Davranış ve Dürüstlük İlkeleri (2001-02) (Mülga)

T.C. BAŞBAKANLIK GUMRUK MUSTEŞARLIGI Personel Dairesi Başkanlığı SAYI : B.02.1.GÜM.O.71.00.07 KONU: 2010/2 Sayılı Genelge ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. GENELGE 2001 / 02 GÜMRÜK PERSONELİ DAVRANIŞ VE DÜRÜSTLÜK İLKELERİ GENELGESİ 1. Amaç, Kapsam ve Konu Davranış ve dürüstlük ilkeleri; Gümrük Müsteşarlığının merkez ve taşra teşkilatında görevli her kademe ve kadrodaki personelin yürüttüğü hizmetlerde, görevi ihmal ve suistimalleri ile mücadele etmek, kamu yararını gözeten, etkin, verimli ve şeffaf bir yönetimi gerçekleştirmek amacıyla hazırlanmıştır. Gümrük personelinin uyması gereken davranış ve dürüstlük ilkeleriyle; gümrük idaresinde ortak bir dürüstlük anlayışı oluşturmak, geliştirmek ve bu ilkelerin ihlal edilmesini önlemek hedeflenmiştir. Bu bağlamda, tüm personelin kamu hizmetindeki aşağıdaki temel değerleri benimsemesi esastır. - Hukukun üstünlüğü ilkesine bağlılık, - Doğruluk ve dürüstlüğün kişisel çıkarların üzerinde oluşu, - Aldığımız tüm kararlarda ve tüm hareketlerimizde sorumluluk ve açıklık, - Resmi görevlerimizi yerine getirmede politik tarafsızlık, - Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde tarafsızlık - Halka hizmette özveri ve çalışkanlık. Bu Genelge aşağıdaki konuları içerir: 1. Genel İlke ve Kurallar 2. Kanunlara ve Dürüstlük İlkelerine Uyum 3. Halkla İlişkiler 4. Resmi Kimliğin Açıklanması 5. Kılık Kıyafet Konusundaki Kurallar 6. Gümrük veya Gümrük Personeli Hakkındaki Şikayetler 7. Hediye, Davet ve İndirimler 8. Rüşvet Teklif Edildiğinde Yapılacaklar 9. Gümrükle Muhatap Olan Kişilerle Şahsi İlişkiler 10. Menkul Kıymetlerin Elde Bulundurulması ve Yatırımlar 11. Parasal İlişkilerde Bulunmama İlkesi 12. Gizli Bilgiler 13. Siyasi Nitelikli Faaliyetler 14. Resmi Araç-Gereçlerin Kullanılması 15. Çalışma Ortamı 16. Uygulamaya İlişkin Hükümler 2. Genel İlke ve Kurallar Gümrük Müsteşarlığının merkez ve taşra teşkilatında görevli her kademe ve kadrodaki personel görevini yerine getirirken, meslekdaşları ve gümrük idareleri ile muhatap olan kişilerle ilişkilerinde davranış ve dürüstlük ilkelerine uymakla sorumludur. Tüm çalışanlar davranış ve dürüstlük ilkelerine uygun davranmak konusunda eşit sorumluluğa sahiptirler. Davranış ve dürüstlük ilkelerine uyulması kamu yararı ve kamuoyunun güvenini sağlamak açısından önem taşır. Gümrük personeli, görevlerini yerine getirirken, adalet, tarafsızlık, dürüstlük, sorumluluk, şeffaflık ve profesyonellik değerlerini esas alır ve bu değerlerin gelişmesi yolunda gayret eder. Tüm personel, davranış ve dürüstlük ilkelerine uygun olarak hareket etmenin kişisel sorumlulukları olduğunun bilinci ile; a) Görevini, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, kanunlara ve uluslararası yükümlülüklere sadakatle bağlı olarak yürütmek,b) Görevini, dikkat ve itina ile tam ve zamanında yerine getirmek,c) Görevi ile ilgili kanun, yönetmelik, karar ve talimatları doğru bir şekilde uygulamak,d) Görevini yerine getirirken dil, ırk, renk, din, mezhep, cinsiyet, özürlü, siyasi düşünce, felsefi inanç, etnik ya da sosyal köken ayrımcılığı yapmamak, e) Görevi ile ilgili konularda yeterli mesleki bilgiye sahip olmak,f) Görevi sırasında edindiği resmi veya gizli bilgilerden haksız olarak faydalanmamak ve faydalandırmamak,g) Kamu kaynaklarını özel işlerinde kullanmamak ve bunların kullanılmasında ve korunmasında gereken tasarruf ve özeni göstermek,h) Personel arası ilişkilerde ve gümrük idaresiyle muhatap olan kişilerle ilişkilerde nezaket ve saygı kurallarına uygun davranmak, haklarını ve ödevlerini bilmek,i) Davranış ve dürüstlük ilkelerini ve bunlara uyulmadığı takdirde olası sonuçlarını anlamak ve bilmek,j) Gümrük Müsteşarlığının statü ve itibarını koruyacak ve yükseltecek şekilde, gümrük personeli olmasının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduğunu gösterecek şekilde davranmakzorundadırlar. 