Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/21) (Mülga)
BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN İHRACATINDA VE İTHALATINDA
TİCARİ KALİTE DENETİMİ TEBLİĞİ
(ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2024/21)
Ticaret Bakanlığından:
31.12.2023 tarih ve 32416 sayılı 4. mükerrer R.G.
İth.-İhr.611 Genelgeler 12016/48 2 32019/46
4
Uygulama Genelgesi
Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
İhracatta
denetim MADDE 15
İthalatta
denetim MADDE 17
Denetim
bilgilerinin gümrüklere beyanı MADDE
24
2025/21 sayılı Tebliğ ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; Ek-1 ve Ek-2'de belirtilen ihracata
ve ithalata konu ürünlerden gerekli görülenlerin ticari kalite yönünden
uygunluğunun gerektiğinde risk analizi esaslı olarak denetlenmesine ilişkin
usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, Ek-1 ve Ek-2'de yer alan;
a) İhracat Rejimi ile Dahilde İşleme Rejimine tâbi tutulmak
istenen ürünlerin ihracatında,
b) Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi ile Dahilde İşleme
Rejimine tâbi tutulmak istenen ürünlerin ithalatında,
Denetim Birimlerince yapılacak ticari kalite denetimlerini
kapsar.
(2) Bu Tebliğ gıda güvenliği kontrollerini kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
455 inci maddesine, 14/9/2022 tarihli ve 6038
sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi
Kararına ve 16/8/2023 tarihli ve 32281 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Dış
Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliğine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Bakanlık laboratuvarı: Bakanlığın Bölge Müdürlüklerine
bağlı laboratuvarları,
c) Bölge Müdürlüğü: Bakanlığın Bölge Müdürlükleri arasından
Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS)'nde ilan edilenleri,
ç) Denetim Birimi: Bakanlığın Bölge Müdürlüklerine bağlı
ticari kalite denetimlerinden sorumlu Ürün Güvenliği Denetimleri Müdürlüklerini
ve Ürün Güvenliği Denetimleri Servislerini,
d) Fiili denetim: Fiziki muayene ve/veya laboratuvar
analizini,
e) Firma: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlere konu olan,
kamu kurumları dâhil, tüm gerçek ve tüzel kişiler ile bunların temsilcilerini,
f) Genel Müdür: Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürünü,
g) Genel Müdürlük: Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel
Müdürlüğünü,
ğ) Kapsam dışı: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak
Ek-1 ve Ek-2'de belirtilmekle birlikte söz konusu eklerde yer alan teknik
düzenlemeler kapsamına girmeyen ürünleri,
h) TAREKS: Ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı
uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve
risk analizi esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı
uygulamayı,
ı ) Teknik düzenleme: Ticari kalite denetimine tabi
ürünlerin uygun olması gereken ve Ek-1 ile Ek-2'de yer alan düzenlemeleri,
i) Ticari kalite denetimi: İhracat ve ithalata konu
ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunun risk analizine göre seçici
ve yeterli düzeyde olacak biçimde yapılan denetimini,
j) TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumunu,
k) Ticaret Denetmeni: İhracatta ve ithalatta ticari kalite
denetimlerini yürütme yetkisini haiz, denetime konu ürünlerin ilgili teknik
düzenlemelerine ilişkin bilgiye sahip denetmen ve denetmen yardımcılarından
oluşan personeli,
l) Yetkilendirilmiş laboratuvar: Genel Müdürlük tarafından,
ürünün ilgili teknik düzenlemesinde öngörülen fiziksel ve kimyasal analizleri
yapmak üzere yetkilendirilen Bakanlık laboratuvarları dışındaki kamu veya özel
sektör laboratuvarlarını,
ifade eder.
Firma veri tabanı
MADDE 5- (1) Firma bilgilerini kayda alarak güncel tutmak üzere
Genel Müdürlük tarafından bir veri tabanı oluşturulur.
(2) Veri tabanında kayıtlı tüm bilgiler ticari kalite
denetimleri ile ilgili işlemlerde değerlendirilir.
(3) Firmalar veri tabanının oluşturulması ve güncellenmesi
amacıyla gerekli tüm bilgileri Bakanlığa sağlamakla yükümlüdür.
