Nispi İthalat 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6) Endeks 100 105 124 136 100 129 Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, ithalatın yerli üretime oranı endeksi 2019 yılında 100 iken, bu oran 2022 yılına kadar artarak 136 seviyesine yükselmiştir. 2023 yılının ilk yarısında ise, geçen yılın aynı dönemine göre artarak 129 olarak gerçekleşmiştir. 2.3. İthalatın Piyasa Payı İthalatın piyasa payına ilişkin tablo aşağıda yer almaktadır. İthalatın Piyasa Payı 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6) Endeks 100 102 113 132 100 112 İthalatın piyasa payı, 2019 yılında 100 iken, başvuru dönemi boyunca artarak 2022 yılı itibarıyla 132 seviyesine yükselmiştir. 2023 yılının ilk yarısında ise, geçen yılın aynı dönemine göre artarak 112 olarak gerçekleşmiştir. 2.4. Ülkeler İtibariyle İthalat Sıra Ülke Adı Miktar (ton) Miktar Pay (% ) 2021 2022 2022-6 2023-6 2021 2022 2022-6 2023-6 1 Almanya 70.502 79.190 47.919 55.601 24 25 23 26 2 Polonya 28.560 39.488 25.895 21.403 10 13 13 10 3 İsrail 37.090 38.005 9.391 24.391 12 12 5 11 4 Finlandiya 20.090 23.823 11.358 15.679 7 8 6 7 5 Mısır 12.312 21.847 20.859 4.653 4 7 10 2 6 Slovakya 7.251 12.067 10.480 8.160 2 4 5 4 7 İsveç 12.414 11.558 6.337 9.056 4 4 3 4 8 Romanya 20.851 10.309 9.469 6.812 7 3 5 3 9 Fransa 8.038 10.241 9.714 4.139 3 3 5 2 10 İtalya 15.706 9.562 9.015 13.204 5 3 4 6 Liste Toplamı 232.814 256.088 160.439 163.098 78 82 78 76 Genel Toplam 298.312 312.771 204.662 213.957 100 100 100 100 Yukarıdaki tabloda 2019-2023 (Ocak-Haziran) dönemlerinde en çok ithalat yapılan ilk 10 ülkenin ithalat miktarları ve toplam ithalattan miktar bazında aldıkları pay yer almaktadır. Bu veriler ışığında, 2023 yılının ilk altı aylık dönemi itibariyle miktar baz alınarak yapılan sıralamada fluting ve testlayner cinsi kâğıt ithalatında Almanya'nın ilk sırada yer aldığı ve ardından İsrail, Polonya ve Finlandiya'nın geldiği görülmektedir. Söz konusu ülkelerin miktar bazında ithalattan aldıkları pay % 55 olarak gerçekleşmiştir. 2.5. İthalatın Birim Fiyatları İnceleme döneminde ithal birim fiyatlar yukarı yönlü bir seyir izlemiştir. İthal birim fiyatları, 2020 yılında 2019 yılına göre % 1 artmış olmakla birlikte, 2021 ve 2022 yıllarında birim fiyatlar sırasıyla % 40 ve % 25 oranlarında artış göstermiştir. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre ithal birim fiyatları % 37 oranında azalarak 2021 seviyesinin de oldukça altında gerçekleşmiştir. Yıllar 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6) B.F. ($/ton) 441 446 623 778 834 528 Değişim (% ) - 1% 40% 25% - -37% 3. CİDDİ ZARAR VEYA CİDDİ ZARAR TEHDİDİ İnceleme konusu eşyaya ilişkin ekonomik göstergeler, fluting ve testlayner cinsi kâğıt türlerine ilişkin 2019-2023 (Ocak-Haziran) dönemine ait endekslenmiş muhasebe verileri (2019=100) ile TÜİK'ten edinilen ithalat istatistiklerine dayanmaktadır. EKONOMİK GÖSTERGELER Birim 2019 2020 2021 2022 2022-6 2023-6 İthalat Ton 215.539 252.568 298.312 312.771 204.662 213.957 Tüketim Endeks 100 114 123 110 100 93 Üretim Endeks 100 112 112 106 100 81 Yurt içi satışlar Endeks 100 114 121 105 100 90 Yurt dışı satışlar Endeks 100 107 52 99 100 37 Kapasite Endeks 100 100 99 105 100 100 KKO Endeks 100 112 112 101 100 81 Stoklar Endeks 100 72 68 100 100 74 İstihdam Endeks 100 108 110 123 100 100 Verimlilik Endeks 100 103 101 86 100 76 Karlılık Endeks 100 364,1 898,2 492,1 100 -9,8 İnceleme konusu ürünün mutlak ithalatı inceleme konusu dönemde artış göstermiştir. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 5 oranında ithalat artışı yaşanmıştır. Yerli üreticilerin ekonomik göstergeleri inceleme dönemi boyunca olumlu bir seyir izlemiş olsa da 2022 yılında ve 2023 yılının ilk yarısında söz konusu göstergelerde önemli ölçüde bozulmalar görülmektedir. Buna göre 2023 yılının ilk yarısında, üretim % 19 oranında azalmış, yurtiçi satışlar % 10 azalmış, kapasite kullanım oranları ise üretimdeki düşüşle birlikte gerilemiştir. Bununla birlikte, 2020 yılından beri verimlilikte de düşüş gözlenmektedir. Ayrıca, inceleme dönemi boyunca karlı bir şekilde çalışan yerli üretim dalının 2023 yılının ilk altı aylık döneminde zararla çalıştığı göze çarpmaktadır. 3.1. İthalatın Gerçekleşme Koşulları İthal ürünlerin yurtiçi piyasadaki rekabet koşullarını güçlendiren fiyat dışında yerli üretim dalı tarafından üretilen ürünler arasında kalite, teknik özellikler, tasarım ve tüketici tercihleri açısından farklılık bulunmamaktadır. 3.2. Öngörülmeyen Gelişme Kâğıt sektörüne ilişkin bazı araştırma raporlarında, dünya genelinde yiyecek ve içecek, tüketici ürünleri, kâğıt ve ambalaj gibi sektörlere son kullanıcının giderek artan talebinin bulunduğu; bunun da fluting ve testlayner gibi ambalaj, paketleme ve lojistik işinde sıkça kullanılan kâğıt cinslerine talebi artırdığı ve artırmaya devam edeceği ifade edilmektedir. (Testliner and Fluting Paper Market Size In 2023 : Share, Trends, Opportunities Analysis Forecast Report By 2030) Kâğıt sektörüne ilişkin bir diğer sektörel haberde, Avrupalı bazı üreticilerin 2018'de yeni yatırımlara giriştiği, söz konuş yatırımlar ile önümüzdeki dönemde Avrupa'daki fluting ve testlayner üretim kapasitesinin 3,2 milyon tona ulaşacağı ifade edilmektedir. (Corrugated board attracts big European investments) Paketleme sektörüne yönelik bilgilerin yer aldığı 'Packaging Gateway' isimli internet sitesinde de bir Alman firması olan 'Smurfit Kappa'nın 2022 yılındaki 42,2 milyon dolarlık yatırım ile kâğıt üretim kapasitesini 70 bin tondan 450 bin tona yükselteceği ifade edilmektedir. (Smurfit Kappa invests in German paper mill site) Yukarıda yer verilen bilgiler de göstermektedir ki özellikle Avrupa ülkelerinde kâğıt sektöründe yatırımlar hızlı bir şekilde artmış ve iç talebin üzerinde bir üretim kapasitesi oluşmuştur. Nitekim, trade.map verilerinden, 2022 yılının ilk aylarında meydana gelen Rusya-Ukrayna krizi sebebiyle AB ülkelerinin Rusya'ya yaptığı fluting ve testlayner ihracatının önemli ölçüde düştüğü, söz konusu ürünlerin ihracatının ülkemize kaydığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Avrupa'da özellikle 2020 yılından itibaren fluting ve testlayner yatırımlarının hızlı bir şekilde ve yüksek oranda artması ile AB'nin muhtemel pazarlarından Rusya'nın, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle kapanmasının Türkiye için öngörülmeyen gelişmeler niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. 