3. Kanunlara ve Dürüstlük ilkelerine Uyum Tüm gümrük personeli kanunlara uymak zorundadırlar. Kanunların ihlalinden doğan suçların gümrük personeli tarafından işlenmesi halinde, bunların hem cezai sorumluluk hem de idarenin itibarının zedelenmesi açısından çok daha ağır sonuçlar doğurduğu bilinmelidir. Kaçakçılık ve rüşvet gibi görevlerinden kaynaklanan suçları işleyen gümrük personelinin, diğer devlet memurlarından daha ağır bir şekilde cezalandırıldığı unutulmamalıdır. Bu suçları işleyen gümrük personeli cezai soruşturmaların yanı sıra disiplin soruşturmalarına da tabi tutulurlar ve cezai müeyyidelerinden bağımsız olarak disiplin cezaları alırlar. Bu nedenle; gümrük personeli, uymak ve uygulamak zorunda olduğu mevzuata aykırı eylemlerinde, ilgili kanun hükümleri çerçevesinde disiplin ve/veya cezai soruşturmalara tabi tutulacağını bilerek, kanunlara uyum konusunda daha hassas davranmalıdır. Memurlar kendilerinden davranış ve dürüstlük ilkelerine aykırı, hilekar ve yasa dışı bir şekilde davranılması beklenildiği kanaatine varırlarsa, bu durumu üst amirine rapor ederler. Dürüstlük ve yasal standartlara uymak tüm gümrük personelinin yükümlülüğüdür. Ancak, bir üst amir ya da iş arkadaşı tarafından yönlendirilse bile, hiçbir gümrük personeli, hiçbir zaman dürüst olmayan yıkıcı ya da yasal olmayan davranışlarda bulunmamalı; başkalarını da uygunsuz davranmaya yöneltmemelidir. Bu davranış ve dürüstlük ilkelerinin, personelin içinde bulunulduğu özel koşullara hitap etmeyeceği zamanlar olabilir. Bu durumda, tüm gümrük personelinin toplumsal, gümrük idaresi ve kişisel bakış açıları çerçevesinde aşağıdaki soruları ele alması gerekir: - Toplumsal Bakış Açısı Davranış yasal mı? Yasalsa dürüstlüğe de uygun mu? Bu davranışla kimsenin yaşamı, sağlığı ya da güvenliği riske atılıyor mu? Medyaya yansıması halinde bu davranış başkalarınca nasıl değerlendirilir? - Gümrük İdaresi Bakış Açısı Davranış, Gümrük İdaresi politikasına uygun ve tutarlı mı? Bu konuda harekete geçmeden önce, bir üstüme danışmalı mıyım? Üstlerim ya da iş arkadaşlarım da aynı şekilde davranır mı? - Kişisel Bakış Açısı Davranış, benim kişisel davranış ve dürüstlük standartlarıma uygun mu? Bu davranışı yaparken kendimi rahat hissediyor muyum? Başkalarının bunu haber alması durumunda ismim lekelenir mi? 4. Halkla İlişkiler Gümrük İdaresi, amacı topluma hizmet olan kamu idaresinin bir parçasıdır. Personel muhataplarına saygıyla, nezaketle, makul ve mantıklı bir şekilde yaklaşmalı, görevine yakışır ve eşit bir şekilde davranmalıdır. Nezaket, muhataplara verilen ilk intibadır. Kanunların uygulanması ve zor şartlar altında çalışılıyor olması, personelin muhataplarına asık yüzlü ve kötü davranmasını gerektirmez. Aksine, nazik ve yardımsever bir tavır, çoğu zaman bir çok şeyin daha kolay ve kısa sürede halledilmesini sağlar. Personel, gümrük idaresi ile muhatap olan kişilerle ilgilenirken kendisine yöneltilen hiçbir talep