Firma tanımlaması
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamında faaliyet göstermek isteyen
firmaların, 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Dış
Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)
çerçevesinde TAREKS'te tanımlanması ve firma adına işlem yapacak en az bir
kullanıcının yetkilendirilmiş olması gerekir.
(2) Ticari kalite denetimlerine ilişkin başvuru, denetim ve
bildirimlere ilişkin işlemler TAREKS üzerinden yapılır.
Ticari kalite denetimleri
MADDE 7- (1) İhracata veya ithalata konu Ek-1 ve Ek-2'de yer alan
ürünlerden gerekli görülenlerin ticari kalite denetimleri, ürünlerin ilgili
teknik düzenlemelere uygunluğunun tespiti amacıyla, risk analizine göre seçici
ve yeterli düzeyde olacak biçimde Ticaret Denetmenleri tarafından yapılır.
(2) Risk analizi için;
a) Ticari kalite denetimine tâbi ürünlerin risk analizi
esaslı olarak hangi sıklıkta denetime tâbi tutulacağının belirlenmesi amacıyla,
bu ürünleri ihraç eden firmaların ilgili mevzuat uyarınca Genel Müdürlük
tarafından belirlenen sınıfları,
b) Ürünün niteliği, üretim dönemi, fiyatı, hava şartları,
işleme ve paketleme işlemleri, saklama şartları, taşıma aracı ve ticareti
yapılan partinin miktarı, ihraç, ithal veya menşe ülkesi,
c) Firmanın büyüklüğü ve ticaretteki payı, üretim
yelpazesi, saklama, paketleme, işleme gibi üretim tesisinin altyapısı ve taşıma
şartları ile ilgili gümrük mevzuatı uyarınca yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne
sahip olması,
ç) Önceki denetimlerden elde edilen uygunsuzluklar (geri
çevirme ve ret işlemleri, geri gelen ürün bildirimleri ve benzeri), diğer
Bakanlıklardan alınan bilgiler, yurt dışından alınan geri bildirimler,
denetimin yapıldığı yerin özellikleri ve firma tarafından beyan edilen
bilgiler,
d) Ürünün uygunsuzluğunu gösterebilecek diğer tüm bilgiler,
kullanılabilir.
Özel ve zorunlu durumlar
MADDE 8- (1) Genel Müdürlük, Ek-1 ve Ek-2'de yer alan teknik
düzenlemelere uymayan ürünlerin ihracatına, ithalatçının talebinin tevsiki
halinde, gerekli incelemeyi yaparak izin verebilir veya gerektiğinde bu teknik
düzenlemelerin uygulanmasına istisna getirebilir.
(2) Ülke ekonomisinin ve ihtiyaçlarının gerektirdiği özel
ve zorunlu durumları inceleyerek, ilgili teknik düzenlemelere uygun olmayan
ürünlerin ithalatına izin vermeye Genel Müdürlük yetkilidir.
(3) Birinci fıkra kapsamında ihraç edilen ürünlerin geri
gelmesi durumunda, aynı firma tarafından ilgili takvim yılı içerisinde yeni
izin başvurusu yapılamaz.
Risk Komisyonu
MADDE 9- (1) Risk analizine esas olacak kuralları belirlemek üzere,
en az 3 kişiden müteşekkil Risk Komisyonu oluşturulur. Başkanı Genel Müdür veya
Genel Müdür Yardımcısı olan Komisyona gerekli durumlarda Bakanlığın ilgili
birimlerinden ve diğer kamu kurumlarından katılım istenebilir.
(2) Komisyon, dörder aylık dönemler itibarıyla yılda 3 kez
olağan toplanarak risk kurallarını gözden geçirir ve gerekli değişiklikleri
yapar. Komisyon ihtiyaç duyulan durumlarda Genel Müdürlüğün çağrısı üzerine
ayrıca toplanabilir.
(3) Komisyon kararları gizli ve üyelerin imzalarını
içerecek şekilde yazılı olarak saklanır.
İhracatta parti numarası
MADDE 10- (1) Aynı araç içine konulan veya aynı
başvuru kapsamında kontrole sunulan tüm ürünler için ürün sayısına
bakılmaksızın tek parti numarası kullanılır.
