2025-13 İran menşeli Polistiren (genleşebilen hariç) ithalatında mevcut dampinge karşı vergi uygulamasının devam ettirilmesi hakkında tebliğ
İTHALATTA
HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2025/13)
Ticaret Bakanlığından: 23.06.2025 Tarih ve 32935 Sayılı R.G.
898 Tasarruflu
Yazılar 1 2
Gümrük Yönetmeliği 38.Madde ve 2016/17 Sayılı Genelge
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 26/12/2023 tarihli ve 32411
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/40)
ile İran İslam Cumhuriyeti menşeli 3903.19.00.00.00 gümrük tarife istatistik
pozisyonu altında kayıtlı "diğerleri" (polistiren) ithalatına yönelik olarak
başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen
nihai gözden geçirme soruşturmasının tamamlanması neticesinde alınan kararın
yürürlüğe konulmasıdır.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli
ve 99/13482
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) CIF: Masraflar, sigorta ve navlun dahil
teslimi,
b) GTİP: Gümrük tarife istatistik
pozisyonunu,
c) GTP: Gümrük tarife pozisyonunu,
ç) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme
Kurulunu,
d) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına
Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
e) Yönetmelik: 30/10/1999 tarihli ve 23861
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliği,
ifade eder.
Karar
MADDE 4- (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, İran İslam
Cumhuriyeti menşeli ürünlere yönelik önlemin yürürlükten kalkması durumunda
dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olduğu saptanmıştır. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından
yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren
Bilgilendirme Raporu Ek'te yer almaktadır.
(2) Bu çerçevede, nihai gözden geçirme
soruşturması neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile
31/12/2018 tarihli ve 30642 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/40)
ile yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemin, Yönetmeliğin 42
nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda gösterilen biçimde uygulanmaya
devam edilmesine karar verilmiştir.
GTP
Eşya Tanımı
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Önlem (CIF Bedelin
Yüzdesi)
3903.19
Diğerleri
İran İslam Cumhuriyeti
11,3
Uygulama
MADDE 5- (1) Gümrük idareleri, 4 üncü maddede GTP'si, eşya
tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında karşısında
gösterilen oranda dampinge karşı kesin önlemi tahsil ederler.
(2) Bilgilendirme Raporunda soruşturma
konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup
uygulamaya esas olan TGTC'de yer alan GTP ve 4 üncü maddede yer alan tablodaki
eşya tanımıdır.
(3) Önleme tabi ürünün TGTC'de yer alan
tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ
hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(4) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlem, yürürlük tarihinden
itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkar.
(5) Yönetmeliğin 35 inci maddesi uyarınca
bu Tebliğ kapsamındaki önlemin sona erme tarihinden önce bir nihai gözden
geçirme soruşturması başlatıldığı takdirde önlem, soruşturma sonuçlanıncaya
kadar yürürlükte kalmaya devam eder.
Yürürlük
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK:
2025/13
SaYILI İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞE DAİR
BİLGİLENDİRME RAPORU
1. GEnel
BİLgi ve işlemler
1.1.
Kapsam ve yasal dayanak
(1) Bu
rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve
30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde
yürütülen nihai gözden geçirme soruşturması (NGGS) sonucunda alınacak karara
esas teşkil edecek bilgi ve bulguları içermektedir.
1.2.
Mevcut önlem ve geçmişi
(1) İran İslam Cumhuriyeti
(İran) menşeli 3903.19.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP)
altında kayıtlı "diğerleri" (polistiren) için 31/12/2018 tarihli ve 30642
dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/40) uyarınca CIF bedelin %11,3'ü
oranında dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
1.3.
Soruşturma
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin ikinci fıkrası
hükmünce, 27/1/2023 tarihli ve 32086 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/6) ile
mevcut önlemin 31/12/2023 tarihinde sona ereceği ilan edilmiştir. Mevzuatta
öngörülen süreler içinde, önlemin sona ermesinin damping ve zararın devam
etmesine veya yeniden meydana gelmesine yol açacağı iddiasını içeren yeterli
delillerle desteklenmiş bir başvuru ile ilgili ürünün yerli üreticilerinin bir
NGGS açılması talebinde bulunabilecekleri duyurulmuştur.
(2) Bu çerçevede, Aschem Petrokimya Sanayi A.Ş.