4. NEDENSELLİK BAĞI 4.1. Fiyat Kırılması ve Baskısı Başvuru konusu kâğıdın ithal birim fiyatları ile yurt içi satış birim fiyatları karşılaştırıldığında, inceleme dönemi boyunca 2021 yılı hariç olmak üzere yurt içi fiyatların ithalat birim fiyatlarının altında seyrettiği, bu kapsamda ithal birim fiyatlarının yurt içi satış birim fiyatlarını kırmadığı görülmektedir. Bununla birlikte 2023 yılının ilk yarısında birim ithalat fiyatları ile yurt içi birim satış fiyatı arasındaki makasın ithalat birim fiyatlarının önemli ölçüde düşmesi sonucu daralmaya başladığı ve ithal ürünlerin 2023 yılı ilk altı aylık döneminde yurt içi fiyatların üzerinde bir baskı oluşturduğu görülmektedir. 4.2. Fiyat Dışı Faktörler İthal ürünlerin yerli üretim dalı tarafından üretilen kâğıt karşısında rekabet koşullarını güçlendiren kalite, teknik özellikler, tasarım, tüketici tercihi vb. fiyat dışı faktör bulunmamaktadır. 4.3. Diğer Faktörlerin Etkisi Bu bölümde, inceleme konusu ürünün ithalatındaki artış dışında kalan faktörlerin yerli üretim üzerinde zarara yol açıp açmadığı hususu incelenmiştir. Yerli üretim dalının öngörülemeyen gelişmeler kaynaklı 2023 yılının ilk yarısında gerçekleşen ani ve keskin ithalat artışından ötürü gördüğü zararın diğer faktörlerden kaynaklanmadığı değerlendirilmektedir. Olası bu faktörlere ilişkin değerlendirmeler aşağıda sunulmaktadır. İhracatta düşüş: ihracat yerli üretim dalının toplam satışları içinde yerli üretim dalı içinde zarara neden olacak kadar yüksek bir paya sahip değildir. Nitekim Türkiye yurt içi kâğıt pazarı tüketimin canlı olduğu geniş bir pazar olup ihracat, yerli üretim dalının önceliği konumunda değildir. Bu itibarla, zararın sebebi ihracat satışlarındaki azalmanın yarattığı olası bir zarar değildir. Tüketimde daralma: Türkiye toplam tüketimi daralmamakta olup, 2022 yılı itibarıyla 2019 yılına göre % 9 oranında artmıştır. İç piyasada talebi aşan boyutta üretim kapasitesi: inceleme dönemi boyunca kimi zaman yerli üretim dalının üretim kapasitesi iç piyasa talebini aşan boyutta olsa da ithalat artışının yaşandığı son döneme kadar makul kapasite kullanım oranları ile zarar etmeden faaliyet gösterilmişken, son dönemde bir kapasite artışına gidilmemiştir. Dolayısıyla, görülen zararın nedeni iç piyasada talebi aşan boyutta üretim kapasitesi değildir. Alternatif ürünlerin gelişmesi/yeni gelişen teknolojilere ayak uydurulamaması: Yerli üretim dalı ithalatla rekabet edebilecek şekilde şikâyete konu ürünleri üretebilmekte olup bu dönemde getirilen herhangi bir alternatif ürün veya teknoloji olmamıştır. Finansman giderlerinde, amortisman giderlerinde ya da diğer giderlerdeki artış: gibi bir durum söz konusu değildir. Zira, finansman, amortisman ve faaliyet giderleri toplamının ticari maliyet içindeki payı şikâyete konu dönem süresince ortalama % 19 seviyesinde istikrarlı seyretmiştir. 