(2) İhracatta parti numarası, TAREKS'te her bir işletme
için belirlenen numara ve denetimi yapan Denetim Biriminin kod numarasının
ardından 1'den başlayarak verilir ve aynı yıl içinde sadece bir kez kullanılır
(örneğin; TAREKS tarafından belirlenen numarası 012345678 olan işletmenin 68
kod numaralı Denetim Birimine yıl içerisinde denetime sunduğu ilk parti için
012345678-68-1 ve sonrakiler için sırasıyla 012345678-68-2, 012345678-68-3, …).
(3) TAREKS referans numarası ile bu numaranın temsil ettiği
ihracata konu ürün arasında gerekli bağlantıyı sağlamak için, parti numarası ve
ilgili diğer mevzuat uyarınca öngörülen diğer resmî işaretler ambalajın
üzerinde yer alır.
(4) Ambalajları üzerinde gereken parti numarası ve diğer
resmî işaretleme bilgileri bulunmayan ürünler ihraç edilemez.
(5) Denetim sonrasında kapatılmış ambalajların sonradan
açılmaları veya üzerlerindeki resmî işaretlerin değiştirilmesi, ancak Ticaret
Denetmeninin gözetiminde yapılabilir.
Denetim başvurusu
MADDE 11- (1) Bu Tebliğ kapsamında bulunan
ürünlerin ihracatında ve ithalatında, Denetim Birimlerine yapılacak başvurular,
firma adına yetkilendirilen kullanıcılar tarafından Bakanlık internet
sayfasındaki "E-İmza Uygulamaları" bölümünde yer alan "E-İmza Uygulamalarına
Giriş" uygulamasını veya e-Devlet kapısını kullanarak TAREKS üzerinden
gerçekleştirilir.
Fiili denetim
MADDE 12- (1) Başvuru üzerine, TAREKS aracılığıyla
gerçekleştirilecek risk analizi sonucunda fiili denetime tâbi tutulmasına karar
verilen ürünler, Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliği, 7/2/1967
tarihli ve 6/7677 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk
Standartlarının Uygulanması Hakkında Tüzük veya ilgili teknik düzenlemeler
çerçevesinde denetime tâbi tutulur.
(2) Fiili denetim; duyusal inceleme, tartma veya ölçme
yoluyla muayene ve gerektiğinde fiziksel ve/veya kimyasal analizler yapmak veya
yaptırmak suretiyle yerine getirilir.
(3) Denetimlerde firma hazır bulunur. Ticaret Denetmenleri,
ürünleri denetime konu olan firmaya, istenmesini beklemeksizin, kimlik
kartlarını gösterir. Firma, denetim hizmetlerinin en iyi şekilde yerine
getirilebilmesi için görevlilere gerekli kolaylığı göstermekle ve istenen tüm
bilgi ve belgeleri sunmakla yükümlüdür.
(4) Denetimler, denetlemeye elverişli yere en yakın Denetim
Birimine TAREKS ile yapılan başvuru üzerine gerçekleştirilir.
Numune alımı
MADDE 13- (1) Ürünün fiziksel ve/veya kimyasal
analizinin gerektiği durumlarda, denetime tâbi ürünler için ilgili teknik
düzenlemelerde belirtilen miktarlarda numune alınır.
(2) Numuneler Ticaret Denetmeni ile firma tarafından
birlikte mühürlenir ve üzerlerine aynı şahısların imzalarını taşıyan Ek-3'te
yer alan Numune Kartı konulur. Firmanın talebi halinde fazladan alınan bir
numune firmaya teslim edilir.
(3) Numune alımı sonrasında, firmanın Denetim Biriminde
kalan numuneyi geri alma hakkı olduğu ve söz konusu numuneyi geri alabileceği
süre Ticaret Denetmenlerince firmaya bildirilir.
(4) Denetim sonunda alınan numuneler, altmış günden fazla
olmamak üzere, ürünün çeşidine göre tespit olunacak süreye veya alıcı ile
satıcı arasında anlaşmazlık çıktığında bunun giderilmesine kadar saklanır. Bu
sürenin sonundan itibaren on beş gün içinde firma numuneleri geri alabilir.