(Aschem) İran menşeli "diğerleri" (polistiren) ithalatına karşı NGGS açılması
başvurusunda bulunmuştur. Söz konusu başvuru Dioki Petrokimya San. A.Ş. (Dioki)
tarafından desteklenmiştir.
(3) Başvuru kapsamında sunulan bilgi ve belgeler,
İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu (Kurul) tarafından
değerlendirilmiş ve bir NGGS açılmasını haklı kılacak yeterlilikte delillerin
mevcudiyetine kanaat getirilmiş olup 26/12/2023 tarihli ve 32411 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin
Tebliğ (Tebliğ No: 2023/40) ile İran menşeli 3903.19.00.00.00 GTİP'i
altında sınıflandırılan "diğerleri" (polistiren) ürününün ithalatına yönelik
bir NGGS açılmıştır.
(4) T.C. Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü
(Genel Müdürlük) tarafından yürütülen soruşturma tamamlanmıştır.
1.4.
Yerli üretim dalının
temsil niteliği
(1) Yönetmeliğin 18 inci maddesi uyarınca
yerli üretim dalını temsil etme niteliğine sahip olan yerli üretici Aschem firması tarafından yapılan başvurunun, Yönetmeliğin
20 nci maddesi uyarınca yerli üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmıştır. Anılan firma, bu raporun ilgili bölümlerinde "yerli
üretim dalı" olarak anılacaktır.
1.5.
Soruşturma ve
gözden geçirme dönemi
(1) Mevcut önlemlerin yürürlükten
kalkması durumunda, dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana
gelmesinin muhtemel olup olmadığının tespiti için 1/1/2020-31/12/2022 dönemi ile 1/7/2022-30/6/2023 dönemi gözden
geçirme dönemi; 1/7/2022-30/6/2023 dönemi ise soruşturma dönemi (SD) olarak
belirlenmiştir.
1.6.
İlgili tarafların
bilgilendirilmesi, dinlenmesi ve bilgilerin değerlendirilmesi
(1)
Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün Bakanlık tarafından
tespit edilen İran'da yerleşik üreticilerine/ihracatçılarına, Türkiye'de
yerleşik ithalatçılarına ve ayrıca mezkûr ülkede yerleşik diğer
üreticilere/ihracatçılara iletilebilmesini teminen İran'ın Ankara
Büyükelçiliğine soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Bildirimde, soruşturma açılış
Tebliğine, başvurunun gizli olmayan özetine ve soru formlarına nereden
erişilebileceği hususunda bilgi verilmiştir.
(3) Taraflara görüş bildirme ve
soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır.
(4) Yerli üretim dalı, soruşturma
süresi boyunca Bakanlık ile iş birliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep
edilen ilave bilgileri temin etmiştir.
(5) Soruşturma konusu üründe
ithalat gerçekleştirdiği tespit edilen ithalatçı firmalara soruşturma açılışına
ilişkin bildirimde bulunulmuş olup söz konusu firmalardan 1 tanesinin iş
birliğinde bulunduğu kabul edilmiştir.
(6) İran menşeli soruşturma konusu
ürünün Türkiye'ye ihracatını gerçekleştirdiği tespit edilen üretici/ihracatçı
firmalardan soru formuna yanıt vererek iş birliğinde bulunan bir firma
olmamıştır.
(7) Soruşturma sonucunda alınacak
karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve değerlendirmeleri içeren
nihai bildirim raporu 16/5/2025 tarihinde yayımlanmıştır.
(8) Nihai bildirim sonrasında,
ilgili tarafların nihai bildirime ilişkin görüşlerini sözlü olarak da
sunmalarına imkân tanımak amacıyla 27/5/2025 tarihinde kamu dinleme toplantısı
yapılması planlanmış olup talep eden ilgili taraf olmaması nedeniyle söz konusu
toplantı gerçekleştirilmemiştir.
(9) Tarafların işbu soruşturma
boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr
görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu raporun ilgili
bölümlerinde değinilmiştir.
1.7.
Yerinde doğrulama
incelemesi
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi
çerçevesinde yerli üretici Aschem firmasının yerinde incelemesi 26-27-28/2/2025 tarihlerinde firmanın üretim ve idari tesislerinde
gerçekleştirilmiştir.
2.
Soruşturma
Konusu Ürün ve Benzer Ürün
2.1.
