İhracat Genel Müdürlüğü (Dış Ticaret Müsteşarlığı)-Dahilde İşleme Rejimi uygulaması hakkında genelge (Mülga) (2001-2)
DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE
(2001/2)
Tasarruflu Yazılar 1 2
2005-3
Genelge ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
1- Bu
Genelgede geçen kısaltmalardan;
- DİR: Dahilde İşleme
Rejimini,
- DİİB: Dahilde İşleme İzin Belgesini,
- İTB: İhracatı Teşvik Belgesini,
- GB: Gümrük beyannamesi ve özel faturayı,
- GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,
- İBGS: İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğini,
- AT:
Avrupa Topluluğu'nu,
- STA: Serbest Ticaret Anlaşmasını,
-
TEV: Telafi Edici Vergiyi,
- TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nı,
- TŞF: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'yi
- TMO: Toprak Mahsulleri Ofisi'ni
ifade
eder.
2- DİİB kapsamında işlem
görmüş ürün olarak yapılan ihracatın belgelenmesi kaydıyla, bu ihracata tekabül
eden hububat, belge süresi sona erse dahi TMO'dan edilebilir.
Bu
çerçevede, DİİB kapsamında yapılan ihracatın ihracat taahhüdüne sayılabilecek
süreler içerisinde gerçekleştirildiğinin firma tarafından belgelenmesini
müteakip TMO'ya DİİB kapsamında yapılacak alımın bildirilmesi; alım
işlemlerinin tamamlandığının adı geçen Kuruluş tarafından İBGS'ye
bildirilmesinden sonra ise, alımın belge süresi içerisinde yapılıp
yapılmadığına bakılmaksızın, taahhüt kapatma işleminin sonuçlandırılması
gerekmektedir.
Ayrıca,
DİİB kapsamında işlem görmüş ürün olarak yapılan ihracatın belgelenmesi
kaydıyla TMO'dan hububat temin edilen hallerde, adı geçen Kuruluş'tan alım
gerçekleştirilmeksizin;
-
taahhüt kapatma müracaatının yapılmış olması halinde, taahhüt kapatma
müracaatının geri alınamayacağı da dikkate alınarak, belge kapsamında TMO'dan
alım yapılabilmesi için belge aslı ile birlikte alıma esas teşkil edecek
hububat miktar ve değerinin İBGS'ce adı geçen Kuruluş'a bildirilmesi ve alımın
tamamlanmasını müteakip TMO'dan alımın tamamlandığına dair gönderilecek yazı ve
belge aslı ile taahhüt kapatma işlemi esnasında istenen diğer bilgi ve
belgelerle birlikte İBGS'ce taahhüt kapatma işleminin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir.
-
taahhüt kapatma işleminin İBGS tarafından sonuçlandırılmış olması halinde
ise, taahhüt kapatma işleminin kapatma esnasında yapılan maddi hatadan
dolayı açılması ve konuya ilişkin ilgili mercilere bilgi verilmesini müteakip,
belge kapsamında TMO'dan alım yapılabilmesi için belge aslı ile birlikte alıma
esas teşkil edecek hububat miktar ve değerinin İBGS'ce adı geçen Kuruluş'a
bildirilmesi ve alımın tamamlanmasından sonra TMO'dan alımın tamamlandığına
dair gönderilecek yazı ve belge aslı ile taahhüt kapatma işlemi esnasında
istenen diğer bilgi ve belgelerle birlikte İBGS'ce taahhüt kapatma işleminin
yeniden tekemmül ettirilmesi gerekmektedir.
3- DİİB, ilgili firma
tarafından belge aslı ile gerekli bilgi ve belgelerle yapılacak müracaata istinaden
belge süresinin geçerli olup olmadığı dikkate alınmaksızın (DİİB ihracat
taahhüdünün kapatılmasından önce her safhada) revize edilebilir ve bu işlem
ilgili mercilere bildirilir.
Kapatma
müracaatını müteakip ilgili İBGS'ye belge revize müracaatında bulunulması
halinde, yapılan kapatma müracaatının geri alınamayacağı da dikkate alınarak bu
talepler, ilgili İBGS'ce ve/veya İBGS aracılığıyla belge aslı ile birlikte
bildirilmek suretiyle Müsteşarlıkça sonuçlandırılır.
4- DİİB (5/2/2000
tarihinden önce düzenlenen DİİB'ler dahil) kapsamındaki GTİP değişikliği
işlemleri;
-
Madde adı ve özelliklerinin aynı kalması ve ithalat ile ihracat taahhüdü miktar
ve değerlerinde hiçbir değişiklik yapılmaması şartıyla, ithalat veya ihracatın
gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılmasızın İBGS'ce yapılır. Ayrıca bu
şartlarda, İBGS'ce DİİB'ne yeni bir GTİP ilave edilebilir.