(5) İthalatta ve geri gelen üründe numune alımı sonrasında
2 nüsha tutanak düzenlenir. Düzenlenen tutanakların bir nüshası firmaya teslim
edilir, bir nüshası Denetim Biriminde saklanır.
Laboratuvar analizi
MADDE 14- (1) Alınan numuneler, Bakanlık
laboratuvarlarında ya da yetkilendirilmiş laboratuvarlarda analiz edilir. Ancak
firmanın tercihi doğrultusunda TÜRKAK tarafından TS-EN-ISO 17025 standardı
kapsamında akredite edilmiş laboratuvarlarda da gerekli analizler
yaptırılabilir.
(2) Laboratuvar, muayene ve deneyleri en kısa zamanda
yaparak analiz sonucunu bir raporla tespit eder.
(3) Analizin TÜRKAK tarafından akredite edilmiş
laboratuvarlarda yapılması halinde, Ek-4'te yer alan Laboratuvar Taahhütname
Formu ve ekli analiz belgeleri firma tarafından TAREKS'e elektronik ortamda
yüklenir. Birden fazla analizin yapıldığı durumda Bakanlık laboratuvarları
referans laboratuvar olarak kabul edilir.
(4) Bakanlık, gerekli görülmesi halinde, bu Tebliğ kapsamı
ürün ve ürün grupları için öngörülen kimyasal ve/veya fiziksel analizleri
yapmak üzere birinci fıkra kapsamında Bakanlık laboratuvarları dışında
laboratuvar yetkilendirebilir. Yetkilendirilmiş laboratuvarlar için
akreditasyon şartı aranmaz.
(5) Bu Tebliğin yayımı tarihinde yetkilendirilmiş olan
laboratuvarların yetkileri Genel Müdürlük tarafından iptal edilmedikçe devam
eder.
İhracatta denetim
MADDE 15- (1) İhracatta denetim, TAREKS'te
belirlenen denetim tarihi ve saatinden itibaren en geç yirmi dört saat
içerisinde depo, antrepo, liman veya işleme yerinden denetlemeye en elverişli
olanında yapılır. Nakil vasıtası üzerinde denetim yapılmaz.
(2) Üretim yerinden ihracat merkezlerine gelen ürünlerin,
denetim yapmaya elverişli ve olumsuz dış etkenlerden etkilenmeyecek bir depoya
indirilmiş ve uygun olarak işlenip, etiket ve işaretlemelerinin yapılmış olması
halinde denetimi gerçekleştirilir.
(3) Fiili denetim sonucunda ürünün ilgili teknik
düzenlemelere uygun olduğunun belirlenmesi durumunda, TAREKS referans numarası
oluşturulur.
(4) Risk analizi sonucunda fiili denetime tâbi tutulmasına
gerek görülmeyen ürünlerin ihraç edilebileceğine dair TAREKS referans numarası
doğrudan oluşturulur.
(5) Aşağıdaki durumlarda, Bakanlık tarafından belirlenen ve
aşağıda yer alan 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin
44 numaralı hanesine ihracatçı tarafından kaydedilir:
a) İlgili merci tarafından tevsik edilmek kaydıyla,
müteahhitler tarafından yurt dışında alınan inşaat, tesisat ve montaj projeleri
kapsamında işçilerin ihtiyacı olan ürünler için 18210099162013012727484.
b) Hariçte İşleme Rejimi ve Bedelsiz İhracat kapsamı
ürünler için 18210099172013012727484.
c) Kapsam dışı ürünler için 18210099182013012727484.
(6) Beşinci fıkra kapsamında ihraç edilmek istenen
ürünlerin ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 11 inci
madde çerçevesinde denetim başvurusu yapılır.
İhraç partisinin geri çevrilmesi
MADDE 16- (1) Yapılan ihracat denetimi sonucunda,
ürünün kontrole hazır olmaması, ilgili teknik düzenlemelerde yer alan
toleransları aşması ve/veya mevzuatın diğer hükümlerine aykırı olduğunun tespit
edilmesi veya denetim için firmanın hazır bulunmaması durumlarında ürün geri
çevrilir.
(2) Geri çevrilen ürünün bir kısmı veya tamamı firma
tarafından ilgili teknik düzenlemelere uygun hale getirilebilir. Uygun hale
getirilen ürünler için yeniden denetim başvurusunun geri çevirme işleminden en
az on iki saat sonra yapılması gerekir.