ve soruyu duymazlıktan gelmemeli, ters veya saldırgan bir tutum takınmamalı ve her ne şart altında olursa olsun kötü bir dil kullanmamalıdır. Tüm gümrük personeli muhataplarına iyi niyetle yaklaşmalıdır. Personel, resmi sıfatıyla muhataplar ile ilgilenirken ilgili yönetmelik, genelge ve usullerin karşılarındakiler tarafından kolay anlaşılabilmesini sağlayıcı gerekli iyi niyeti göstererek iletişimde bulunmalıdır. Tüm gümrük personeli muhataplarıyla ilişkilerinde mutlaka tarafsız olmalı ve böyle görünmelidir. Gümrükle muhatap olan kişilerden bedava hizmet kabul etmek, özel kuruluşlardan promosyon hediyeleri almak, özel bir gün olmamasına rağmen özel kuruluşlar tarafından düzenlenen eğlence faaliyetlerine katılmak gibi durumlar, bir tarafın diğeri karşısında kayrıldığı tenkitlerine yol açabileceğinden bunlardan kesinlikle kaçınılması gereklidir. Gümrük idaresi ile muhatap olan kişiler de, gümrükçe uygulanan davranış ve dürüstlük ilkelerini anlamalı ve talepleri ile davranış ve tutumlarının personelin bu kuralları ihlal etmesine yol açmamasına dikkat etmelidirler. 5. Resmi Kimliğin Açıklanması Gümrükte işlem yapan bütün kişiler, gümrük personelinden kiminle muhatap olduğunu bilme hakkına sahiptir. Personele, görevlerini yerine getirirken tanınmalarını kolaylaştırmak amacıyla tek tip "Gümrük Müsteşarlığı Kimlik Belgesi" verilir. Personel, görevi esnasında ve görevi ile ilgili olarak temasta bulunduğu her şahsa, soruşturma veya gizli görev gibi kimliğin açıklanmasının görevden beklenilen sonucun alınmasını tehlikeye düşürebileceği durumlar hariç olmak kaydıyla kimliğini açıklamalı, yazışmalarda veya telefon ya da yüz yüze görüşmelerde kimliğini uygun bir biçimde belirtmelidir. 6. Kılık Kıyafet Konusundaki Kurallar Personelin görünümü, toplumun gümrük ve gümrük personeline ilişkin edindiği izlenimler üzerinde etkili olmaktadır. Bu nedenle tüm personelin görünümü ve kılık kıyafeti, ciddi bir izlenim vermeli, yapılan göreve uygun, temiz ve düzgün olmalıdır. Özellikle üniforma giymek zorunda olan personelin, bu konuda çıkarılmış olan talimatlara uymaya itina göstermeleri ve taşıdıkları üniformanın gümrük idaresinin görüntüsünü zedelemeyecek biçimde temiz ve düzgün olmasına dikkat etmeleri gerekir. 7. Gümrük veya Gümrük Personeli Hakkındaki Şikayetler Öncelikle tüm toplumun ve gümrük idaresi ile muhatap olan kişilerin, gümrük personelinin dürüstlüğüne inanmaları önemlidir. Bu inancın korunması için, konusu gümrük idareleri, işlemleri veya personeli olan şikayetler etkin ve tarafsız olarak hızla değerlendirilmeli ve sonuçlandırılmalıdır. Bu yöndeki yazılı veya sözlü şikayetler; şikayet konusu personel veya şikayet konusu işlemi gerçekleştiren personel atlanarak ve ilgili gümrük idare amirinden başlanarak silsile yoluyla yapılır. Yazılı şikayetler; konuyu en iyi ifade edecek şekilde yazılmış bulunan ve ilgili kanun hükümleri çerçevesinde şikayetçinin adını ve soyadını, imzasını, adresini ve tarihi içeren bir dilekçe ile yapılır. Sözlü olarak yapılan şikayetler, şikayeti yapanın istemi halinde yapıldıkları anda şikayetçi ile şikayeti kabul eden idare amiri tarafından birlikte imzalanan bir tutanakla tespit olunur ve tutanağın bir nüshası şikayetçiye verilir. İdare amiri de şikayetin tutanağa geçirilmesini isteyebilir. Şikayetçi, tutanak düzenlenmesinden kaçınırsa şikayet yapılmamış sayılır. Şikayetlere ayrılmış telefon hattına yapılan şikayetlerin ise, yazılı