Soruşturma konusu
ürün ve benzer ürün
(1) İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/40)'de soruşturma konusu
ürün 3903.19.00.00.00 GTİP'i altında yer alan "diğerleri" (polistiren) olarak
yer almakta iken Türk Gümrük Tarife Cetveli'nde 2025 yılında yapılan
düzenlemeyle söz konusu GTİP 3903.19.00.00.13 ve 3903.19.00.00.19 GTİP'leri
olarak ikiye ayrılmıştır. Bu kapsamda, soruşturma konusu ürün 3903.19 gümrük
tarife pozisyonu (GTP) altında sınıflandırılan "diğerleri" (polistiren) dir.
(2)
Stiren monomer, üretilmek istenilen ürün tipine göre hazırlanan karışım ile bir
dizi reaktörde farklı sıcaklık ve basınçlarda polimerize edilerek polistiren
haline getirilmektedir.
(3) Soruşturma konusu ürünün
teknik özellikler bakımından genel maksatlı polistiren (GPPS) ve yüksek darbe
dayanımlı polistiren (HIPS) olarak ikiye ayrıldığı bilinmektedir. GPPS şeffaf
ve kırılgan bir malzemedir. HIPS ise esnek, yüksek darbe dayanımına ve yüksek
uzama oranına sahip bir polistirendir.
(4) GPPS buzdolabı endüstrisinde
sebzelik, yumurtalık gibi dolap içi dekoratif malzemelerin üretiminde, inşaat
izolasyonunda kullanılan extrude köpük levha üretiminde, tek kullanımlık "fast
food" ambalaj malzemesi üretiminde, bardak, çatal, bıçak, CD kutusu gibi
ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır. HIPS ise televizyon, buzdolabı ve
bilgisayar kasası gibi eşyaların kasalarının üretiminde ve gıda ambalajlarının
üretiminde kullanılmaktadır.
(5) İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/40) ile sonuçlandırılan
soruşturmada yerli üretici tarafından üretilen ürünler ile önleme konu ülke
menşeli ürünler arasında fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği ve kullanım
alanları olarak "benzer ürün" tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir
farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu defa da ilgili soruşturma
kapsamında yapılan değerlendirmede, Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde
benzer ürüne yönelik tespiti değiştirecek herhangi bir bulguya rastlanılmamıştır.
(6) Soruşturma konusu ürün ve
benzer ürün ile ilgili açıklamalar bağlayıcı nitelikte olmayıp genel içerikli
ve bilgi amaçlıdır.
2.2.
Ürünün ithalinde
uygulanan vergi oranları ve diğer
yükümlülükler
(1) Soruşturma konusu ürünün ithalinde halihazırda
%6,5 olarak gümrük vergisi uygulanmaktadır.
Tablo 1: Gümrük Vergisi Oranları
GTP / GTİP
Eşya Tanımı
KDV
(%)
GÜMRÜK VERGİSİ ORANI (%)
1
2
3
GTS ÜLKELERİ
7
4
5
6
3903.19
Diğerleri
20
0
0,9
0
0
0
3
6,5
3903.19.00.00.13
Yüksek etkili polistiren
(HIPS)
3903.19.00.00.19
Diğerleri
Kaynak: İthalat Rejimi 2025
1: AB Üyesi Ülkeler, EFTA Üyesi Ülkeler, Serbest Ticaret Anlaşması
Ülkeleri: Arnavutluk, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı,
Bosna-Hersek, Fas, Faroe Adaları, Filistin, Gürcistan, Güney Kore, İsrail,
Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, Malezya, Mısır Arap Cumhuriyeti,
Morityus, Moldova, Sırbistan, Singapur, Şili, Tunus. 2: Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, 3: BAE, 4: En Az
Gelişmiş Ülkeler, 5: Özel Teşvik
Düzenlemelerinden Yararlanacak Ülkeler, 6:
Gelişme Yolundaki Ülkeler, 7: Diğer
Ülkeler
(2) Soruşturma konusu ürünün, 28/5/2017 tarih ve 30079 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:
2017/8) kapsamında İran İslam Cumhuriyeti dışında kalan tüm ülkeler menşeli
olanları için 1.425 ABD doları/ton; İran İslam Cumhuriyeti menşeli olanları
içinse birim gümrük kıymetine bakılmaksızın ileriye yönelik gözetim uygulaması
bulunmaktadır.