İthalatta denetim
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki denetimler
7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin
181
inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde yapılır.
(2) TAREKS üzerinden gerçekleştirilen başvuru sonrasında,
Ek-5'te yer alan Başvuru Formu ve eki belgeler firma adına yetkilendirilen
kullanıcı tarafından başvuru tarihini takip eden en geç bir iş günü içinde
TAREKS'e elektronik ortamda yüklenir. TAREKS'e elektronik olarak yüklenen bilgi
ve belgeler, talep edilmesi halinde ilgili Denetim Birimine sunulur. Firmanın
önceden yazılı bildirimde bulunması durumunda, Denetim Birimince ilave süre
verilebilir.
(3) Firmaya tanınan süre içerisinde istenilen belgelerin
TAREKS'e elektronik ortamda yüklenmemesi ya da Denetim Birimine iletilmemesi
durumunda, denetim başvurusu iptal edilir.
(4) İthalat denetimine, TAREKS'te belirlenen denetim tarihi
ve saatinden itibaren en geç yirmi dört saat içerisinde ilgili gümrük
idaresinde başlanır.
(5) Fiili denetim sonucunda ürünlerin ilgili teknik
düzenlemelere uygun olduğunun belirlenmesi durumunda TAREKS referans numarası
oluşturulur.
(6) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin Dahilde İşleme Rejimi
kapsamında yapılacak ithalatının fiili denetiminde ürünün Dahilde İşleme İzin
Belgesinde belirtilen vasıfları esas alınır.
(7) İhraç edildikten sonra geri gelen ürünün ihraç edilen
ürün olduğunun tespiti yeterlidir. Söz konusu tespit için, fiziksel ve/veya
kimyasal analiz gerektiren ürünlerden, ilgili teknik düzenlemelerde belirtilen
miktarda numune alınır.
(8) Risk analizi sonucunda fiili denetime tâbi tutulmasına
gerek görülmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası
doğrudan oluşturulur.
(9) Gümrük idarelerine kapsam dışı olarak beyan edilen
ürünlerin ithalatında, 18210099192013012727484 olarak belirlenen 23 haneli
TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine ithalatçı
tarafından kaydedilir. Kapsam dışı olarak beyan edilen ürünlerin ilgili gümrük
idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 11 inci madde çerçevesinde denetim
başvurusu yapılır.
İthal ürünün reddedilmesi
MADDE 18- (1) Yapılan ithalat denetimi sonucunda,
ürünün ilgili teknik düzenlemelere ya da mevzuatın diğer hükümlerine aykırı
olduğunun tespit edilmesi durumlarında ürün reddedilir. Bu durum, ilgili gümrük
idaresine yazıyla ayrıca bildirilir.
(2) Reddedilen ürünün bir kısmı veya tamamı ret tarihinden
itibaren otuz günü geçmemek üzere firma tarafından talep edilen süre içinde
ilgili teknik düzenlemeye uygun hale getirilebilir. Uygun hale getirilen
ürünler için yeniden denetim başvurusu yapılması gerekir.
Etiket ve işaretleme
MADDE 19- (1) Etiketleme ve/veya işaretlemede,
ürünün ilgili teknik düzenlemesinde belirtilen hükümler uygulanır. Söz konusu
mevzuatta düzenleme bulunmaması halinde etiketleme ve/veya işaretleme işlemi,
ürün ambalajı üzerinde olması gereken bilgilerin silinmeyecek ve yeknesak
biçimde ambalaj üzerine basılması veya ambalajın ayrılmaz bir parçası halinde
etiketlenmesi, ayrıca ambalajın bir kenarında okunaklı ve açık bir şekilde
görünmesi; bunun mümkün olmaması halinde ambalajların paletlenmesi ve söz
konusu bilgilerin paletin ayrılmaz bir parçası halinde etiketle, açık ve okunur
şekilde iliştirilmesi şeklinde yapılır.
(2) Etiket ve/veya işaretlemede yer alan bilgiler Türkçe
veya yabancı dillerde yazılabilir. İngilizce dışındaki yabancı dillerde
etiketleme ve/veya işaretleme yapılması halinde, etiket ve/veya işaretlemede
yer alan bilgilerin Türkçe tercümesi firma tarafından beyan edilir.
