32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ 2008-32/35; Bankacılıkta altın, gümüş ve platin depo hesabı açılmasına, altın, gümüş ve platin kredisi kullandırılmasına ve kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yurt dışından kıymetli madenler kredisi sağlanmasına ilişkin esas ve usulleri
TÜRK
PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN TEBLİĞ (2008-32/35)
Hazine
Müsteşarlığından: 29.05.2008 tarih ve 26890 sayılı R.G.
Genelgeler 1 2
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, Türk Parası Kıymetini Koruma
Hakkında 32 sayılı Karara göre bankalarca altın, gümüş, platin ve paladyum[1] depo hesabı açılmasına, altın, gümüş ve platin
kredisi kullandırılmasına ve kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından
yurt dışından kıymetli madenler kredisi sağlanmasına ilişkin esas ve usulleri
düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ, 11/8/1989 tarih ve 20249 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32
sayılı Karara istinaden hazırlanmıştır.
Altın, gümüş, platin ve
paladyum[2] depo
hesapları
MADDE
3 - (29.05.2013 tarih ve 28661 sayılı R.G. 2013-32/43 Tebliğ ile değişik)[3]
(1) Bankalar Türkiye'de ve yurt dışında
yerleşik gerçek ve tüzel kişiler adına vadeli veya vadesiz olarak altın, gümüş, platin ve paladyum[4] depo hesabı açabilirler. Bu hesaplar, altın, gümüş, platin ve paladyumun[5] fiziken teslimi, yurtiçi ya da yurtdışı banka
hesaplarından transferi veya bankalarca satış yapılmak suretiyle açılabilir.
(2) Altın, gümüş, platin ve paladyumun[6] yurt içindeki ve yurt dışındaki bankalar nezdinde
bulunan depo hesapları arasında altın için 1000/1000, gümüş, platin ve paladyum için[7] 100/100 saflığa göre elektronik olarak transferi
mümkündür.
Altın, gümüş, platin ve
paladyumun[8] niteliği
MADDE 4 - (1) Altın, gümüş, platin ve paladyum[9] depo hesapları, en az 995/1000 saflıkta altın,
99.9/100 saflıkta gümüş ve 99.95/100 saflıkta platinin teslimi veya bankaca
satışının yapılması suretiyle açılır.
(2) Gerek bir işçilik uygulanarak ziynet veya süs
eşyası haline dönüştürülmüş gerekse içine ilave madde katılarak veya
katılmaksızın alım satımı yapılan veya basılı altın, gümüş, platin ve paladyum[10] üzerinden de hesap açılması mümkündür.
Muhasebeleştirme, faiz ve kâr payına esas tutar (29.05.2013
tarih ve 28661 sayılı R.G. 2013-32/43 Tebliğ ile değişik)[11]
MADDE
5 - (1) Altın, gümüş, platin ve paladyum[12] depo hesapları açıldığı saflığa tekabül eden gram karşılığı
ile muhasebeleştirilir. Müşteriye verilen hesap cüzdanında ve alım satım
belgesinde, depo hesabındaki tutarın, altın için 995/1000 ve 1000/1000, gümüş
ve platin için 100/100 saflığa göre dönüşüm yapılarak belirtilmesi gereklidir.
Faiz veya kâr payı ödemeleri (29.05.2013
tarih ve 28661 sayılı R.G. 2013-32/43 Tebliğ ile değişik)[13]
MADDE
6 - (1) Depo hesapları için
bankalarca tespit edilecek oranlar üzerinden tahakkuk ettirilecek faiz veya kâr
payları, hesaplarda altın, gümüş, platin veya paladyum[14] olarak izlenir. Faiz veya kâr payı ödemeleri altın,
gümüş, platin, paladyum veya bunların[15] ödeme günündeki karşılığı Türk Lirası veya döviz
cinsinden yapılabilir.
Geri ödeme
MADDE 7 - (1) Depo
hesaplarından hesap cüzdanında kayıtlı altın, gümüş, platin veya paladyum
miktarının[16] kısmen veya tamamen mudiye teslimi şeklinde ödeme
yapılabilir. Banka ile mudi arasında varılacak anlaşmaya göre bankalarca altın, gümüş,
platin veya paladyum,[17] ödeme günündeki değeri üzerinden satın alınabilir ve
karşılığında mudiye Türk Lirası veya döviz ödenebilir.
