Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/15) (Mülga)

PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2024/15) Ticaret Bakanlığından: 31.12.2023 tarih ve 32416 sayılı 4. mükerrer R.G. Genelgeler 1 Tasarruflu yazılar 1 2 3 381 G.G.T. (Gümrük İşlemleri) Seri No 102 (İhtisas) 2025/15 sayılı Tebliğ ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, Ek-1'de belirtilen ürünlerin, ithalatta 31/8/2004 tarihli ve 25569 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğine uygunluğunun denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Tebliğ Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi tutulacak ürünleri kapsar. (3) Bu Tebliğ Hariçte İşleme Rejimi uyarınca ihraç edilip geri gelen eşyaları kapsamaz. Dayanak MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci maddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararına ve 16/8/2023 tarihli ve 32281 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen; a) AQAP belgesi: Milli Savunma Bakanlığı tarafından verilen Endüstriyel Kalite Güvence Seviye Belgesini, b) A.TR Dolaşım Belgesi: Türkiye veya Avrupa Birliğinde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgeyi, c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını, ç) Çevre Uyum İzni: Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınan izni, d) Denetim Birimi: Bakanlığın Bölge Müdürlüklerine bağlı ürün güvenliği denetimlerinden sorumlu Ürün Güvenliği Denetimleri Müdürlüklerini, e) Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS): Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk analizi esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulamayı, f) Fiili denetim: Belge kontrolü, işaret kontrolü, fiziki muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçını, g) Geri gelen eşya: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha önce ihraç edilmiş eşyayı, ğ) Kapsam dışı: GTİP olarak Ek-1'de belirtilmekle birlikte, Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamına girmeyen veya Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamında denetimi hedeflenmeyen ürünü, h) Kullanıcı: TAREKS aracılığıyla firmalar adına işlem yapmak üzere yetkilendirilmiş kişileri, ı) Risk: Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğine uygun olmama ihtimalini, i) Risk analizi: Ek-1'de yer alan ürünlerin risk derecesini ve fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini belirlemek amacıyla, TAREKS'te firma hakkındaki bilgiler; geçmişte yapılan ithalat denetimleri ile piyasa gözetimi ve denetimi sonuçları; imalatçı veya ithalatçı firma ya da kullanıcısı; giriş gümrüğü; ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı ve miktarı; menşe, çıkış, sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için kullanılabilecek diğer bilgilerden hareketle yapılan işlemi, ifade eder. TAREKS ve firma tanımlaması MADDE 4- (1) Pil ve akümülatörlerin ithalat denetimiyle ilgili tüm işlemler TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır. (2) Bu Tebliğ kapsamı ürünleri ithal etmek isteyen firmaların, 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53) çerçevesinde TAREKS'te tanımlanması ve firma adına TAREKS'te işlem yapacak en az bir kullanıcının yetkilendirilmiş olması gerekir. Çevre Uyum İzni başvurusu MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri ithal etmek isteyen firmaların, Çevre Uyum İzni almış olmaları gerekir. (2) Çevre Uyum İzni başvurusu, kullanıcı tarafından Bakanlık internet sayfasındaki "E-İşlemler" kısmında yer alan "Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması" bölümü kullanılarak TAREKS üzerinden yapılır. Başvuru için, firma ekranında "Denetim Başvurusu" başlığı altındaki "Ön İzin" alt başlığından "Yeni Başvuru" kutucuğu altındaki "Ürün Grubu Bazında Başvuru" seçeneği ile birlikte alınmak istenen ön izin belgesinin (Çevre Uyum İzni) işaretlenmesi yeterlidir. (3) Başvuruya ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından istenen belgeler yazılı olarak ayrıca anılan Bakanlığa iletilir ve başvurular anılan Bakanlık tarafından sonuçlandırılır. İthalatçının