2025-28 Çin Halk Cumhuriyeti ve Mısır menşeli cam ev eşyası ithalatında dampinge karşı vergi soruşturması açılması hakkında tebliğ

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2025/28) Ticaret Bakanlığından:29.08.2025 Tarih ve 33001 Sayılı R.G. 1111 Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, yerli üretici Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. firması tarafından yapılan ve Gürok Turizm ve Madencilik A.Ş. firması tarafından desteklenen başvuruya istinaden Çin Halk Cumhuriyeti ve Mısır Arap Cumhuriyeti menşeli 70.13 gümrük tarife pozisyonu altında sınıflandırılan "sofra, mutfak, tuvalet, yazıhane, ev tezyinatı ve benzeri işler için cam eşya (70.10 ve 70.18 pozisyonundakiler hariç)" eşya tanımlı "cam ev eşyası" ürününe yönelik bir damping soruşturması açılması ve açılan soruşturmanın usul ve esaslarının belirlenmesidir. Dayanak MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen; a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını, b) CIF: Masraflar, sigorta ve navlun dâhil teslimi, c) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti'ni, ç) EBYS: Elektronik Belge Yönetim Sistemini, d) Genel Müdürlük: Bakanlık İthalat Genel Müdürlüğünü, e) GTP: Gümrük tarife pozisyonunu, f) Kanun: 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanunu, g) Karar: 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kararı, ğ) KEP: Kayıtlı elektronik posta adresini, h) Mısır: Mısır Arap Cumhuriyeti'ni, ı) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini, i) Yönetmelik: 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliği, ifade eder. Soruşturma konusu ürün MADDE 4- (1) Soruşturma konusu ürün, 70.13 GTP altında sınıflandırılan "sofra, mutfak, tuvalet, yazıhane, ev tezyinatı ve benzeri işler için cam eşya (70.10 ve 70.18 pozisyonundakiler hariç)" eşya tanımlı "cam ev eşyası" ürünüdür. (2) Bahse konu GTP yalnızca bilgi amaçlı verilmiş olup bağlayıcı mahiyette değildir. (3) Ürünün TGTC'de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya eşya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Başvurunun temsil niteliği MADDE 5- (1) Başvuru aşamasında sunulan delillerden, Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde yerli üretim dalını temsil niteliğini haiz olduğu anlaşılan yerli üretici Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. tarafından yapılan başvurunun Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca yerli üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda, söz konusu firma bu Tebliğin ilgili bölümlerinde "yerli üretim dalı" olarak anılacaktır. Damping iddiası MADDE 6- (1) Normal değerin tespitinde başvuru konusu ülkelerin geçerli iç piyasa fiyatlarına ulaşılamamıştır. Bu kapsamda, Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükümleri çerçevesinde, normal değerin tespiti için ilk yöntem olarak oluşturulmuş normal değer kullanılmıştır. Bu kapsamda, başvuru konusu ürün için normal değer Türkiye'de benzer malın birim imalat maliyetine satış, genel ve idari giderler ile finansman gideri ve makul bir kârın eklenmesiyle oluşturulmuş ve söz konusu değerin fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir. (2) İhraç fiyatının tespitinde, ilk yöntemde, inceleme dönemi olan 1/1/2024-31/12/2024 dönemi için Bakanlık istatistik veri tabanında yer alan ithalat beyannameleri bazında veriler kullanılarak başvuru konusu ürünün başvuru konusu ülkelerden ithalatında oluşan CIF ağırlıklı ortalama ihraç fiyatı dikkate alınmıştır. Söz konusu ihraç fiyatından, Bakanlık istatistik veri tabanından elde edilen harici navlun ve sigorta bedelleri düşülerek anılan değerin fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir. (3) Bu