Altın, gümüş, platin kredisi açılması (07.03.2013
tarihli ve 28580 sayılı R.G. ile 2013-32/42 sayılı Tebliğ ile değişik) [18]
MADDE
8 - (1) Bankalar depo hesapları
karşılığı altın, gümüş, platin ile satın aldıkları altın, gümüş veya platinin
teslimi veya karşılığının Türkiye'de yerleşik müşteriye Türk Lirası, yurt
dışında yerleşik müşteriye ise Türk Lirası veya döviz olarak ödenmesi
suretiyle;
a) Kıymetli maden üretimi veya ticareti
ile iştigal eden Türkiye'de veya yurt dışında yerleşik kişilere,
b) (13.07.2019 / 30830 sayılı RG,
2019-32/54 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)[19]
c) Türkiye'de veya yurtdışında yerleşik
kişilere teminat olarak alacakları Türkiye'deki şubelerinde bulundurulan
kıymetli maden depo hesabı ve/veya altına dayalı sermaye piyasası aracı
tutarını geçmemek üzere,
altın, gümüş veya platin kredisi
kullandırabilirler.
(2) Bu kredilerin müşteri adına
açılacak depo hesabına alacak kaydedilmesi mümkündür. Bu hesaplardan hesap
cüzdanında kayıtlı altın, gümüş veya platin miktarının kısmen veya tamamen
müşteriye teslimi şeklinde ödeme yapılabilir.
(3) Banka ile müşteri arasında
varılacak anlaşmaya göre bankalarca altın, gümüş veya platin, ödeme günündeki
değeri üzerinden satın alınabilir ve karşılığında Türkiye'de yerleşik müşteriye
Türk Lirası, yurt dışında yerleşik müşteriye ise Türk Lirası veya döviz
ödenebilir.
(4) Altın, gümüş veya platin kredisi
uygulamasında miktar, bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen usule göre tespit
edilir.
Kredi
hesapları
MADDE 9 - (1) Altın, gümüş veya platin kredisi hesaplarına
bankalarca tespit edilecek oranlar üzerinden tahakkuk ettirilecek faizler,
altın, gümüş veya platin olarak hesaplarda izlenir. Bu kredi hesapları, müşteriler tarafından altın,
gümüş veya platin teslimi suretiyle veya banka ile müşteri arasında varılacak
anlaşmaya göre Türk Lirası veya döviz geri ödemesi yapılarak kapatılabilir.
Fiyat
MADDE 10 - (1) Altın, gümüş, platin veya paladyum[20] alış ve satış fiyatları bankalarca, serbestçe tespit
edilir.
Yurt
dışından kredi alınması
Genelgeler 1
MADDE 11 - (1) Kıymetli maden aracı kuruluşları kendi
mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydı ile kendileri ya da müşterileri
nam ve hesabına yurt dışından altın, gümüş veya platin kredisi alabilirler. Bu
krediler fiziken yurda sokulmaksızın döviz veya Türk Lirasına çevrilerek de
kullanılabilir.
(2) Söz konusu krediler yoluyla yurda sokulan
işlenmemiş kıymetli madenlerin üç iş günü içinde Borsa İstanbul A.Ş.'ye[21] teslimi ve Borsa Yönetim Kurulu'nun belirleyeceği
piyasalarda işlem görmesi zorunludur.
(3) Kredilere ilişkin geri ödemeler, işlenmiş veya
işlenmemiş kıymetli madenin teslimi, döviz veya Türk Lirası olarak yapılabilir.
Yürürlükten
kaldırılan mevzuat
MADDE 12 - (1) 16/5/2000 tarih ve 24051 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan 2000-32/25
sayılı Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 13 - (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı[22] yürütür.
[1] "bankalarca altın, gümüş ve platin" ibaresi "bankalarca altın, gümüş, platin ve paladyum" olarak
28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ ile değiştirilmiştir.
[2] "gümüş ve platin" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyum" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[3][3] Mülga; MADDE 3 - (1) Bankalar Türkiye'de ve
yurt dışında yerleşik gerçek ve tüzel kişiler adına vadeli veya vadesiz olarak
altın, gümüş ve platin depo hesabı açabilirler. Bu hesaplar, altın gümüş ve
platinin fiziken teslimi karşılığında veya bankalarca satış yapılmak suretiyle
açılabilir.
[4] "gümüş ve platin" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyum" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[5] "gümüş ve platinin" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyumun" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[6] "gümüş ve platinin" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyumun" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[7] "gümüş ve platin için" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyum için" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74
Tebliğ ile değiştirilmiştir.
[8] "gümüş ve platinin" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyumun" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[9] "gümüş ve platin" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyum" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[10] "altın, gümüş ve platin" ibaresi "altın,
gümüş, platin ve paladyum" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74
Tebliğ ile değiştirilmiştir.