5. GELİŞME YOLUNDAKİ ÜLKELERDEN GERÇEKLEŞEN İTHALAT Korunma Önlemleri Anlaşması'nın 9 uncu maddesi "Gelişme yolunda üye ülke menşeli bir ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı üye ithalatındaki payı yüzde 3'ü ve toplu olarak yüzde 3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolundaki üye ülkelerin ilgili ürünün toplam ithalatının yüzde 9'unu geçmediği sürece, korunma tedbirleri uygulanmayacaktır" hükmünü içermektedir. Bu hüküm çerçevesinde, gelişme yolundaki ülke (GYÜ) statüsündeki ülkeler ile diğer ülkelerin 2022 yılı içindeki ithalat payları incelenmiştir. Buna göre, GYÜ statüsünde değerlendirilen tüm ülkelerin soruşturma kapsamındaki ürünlerin toplam ithalatı içerisindeki payı % 5 oranında gerçekleşirken diğer ülkelerin payı % 95 oranında gerçekleşmiştir. Buna göre soruşturma kapsamı üründe GYÜ statüsünde değerlendirilen ülkelerin toplam ithalatı % 9'un altında ithalat payına sahip olduğundan mezkûr ülkelerin önlemden muafiyet sağlanacak ülkeler arasında yer alacağı değerlendirilmektedir. Muafiyet tanınacak ülkeler listesi Ek-1a'de yer almaktadır. Söz konusu muafiyet, her bir muaf ülke için 2022 yılı toplam ithalatının % 3'ü (9.383 ton) ve tüm muaf ülkeler için toplam ithalatın % 9'u (28.149 ton) seviyesinde belirlenecek tarife kontenjanı şeklinde uygulanacaktır. ÜLKE STATÜSÜ 2022 Ülkeler Miktar (Ton) İthalat Payı (% ) GYÜ İran 6.104 2,0 Türkmenistan 4.369 1,4 Bosna-Hersek 2.567 0,8 Özbekistan 1.971 0,6 Belarus 519 0,2 Arnavutluk 94 0,03 Arjantin 20 0,01 % 3'ün Üzerinde Olanlar Toplamı 0 0 % 3'ün Altında Olanlar Toplamı 15.644 5,0 GYÜ Toplamı 15.644 5,0 Diğer Ülkeler Toplamı 297.128 95,0 Genel Toplam 312.771 100 6. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ Soruşturma konusu fluting ve testlayner cinsi kâğıdın ithalat seyri ile yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinin ve piyasa koşullarının birlikte ele alınması sonucunda, ithalatta mutlak ve nispi bir artışın olduğu ve yerli üreticilerin bu ithalattan ciddi zarar gördüğüne ilişkin tespitler yapılmıştır. Bununla birlikte, inceleme dönemi boyunca ülkemizin fluting ve testlayner cinsi kâğıt ithalatı incelendiğinde, her yıl bir önceki yıla göre ithalat artışı olduğu tespit edilmiş olup ithalattan en fazla pay alan ilk on ülkeden sekizinin AB üyesi ülkelerden oluştuğu görülmektedir. Diğer taraftan, kâğıt ve ambalaj gibi sektörlere son kullanıcının giderek artan talebinin bulunduğu; bunun da fluting ve testlayner gibi ambalaj, paketleme ve lojistik işinde sıkça kullanılan kâğıt cinslerine talebi artırdığı, bu çerçevede Avrupa Birliği'ne mensup birçok ülkede yeni yatırımlara girişildiği ve söz konusu yatırımlarla birlikte Avrupa'daki fluting ve testlayner üretim kapasitesinin artırılacağı bilinmektedir. Ayrıca, trademap verilerinden, 2022 yılının ilk aylarında meydana gelen Rusya-Ukrayna krizi sebebiyle AB ülkelerinin Rusya'ya yaptığı fluting ve testlayner ihracatının önemli ölçüde düştüğü, söz konusu ürünlerin ihracatının ülkemize kaydığı anlaşılmaktadır. Bu veriler ışığında, sektörde yaşanan ithalatı arttırıcı bu gelişmelerin, önümüzdeki dönemlerde de etkisini sürdüreceği ve halihazırda kâğıt üreticileri üzerinde ciddi zarar meydana getirdiği yönünde açık kanıtların bulunduğu anlaşılmış olup geçici önlem alınmaması durumunda yerli üreticiler üzerinde telafisi güç zararların oluşacağı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, İthalatta