(3) 31/12/2024 tarihli ve 9391 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına
İlişkin Karar ile soruşturma konusu ürünün İran'dan ithalinde 50 ABD doları/ton
ek mali yükümlülük uygulanmaktadır.
3.
DAMPİNGİN DEVAMI VEYA YENİDEN
MEYDANA GELMESİ İHTİMALİ
3.1. Genel açıklamalar
(1) Yönetmeliğin
35 inci maddesi çerçevesinde, önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin
devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı
incelenmiştir.
3.2. Dampingin devam etme ihtimali
(1) Yönetmeliğin
40 ıncı ve 41 inci maddeleri çerçevesinde, soruşturma sırasında yeniden bir
damping marjı hesaplanmamış, esas soruşturmada hesaplanan damping marjı
gösterge olarak dikkate alınmıştır.
(2) Buna göre, İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/40) ile tamamlanan esas
soruşturmada, İran'da yerleşik firmalar için CIF bedelin %11,3'ü oranında
damping marjı tespit edilmiştir.
(3) Mevcut
dampinge karşı önlemin hukuki ve idari alt yapısını teşkil eden esas soruşturma
esnasında tespit edilen damping marjının, İran'da yerleşik firmaların önlemin
yürürlükten kalkması halindeki muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir
gösterge niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir.
3.3.
Dampingin yeniden meydana gelmesi ihtimali
(1) İhracatçı
firmaların davranışlarını ve yeniden meydana gelmesi muhtemel olan dampingi
göstermesi açısından soruşturma konusu ülkenin üretim ve ihracat kapasitesi ile
ihracat fiyatları önem arz etmektedir.
3.3.1.
Soruşturma konusu ülkelerdeki üretim ve ihracat kapasitesi
(1) Soruşturma konusu ülkenin
üretim ve ihracat kabiliyetlerine ilişkin değerlendirme, Uluslararası Ticaret
Merkezi'nin (International
Trade Center, ITC) 3903.19 gümrük
tarife pozisyonu (GTP) altında kayıtlı ürünün gözden geçirme dönemindeki
verileri kullanılarak yapılmıştır.
(2) ITC verileri incelendiğinde
3903.19 GTP altında kayıtlı üründe 2020 yılında dünya ihracatı 3,74 milyon ton,
2021 yılında 3,74 milyon ton, 2022 yılında 3,26 milyon ton, SD'de ise 2,96
milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu üründe dünya ihracatının değeri
incelenen dönem itibarıyla sırasıyla 3,9 milyar ABD doları, 5,8 milyar ABD
doları, 5,5 milyar ABD doları ve 4,4 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
Söz konusu ihracatın birim fiyatları incelenen dönemde sırasıyla 1,05 ABD
doları/kg, 1,6 ABD doları/kg, 1,7 ABD doları/kg ve 1,5 ABD doları/kg olarak
gerçekleşmiştir.
(3) 3903.19 GTP altında kayıtlı
üründe İran'ın dünyaya ihracatı 2020 yılında 184 bin ton, 2021 yılında 177 bin
ton, 2022 yılında 90 bin ton ve SD'de 82 bin ton olarak gerçekleşmiştir.
İran'ın dünyaya ihracatının değeri incelenen dönem itibarıyla sırasıyla 143
milyon ABD doları, 226 milyon ABD doları, 136 milyon ABD doları ve 110 milyon
ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu ihracatın birim fiyatları
sırasıyla 0,8 ABD doları/kg, 1,3 ABD doları/kg, 1,5 ABD doları/kg ve 1,3 ABD
doları/kg olarak gerçekleşmiştir.
(4) İran'ın dünya ihracatından
aldığı pay ise 2020 yılında %4,92, 2021 yılında %4,74, 2022 yılında %2,76,
SD'de ise %2,77 olarak gerçekleşmiştir.
3.4. Dampingin devamı veya yeniden meydana gelmesi
ihtimaline ilişkin değerlendirme
(1) Yapılan inceleme sonucunda;
i.
Önlemin
kalkması halinde soruşturma konusu ülkenin davranışlarını göstermesi açısından
önemli bir gösterge niteliğinde olan, esas soruşturmada İran için tespit edilen
damping marjının önemli oranlarda olduğu,
ii.
