Danıştay 7 Daire E 2024-2801 K 2025-3985 Transit rejiminde T1 belgesinde beyanda farklılıkta GK 235 göre ceza tatbik edilebileceği; fatura ve ihracat beyannamesi üzerinden saptanan, ancak, davacı tarafından T1 belgesinde beyan edilmeyen -plastik kaplanmış dokunmamış mensucat- ticari tanımlı eşyanın, beyan edilen -alüminyum folyo- ticari tanımlı eşyadan farklı olarak kayıt belgesine tabi olduğu ve beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşyanın bulunduğu sonucuna varılmış olup; ceza kararı alınmasına ilişkin diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği ve miktarın hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi yolunda yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No :
2024/2801
Karar No : 2025/3985
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin
... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması
istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: ... tarihinde ... Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen ...
nolu T1 belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araçta beyan edilenden farklı cinste
eşyanın bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.
maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca taşıyıcı sıfatıyla davacı adına
karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali
istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve
E:..., K:... sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5.
fıkrasının (b) bendi uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında
bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir
şekilde farklı cinste olması gerektiği, bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı
cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için de, giriş gümrük idaresinde
yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil,
teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve
gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması
şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği; olayda ise, belirgin bir şekilde
farklı cinste eşyaların değil, belge muhteviyatında yer alan yasal yükün yanı
sıra beyan harici olduğu tespit edilen eşyaların mevcudiyetinin söz konusu
olduğu, bu durumda, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı olmadığı
sonucuna varıldığından, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı
gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden; davacı
tarafından, T1 belgesi ve çeki listesinde 38 rulo 22.805 kg "alüminyum folyo"
ticari tanımlı eşya beyan edilmesine rağmen, davalı idarece söz konusu
eşyaların 31 rulosunun "plastik kaplanmış dokunmamış mensucat" olduğu ve kayıt
belgesine tabi olduğundan bahisle ceza kararı alınmış ise de; T1 belgesinin
ekinde yer alan ... sayılı ihracat beyannamesi ile ... sayılı faturada, eşyanın
4.944 kg 2. kalite "alüminyum folyo" ve 17.861 kg 2. kalite "plastik kaplanmış
kumaş" olarak belirtildiği ve toplam miktarın 22.805 kg olduğu görülüğünden,
olayda, beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşyanın varlığının söz
konusu olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar
verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Transit rejimi kapsamında eşyayı taşıyan araçta
yapılan kontrol sonucunda beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste
olduğu tespit edilen eşya bakımından rejim hükümlerine aykırı hareket edildiği,
ayrıca, söz konusu eşyanın ithalinin kayıt belgesine tabi olduğu göz önünde
bulundurulduğunda, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (b)
bendine ilişkin koşulların olayda gerçekleştiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ:
Dosyanın incelenmesinden; davacı
tarafından, T1 belgesinde ve çeki listesinde 38 rulo 22.805 kg "alüminyum folyo"
ticari tanımlı eşya beyan edilmesine rağmen, yapılan kontrol neticesinde, 7
rulo "alüminyum folyo" ve 31 rulo "plastik kaplanmış dokunmamış mensucat"
ticari tanımlı eşya bulunduğu; ayrıca, T1 belgesinin ekinde yer alan ... sayılı
ihracat beyannamesi ile ... sayılı faturada, 7 rulo "alüminyum folyo" ticari
tanımlı eşyanın 4.944 kg ve 31 rulo "plastik kaplanmış kumaş" ticari tanımlı
eşyanın ise 17.861 kg olarak belirtildiği, eşyaların miktarı bakımından
toplamının 22.805 kg ve T1 belgesindeki miktar ile uyumlu olduğu; bu durumda,
idarenin tespiti ile fatura ve ihracat beyannamesi üzerinden saptanan, ancak,
davacı tarafından T1 belgesinde beyan edilmeyen "plastik kaplanmış dokunmamış
mensucat" ticari tanımlı eşyanın, beyan edilen "alüminyum folyo" ticari tanımlı
eşyaya göre vergi oranının yüksek ve kayıt belgesine tabi olduğu hususları
birlikte değerlendirildiğinde; olayda, transit rejimi hükümlerine göre taşınan
eşyalara ilişkin olarak, beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşyanın
bulunduğu sonucuna varıldığından, farklı çıkan eşyanın kayıt belgesine tabi
olduğu hususu da dikkate alınarak, ceza kesmeye ilişkin diğer koşulların gerçekleşip
gerçekleşmediği ve miktarın hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi yolunda
yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmek üzere temyize konu kararın
bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ
ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları
dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
... tarihinde Kapıkule Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen ... nolu T1 belgesi
muhteviyatı eşyayı taşıyan araçta beyan edilenden farklı cinste eşyanın
bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.
maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca taşıyıcı sıfatıyla davacı adına
karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle
dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında; gümrük
beyanının eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını
ifade edeceği, 17. fıkrasında; beyan sahibinin, kendi adına beyanda bulunan
kişi veya adına beyanda bulunulan kişi olduğu, 20. maddesinin 5911 sayılı Kanun
ile değişik (a) bendinde; "rejim hak sahibi" deyiminin, kendi adına ve hesabına
gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere
ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların veya yükümlülüklerin devredildiği
kişiyi ifade ettiği, (b) bendinde; transit rejiminde rejim hak sahibine "asıl
sorumlu" denileceği, 84. maddesinin 1. fıkrasında; ithalat vergileri ve ticaret
politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile
ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmamış eşyanın, gümrük gözetimi
altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasının,
transit rejimi hükümlerine tabi olduğu, 2. fıkrasında; gümrük idarelerinin,
transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; yabancı
bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den
yabancı bir ülkeye veya bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasına izin
verebileceği, 86. maddesinin 1. fıkrasında; asıl sorumlunun eşyayı öngörülen
süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından ayniyetinin tespiti amacıyla
alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız
olarak sunmak ve transit rejime ilişkin hükümlere uymakla, 2. fıkrasında da,
asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak üzere,
transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya
alıcının da eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından
eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış
gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları hüküm
altına alınmıştır.
Aynı Kanun'un 235. maddesinin 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile
değiştirilen olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye
Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek
üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan
kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı
cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın
tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca
işlem yapılacağı belirtildikten sonra (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük
vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla
olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari
para cezası verileceği, (b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan
farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli
kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda
farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası
verileceği, (d) bendinde, beyana göre fazlalık olduğunun tespit edilmesi
hâlinde, fazla çıkan eşyanın gümrük vergileri kadar idari para cezası kararı
alınacağı ve fazla çıkan eşyanın tasfiyeye tabi tutulacağı düzenlenmiş; anılan
fıkranın ... tarihinde yapılan değişiklikten önceki halinde ise, Türkiye Gümrük
Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda
olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya
olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı
idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
Gümrük Yönetmeliği'nin 212.
maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinde, "rejim hak sahibi (asıl sorumlu)"nin,
transit rejimi beyanında bulunan veya hesabına transit rejimi beyanında
bulunulan ve transit rejimi kapsamında gümrük idaresine karşı mali olarak
sorumlu olan kişiyi ifade ettiği, 243.
maddesinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine
karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda
olmayan eşyanın, giriş gümrük idaresinde yapılan kontrol veya muayene
sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil,
teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti halinde fiilin
niteliğine göre Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (a) ve (b) bentleri
uyarınca idari para cezasının uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin
verileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, transit
rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcının, transit rejimi
kapsamında taşınan eşyayı ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak
suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve
transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olup, rejim ihlali nedeniyle
gümrük yükümlülüğü doğduğu takdirde gümrük idaresine karşı sorumluluğu
bulunmaktadır.
4458 sayılı Kanun'un 235.
maddesinin 5. fıkrası uyarınca, tespit edilen eşyaların, tahlil, teknik
inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın beyan edilenden belirgin bir şekilde
farklı cinste olduğu ve bu farklılığın kolayca anlaşılabileceği hallerde (a) ve
(b) bentlerine göre ceza kararı alınması mümkün olup; (b) bendi kapsamında ceza
uygulanmasının özel koşulu olarak, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan
farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli
kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması
gerekmektedir.
Olayda, davacı tarafından, T1 belgesinde ve çeki listesinde 38 rulo 22.805
kg "alüminyum folyo" ticari tanımlı eşya beyan edilmesine rağmen, yapılan
kontrol neticesinde, 7 rulo "alüminyum folyo" ve 31 rulo "plastik kaplanmış
dokunmamış mensucat" ticari tanımlı eşya olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, T1
belgesinin ekinde yer alan ... sayılı ihracat beyannamesi ile ... sayılı
faturada, 7 rulo "alüminyum folyo" ticari tanımlı eşyanın 4.944 kg ve 31 rulo "plastik
kaplanmış kumaş" ticari tanımlı eşyanın ise 17.861 kg olarak belirtildiği,
toplamı 22.805 kg miktarın da T1 belgesinde yer alan ile aynı olduğu
görülmektedir. Buna göre, idarenin tespiti ile fatura ve ihracat beyannamesi
üzerinden saptanan, ancak, davacı tarafından T1 belgesinde beyan edilmeyen "plastik
kaplanmış dokunmamış mensucat" ticari tanımlı eşyanın, beyan edilen "alüminyum
folyo" ticari tanımlı eşyadan farklı olarak kayıt belgesine tabi olduğu
anlaşılmaktadır.
Bu durumda, transit rejimi hükümlerine göre taşınan eşyalara ilişkin
olarak, beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşyanın bulunduğu
sonucuna varılmış olup; ceza kararı alınmasına ilişkin diğer koşulların
gerçekleşip gerçekleşmediği ve miktarın hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi
yolunda yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmek üzere temyize konu
kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:...,
K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492
sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca
alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden
verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 01/12/2025 tarihinde kesin olarak
oybirliğiyle karar verildi.
SE