Korunma Önlemleri Mevzuatı çerçevesinde belirtilen hususlar göz önüne alınarak, yerli üreticiler üzerinde ortaya çıkacak muhtemel telafisi güç zararların önlenebilmesini teminen söz konusu eşyanın ithalatında 200 gün süreyle, 200 $/ton seviyesinde ek mali yükümlülük şeklinde geçici önlem uygulanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Ek-1a: Önlemden Muaf Tutulacak GYÜ Listesi Afganistan İslam Cumhuriyeti, Angola Cumhuriyeti, Arjantin Cumhuriyeti, Arnavutluk Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti, Belize, Benin Cumhuriyeti, Belarus Cumhuriyeti, Butan Krallığı, Bolivya Çok Uluslu Devleti, Bosna Hersek, Botsvana Cumhuriyeti, Burkina Faso, Myanmar Birliği Cumhuriyeti, Burundi Cumhuriyeti, Cabo Verde Cumhuriyeti, Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti, Cibuti Cumhuriyeti, Cook Adaları, Çad Cumhuriyeti, Doğu Timor Demokratik Cumhuriyeti, Dominik Cumhuriyeti, Dominika, Ekvator Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi Cumhuriyeti, El Salvador Cumhuriyeti, Eritre Devleti, Esvatini Krallığı, Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti, Fiji Cumhuriyeti, Kotdivuar Cumhuriyeti, Filipinler Cumhuriyeti, Filistin Devleti, Gabon Cumhuriyeti, Gambiya Cumhuriyeti, Gana Cumhuriyeti, Gine Cumhuriyeti, Gine-Bissau Cumhuriyeti, Grenada, Guatemala Cumhuriyeti, Güney Sudan Cumhuriyeti, Haiti Cumhuriyeti, Honduras Cumhuriyeti, Irak Cumhuriyeti, İran İslam Cumhuriyeti, Jamaika, Kamboçya Krallığı, Kamerun Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kenya Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Kiribati Cumhuriyeti, Kolombiya Cumhuriyeti, Komorlar Birliği, Kongo Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kosova Cumhuriyeti, Kosta Rika Cumhuriyeti, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, Küba Cumhuriyeti, Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti, Lesotho Krallığı, Liberya Cumhuriyeti, Libya Devleti, Lübnan Cumhuriyeti, Madagaskar Cumhuriyeti, Malavi Cumhuriyeti, Maldivler Cumhuriyeti, Mali Cumhuriyeti, Marşal Adaları Cumhuriyeti, Mikronezya Federe Devletleri, Moğolistan, Moldova Cumhuriyeti, Moritanya İslam Cumhuriyeti, Morityus Cumhuriyeti, Mozambik Cumhuriyeti, Namibya Cumhuriyeti, Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti, Nijer Cumhuriyeti, Nijerya Federal Cumhuriyeti, Nikaragua Cumhuriyeti, Niue, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Palau Cumhuriyeti, Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti, Paraguay Cumhuriyeti, Peru Cumhuriyeti, Ruanda Cumhuriyeti, Samoa Bağımsız Devleti, Sao Tome Ve Prinsipe Demokratik Cumhuriyeti, Senegal Cumhuriyeti, Sierra Leone Cumhuriyeti, Solomon Adaları, Somali Federal Cumhuriyeti, Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti, Saint Lucia, Saint Vincent Ve Grenadinler, Sudan Cumhuriyeti, Surinam Cumhuriyeti, Tacikistan Cumhuriyet, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti, Togo Cumhuriyeti, Tonga Krallığı, Tuvalu, Türkmenistan, Uganda Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı, Vanuatu Cumhuriyeti, Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, Yemen Cumhuriyeti, Zambiya Cumhuriyeti, Zimbabve Cumhuriyeti