Soruşturma
konusu üründe dünyadaki önemli tedarikçilerden biri olan İran'ın Türkiye'ye yönlendirebileceği önemli bir
üretim kapasitesinin ve ihracat kabiliyetinin bulunduğu,
iii.
İran'ın
soruşturma konusu üründeki dünya ihracatı birim fiyatlarının soruşturma konusu
ürünün dünya ortalama birim fiyatlarından düşük olduğu,
hususları birlikte değerlendirildiğinde, mer'i
önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin veya yeniden
meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.
4.
ZARARIN DEVAMI VEYA YENİDEN MEYDANA GELMESİ
İHTİMALİ
4.1.
Genel açıklamalar
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde, gözden geçirme döneminde
yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ve önlemin yürürlükten kalkması
halinde zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup
olmadığı incelenmiştir. Bu kapsamda, ithalatın mutlak ve nispi olarak gelişimi,
ithalat fiyatlarının seyri ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
değerlendirilmiştir. Söz konusu değerlendirme 1/1/2020-30/6/2023 dönemi için
analiz edilmiştir.
(2) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı ve başvuru konusu ülkelerden
yapılan ithalatın incelenmesinde Bakanlık KÜBİS veri tabanı Özel Ticaret
Sistemi (ÖTS) verileri kullanılmıştır.
4.2. Ürünün genel ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün genel
ithalatı 2020 yılında 229.073.466 kg,
2021 yılında 216.676.589 kg, 2022
yılında 202.404.923 kg, SD'de ise 215.391.249 kg olarak gerçekleşmiştir.
(2) Söz konusu ithalat incelenen dönemde
sırasıyla 235.736.035 ABD doları, 371.371.643 ABD doları, 388.866.429 ABD
doları ve 346.599.800 ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
(3) Soruşturma konusu ürüne ilişkin genel
ithalatın ortalama birim fiyatları, incelenen dönemde sırasıyla 1,03 ABD doları/kg, 1,71 ABD
doları/kg, 1,92 ABD doları/kg ve 1,61 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir.
4.3. Ürünün soruşturma konusu ülkelerden
ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) İran menşeli soruşturma konusu
ürün ithalatı 2020 yılında 23.791.749 kg,
2021 yılında 22.461.141 kg, 2022
yılında 34.226.883 kg, SD'de ise 5.080.818 kg olarak gerçekleşmiştir.
(2) Söz konusu ithalat incelenen
dönemde sırasıyla 25.561.734 ABD doları, 30.086.038 ABD doları, 29.160.810 ABD doları ve 7.159.349 ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
(3) İran menşeli soruşturma ürün
ithalatının ortalama birim fiyatları, incelenen dönemde sırasıyla 1,07 ABD doları/kg, 1,34 ABD
doları/kg, 0,85 ABD doları/kg ve 1,41 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir.
(4)
İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının toplam ithalat içindeki payı incelenen
dönemde sırasıyla
%10,39, %10,37, %16,91 ve %2,36 olarak gerçekleşmiştir.
4.4. Diğer ülkelerden ithalatın mutlak gelişimi ve
fiyatları
(1)
Soruşturma konusu ürünün diğer ülkelerden ithalatı 2020
yılında 205.281.717 kg, 2021 yılında 194.215.448 kg, 2022
yılında 168.178.040 kg, SD'de ise 210.310.431 kg
olarak gerçekleşmiştir.
(2) Söz konusu ithalat incelenen dönemde sırasıyla 210.174.301 ABD doları, 341.285.605
ABD doları, 359.705.619 ABD doları ve 339.440.451
ABD doları olarak
gerçekleşmiştir.
(3) Söz konusu ithalatın
ortalama birim fiyatları, incelenen dönem itibarıyla sırasıyla 1,02 ABD
doları/kg, 1,76 ABD doları/kg, 2,14 ABD doları/kg ve 1,61 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir.
(4) Söz konusu ithalatın toplam ithalat içindeki
payı incelenen
dönemde sırasıyla %89,61, %89,63,
83,09%, %97,64 olarak gerçekleşmiştir.
4.5. İthalatın nispi gelişimi
(1)
Önlem
konusu ithalatın nispi gelişimini görebilmek için soruşturma konusu ülkeden
gerçekleştirilen ithalatın toplam Türkiye benzer mal tüketimi içindeki payı
incelenmiştir. Bu bağlamda, öncelikle yerli üretim dalı ve diğer yerli
üreticinin yurt içi satışları ile genel ithalat miktarı toplanarak ilgili
yıllarda toplam Türkiye benzer mal tüketimi elde edilmiştir. Yerli üretim
dalının yurt içi satışlarının ve soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen
ithalatın toplam tüketime oranlanmasıyla pazar payları hesaplanmıştır.