(3) İthalat denetiminde, etiketleme ve/veya işaretlemeye
ilişkin olarak ürünlerin ilgili standardına karşılık gelen uluslararası
standart hükümleri uygulanabilir.
(4) İthalata konu ürünler için parti numarası ve Türk
standardı numarası aranmaz.
İkinci denetim
MADDE 20- (1) Denetim sonucu uygun olanlar dâhil,
denetlenmiş ürünler gerektiği takdirde ikinci kez denetlenebilir.
Denetim sonucuna itiraz
MADDE 21- (1) Firma, denetim sonucuna sebepleriyle
birlikte en geç iki iş günü içinde itiraz edebilir. İtiraz, denetimi
gerçekleştiren Denetim Biriminin bağlı olduğu Bölge Müdürlüğüne yapılır.
Bilirkişi Heyeti
MADDE 22- (1) İtiraz üzerine, başvuruyu incelemek ve
düşüncesini bildirmek üzere üç kişilik Bilirkişi Heyeti Bölge Müdürlüğünce
teşkil edilir. Bölge Müdürü veya yardımcısının başkanlık edeceği Heyetin
üyeleri, itiraz konusu üründe yetkili Ticaret Denetmenlerinden oluşur.
(2) Bölge Müdürlüğünce gerekli görülmesi halinde, itiraza
konu ürünün ihracatını yapan İhracatçı Birlikleri üyesi bir ihracatçı Bilirkişi
Heyetine çağrılabilir.
(3) Başkan veya üyelerden biri, denetimin sonucuna itiraz
eden firmanın üst soy veya alt soy hısımlarından, karı veya kocasından,
dördüncü dereceye kadar civar veya sıhrî hısımlarından olduğu veya ortağı veya
beraber iş gördüğü kişi veya çalışanı bulunduğu takdirde, Heyete katılamaz ve
yeni üye seçilir.
(4) İtiraz konusu ürünün denetimini yapan görevliler
Heyette yer alamaz.
İtirazın değerlendirilmesi
MADDE 23- (1) Bilirkişi Heyeti, firmanın itiraz
başvurusu üzerine derhal toplanır ve anlaşmazlık konusunu ilgili teknik
düzenlemede yer alan hükümlere göre inceleyerek, gerekçeli raporunu en kısa
sürede ilgili Bölge Müdürlüğüne iletir.
(2) İtiraz konusu ürünlerden fiziksel ve/veya kimyasal
analiz gerektirenler için Bakanlık laboratuvarlarında ya da Genel Müdürlüğün
uygun göreceği laboratuvarlarda ikinci bir analiz yapılır. Söz konusu analiz,
varsa Denetim Biriminde bulunan şahit numune, Denetim Biriminde şahit numune
bulunmaması halinde ilk analizi yapan laboratuvardaki şahit numune kullanılarak
yapılır.
(3) İkinci analizin neticesi nihai karar olarak kabul
edilir ve Bilirkişi Heyeti raporunda bu analizin sonucu dikkate alınır.
(4) Heyet raporu, denetim sonucunu doğrularsa ürün geri
çevrilir veya reddedilir, farklı sonuç olduğu takdirde, Heyetin kararı esas
alınır.
Denetim bilgilerinin gümrüklere beyanı
MADDE 24- (1) Ürünlerin ihraç veya ithal
edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine firma tarafından geçerlik süresi içinde kaydedilmesi
zorunludur. Aksi takdirde, ürünlerin ihracatına veya ithalatına izin verilmez.
(2) Ek-1/C kapsamı ürünler için TAREKS referans numarasının
yanı sıra, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen Bitki Sağlık
Sertifikasının tarihi ve seri numarasının da gümrük beyannamesinin 44 numaralı
hanesine firma tarafından kaydedilmesi zorunludur. Aksi takdirde, ürünlerin
ihracatına izin verilmez.
(3) TAREKS referans numarası kapsamı ürüne ilişkin Gümrük
Tarife İstatistik Pozisyonu, firma ünvanı, vergi numarası ve miktarı gibi
bilgilerin söz konusu ürünlere ilişkin firma tarafından gümrük beyannamesine
kaydedilen bilgilerle aynı olması gerekir.