-
Madde adı ve özelliklerinin değiştirilmesi gereken hallerde ise Müsteşarlıkça
sonuçlandırılır.
Bilindiği
üzere, Müsteşarlığımızca düzenlenen DİİB ve eki listeler, taklidi mümkün
olamayacak nitelikte yeniden bastırılarak, 9 Nisan 2001 tarihinden itibaren
kullanılmaya başlanılmıştır. Bu tarihten itibaren düzenlenen DİİB eki ihracat
veya ithalat listelerinde İBGS'ce yapılacak GTİP değişikliklerinde,
Müsteşarlığımızca onaylanmış listelerin kullanılması (yapılan değişikliğin
paraflanması ve mühürlenmesi suretiyle), yapılacak GTİP değişikliklerinin çok
fazla olması nedeniyle belge eki matbu kağıdın fiziki olarak yetersiz olması
halinde ise, müracaatların Müsteşarlığımızca sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yapılan
GTİP değişiklikleri, ayrıntılı olarak yazılmak suretiyle ilgili mercilere
bildirilir. Müsteşarlığımıza gönderilen yazı ekinde, var ise İBGS'ce değişiklik
yapılan listelerin fotokopilerinin de yer alması gerekmektedir.
5- Gümrük idarelerince,
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ihracatı gerçekleştirilecek eşyanın
GTİP'inin özel fatura üzerine kaydedilmesi zorunluluğu bulunduğu hususu dikkate
alınarak, üzerinde GTİP kaydı bulunmayan özel fatura kapsamında ihracatı
gerçekleştirilen eşyanın GTİP'i hakkında ilgili gümrük idarelerinden, özel
fatura eki bilgi ve belgelerin gümrüklerinde bulunan arşiv kayıtlarının
incelenmesi sonucunda bu ihracatın belge kapsamında yapıldığına ilişkin teyit
alınması kaydıyla, belge ihracat taahhütlerinin kapatılması gerekmektedir.
6- İlgili firma tarafından
müracaat edilmesi kaydıyla, DİİB kapsamında ilk ithalatın yapıldığı (belge
kapsamında ihraç edilmek üzere yurt içinden temin edilen eşyanın da ithalat
gibi değerlendirildiği dikkate alınmak suretiyle) tarihe kadar azami 3 (üç) ay
olmak üzere DİİB'e süre verilir. Belge kapsamında ithalat yapılmamışsa hiçbir
surette bu kapsamda ek süre verilmez.
7- İlgili firma tarafından
müracaat edilmesi kaydıyla, DİİB kapsamında gerçekleştirilen ihracat değerinin
belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az % 25 olması halinde, DİİB'e
haklı sebebe istinaden toplam 6 (altı) ayı geçmemek kaydıyla belge orijinal
süresinin 1/2'si kadar ek süre verilebilir. (5/2/2000 ile 31/12/2000 tarihleri
arasında düzenlenen ve firma talebine istinaden orijinal süresi 12 aya
çıkarılan DİİB'lerde orijinal süre olarak 12 ay esas alınır.)
Ancak,
belge müracaat tarihinden önce dört yıl içerisinde düzenlenmiş ve ihracat
taahhüdü kapatılmış belgeler kapsamında en az 2 (iki) milyon ABD Doları ihracat
gerçekleştiren firmalar adına düzenlenen belgeler için bu oran % 15 olarak
uygulanır. Bu çerçevede, ilgili belgenin özel şartında;
-
İndirimli teminat uygulamasından yararlandırıldığına dair şerh var ise %15'lik
oranın dikkate alınması için başkaca bir bilgi veya belge aranmaz.
-
İndirimli teminat uygulamasından yararlandırıldığına dair şerh yok ise ilgili
firmanın geçmiş ihracat performansına ilişkin Müsteşarlıktan bilgi alınmak
suretiyle işlem yapılır. Ancak, ilgili firma tarafından, gerçekleştirilen
ihracat performansına yönelik olarak daha önce aynı İBGS'ce kapatılan DİİB'lere
ilişkin taahhüt kapatma yazıları sunulmuşsa, bu yazıların arşiv nüshalarından
teyitlerinin alınması kaydıyla, Müsteşarlıktan bilgi alınmaksızın işlem
yapılabilir.