İncelenen veriler 2020 yılı 100 birim olacak
şekilde endekslenmiştir.
(2)
Bu
çerçevede, yurt içi tüketim endeksi 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 95
birim, 2022 yılında 88 birim ve SD'de 93 birim olarak gerçekleşmiştir.
(3)
İran
menşeli ithalatın pazar payı 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 99 birim, 2022
yılında 164 birim ve SD'de 23 birim olarak gerçekleşmiştir.
(4)
Diğer
ülkeler menşeli ithalatın pazar payı 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 99
birim, 2022 yılında 93 birim ve SD'de 111 birim olarak gerçekleşmiştir.
(5)
Yerli
üretim dalının pazar payı 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 103 birim, 2022
yılında 98 birim ve SD'de 95 birim olarak gerçekleşmiştir.
4.6. Soruşturma
konusu ithalatın iç piyasa fiyatları üzerindeki etkisi
4.6.1. Fiyat kırılması
(1)
Yönetmeliğin
17 nci maddesinin ilgili hükümleri çerçevesinde, dampingli olduğu iddia edilen
ithalatın yerli üretim dalının satış fiyatları üzerindeki etkisi
değerlendirilirken soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın yerli
üretim dalının fiyatlarını kırıp kırmadığı incelenmiştir. Fiyat kırılması, ithal
ürünün ağırlıklı ortalama pazara giriş fiyatının Türkiye piyasasında yerli
üretim dalının ağırlıklı ortalama yurt içi birim satış fiyatının yüzde olarak
ne kadar altında kaldığını göstermekte olup CIF bedelin yüzdesi olarak
hesaplanmaktadır.
(2)
Fiyat
kırılması hesaplanırken, ağırlıklı ortalama CIF ithal birim fiyatının üzerine
soruşturma konusu ülkeye yönelik uygulanan gümrük vergisi (%6,5) ile CIF
kıymetin %1'i tutarındaki diğer ithalat masrafları eklenerek ürünün Türkiye
piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Bulunan değer ile yerli üretim dalının
ağırlıklı ortalama yurt içi satış fiyatı karşılaştırılmıştır.
(3)
Dampinge
karşı önlemin söz konusu olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde
oluşacağına ilişkin değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla, anılan fiyatlara
dampinge karşı önlem eklenmemiştir.
(4)
Bu
kapsamda, İran menşeli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını 2020 yılında
kırmadığı, 2021 yılında %10 ila _ arasında yer alan bir oranda kırdığı, 2022
yılında %100 ila %110 arasında yer alan bir oranda kırdığı, SD'de %10 ila _
arasında yer alan bir oranda kırdığı tespit edilmiştir.
4.6.2. Fiyat baskısı
(1)
Yönetmeliğin
17 nci maddesinin ilgili hükümleri çerçevesinde, dampingli olduğu iddia edilen
ithalatın yerli üretim dalının satış fiyatları üzerindeki etkisi
değerlendirilirken soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın yerli
üretim dalının fiyatlarına baskı yapıp yapmadığı incelenmiştir. Fiyat baskısı,
yerli üretim dalının fiyatlarının dampingli olduğu öne sürülen ithalat
sebebiyle baskı altında bulunması ve yerli üreticinin fiyatlarını makul kâr
elde edecek şekilde belirleyememesi durumunu ifade etmektedir. Bu kapsamda,
soruşturma konusu ürünün gümrük vergisi ve gümrükleme masrafları dahil Türkiye
pazarına ağırlıklı ortalama giriş fiyatı ile yerli üretim dalının ağırlıklı
ortalama ticari maliyetine makul bir kâr oranı (%X) eklenerek bulunan olması
gereken yurt içi birim satış fiyatı karşılaştırılmıştır.
(2)
Dampinge
karşı önlemlerin söz konusu olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde
oluşacağına ilişkin değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla, anılan fiyatlara
dampinge karşı önlem eklenmemiştir.