olarak yapılan şikayetlerde bulunması gereken unsurları ihtiva etmesi gerekir. Gümrük personelinin kendi idaresi veya gümrüğün diğer çalışanları hakkındaki şikayetleri; ancak, şikayetin, sahibinin adını ve soyadını, imzasını, adresini ve tarihi içeren bir dilekçe ile yapılması halinde değerlendirilir. Gümrük personeli tarafından, kurumun hiyerarşik yapısı içindeki birimlere yapılmaksızın, doğrudan basın kuruluşlarına gönderilen şikayet mektuplarının sonuç almada etkili olmadığı gözden kaçırılmamalıdır. Asılsız ihbar ve şikayetlerin kurumu zedeleyici ve itibarına gölge düşürücü sonuçlar doğurduğu unutulmamalıdır. 8. Hediye, Davet ve İndirimler Gümrük Personelinin, doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemesi ve görevi sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye kabul etmesi yasaktır. Gümrük personelinin gümrük yükümlüsü olan kişilerle menfaat ilişkilerine girmesinin, anılan kişilerin gümrük işlemlerinde ayrıcalıklı veya öncelikli bir konum kazanacakları izlenimine neden olabileceği hususu dikkate alınmalıdır. Hediyenin değer ve fiyatı çok düşük olsa ve menfaat sağlama amacı ile olmasa bile hediye almaktan özenle kaçınılmalıdır. Personel, uluslararası protokol ve nezaket kaideleri uyarınca veya diğer herhangi bir sebeple, yabancı devletlerden, milletlerarası kuruluşlardan, sair milletlerarası hukuk tüzel kişiliklerinden, Türk uyruğunda olmayan herhangi bir özel veya tüzelkişi veya kuruluştan; alındıkları tarihteki değeri on aylık net asgari ücret toplamını aşan hediye veya hibe niteliğindeki eşyayı, aldığı tarihten itibaren bir ay içinde kurumuna teslim etmek zorundadır. Alınan yasal ücret, ikramiye, yolluk ve mesailer ile edinilmesi mümkün olmayan, kanuna veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilemeyen mallar veya ilgilinin sosyal yaşantısı bakımından geliriyle uygun olduğu kabul edilemeyecek harcamalar şeklinde ortaya çıkan artışlar, alınan yasal ücretle bağdaşmayan bir hayat standardı sürdürülmesi, haksız ve kaynağı yasal olmayan kazanç ve mal edinme sayılır. Firmalar, gümrük personelinin tamamına veya büyük bir kısmına hizmetleri veya eşyaları üzerinden indirim teklif ettiklerinde, İdarenin merkez ya da taşradaki en yüksek amiri teklifin özellikle personelinin tamamına yapılmış olması şartıyla teklifleri kabul edebilir. Bununla birlikte, sağlanan menfaatlerin, gümrüğün aldığı bir kararda veya gümrükle yapılan veya yapılacak bir sözleşmenin sonucu hakkında etkili olduğunun ileri sürülmesinden kaçınılmalıdır. Gümrüğün resmi olarak görüştüğü firmalarla belirtilen hassas koşullarda indirim görüşmeleri yapılmaması esas olmalıdır. Gümrük personeli, karşılık verebilmek için resmi görevinin gereklilikleri dışına çıkmak zorunda kalmayacağı ve toplumsal nezaket kuralları çerçevesinde mütevazı ölçülerdeki içecek ve yiyecek ikramlarını, süreklilik kazanmaması kaydıyla kabul edebilir. Satın almalardan sorumlu personel, bu konuda özellikle hakkaniyetten uzak uygulamalarla suçlanmamaya dikkat etmelidir. Hiçbir zaman mevcut veya muhtemel tarafların hediyelerini ve davetlerini kabul etmemelidir. Aynı şekilde , gümrük personeli, başkalarına vermek amacıyla gümrükle ilişkisi olan kurumlara hediye vermeye zorlamamalıdır. Kendi gelirleriyle aldığı hediyeler de yukarıda belirtilen ilkelere uygun olmalıdır. 