Firmaların
haklı sebep nedeniyle ek süre alabilmeleri için, DİİB aslı, gerçekleştirilen
ihracata ilişkin liste ve bu listede yer alan gümrük beyannamelerinin belge
kapsamında kullanılacağına ve bu bilgilerin doğruluğuna dair ekte bir örneği
yer alan taahhütname ile birlikte İBGS'ye en geç belge süresi sonundan itibaren
3 ay içerisinde müracaat etmeleri gerekmektedir. Belirtilen sürede yapılmayan
müracaatlar değerlendirmeye alınmaz. İbraz edilen liste kapsamındaki gümrük beyannamelerinin
tamamının belge ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılması gerekmektedir.
Bu GB'lerin belge ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılamayacağının veya
başka bir belge kapsamında kullanıldığının tespiti halinde, firmanın mevcut
belgeleri ve bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içerisinde
düzenlenen DİİB'e ilişkin haklı sebebe istinaden ek süre talepleri
değerlendirilmeye alınmaz. Bu durum İBGS'ce Müsteşarlığa, tüm İBGS'lere ve
ilgili firmaya bildirilir.
İhracat
2000/4 sayılı Tebliğ'in değişik 20 nci maddesine istinaden en geç belge süresi
sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde müracaat eden belge sahibi firmaların
haklı sebebe ilişkin talepleri değerlendirilirken, ilgili belgelerin daha önce
haklı sebebe ilişkin 1 aylık ek süreden yararlanıp yararlanmadığına bakılır.
Eğer yararlanmışsa, ilgili belgeye ancak belge orijinal süresinin 1/2'sinden 1
aylık süre düşülerek geri kalan süre kadar (azami 5 ay) ek süre verilir. Ancak;
taahhüt kapatma müracaatı geri alınamayacağından, belge ihracat taahhüdünü
kapatmak için müracaat etmiş firmaların Tebliğ'in değişik 20 nci maddesi
çerçevesindeki haklı sebebe ilişkin talepleri karşılanmaz.
Diğer
taraftan, 2001/2971 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararında Değişiklik Yapılması
Hakkında Karar'ın geçici 2 nci maddesine istinaden müracaat eden, süresi
22/9/2001 tarihi itibarıyla sona ermiş (bir başka ifade ile süresi 31/8/2001
tarihinde sona ermiş) DİİB sahibi firmaların haklı sebebe ilişkin talepleri
değerlendirilirken;
- Daha önce haklı sebebe
ilişkin ek süreden yararlanıp yararlanmadıklarına bakılmaksızın 22/9/2001
tarihinden itibaren belge orijinal süresinin 1/2'si kadar (azami 6 ay) ek süre
verilir.
- Belge süresi sonundan
itibaren en geç 3 ay içerisinde müracaat etme şartı aranmaz.
- Belge kapsamında
gerçekleşen ihracat hesaplanırken, 22/9/2001 tarihine kadar (bu tarih hariç)
gerçekleştirilen ihracat dikkate alınır.
- Belge ihracat
taahhüdünü kapatmak için müracaat etmiş firmalar, bu kapsamdaki müracaatlarını
geri alabilirler.
8- Haklı sebep ve ilk
ithal tarihine kadar verilecek ek süreler, belge üzerinde kayıtlı süre sonundan
başlamak üzere verilir ve belgeye kaydedilir. (Örn: Belgede kayıtlı süre sonu
7/11/2001 tarihi ise, ek süre verilirken bu tarih esas alınır. Bu tarihin
rastladığı ayın son günü olan 30/11/2001 tarihi dikkate alınmaz.)
9- Müsteşarlıkça
belirlenen hallerde mücbir sebep ile fevkalade hallere ilişkin ek süre
talepleri, İBGS'ce sonuçlandırılabilir. Firmaların mücbir sebep ile fevkalade
hallerden yararlanabilmesi için en geç belge süresi sonundan itibaren 3 ay
içerisinde belge aslı ile tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte müracaat
etmeleri gerekmektedir. Ancak, belirtilen sürede yapılmayan müracaatlar
değerlendirmeye alınmaz.
10- Belge
süresi başlangıcından (DİİB tarihi) belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı
ayın son gününe kadar belge ile ilgili yapılan işlemler, belge kapsamında
değerlendirilir.
Bu
çerçevede; DİİB tarihinden önceki ve belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı
ayın son gününden sonraki ithalat ve ihracata ilişkin GB'ler(bugüne kadar
uygulandığı üzere ilgili gümrük idarelerince tescil tarihleri dikkate
alınarak), belge kapsamında değerlendirilmez.