(3) Bu kapsamda, İran menşeli ithalatın yerli üreticinin
fiyatlarını 2020 yılında baskılamadığı, 2021 yılında %0 ila %10 arasında yer
alan bir oranda baskıladığı, 2022 yılında %140 ila %150 arasında yer alan bir
oranda baskıladığı, SD'de %10 ila _ arasında yer alan bir oranda baskıladığı
tespit edilmiştir.
4.7. Yerli üretim dalının
ekonomik göstergeleri
(1)
Yerli
üretim dalının ekonomik göstergeleri, yerli üretim dalının gözden
geçirme dönemine ait verileri esas alınarak incelenmiştir.
(2)
Eğilimin
sağlıklı bir şekilde analiz edilebilmesi amacıyla, Türk lirası bazındaki
veriler yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılması suretiyle enflasyondan arındırılarak
endekslenmiştir.
(3)
Ekonomik göstergelerin değerlendirilmesinde, soruşturma konusu ürüne ait
miktar incelemesinde kg ölçü birimi kullanılmıştır.
1)
Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı
(KKO)
(1) Yerli
üretim dalının soruşturma konusu ürün
için 2020 yılında 100 birim olan üretim miktar endeksi, 2021 yılında 102 birim,
2022 yılında 88 birim, SD'de ise 98 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretim dalının
2020 yılında 100 birim olan kapasite endeksi sonrasında da sabit kalmıştır. KKO
endeksi ise sırasıyla 100 birim, 102 birim, 88 birim ve 98 birim olarak
gerçekleşmiştir.
2)
Yurt içi ve yurt dışı satışlar
(1)
Yerli
üretim dalının
soruşturma konusu ürün için 2020 yılında 100 birim olarak kabul edilen yurt içi
satış miktarı endeksi 2021 yılında 98 birim, 2022 yılında 86 birim, SD'de ise
88 birim seviyesinde
gerçekleşmiştir.
(2)
Aynı dönemde, yurt içi satış
değeri endeksi sırasıyla 100 birim, 119
birim, 53 birim ve 26 birim
olmuştur.
(3)
Yerli üretim
dalının yurt dışı
satış miktar endeksi 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 247 birim, 2022
yılında 202 birim, SD'de ise 260 birim
olmuştur.
(4)
Aynı dönemde, yurt dışı satış değer endeksi
sırasıyla 100 birim, 292 birim, 114 birim ve 69
birim olarak gerçekleşmiştir.
3)
Yurt içi fiyatlar
(1) Yerli üretim dalının soruşturma
konusu ürün için 2020 yılında 100 birim olarak kabul edilen yurtiçi satış birim
fiyatı endeksi 2021 yılında 121 birim, 2022 yılında 61 birim, SD'de ise 30
birim seviyesine gerilemiştir.
4)
Pazar payı
(1) Yerli üretim
dalının pazar payı
endeksi gözden geçirme döneminde sırasıyla 100 birim, 103 birim, 98 birim ve 95 birim olarak gerçekleşmiştir.
5)
Maliyetler
ve kârlılık
(1)
Yerli üretim
dalının soruşturma
konusu ürün için 2020 yılında 100 birim olan birim
sınai maliyet endeksi 2021 yılında 112 birim, 2022 yılında 72 birim ve SD'de 32
birim olurken; faaliyet ve finansman giderleri eklenerek hesaplanan birim
ticari maliyet endeksi sırasıyla 100 birim, 111
birim, 70 birim ve 31 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2)
Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün
için gerçekleşen ticari maliyetleri ve yurt içi satış fiyatları dikkate
alınarak hesaplanan yurt içi satışlardan birim kârlılık endeksi 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 272 birim, 2022
yılında -75 birim ve SD'de 8 birim olarak gerçekleşmiştir.
(3)
Yurt dışı satışlardan birim kârlılık endeksi
2020 yılından itibaren sırasıyla 100 birim, 142 birim, 10 birim ve 12
birim olarak gerçekleşmiştir.
(4)
Yerli üretim dalının toplam
satışlarının birim kârlılığı ise 2020
yılında 100 birim, 2021 yılında 219 birim, 2022 yılında 41 birim ve SD'de 69
birim seviyesindedir.
6)
Stoklar
(1) Yerli üretim
dalının 2020
yılında 100 birim olan dönem sonu stok miktarı endeksi, 2021 yılında 183 birim,
2022 yılında 205 birim ve SD'de 341 birim seviyesindedir.