9. Rüşvet ve Rüşvet Teklif Edildiğinde Yapılacaklar Gümrük personelinin görevinin stratejik önemi nedeniyle rüşvet teklifleri ile karşılaşması olasıdır. Rüşvet teklifi ile amaçlananın, genellikle yapılması istenilen yolsuzluğun görmezden gelinmesini sağlamak olduğu dikkate alındığında; gümrük personelinin bu yöndeki teklifleri kabul etmesinin, genel ekonomik yapı ve toplum sağlığı üzerinde derin yaralara neden olabileceği açıktır. Bu nedenle tüm personel; eylemin suç olmasından öte, kendisinin ve aile bireylerinin de toplumun bir parçası olduğunun bilincinde olarak, bireysel ve toplumsal sorumluluk anlayışı çerçevesinde, her türlü rüşvet teklifini reddetmelidir. Personelin, rüşvet karşılığında özel bir muamele veya lehte tedbirlerden faydalanmaya teşebbüs edilen durumlarla karşılaşması halinde sakin olması, dikkatli düşünmesi ve kendini korumak için aşağıdaki adımları takip etmesi önerilir. 1. Adım: Teklifte bulunanın kimliğini ve rüşvet sebebini tespit edin - Teklifte bulunanın kimliğini alın veya en azından yeteri kadar ayrıntıyı aklınızda tutun. Böylece, eğer daha sonra bir kimlik araştırması yapılırsa bu kişiyi tespit edebilirsiniz. - Rüşvet teklifinin sebebini öğrenirseniz, daha sonra yapılacak soruşturmalarda delil teşkil eder. 2. Adım: Rüşveti reddedin - İdare amirinize ve Savcılığa bildirmeden önce delil olarak rüşveti kabul etmeye gerek yoktur. Bu yüzden rüşveti reddedin. - Konuyla ilgili uzun konuşma ve tartışmalardan kaçının. Yalnız sakin olun, kısa, öz ve makul konuşun. - Eğer rüşvet size, reddedemeyeceğiniz bir şekilde zorla verilirse, örneğin söz konusu şahıs rüşveti size bırakıp hemen kaçarsa, verilen şeyi alıkoymak zorunda kalabilirsiniz. Ancak paraya veya hediyeye veya ambalajına mümkün olduğu kadar dokunmamaya çalışın. Böyle bir durumla karşılaştığınızda, bırakılan şeyi ve bunun bırakılma şeklini tutanağa bağlayarak diğer adımları takip edin. 3. Adım: Mümkünse şahitler bulun - Mesela birlikte çalıştığınız iş arkadaşlarınız gibi şahitlere yaklaşın. Rüşvet teklif edildiğini, teklifte bulunan şahsın da önünde onlara söyleyin. 4. Adım: İşlemi belirleyin ve belgeleyin - Her türlü rüşvet girişimine neden oluşturan işlemi belirleyin ve belgelerini kendinizde de tutun. - Hakkınızda daha sonra oluşabilecek, rüşveti almaya niyet edenin veya isteyenin en başta siz olduğunuz yönündeki muhtemel iddialara karşı korunun. 5. Adım: İdare amiriniz kanalıyla veya doğrudan Savcılığa bildirin - Rüşvet tekliflerini İdare amiriniz kanalıyla veya doğrudan Savcılığa bildiriminiz, karşı iddiaları önlemek amacıyla mümkün olan en kısa süre içinde gerçekleştirilmelidir. - İşinize, özellikle de rüşvet girişiminde bulunulan durumla ilgili işinize normal ve usulüne uygun şekilde devam edin. 10. Gümrükle Muhatap Olan Kişilerle Şahsi İlişkiler Bir personel, özel yaşamda gümrükle muhatap olan kişilerle müşterek faaliyetlere katıldığı bir şahısla ilgili işlem veya bir karar aldırdığında, çıkar anlaşmazlığı ve çatışması söz konusu olabilir. Bu durum ise yolsuzluğa ve diğer kötü davranışlara yol açabilir ve dolayısıyla bir bütün olarak İdarenin çıkarlarını ve itibarını etkileyebilir. Bu nedenle gümrük personeli, gümrük idaresiyle muhatap olan kişilerle ilişkilerinde gereken hassasiyet ve özeni gösterir ve görevinin ifasında taraf tutmakla suçlanmamaya dikkat etmelidir. Gümrük personeli kendi görev alanına giren konularda menfaat karşılığında üçüncü kişileri yönlendirmekten kaçınmalıdır. 