Ayrıca,
5/2/2000 tarihinden önce düzenlenen ve ihracat taahhüdü henüz kapatılmamış DİİB'lerin
süre sonu, belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı ayın son günü olarak kabul
edilir.
11- DİİB sahibi firmalar;
İhracat 2000/4 sayılı Tebliğ'in değişik 25 inci maddesine istinaden, belge
kapsamında yaptıkları ithalatı müteakip 15 gün içerisinde, İthalat Bildirim
Formlarını (İhracat 2001/9 sayılı Tebliğ'in ekinde yer aldığı şekliyle
doldurarak), DİR çerçevesinde oluşturulan veri tabanı çalışmalarında
kullanılmak üzere ilgili İBGS'ye göndermekle yükümlüdürler.
12- DİİB sahibi firmaların, belge süresi sonundan (belgede kayıtlı
süre sonunun rastladığı ayın son gününden) itibaren 3 ay içerisinde, belge ihracat taahhüdünü kapatmak için
bağlı bulundukları veya İhracat 2000/4 sayılı Tebliğ eki ek-3'de belirtilen
İBGS'ye müracaat etmeleri gerekmektedir.
Bu
çerçevede; belge süresi sonundan itibaren en geç 3 ay içerisinde olmak
kaydıyla, Müsteşarlıkça DİİB düzenlenmesini müteakip bir nüshasının
gönderildiği İBGS haricindeki bir İBGS'ye taahhüt kapatma müracaatının
yapılması halinde, ilgili İBGS tarafından müracaatı takip eden 5 iş günü
içerisinde Müsteşarlığımıza ve ilgili İBGS'ye taahhüt kapatma müracaatının
yapıldığı bildirilir ve sözkonusu DİİB'e ilişkin dosya, DİİB düzenlenmesini
müteakip bir nüshasının gönderildiği İBGS'den istenir. İlgili DİİB dosyasının
alınmasını müteakip, dosyadaki bilgi ve belgeler de dikkate alınarak taahhüt
kapatma işlemi sonuçlandırılır.
Diğer
taraftan, belirtilen süre içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmalara,
10 iş günü içerisinde İBGS tarafından 1 ay içerisinde ihracat taahhüdünü
kapatma müracaatında bulunmaları bildirilir. Bu süre (3 ay + 10 iş günü + 1 ay)
dışında yapılan kapatma müracaatları değerlendirmeye alınmaz. Belirtilen süre
içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmalar adına düzenlenen DİİB'ler
İBGS'ce, 10 iş günü içerisinde müeyyide uygulanarak (iptal işlemi tesis edilmek
üzere Müsteşarlığa bildirim yapılmaksızın) resen kapatılır. Bu şekilde
yapılacak taahhüt kapatma işlemi ilgili merciler (belge kapsamında hububat
ve/veya şeker ithalatı öngörülmüşse, TMO ve/veya TŞF'ye yapılacak bildirim
dahil olmak üzere) yanında vergi dairesine de bildirilir; taahhüt kapatma
yazısında, ilgili firma tarafından taahhüt kapatma müracaatı yapılmadığından
belgenin resen kapatıldığı, belge kapsamında gerçekleşen ithalat-ihracat miktar
ve değerlerinin bilinmediği hususlarına yer verilir.
Ayrıca,
DİİB'lere ilişkin taahhüt kapatma yazısında, taahhüt kapatma işleminin ilgili
mevzuatın hangi maddesi/maddelerine istinaden yapıldığına ilişkin bilgiye yer
verilir.
13-5/2/2000 tarihinden
sonra düzenlenen DİİB'lere ilişkin taahhüt kapatma müracaatları geri alınamaz.
Ancak,
TEV ile ikincil işlem görmüş ürünlere ilişkin vergilerin ödenmesi amacıyla
firma tarafından belge aslının istenmesi durumunda, firmaya belge aslının
verilmeyip, İBGS'ce belgenin onaylı fotokopisinin (üzerine verilme sebebi
belirtilmek suretiyle) verilmesi gerekmektedir.
Diğer
taraftan, kapatma müracaatında bulunulan belge aslı üzerinde veya belge ile
işlem yapılması gereken hallerde, ilgili DİİB aslı, tekrar geri alınmak üzere
ilgili kurum veya kuruluşa İBGS'ce gönderilir. Firmanın süresi bulunan belgesi
kapsamında Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'den şeker alımı yapmak istemesi
halinde, belge aslı doğrudan İBGS'ce ilgili Şeker Fabrikasına gönderilir ve
satış işlemi tamamlandıktan sonra ilgili Şeker Fabrikası tarafından belge aslı
tekrar İBGS'ye iade edilir. Firmanın süresi bulunan belgesi kapsamında kısmi
teminat iadesinden yararlanmak istemesi halinde ise, belge aslı doğrudan
İBGS'ce ilgili gümrük idaresine gönderilir ve kısmi teminat iadesi işlemi
tamamlandıktan sonra ilgili gümrük idaresi tarafından belge aslı tekrar İBGS'ye
iade edilir.