7)
İstihdam
(1) Yerli üretim
dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi sayısı endeksi gözden
geçirme dönemi boyunca değişmemiştir.
8)
Ücretler
(1) Soruşturma konusu
ürün üretiminde çalışan bir işçinin aylık brüt ücretinin endeksi 2020 yılında 100 birim olarak
kabul edildiğinde, 2021 yılında 53 birim, 2022 yılında 28 birim ve SD'de 19
birim seviyesinde gerçekleşmiştir.
9)
Verimlilik
(1) Soruşturma
konusu ürün üretiminde çalışan işçi başına düşen üretim miktarını gösteren
verimlilik endeksi 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 102 birim, 2022 yılında
88 birim ve SD'de 98 birim seviyesindedir.
10)
Nakit akışı
(1) Yerli üretim
dalının soruşturma
konusu ürüne ilişkin amortisman ve kârlılık değerleri dikkate alınarak
hesaplanan nakit akışı endeksi 2020 yılında 100 birim, 2021 yılında 182 birim,
2022 yılında -12 birim ve SD'de 14 birim olarak gerçekleşmiştir.
11)
Büyüme
(1) Yerli üretim
dalının bütün faaliyetlerini kapsayan aktif büyüklük endeksi 2020 yılında 100
birim, 2021 yılında 73 birim, 2022 yılında 36 birim ve SD'de 21 birim olarak
gerçekleşmiştir.
12)
Sermayeyi artırma yeteneği
(1) Yerli üretim
dalının öz sermaye
endeksi aynı dönemde sırasıyla 100 birim, 86 birim, 42 birim ve SD'de 23 birim
olarak gerçekleşmiştir.
13)
Yatırımları artırma yeteneği
(1) Yerli üretim
dalının incelenen dönem boyunca yenileme yatırımları 100 birim, 444 birim, 110
birim ve 82 birim olarak gerçekleşiştir.
(2) Yerli üretim
dalının tevsi yatırımları endeksi 2022 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde
2023 yılında 54 birim olarak gerçekleşmiştir.
4.8. Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin değerlendirilmesi
(1) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri incelendiğinde, soruşturma konusu üründe yerli üretim dalının
üretim, yurt içi satış miktarı, dönem sonu stok miktarı, stok çevrim hızı, öz
sermaye, karlılık ve nakit akışı gibi ekonomik
göstergelerinde bozulmalar tespit edilmiştir.
(2) Öte yandan, incelenen dönemde yerli üretim dalının yurt dışı
satış miktarı ve değerinde iyileşme tespit edilmiştir.
4.9
Zararın devam
etmesi veya yeniden meydana gelmesine ilişkin değerlendirme
(1) Zararın devam etmesi veya yeniden meydana
gelmesi ihtimaline ilişkin yukarıdaki bilgiler çerçevesinde,
i.
İran menşeli
ithalatın 2020-2022 döneminde devam ettiği ve payının önemli düzeylerde olduğu,
ii.
2021 ve 2022
yılları ile SD'de İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının yerli üretim
dalının fiyatlarını kırdığı ve baskıladığı,
iii.
Mevcut önleme
rağmen 2022 yılında ve SD'de yerli üretim dalının pazar payının azaldığı,
önlemin ortadan kalkmasıyla yerli üretim dalındaki pazar kaybının daha da
artabileceği,
iv.
Önlemin varlığına
rağmen yerli üretim dalının yerli üretim dalının
üretim, yurt içi satış miktarı, dönem sonu stok miktarı, stok çevrim hızı, öz
sermaye, karlılık ve nakit akışı gibi ekonomik göstergelerinde bozulmalar
olduğu,
görülmektedir.
(2) Tüm bu hususlar birlikte dikkate
alındığında, zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olduğu düşünülmektedir.
5. Sonuç
(1)
Yürütülen soruşturma esnasında elde edilen bilgi ve bulgular çerçevesinde,
yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin ve zararın devam
etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmiştir.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri
değerlendiren Kurulun kararı ile İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin
Tebliğ (Tebliğ No: 2018/40) ile yürürlükte olan dampinge karşı önlemin,
Yönetmeliğin 42 nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda gösterilen biçimde
uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
GTP
Eşya Tanımı
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Önlem (CIF
Bedelin Yüzdesi)
3903.19
Diğerleri
İran İslam Cumhuriyeti
11,3
N.B.