11. Menkul Kıymetlerin Elde Bulundurulması ve Yatırımlar Gümrük personeli, yasal birikimlerini mevzuat çerçevesinde dilediği gibi değerlendirmekte serbesttir. Ancak, mali kaynaklarını aşan yatırım riskleri almaktan da kaçınmalıdır. Bununla birlikte, ortaklık hakkı içeren yatırımlar ve plasmanlarının kıymet ve getirisini etkileyecek bir resmi karara doğrudan veya dolaylı olarak katılamaz. Aynı zamanda, görevinin ifasında elde ettiği bilgileri kendi yararına veya üçüncü kişiler yararına kullanamaz. Gümrük personeli, Türk Ticaret Kanununa göre tacir veya esnaf sayılmasını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde ticari mümessil veya ticari vekillik dahil olmak üzere herhangi bir görev alamaz, komandit şirkette komandite ortak, kollektif şirketlerde ortak olamaz. Eşi ile velayeti veya vesayeti altında olan çocukları yasaklanan faaliyetlerde bulunan personel, bu durumu Müsteşarlığa bildirmekle yükümlüdür. Gümrük personelinin, komandit şirkete komanditer, limited ve anonim şirketlere kanuni temsilci sıfatına haiz olmaksızın ve yönetim, denetim kurulları üyeliği veya diğer başka bir görev almaksızın ortak olabilmesi yasak kapsamı dışında kalmaktadır. 12. Parasal İlişkilerde Bulunmama İlkesi Gümrük personeli doğrudan doğruya veya aracı eliyle iş sahiplerinden, gümrük idaresi ile muhatap olanlardan borç para isteyemez veya alamaz. Amirler, maiyetindeki personelden borç alamaz. Personelin de, kendi aralarında özel nitelikli mali işlemler yapmamaları tavsiye edilir. 13. Gizli Bilgiler Gümrük personeli, gerek elektronik ve normal şekillerde gümrük beyanlarından elde ettiği gerekse gümrük işlemlerinin uygulanması veya denetlenmesi neticesinde öğrendiği gizli nitelikteki bilgileri, bu bilgileri veren veya bu bilgiler ile doğrudan ilgili bulunan kişi veya yetkili makamın izni olmaksızın açıklayamaz. Şu kadar ki, verilerin korunmasına ilişkin yasal hükümler veya yargı kararlarının gereği olarak söz konusu bilgilerin ilgili mercilere verilmesi bu hükmün dışındadır. Gümrük personeli, görevi dolayısıyla gümrük yükümlüsünün kendisine ve gümrük yükümlüsüyle ilgili olanların şahıslarına, işlem ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, mal varlıklarına, mesleklerine ilişkin olarak öğrendiği sırları ve gizli kalması gereken diğer hususları açıklayamaz ve bunları kendisinin veya üçüncü kişilerin yararına kullanamaz. Bu yasak gümrük personelinin herhangi bir nedenle görevinden ayrılmasından sonra da devam eder. Bu konudaki suiistimaller özellikle; - Bilgilerin ifşası, - Şahsi amaçlarla bilgilerin açıklanması, - Bir kişiden bazı menfaatler elde etmek amacıyla bir dosyada yer alan bilgilerin kullanılması, - Resmi belgelerin alınması, değiştirilmesi ve imhası, şeklinde ortaya çıkabilmekte olup; bunlar adli ve/veya disiplin soruşturmalarına yol açarlar. Gümrük personeli, yetkili merciler dışındaki kişi veya kuruluşlara, bu bilgilere dayanarak yorum, tavsiye veya telkinlerde de bulunamaz. 14. Siyasi ve Benzeri Nitelikli Faaliyetler Gümrük personeli, tarafsızlık ilkesinin de gereği olarak hiçbir şekilde siyasi veya ideolojik amaçlı beyan ve eylemlerde bulunamaz ve siyasi partilere üye olamaz. Keza; gümrük idaresinin genel politika ve uygulamaları hakkında da basına ve kamuoyuna yönelik yetkisiz açıklama ve yorumlarda bulunamazlar. Gümrük personeli özellikle; - İlgilinin tespit etmek ve uygulamakla sorumlu olduğu idarenin programları ve siyaset hakkında gözlemlerden,- Resmi olarak açıklanabilecek olan şahsi fikir ve beyanlardan,- Gümrük idaresine