14- DİİB'lerin ihracat
taahhüdünün kapatılmasına ilişkin yapılan müracaat sonucunda, İBGS'ce eksik
bilgi ve belge gönderildiğinin tespiti halinde, bu eksiklik 1 (bir) ay
içerisinde tamamlanmak üzere ilgili firmaya bildirilir. Bu süre içerisinde
eksik bilgi ve belgelerin tamamlanmaması durumunda, ihracat taahhüdü mevcut
bilgi ve belgelere istinaden resen kapatılır.
15- DİİB ihracat
taahhütleri; belge şartlarına göre ithal edilen hammadde, yardımcı madde, yarı
mamul, mamul ile ambalaj ve işletme malzemelerinin, belgede kayıtlı ihraç
mamulünün üretiminde kullanıldığının tespiti yanında İhracat 2000/4 sayılı
Tebliğ'in değişik 35 inci maddesinde belirtildiği üzere döviz kullanım
oranının(ikincil işlem görmüş ürün taahhüdü içeren tarım ürünleri ihracatında
bu oran %100'dür.) %80'i aşmaması ve belgede işletme malzemesi ithalatı
öngörülmüşse bu malzemenin CIF ithal tutarının gerçekleşen toplam FOB ihraç
tutarına oranının %2'yi aşmaması kaydıyla kapatılır. Bu çerçevede, belgede
kayıtlı ihraç eşyasının 8-12'li bazda GTİP'inin, adının, miktarının (belgede
kayıtlı birimiyle) ve değerinin ihracata ilişkin GB üzerinde görülmesi
gerekmektedir.
İkincil
işlem görmüş ürün taahhüdü içeren DİİB'lerde döviz kullanım oranı
belirlenirken, gerçekleşen CIF ithal tutarının FOB ihraç tutarına oranının
%100'ü aşmaması gerekmekle birlikte;
-
DİİB kapsamında ithalat yapılmışsa, ihraç tutarı hesaplanırken asıl işlem
görmüş ürün, ikincil işlem görmüş ürün ve varsa ikincil işlem görmüş ürünün
çıkış hükmünde gümrüğe teslimi (GB ile tevsik edilen) tutarları toplamı esas
alınır. İkincil işlem görmüş ürünün çıkış hükmünde gümrüğe teslimi
yapılmaksızın imhası, gümrüğe terk edilmesi veya İthalat Rejimi hükümlerine
göre ithali durumunda ikincil işlem görmüş ürün tutarı, ihraç tutarı
hesaplanırken dikkate alınmaz.
-
DİİB kapsamında yurt içi alım yapılmışsa, ihraç tutarı hesaplanırken asıl işlem
görmüş ürün tutarı toplamı esas alınır. Ancak, bu kapsamdaki ikincil işlem
görmüş ürünler de ihraç edilmişse ihraç tutarına dahil edilir.
Ayrıca;
ithal eşyasının ihraç edilen mamulde kullanımının tespitinde, belgede
belirlenen fire ve kullanım oranlarının esas alınması gerekmektedir. Belge özel
şartında taahhüt kapatma esnasında ekspertiz raporu aranacağına ilişkin bir
ibarenin yer alması durumunda ise, ekspertiz raporunda yer alan fire ve
kullanım oranlarının esas alınması ancak, hiçbir surette belgede belirlenen
fire ve kullanım oranlarının aşılmaması gerekmektedir. Bu çerçevede bir aşımın
tespiti halinde, konu Müsteşarlığa intikal ettirilir.
Diğer
taraftan, un ihracat taahhüdü karşılığında buğday ithalatı öngörülen ve özel
şartlar bölümünde "İhraç edilecek unun cinsi, tip veya randımanı gümrük
beyannamesinde açıkça belirtilecektir." ibaresi yer alan DİİB'ler kapsamında
ithal eşyasının ihraç edilen mamulde kullanımının tespitinde, gümrük
beyannamesi üzerindeki tip ve randıman oranlarının esas alınması gerekmektedir.