maddede açıklandığı şekilde ilk yöntem ile tespit edilen normal değer ile Türkiye'ye ihraç fiyatı mümkün olduğu ölçüde aynı ticari aşamada, diğer bir ifadeyle, fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılmış olup her iki ülke menşeli ithalat için hesaplanan damping marjlarının Yönetmeliğin 28 inci maddesinde zikredilen ihmal edilebilir oranın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. (4) İkinci bir yöntem olarak, Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükümleri çerçevesinde, normal değerin tespiti için başvuru konusu ürünün uygun bir üçüncü ülkeye ihracatında temsil niteliği taşıyan karşılaştırılabilir ihraç fiyatı normal değer olarak kabul edilmiştir. Uluslararası Ticaret Merkezi verilerinin kullanıldığı bu hesaplama yönteminde, söz konusu üçüncü ülke, başvuru konusu ürünü üretme kabiliyetleri ve başvuru konusu ülkelerin ihracatındaki yerleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu yöntemle belirlenen normal değerlerin fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir. (5) İkinci yöntemle yapılan hesaplamada ihraç fiyatının tespitinde ise, olan 1/1/2024-31/12/2024 dönemi için Uluslararası Ticaret Merkezi verileri çerçevesinde başvuru konusu ürünün başvuru konusu ülkelerden Türkiye'ye ağırlıklı ortalama ihraç fiyatları dikkate alınmıştır. (6) Bu maddede açıklandığı şekilde ikinci yöntem ile tespit edilen normal değer ile Türkiye'ye ihraç fiyatı mümkün olduğu ölçüde aynı ticari aşamada, diğer bir ifadeyle, fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılmış olup her iki ülke menşeli ithalat için hesaplanan damping marjlarının Yönetmeliğin 28 inci maddesinde zikredilen ihmal edilebilir oranın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Zarar ve nedensellik iddiası MADDE 7- (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde zarar iddiası 1/1/2022-31/12/2024 dönemi için incelenmiştir. (2) ÇHC menşeli başvuru konusu ürün ithalatı 1/1/2022-31/12/2024 döneminde mutlak ve nispi olarak artış göstermiştir. (3) Mısır menşeli başvuru konusu ürün ithalatı 1/1/2022-31/12/2024 döneminde mutlak ve nispi olarak artış göstermiştir. (4) ÇHC menşeli ithalatın, 1/1/2022-31/12/2024 döneminde yerli üretim dalının yurt içi birim satış fiyatlarını kırmadığı ve baskılamadığı, ancak fiyat gelişiminin söz konusu fiyatları kırma ve baskılama yönünde bir eğilim gösterdiği görülmüştür. (5) Mısır menşeli ithalatın birim fiyatının yerli üretim dalının yurt içi birim satış fiyatını 1/1/2022-31/12/2024 döneminde kırdığı ve yine aynı dönemde baskıladığı görülmüştür. (6) ÇHC ve Mısır menşeli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının kârlılığını önemli oranda bastırdığı görülmüştür. (7) Yerli üretim dalı tarafından zarara ilişkin olarak sunulan bilgi, belge ve deliller kullanılarak yapılan değerlendirmede, yerli üretim dalının üretim ve yurt içi satış miktarı, yurt içi satışlardan birim kârlılığı, stok miktarı, stok çevrim hızı, istihdam, kapasite kullanım oranı, ürün nakit akışı ve yurt içi pazar payı gibi temel ekonomik göstergelerinde 1/1/2022-31/12/2024 döneminde bozulmalar yaşandığı tespit edilmiştir. (8) Başvuru aşamasında sunulan deliller ve ithalata ilişkin Bakanlık istatistik veri tabanında yer alan veriler esas alınarak yapılan tespitler ışığında, dampingli olduğu iddia edilen ÇHC ve Mısır menşeli ithalatın yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde maddi zarara yol açtığı değerlendirilmiştir. Karar ve işlemler MADDE 8- (1) Yapılan inceleme sonucunda, damping soruşturması açılabilmesi için yeterli bilgi, belge ve delillerin bulunduğu anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunun kararı ile ÇHC ve