karşı faaliyetlerini ciddi şekilde bozabilecek saldırılardan,- Resmi temsil görevleri çerçevesinde idarenin politikası hakkında eleştirilerden,- Siyasi görüşleri nedeniyle meslektaşlarına karşı saldırılardankaçınmalıdır. Tüm personelin dileklerine, şikayetlerine ve sorunlarına kurum içinde çözüm araması esastır. Başka kurum ve kuruluşlara veya kişilere dilekler, şikayetler ve sorunlar aktarılmamalıdır ve bunlardan aracı olmaları talep edilmemelidir. Aksine davranışlar, Gümrük Müsteşarlığının ilkelerini uygulanamaz hale getirmektedir. 15. Resmi Araç-Gereçlerin Kullanılması Gümrük personeli, devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşya ile ekonomik değeri olan her türlü kıymeti, etkin bir şekilde ve sadece resmi amaçlar ile izin verilmiş faaliyetler için titiz ve itinalı bir şekilde kullanmalıdır. Bunların personel tarafından kişisel amaçlar için kullanımı yasaktır. Bütün personel, sorumluluklarına verilmiş bulunan resmi belge, şifre, araç, gereç ve benzeri eşya ile ekonomik değeri olan her türlü kıymetin güvenliğini sağlamak yolunda gerekli tedbirleri alır ve görevinin sona ermesi halinde bunları iade eder. 16. Çalışma Ortamı Gümrük Müsteşarlığı, idarenin ve personelinin hedeflemiş oldukları amaçlara ulaşılması yolunda personeline iyi bir çalışma ortamının sağlanmasına gayret eder. Gümrük Müsteşarlığı; ırk, renk, din, etnik köken, cinsiyet, yaş, özürlülük, cinsel tercih, medeni hal, veya herhangi bir başka faktöre dayalı yasadışı ayrımcılıktan arınmış bir çalışma ortamı sunmaya kararlıdır. Tüm gümrük personelinin sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamına kavuşturulması her şeyden önemlidir. Bu yüzden Gümrük Müsteşarlığı sindirici ya da rahatsız edici bir çalışma ortamı yaratan davranışları hoş görmez. Bu bağlamda, tacizin her türlüsü yasaktır. Gümrük Müsteşarlığında tüm çalışanların mahremiyetine büyük önem gösterilir. Tüm gümrük personeli için yalnızca işle ilgili ve yasalar gereğince talimatlandırılan dosyalar tutulmakta ve saklanmaktadır. Bu dosyalara erişim sadece, yasal yetkisi ve sorumluluğu bulunanlarla sınırlıdır. Tüm gümrük personeli için referans ya da teyid istendiğinde yalnızca işe giriş ve ayrılış tarihleriyle çalışılan görev (ler)i bildirilebilir. Tüm gümrük personeli, iş arkadaşlarıyla ilgili kişisel bilgilere özen ve saygı gösterilmesini sağlamak için gerekli itinayı göstermek zorundadır. Çalışanın özel yaşamına saygı esastır.. İyi bir çalışma ortamı; - Adil, tarafsız ve ayrımcılıktan arınmış, - Şeffaflık ilkesine uygun, - Güvenli, sağlıklı ve teşvik edici, - Alkol ve keyif verici maddeler kullanımını engelleyici, - Kişisel farklılıklara saygılı, - Çalışanın özel yaşamına saygılı, - Personelin kendilerini geliştirmelerine imkan sağlayıcı, - Karar alma sürecine personelin katılımını sağlayıcı olma şartlarını içerir. 17. Uygulamaya İlişkin Hükümler Gümrük personeli davranış ve dürüstlük ilkelerinin uygulanmasında karşılaşılacak tereddütleri yorumlamaya ve gidermeye Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir. Gümrük personelinden, davranış ve dürüstlük ilkelerine aykırı davranışları görülenler hakkında ilgili mevzuat hükümleri uyarınca -disiplin ve/veya cezai- soruşturma ve işlem yapılır. Bu davranış ve dürüstlük ilkelerine uyum gösterilmesi Gümrük Müsteşarlığınca titizlikle takip edilecektir. Tüm personelin atama, tayin ve görevde yükselmelerinde bu ilkelere riayet edilmesi büyük önem taşır.