16- Belgede
kayıtlı miktarın üzerinde ithalat yapıldığının belge ihracat taahhüdünün
kapatılması esnasında tespiti halinde, bu kısma müeyyide uygulanır. Ayrıca,
taahhüt kapatma yazısında, firmadan alınmayan gümrük vergilerinin 2 (iki) katı
para cezası tahsil edilmesi hususuna yer verilir. Ancak; belge kapsamında
miktar aşımı olmasına rağmen ilgili firma tarafından aşım yapılan miktara
karşılık gelen ihracat tevsik edilebiliyorsa, taahhüt kapatma yazısında, ilgili
kısma müeyyide uygulanacağı belirtilmekle birlikte bahse konu 2 (iki) katı para
cezası öngörülmez.
Diğer
taraftan; belgede kayıtlı değerin üzerinde ithalat yapıldığının belge ihracat
taahhüdünün kapatılması esnasında tespiti halinde, döviz kullanım oranı
aşılmadığı sürece bu kısma müeyyide uygulanmaz. Buna karşın, belgede kayıtlı
değerdeki aşım yanında döviz kullanım oranında da bir aşım sözkonusu ise, %80
döviz kullanım oranını (ikincil işlem görmüş ürün taahhüdü içeren tarım
ürünleri ihracatında bu oran %100'dür.) aşan kısma müeyyide uygulanır. Belge
kapsamında ithal edilen eşyanın miktar olarak ihraç edilen mamulde
kullanıldığının tespiti kaydıyla, taahhüt kapatma yazısında, bahse konu 2 (iki)
katı para cezası öngörülmez.
Ancak,
2001/2971 sayılı Karar'ın geçici 1 inci maddesi çerçevesinde; 22/9/2001
tarihinden önce, DİİB (müeyyide uygulanan ancak vergileri tahsil edilmeyen
belgeler dahil) üzerinde kayıtlı ithalat miktar ve/veya değerlerinde aşım
yapılmış olması halinde, ithal edilen malların mamul bünyesinde kullanılarak
belge kapsamında ihraç edildiğinin tespiti ve müeyyideli olarak kapatılan
belgeler kapsamında uygulanan müeyyidenin tahsil edilmediği hususunda İBGS'ce
taahhüt kapatma yazısının gönderildiği ilgili gümrük başmüdürlüklerinden teyit
alınması kaydıyla, DİİB ihracat taahhüdü müeyyide uygulanmaksızın kapatılır.
Ayrıca, döviz kullanım oranında ve/veya belgede öngörülen işletme malzemesi
ithalatındaki %2'lik oranda bir aşım var ise, %80 döviz kullanım oranını
(ikincil işlem görmüş ürün taahhüdü içeren tarım ürünleri ihracatında bu oran
%100'dür.) ve/veya işletme malzemesi için %2 oranını (bu malzemenin CIF ithal
tutarının gerçekleşen toplam FOB ihraç tutarına oranı) aşan kısma müeyyide
uygulanır.
17- 31/10/2001 tarihinden
itibaren DİR kapsamındaki bedelsiz ithalat talepleri, gümrük idarelerince
sonuçlandırılacağından, bu tarihten itibaren düzenlenen bedelli ithalata ilişkin DİİB kapsamında bedelsiz ithalat
yapıldığının tespiti durumunda, sözkonusu ithalat belge kapsamından çıkarılır.
31/10/2001
tarihinden önce düzenlenen DİİB'lerde; bedelli ithalata ilişkin DİİB kapsamında
bedelsiz ithalat yapıldığının veya bedelsiz ithalata ilişkin DİİB kapsamında
bedelli ithalat yapıldığının tespiti durumunda ise, ithalata ilişkin ilgili
GB'lerin bedelli veya bedelsiz olup olmadığının ilgili gümrük idarelerinden teyidi
alınır. Bu teyit işlemini müteakip, bedelli ithalatlar bedelli, bedelsiz
ithalatlar bedelsiz olarak değerlendirilerek, belge ihracat taahhüdü kapatılır.
18- Bir GB'nin DİİB ihracat
taahhüdünün kapatılmasında kullanılabilmesi için, GB aslı üzerinde diğer
unsurlar yanında firmanın imalatçı veya ihracatçı sıfatıyla unvanının
aranması zorunluluğu kaldırılmış ve ilgili belge tarih ve sayısının bulunması
yeterli kılınmıştır.
Ancak;
İhracat 2000/4 sayılı Tebliğ'e eklenen geçici 9 uncu madde çerçevesinde, 31/12/2001
tarihinden önce tescil edilen ve üzerinde diğer unsurlar yanında belge
tarih ve sayısının veya ilgili firmanın unvanının kayıtlı olduğu GB ile ilgili
DİİB ihracat taahhütleri kapatılabilir. Bu çerçevede; 31/12/2001 tarihinden
önce tescil edilen bir GB, üzerinde ilgili firmanın unvanının bulunması
şartıyla, üzerinde kayıtlı bulunan DİİB yerine başka bir DİİB ihracat
taahhüdüne sayılabilir.