[11] Mülga; Muhasebeleştirme ve faize esas tutar
MADDE 5 - (1) Altın,
gümüş ve platin depo hesaplarının açıldığı saflığa tekabül eden gram karşılığı
ile muhasebeleştirilmesi, ancak müşteriye verilen hesap cüzdanında ve alım
satım belgesinde, depo hesabındaki faize esas tutarın, altın için 1000/1000,
gümüş ve platin için 100/100 saflığa göre dönüşüm yapılarak belirtilmesi
gereklidir.
[12] "gümüş ve platin" ibaresi "gümüş,
platin ve paladyum" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[13] Mülga; Faiz ödemeleri
MADDE 6 - (1) Depo
hesapları için bankalarca tespit edilecek oranlar üzerinden tahakkuk
ettirilecek faizler, hesaplarda altın, gümüş veya platin olarak izlenir. Faiz
ödemeleri altın, gümüş, platin veya bunların ödeme günündeki karşılığı Türk
Lirası veya döviz cinsinden yapılabilir.
[14] "gümüş veya platin" ibaresi "gümüş,
platin veya paladyum" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[15] "platin veya bunların" ibaresi "platin,
paladyum veya bunların" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74
Tebliğ ile değiştirilmiştir.
[16] "gümüş veya platin miktarının" ibaresi "gümüş,
platin veya paladyum miktarının" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G.
32/74 Tebliğ ile değiştirilmiştir.
[17] "altın, gümüş veya platin," ibaresi "altın,
gümüş, platin veya paladyum," olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G.
32/74 Tebliğ ile değiştirilmiştir.
[18] Mülga; Altın, gümüş ve platin kredisi açılması (24.07.2009 tarih ve 27298 sayılı R.G. 2009-32/38 Tebliğ
ile değişik)
MADDE 8 - (1) Bankalar depo hesapları karşılığı
altın, gümüş veya platin ile satın aldıkları altın, gümüş veya platinin teslimi
veya karşılığının Türkiye'de yerleşik müşteriye Türk Lirası, yurt dışında
yerleşik müşteriye ise Türk Lirası veya döviz olarak ödenmesi suretiyle,
kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden müşterilerine bankacılık
mevzuatı dahilinde altın, gümüş veya platin
kredisi kullandırabilirler. Bu kredilerin müşteri adına açılacak depo
hesabına alacak kaydedilmesi mümkündür. Bu hesaplardan hesap cüzdanında kayıtlı
altın, gümüş veya platin miktarının kısmen veya tamamen müşteriye teslimi
şeklinde ödeme yapılabilir. Banka ile müşteri arasında varılacak anlaşmaya göre
bankalarca altın, gümüş veya platin, ödeme günündeki değeri üzerinden satın
alınabilir ve karşılığında Türkiye'de yerleşik müşteriye Türk Lirası, yurt
dışında yerleşik müşteriye ise Türk Lirası veya döviz ödenebilir. Altın, gümüş
veya platin kredisi uygulamasında miktar, bu Tebliğ'in 5 inci maddesinde
belirtilen usule göre tespit edilir.
Altın, gümüş ve platin kredisi açılması
MADDE 8 - (1) Bankalar
depo hesapları karşılığı altın, gümüş veya platin ile satın aldıkları altın,
gümüş veya platinin teslimi suretiyle, yurtiçinde veya yurtdışında yerleşik
gerçek veya tüzel kişi müşterilerine bankacılık mevzuatı dahilinde altın, gümüş
veya platin kredisi kullandırabilirler. Altın, gümüş veya platin kredisi
uygulamasında miktar, bu Tebliğ'in 5 inci maddesinde belirtilen usule göre
tespit edilir.
[19] MÜLGA:
Türkiye'de veya yurt dışında yerleşik kişilere tutarı en az 5 milyon ABD Doları
ve ortalama vadesi bir yılın üzerinde olmak üzere,
[20] "gümüş veya platin" ibaresi "gümüş,
platin veya paladyum" olarak 28.03.2025 / 32855 sayılı R.G. 32/74 Tebliğ
ile değiştirilmiştir.
[21] 07.09.2018
tarihli ve 30528 RG ile "İstanbul Altın Borsası'na" ibaresi "Borsa İstanbul
A.Ş.'ye" olarak değiştirilmiştir.
[22] 07.09.2018
tarihli ve 30528 RG ile "Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan" ibaresi
"Hazine ve Maliye Bakanı" olarak değiştirilmiştir.