başvurusu MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki denetimler Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili öncesinde yapılır. (2) Kullanıcı, Bakanlık internet sayfasının "E-işlemler" kısmında yer alan "Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması" bölümü veya e-Devlet kapısını kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin bilgi ve Ek-2'nin birinci ve ikinci maddelerinde belirtilen belgeleri yükleyerek başvurusunu yapar. (3) Başvuru üzerine, TAREKS tarafından firmaya, ilgili denetim birimi nezdindeki işlemlerini takip edebilmesi amacıyla bir başvuru numarası verilir. (4) Beyan edilen bilgi ve belgelerin doğru, eksiksiz ve zamanında sunulmasından firma ve kullanıcı sorumludur. Muafiyetler ve istisnalar MADDE 7- (1) Çevre Uyum İzni almış, A.TR Dolaşım Belgesini haiz ürünlerin ithalatında TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur. (2) AQAP belgesi sahibi sanayicilerin kendi ihtiyaçları için Ek-1'de belirtilen ürünlerden yapacakları ithalatta, firmalarca Bakanlığa sunulan AQAP belgesinin TAREKS'te tanımlanmasını müteakip ithal konusu her ürün için doğrudan oluşturulan TAREKS referans numarası, içinde bulunulan yılın sonuna kadar aynı ürünlerin müteakip ithalatında kullanılır. (3) Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha önce ihraç edilmiş eşya için TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 12 nci maddeye göre sonuçlandırılır. (4) Kalp pilleri; hayati önemi haiz tıbbi aygıtlara yerleştirilmiş piller; endüstriyel kullanım amacına bağlı olarak kalıcı olarak yerleştirilmiş pillerin bulunduğu aletler içindeki pil veya akümülatörler; bilimsel ve mesleki alanda kullanılan pil veya akümülatörler; sadece uzman kişiler tarafından uzaklaştırılması gereken, kesintisiz olarak sürekli çalışması gereken aletler içindeki pil veya akümülatörler Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı dışında olduğundan kapsam dışı olarak beyan edilir. (5) 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın ithalatında TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 12 nci maddeye göre sonuçlandırılır. (6) Risk analizine göre yapılacak değerlendirmede, birinci veya ikinci fıkra kapsamına giren ürünler de fiili denetime yönlendirilebilir. Kapsam dışı MADDE 8- (1) Başvuru konusu ithalat partisine ilişkin kapsam dışı beyanı ithalatçı firma tarafından ilgili gümrük idaresine yapılır. Kapsam dışı kararına yönelik değerlendirme öncelikli olarak ilgili gümrük idaresince yapılır. (2) İlgili gümrük idaresi tarafından başvuru konusu ithalat partisinin bu Tebliğ kapsamında yer aldığına karar verilmesi durumunda kapsam değerlendirmesi ilgili denetim biriminin teknik incelemesi neticesinde de belirlenebilir. Risk analizi MADDE 9- (1) Fiili denetime yönlendirilen ürünler, kullanıcıların TAREKS üzerinden beyan ettiği bilgiler çerçevesinde, risk analizine göre belirlenir. (2) Risk analizinde kullanılacak kriterler, gerekli görülmesi halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili diğer tarafların da görüşü alınarak, Bakanlıkça belirlenir. (3) TAREKS ve Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Bilgi Sistemi (PGDBİS) arasında veri akışının sağlanmasıyla, bu Tebliğ kapsamı ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimi ile ithalat denetimlerine ilişkin veriler, PGDBİS'e iletilir. (4) Risk analizi sonucunda fiili denetime yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur. Fiili denetim MADDE 10- (1) Fiili denetime yönlendirilen ürünler için Ek-2'nin üçüncü maddesinde belirtilen belgeler, başvuru günü dâhil yirmi iş günü içerisinde elektronik ortamda TAREKS'e yüklenir ve TAREKS'te talep edilmesi halinde sistem tarafından ilave süre verilir. İlgili belgelerin sisteme süresi içerisinde yüklenmemesi halinde başvuru olumsuz olarak sonuçlanır. (2) Firmalardan ilave bilgi ve belge istenebilir. (3) Fiili denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık tespit edilmemesi ve teste yönlendirilen ürünlerin üzerindeki bilgilerin doğru olması ya da ürünün kapsam dışı olduğunun tespiti durumlarında, ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur. (4) İlgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi veya talep edilen ek bilgi ve belgelerin süresi içerisinde TAREKS'e yüklenmemesi durumunda, fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır. (5) İthaline izin verilmeyen ve gümrük idaresine bırakılan pil ve akümülatörlerin tasfiyesi, söz konusu ürünlerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yetkilendirilen derneklere ve/veya lisanslı atık akü geri kazanım tesislerine geri kazanılmak veya bertaraf edilmek üzere bedelli veya bedelsiz teslim edilir. (6) TAREKS'e yüklenen, test raporu veya denetim birimince talep edilen diğer belgelerin ilgilisince düzenlenmediğinin tespiti halinde, diğer şartlar uygun olsa dahi fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır. Kullanıcıya yapılan bildirimler MADDE 11- (1) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin sorgulamalar TAREKS aracılığıyla yapılır. (2) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin bildirimler, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)'nin 6 ncı maddesi kapsamında yapılan "Yetkilendirme Başvuruları" uygulamasında kullanıcılar tarafından beyan edilen elektronik posta adresine iletilir. Kullanıcıya ulaşmayan bildirimlerden Bakanlık sorumlu değildir. (3) Yapılan denetimde, üründe mevzuata aykırılık tespiti halinde durum ayrıca ilgili gümrük idaresine yazıyla ve sistem üzerinden bildirilir. TAREKS referans numarasının gümrüklere beyanı MADDE 12- (1) Ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine ithalatçı firma tarafından kaydedilmesi zorunludur. (2) TAREKS referans numarası verildiği tarihten itibaren 1 yıl süreyle geçerlidir. (3) Gümrük idarelerine kapsam dışı olarak beyan edilen ürünlerin ithalatında, 18150099272013015773484 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine ithalatçı firma tarafından kaydedilir. Kapsam dışı olarak beyan edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması kaydıyla, ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci ve 6 ncı maddeler çerçevesinde TAREKS üzerinden başvuru yapılır. (4) GTİP değişikliği sonucunda bu Tebliğin eki listede yer aldığı tespit edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması kaydıyla ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci ve 6 ncı maddeler çerçevesinde TAREKS üzerinden başvuru yapılır. (5) 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın ithalatında 18150099115115014436576 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir. (6) Geri gelen eşyanın ithalatında 24150099915801771102479 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir. İthalatçının sorumluluğu MADDE 13- (1) İthalatçı, bu Tebliğ kapsamında denetlensin veya denetlenmesin, ithal ettiği ürünlerin her halükârda Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği dâhil olmak üzere ilgili tüm mevzuata uygun ve güvenli olmasından ve ürünlere eşlik eden belgelerin doğruluğundan, 7223 sayılı Kanun uyarınca sorumludur. (2) Ürünün ithaline izin verilmesi veya ürüne dair TAREKS referans numarası oluşturulması, ürünün mutlaka mevzuata uygun ve/veya güvenli olduğu anlamına gelmez. (3) Bu Tebliğ kapsamında, ürünün ithal edilebileceğine dair verilen TAREKS referans numarası o ürünün ithalat işlemi dışında başka bir amaçla veya ürünün güvenli ve mevzuata uygun olduğunun ispatı olarak kullanılamaz. (4) İthal edilmiş ürünün GTİP'inin Ek-1'de yer aldığının sonradan yapılan kontrol sonucunda tespit edilmesi halinde, keyfiyet ilgili gümrük idaresi tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bildirilir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ürünün güvenli olmadığı tespit ederek gümrük idaresine bildirmesi halinde, uygunluk değerlendirmesinin olumsuz sonuçlandığı kabul edilir. Yaptırımlar MADDE 14- (1) Bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, Ek-2'de belirtilen ya da denetim süresince talep edilen herhangi bir belgede tahrifat yapanlar veya tahrifat yapılmış belgeyi ibraz edenler hakkında, 7223 sayılı Kanun, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının ilgili hükümleri ve ilgili diğer mevzuat uygulanır. (2) TAREKS üzerinden yürütülen denetimlerde, ilgili mevzuata, bu Tebliğ hükümlerine ve bu Tebliğe ilişkin uygulamalara aykırı hareket eden kullanıcının yetkisi, fiilin ağırlığına göre 3 ay ila 12 ay arasında askıya alınır, firmanın denetim başvuruları 6 ay ila 12 ay arasında fiili denetime yönlendirilir. Bu yaptırımlar uygulanırken belirlenen süreler ve denetim oranları, firmanın başvuru sıklığı, varsa önceki ihlalleri ve/veya ürünün niteliği gibi hususlar dikkate alınarak belirlenir. Yetki MADDE 15- (1) Bu Tebliğde yer alan hususlarda uygulamaya yönelik önlem almaya ve düzenleme yapmaya Bakanlık Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü yetkilidir. Yürürlükten kaldırılan tebliğ MADDE 16- (1) 31/12/2022 tarihli ve 32060 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2023/15) yürürlükten kaldırılmıştır. Geçiş süreci GEÇİCİ MADDE 1- (1) 1/1/2024 tarihinden önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla Türkiye'ye sevk edilmek üzere taşıma belgesi düzenlenmiş veya Gümrük Mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş olan ürünlerin ithalatı, 29/2/2024 tarihine kadar (bu tarih dahil) ithalatçı firmanın talebi halinde, 15 inci maddeyle yürürlükten kaldırılan Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2023/15)'ne göre sonuçlandırılır. Yürürlük MADDE 17- (1) Bu Tebliğ 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür. Ek-1 ATIK PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDA İTHALATTA DENETİME TABİ ÜRÜNLER LİSTESİ GTİP MADDE İSMİ 8506.10.11.00.00 Silindirik piller 8506.10.18.00.00 Diğerleri 8506.10.91.00.00 Silindirik piller 8506.10.98.00.00 Diğerleri 8506.30.00.00.00 Civa oksitli olanlar 8506.40.00.00.00 Gümüş oksitli olanlar 8506.50.10.00.00 Silindirik piller 8506.50.30.00.00 Düğme piller 8506.50.90.00.11 Kese (Pouch) piller 8506.50.90.00.12 Prizmatik piller 8506.50.90.00.19 Diğerleri 8506.60.00.00.00 Çinko-hava reaksiyonlu piller 8506.80.05.00.00 Voltajı 5,5 V. veya daha fazla fakat 6,5 V.'u geçmeyen kuru çinko-karbonlu piller 8506.80.80.00.00 Diğerleri 8507.10.20.00.11 Ağırlığı 5 kg.ı geçmeyenler 8507.10.20.00.12 Ağırlığı 5 kg.ı geçenler 8507.10.80.00.11 Ağırlığı 5 kg.ı geçmeyenler 8507.10.80.00.12 Ağırlığı 5 kg.ı geçenler 8507.20.20.00.11 Traksiyoner akümülatörler 8507.20.20.00.19 Diğerleri 8507.20.80.00.00 Diğerleri 8507.30.20.00.00 Sızdırmaz olanlar 8507.30.80.00.00 Diğerleri 8507.50.00.00.00 Nikel-metal hidrürlü akümülatörler 8507.60.00.00.01 Nominal kapasitesi 2500 mAh veya daha fazla, gerilimi 3.60 veya daha fazla fakat 3.70 Voltu geçmeyen, 18 mm çapında, 65 mm boyundakiler 8507.60.00.00.05 Diğerleri 8507.60.00.00.06 Ağırlığı 1 kg veya daha fazla ve lityum demir fosfat tabanlı olanlar 8507.60.00.00.09 Diğerleri 8507.60.00.00.13 Kese (Pouch) olanlar 8507.60.00.00.19 Diğerleri 8507.80.00.00.00 Diğer akümülatörler Ek-2 TAREKS'E YÜKLENMESİ GEREKEN BELGELER 1. Aşağıdaki gümrük belgelerinden eşyanın durumuna uygun olan biri veya birkaçı (*) - Özet Beyan, Tır Karnesi, Transit Refakat Belgesi veya Taşıma Belgesi (Konşimento, CMR Belgesi, CIM Taşıma Belgesi) (Eşyanın geçici depolama statüsünde bulunması ya da tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usule tabi olması durumunda) - Serbest Bölge İşlem Formu, Ön Statü Belgesi (Serbest Bölgede bulunması durumunda) - Önceki gümrük rejimine ilişkin Gümrük Beyannamesi (Antrepo, geçici ithalat ve benzeri) - Gümrük Beyannamesi (12 nci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları kapsamında, gerek görülmesi halinde) 2. Fatura veya proforma fatura (*) 3. İthal edilmek istenen pil cinsi ürünün, Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ile belirlenen zararlı maddelere ilişkin oran ve miktarlar dâhilinde olduğunu gösteren akredite bir laboratuvardan alınmış test raporlarının asılları veya test raporlarının testi yapan laboratuvar tarafından onaylanmış kopyaları * İlgili denetim birimince talep edilmesi durumunda belgelerin asıllarınm veya onaylı örneklerinin ibraz edilmesi zorunludur.