Ayrıca,
31/12/2001 tarihinden önce tescil edilen ve firma unvanı eksik kaydedilen GB
üzerinde;
-
fatura tarih ve sayısının kayıtlı olması halinde, bu fatura üzerinde ilgili
gümrük idaresi onayının bulunması ve firmanın DİİB'de kayıtlı unvanının yer
alması veya,
-
ilgili vergi dairesi ile vergi numarasının kayıtlı olması halinde, ilgili vergi
dairesinden belirtilen vergi numarasının DİİB'de kayıtlı unvanıyla belge sahibi
firmaya ait olduğunun teyidinin alınması,
kaydıyla
söz konusu GB'nin belge ihracat taahhüdüne sayılması mümkün bulunmaktadır.
Diğer
taraftan, GB üzerinde ilgili belge tarih ve sayısı bulunmasına rağmen, bu
beyanname muhteviyatı ihracatın belge sahibi firmaya ait olduğu hususunda
tereddüt hasıl olması halinde, ilgili gümrük idaresinden söz konusu ihracatın
belge kapsamında olup olmadığının teyidinin alınması suretiyle söz konusu
GB'nin belge ihracat taahhüdüne sayılması gerekmektedir.
Ayrıca,
belge ihracat taahhüdüne sayılan ihracata ilişkin GB aslına, İBGS'ce taahhüde
sayıldığına dair meşruhat düşülmesi gerekmektedir.
19- Birden fazla DİİB kapsamında ithal edilen
maddelerden üretilen mamullerin tek bir GB ile ihraç edilmesi durumunda; bir
GB'nin belge ihracat taahhüdüne sayılmasına ilişkin diğer şartlar saklı kalmak
kaydıyla ve beyanname muhteviyatı mamulün ilgili belgelerin ihracat taahhüdünde
de yer aldığının tespiti halinde, bir beyanname kapsamında ihraç edilen mamul
ile girdileri itibarıyla birden fazla belge ihracat taahhüdünün kapatılması
mümkün bulunmaktadır.
Bu
durumda, GB'de belirtilen miktar ve değerin girdi miktar ve değerlerine oranlı
bir şekilde bölünmesi suretiyle belge ihracat taahhütlerinin kapatılması ve her
bir kapatma işleminde, ilgili GB'ye gerekli düşümün yapılması gerekmektedir.
20- 22/9/2001 tarihinden
itibaren yapılacak taahhüt kapatma müracaatlarında, aynı firmaya ait ve süresi
birbiri içerisine giren DİİB'lerin birlikte kapatılmasına ilişkin taleplerin
yer alması durumunda, bu talepler karşılanmaz.
Ancak,
22/9/2001 tarihinden önceki taahhüt kapatma müracaatlarında birlikte kapatma
talebi yer alıyorsa, aynı firmaya ait DİİB'lerin taahhütleri; DİİB'lerin
sürelerinin birbiri içerisine girmesi ve birbiri içerisine giren DİİB süreleri
dahilinde gerçekleştirilen ihracata ilişkin GB üzerinde, birlikte kapatılmak
istenen her bir DİİB'e ilişkin bu Genelge'nin 18 inci maddesinde belirtilen
şartlar aranır.
Bu
şekilde yapılacak kapatma işleminde, süresi daha önce biten belgenin taahhüt
kapatma müracaatına ilişkin belirlenen süre içerisinde başvurulmak kaydıyla,
ilgili belgeler birlikte kapatılır.
21- DİİB kapsamında
ithalatın ve/veya ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla
kredi kullanılmışsa (D3 kodlu DİİB kapsamında bu iki krediden birisinin veya
her ikisinin kullanılabilmesinin ve D3 kodlu DİİB sahibi firmaların taahhüt
kapatma işlemi için satış ve/veya teslimat belgesi yanında GB ibraz
edilebilmelerinin mümkün olduğu dikkate alınmak suretiyle) İBGS'ce, bu kredi
veya kredilere ilişkin ihracat taahhüdü toplamı dikkate alınarak taahhüt
kapatma işlemi tekemmül ettirilir.
Diğer
taraftan, kredi veya kredilere ilişkin ihracat taahhüdünün krediyi kullandıran
kuruluş tarafından belgeye açık bir şekilde belirtilmemesi dolayısıyla
yapılacak hesaplamada bir tereddüt olması durumunda, kredi veya kredilere
ilişkin ihracat taahhüdünün krediyi kullandıran kuruluştan yazılı olarak
öğrenilmesi gerekmektedir.