İhracatta Uygunluk Belgesi
MADDE 25- (1) Varış ülkesinde kullanılacak olması
ve/veya ihracatçının yazılı talepte bulunması halinde, ürünün ilgili teknik
düzenlemelere uygunluğunu belirten Ek-6'da yer alan Uygunluk Belgesi kâğıt
ortamında ilgili Denetim Birimince düzenlenir.
(2) Bu Tebliğ kapsamında ilgili teknik düzenlemelere uygun
olmadan (kapsam dışı, hariçte işleme rejimi, bedelsiz ihracat ve benzeri)
ihracına izin verilen ürünler için kâğıt ortamında Uygunluk Belgesi
düzenlenmez.
(3) Uygunluk Belgesinin süre uzatımı başvurusu, ihraç
partisi için düzenlenen TAREKS referans numarasının geçerlik süresi dolmadan
veya dolduktan sonra, TAREKS aracılığıyla gerçekleştirilir.
(4) Süre uzatımı öncesinde kâğıt ortamında düzenlenen
Uygunluk Belgesi ilgili Denetim Birimine derhal iade edilir ve ihracat
işlemlerinde ya da başka amaçlarla kullanılamaz.
TAREKS referans numarası kapsamındaki
bilgilerde değişiklik yapılması
MADDE 26- (1) İhraç partisi için düzenlenen TAREKS
referans numarasına ilişkin geçerlik süresi içinde olmak üzere, devir ve ifraz
ile gideceği ülke, alıcı firma, taşıma şekli ve çıkış gümrüğüne dair değişiklik
işlemleri TAREKS aracılığıyla firma tarafından yapılabilir.
(2) Söz konusu devir, ifraz ve ülke değişikliği gibi
işlemler öncesinde kâğıt ortamında düzenlenen Uygunluk Belgesi ilgili Denetim
Birimine derhal iade edilir ve ihracat işlemlerinde ya da başka amaçlarla
kullanılamaz.
(3) İthalata konu ürünler için düzenlenmiş TAREKS referans
numarası kapsamına yönelik değişiklik yapılamaz.
Kullanıcıya yapılan bildirimler
MADDE 27- (1) Kullanıcı, denetim süreci ve sonucuna
ilişkin sorgulamaları TAREKS üzerinden yapar.
(2) Denetim sürecine ve sonuçlarına ilişkin kullanıcıya
yapılan bildirimler, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün
Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)'nin
6 ncı maddesi uyarınca yapılan "Yetkilendirme Başvuruları" uygulamasında beyan
edilen elektronik posta adresine iletilir. Kullanıcıya ulaşmayan bildirimlerden
Bakanlık sorumlu değildir.
Bilgilerin gizliliği
MADDE 28- (1) Bu Tebliğ kapsamında elde edilen
denetim işlemleri ile ilgili olanlar da dâhil, tüm bilgi ve belgelerin üçüncü
taraflarla paylaşımı Genel Müdürlüğün iznine tâbidir.
Sorumluluk
MADDE 29- (1) Firma, bu Tebliğ kapsamında
denetlensin veya denetlenmesin, ihraç veya ithal ettiği ürünlerin ilgili teknik
düzenlemelere uygun olmasından sorumludur.
(2) Firma, TAREKS'e beyan edilen bilgi ve belgelerin doğru
ve eksiksiz olmasından sorumludur.
Yaptırımlar
MADDE 30- (1) Bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile
yanlış ve yanıltıcı beyanda bulunanlar hakkında, 27/10/1999 tarihli ve 4458
sayılı Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı
ve Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve
Denetimi: 2011/53)'nin
ilgili hükümleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yetki
MADDE 31- (1) Bu Tebliğde yer alan hususlarla
ilgili olarak uygulamaya yönelik önlemleri almaya ve gerekli düzenlemeleri
yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 32- (1) 31/12/2022 tarihli ve 32060 dördüncü
mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında
ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2023/21)
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 33- (1) Bu Tebliğ 1/1/2024 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı
yürütür.
Ek için: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231231M4-21-1.pdf
Ek-1/C tablo 38 inci satır değişikliği: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/05/20240515-3.htm