Mısır menşeli başvuru konusu ürüne yönelik olarak Yönetmeliğin 20 nci maddesi çerçevesinde bir damping soruşturması açılmasına karar verilmiştir. Piyasa ekonomisi değerlendirmesi MADDE 9- (1) ÇHC'de yerleşik soruşturmaya tabi üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmeliğin ek 1 inci maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu 12 nci maddede belirtilen süreler içinde yeterli deliller ile ispat etmesi durumunda bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmeliğin 5 inci maddesi, aksi takdirde Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümleri uygulanır. Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümlerinin tatbiki halinde adı geçen ülke için piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak Türkiye'nin seçilmesi öngörülür. İlgili taraflara soruşturma açılışının bildirilmesi MADDE 10- (1) Yönetmeliğin 23 üncü maddesi uyarınca, soruşturma konusu malın ihracatçısı, yabancı üreticisi, ithalatçısı, üye çoğunluğu bunlardan oluşan meslek kuruluşları, ihracatçı ülke hükümeti, benzer malın Türkiye'deki üreticisi, üye çoğunluğu benzer malın Türkiye'deki üreticilerinden oluşan meslek kuruluşları ilgili taraflar olarak kabul edilir. Ancak, 12 nci maddede belirtilen süreler içinde soru formlarını cevaplamak veya görüşlerini sunmak suretiyle kendilerini yetkili merciye bildirenler soruşturmada ilgili taraf olarak dikkate alınır. (2) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerde yerleşik bilinen üretici/ihracatçılara, soruşturma konusu ülkelerin Ankara'daki büyükelçilikleri ile başvuruda belirtilen ve Bakanlıkça tespit edilen soruşturma konusu ürünün bilinen ithalatçılarına soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulur. (3) Bildirimde, soruşturma açılış tebliği, başvurunun gizli olmayan özeti ve soru formlarına erişim hususunda bilgiye yer verilir. (4) Bildirim gönderilemeyen veya kendilerine bildirim ulaşmayan diğer ilgili taraflar, soruşturma ile ilgili bilgilere Bakanlığın "https://www.ticaret.gov.tr/ithalat" uzantılı internet sitesinden sırasıyla "Ticaret Politikası Savunma Araçları", "Damping ve Sübvansiyon", "Soruşturmalar" sekmelerini takip ederek soruşturmaya dair ilgili başlıktan erişebilir. Yetkili merci, ilgili tarafların görüş ve cevaplarını sunmaları MADDE 11- (1) Soruşturma, aşağıda iletişim bilgileri yer alan Genel Müdürlük tarafından yürütülür. T. C. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Damping ve Sübvansiyon Dairesi Adres: Söğütözü Mah. Nizami Gencevi Caddesi No:63/1 06530 Çankaya/ANKARA Tel: +90 312 204 75 00 (2) Soruşturmada "Türkiye'de yerleşik firma, kurum ve kuruluşlar", soru formlarına cevapları ile resmî görüşlerini kendilerine ait KEP adreslerinden Bakanlığın aşağıda yer alan KEP adresine gönderir. KEP Adresi: [email protected] (3) Soruşturmada "yurt dışında yerleşik firma, kurum ve kuruluşlar", soru formlarına cevapları ile resmî görüşlerini yazılı olarak, soru formu cevaplarına ve resmî görüşlerine ilişkin ekleri ise yalnızca elektronik ortamda (CD/USB ile) Bakanlığın posta adresine gönderir. Soru formu cevapları, resmî görüşler ve bunların ekleri ayrıca aşağıda yer alan e-posta adresine gönderilir. EBYS e-posta adresi: [email protected] (4) Soruşturma kapsamında yurt dışında yerleşik firma, kurum ya da kuruluşların soru formu cevaplarını bir yasal temsilci vasıtasıyla Bakanlığa iletmeleri durumunda, ilgili firma, kurum ya da kuruluşların anılan yasal temsilci adına resmî bir vekaletname (yetki belgesi) düzenlemesi gerekmektedir. Düzenlenecek vekaletnamenin soru formu cevaplarını ileten yurt dışında yerleşik firma, kurum ya da kuruluşun imza yetkilisi tarafından imzalanmış olması; Türkçe veya İngilizce tercümesinin sunulması, Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine uygun olarak "apostil tasdik şerhi" taşıması, apostil tasdik şerhi bulunmaması halinde o ülkedeki Türk Konsolosluğunun tasdikini içermesi gerekmektedir. (5) Soruşturmaya ilişkin yazılı ve sözlü iletişim Türkçe yapılır. Soru formuna yanıtlar hariç olmak üzere, Türkçe dışında bir dilde sunulan hiçbir bilgi, belge, görüş ve talep dikkate alınmaz. (6) İlgili taraflarca soru formuna verilen cevaplar, soruşturmayla ilgili sunulan diğer bilgi, belge, görüş ve destekleyici deliller aksi belirtilmedikçe yazılı olarak sunulur. Yazılı sunumlarda ilgili tarafların isim ve ünvanı, adres bilgileri, elektronik posta adresi, telefon numaraları belirtilir. "Türkiye'de yerleşik firma, kurum ve kuruluşlardan ilgili taraf olmak isteyenler" tarafından yazılı sunumlarda kendilerine ait KEP adresleri de belirtilir. (7) İlgili taraflar, soru formunda istenilen bilgiler haricinde soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerini, destekleyici deliller ile birlikte Genel Müdürlüğe yazılı olarak 12 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre içinde sunabilir. (8) Soruşturma süresince Yönetmeliğin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde gizlilik kaydıyla verilen her türlü bilgi, belge ve görüşün gizli olmayan bir özeti sunulur. Gizli olmayan özet, esas bilginin makul ölçüde anlaşılmasına olanak sağlayacak ayrıntıda olur. İlgili taraflar, istisnai hallerde bu bilgilerin özetlenemeyecek nitelikte olduklarını belirtebilir. Bu gibi istisnai durumlarda, bilgilerin özetlenemeyecek nitelikte olmasının nedenlerinin belirtilmesi gerekir. Süreler MADDE 12- (1) 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bildirimin gönderildiği bütün ilgili taraflar için soru formunu cevaplama süresi, soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimin gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dâhil 37 gündür. (2) 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasında yer alan bildirimin gönderilemediği ilgili taraflar soru formuna ilişkin cevaplarını ve soruşturma ile ilgili görüşlerini bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren başlayacak 37 günlük süre içinde sunar. (3) Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden ve 10 uncu maddenin birinci fıkrası dışında kalan diğer yerli ve yabancı taraflar görüşlerini bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren soruşturmanın akışını etkilemeyecek şekilde soruşturma süreci içinde sunabilir. İş birliğine gelinmemesi MADDE 13- (1) Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükmü çerçevesinde, ilgili taraflardan birinin verilen süreler dâhilinde ve istenilen biçimde gerekli bilgi ve belgeleri sağlamaması ya da bu bilgi ve belgelere erişimi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması veya yanlış ya da yanıltıcı bilgi vermesi hallerinde söz konusu taraf iş birliğine gelmemiş sayılır. Bu gibi hallerde soruşturma kapsamındaki geçici veya nihai belirlemeler, olumlu ya da olumsuz şekilde, mevcut verilere göre yapılabilir. (2) İlgili tarafların iş birliğine gelmemesi veya kısmen iş birliğine gelmesi halinde bahse konu taraf için soruşturmanın sonucu iş birliğine gelinmesine nazaran daha az avantajlı olabilir. Geçici önlem alınması ve önlemlerin geriye dönük uygulanması MADDE 14- (1) Kanun ve Kararın ilgili hükümleri uyarınca, soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlem geriye dönük olarak uygulanabilir. Soruşturmanın başlangıç tarihi MADDE 15- (1) Soruşturma, bu Tebliğin yayımı tarihinde başlamış kabul edilir. Yürürlük MADDE 16- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür. SE