Bu
çerçevede, DİİB ihracat taahhüdü kapatılırken;
a)
DİİB kapsamında ithalatın ve/veya ihracat sayılan satış ve teslimlerin
finansmanı amacıyla kredi kullanılmamışsa, belgesiz ihracat kredisi taahhüdüne
sayıldığına dair meşruhat bulunan GB, aynı zamanda DİİB ihracat taahhüdüne sayılabilir.
b)
DİİB kapsamında ithalatın ve/veya ihracat sayılan satış ve teslimlerin
finansmanı amacıyla kredi kullanılmışsa,
-
Belge ihracat taahhüdünün kapatılması amacıyla ibraz edilen GB'lerde belgesiz
ihracat kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat varsa ve bu GB'ler
toplamı, ithalat bedelinin transferinde kullanılan kredinin 1/3 fazlasına faiz
ve komisyonlar ile varsa diğer masrafların ilavesiyle bulunacak tutar ve/veya
ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kullanılan kredi ihracat
taahhüdü ile belgesiz kredilerin (ibraz edilen GB'nin belgesiz ihracat kredisi
taahhüdüne sayılan tutarları) toplamını karşılıyorsa, bu GB'lerin DİİB
taahhüdüne sayılmasında bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak, ibraz edilen GB'ler
bu toplamı karşılamıyorsa, taahhüdün kapatılabilmesi için ilgili firmadan eksik
tutar kadar ilave GB istenir.
-
Belge ihracat taahhüdünün kapatılması amacıyla ibraz edilen GB'lerde belgesiz
ihracat kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat yok ise, ithalatın ve/veya
ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kullanılan kredi
taahhüt tutarına karşılık gelen GB'lerin üzerine, ilgili DİİB taahhüdüne
sayıldığına dair meşruhat yanında, bu beyannamelerin ithalatın ve/veya ihracat
sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kullanılan kredi taahhüdüne de
sayıldığına dair meşruhat düşülür.
Ayrıca,
kredi ihracat taahhüdünün altında bir gerçekleşme ile ihracat taahhüdü
kapatılmış DİİB'lerle ilgili olarak kredi kullandıran kuruluş tarafından bu
hususa ilişkin bir talep olması durumunda, taahhüt kapatma işlemi kredi ihracat
taahhüdü de dikkate alınarak yeniden tekemmül ettirilir.
22- Belge kapsamında yurt
içinden hammadde alımı yapıldığının tespiti durumunda, ihracat taahhüdünün
kapatılması işleminde ithalat belirlenirken varsa ithalata ilişkin GB yanında
yurt içi alıma ilişkin fatura esas alınır.
Bu
çerçevede; belge kapsamındaki yurt içi alıma ilişkin ithalat değeri
belirlenirken (döviz kullanım oranının tespiti açısından), bu faturanın
düzenlendiği tarihteki TCMB Döviz Satış Kuru esas alınır.
Tecil-Terkin
Sistemi çerçevesinde, DİİB kapsamındaki yurt içi alıma ilişkin ihracat
taahhüdünün müeyyide uygulanarak kapatılması halinde; taahhüt kapatma yazısı,
müeyyide uygulanacak faturalar belirtilmek suretiyle ilgili vergi dairesine
bildirilir.
23- Sadece Türkiye Şeker
Fabrikaları A.Ş.'den alınan şeker ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nden temin edilen
hububattan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihracatına ilişkin GB'ler için,
kısmi teminat iadesi ve taahhüt kapatma işlemlerinde teyit alınması
gerekmektedir.
Ayrıca;
İBGS'ce ilgili mercilere gönderilen taahhüt kapatma yazısında, yazı eki
gerçekleşen ihracata ilişkin gümrük beyannamesi listesinde yer alan GB'lere
ilişkin teyidin alındığı hususu belirtilecektir.
24- DİİB kapsamında yurtiçi
alım veya ithalat yapılmamışsa, belge kapsamında gerçekleştirilen ihracata
ilişkin GB'lerin teyidinin alınması kaydıyla taahhüt hesabı kapatılır. Ayrıca,
taahhüt kapatma yazısında ilgili GB'lerin teyidinin alındığı hususuna yer
verilir.
25- DİİB kapsamında ihracı
taahhüt edilen mamulün, başka bir DİİB'in ithalat bölümünde belirtilen eşyalar
arasında yer alması şartıyla süresi geçerli belge sahibi firmaya yurt içinde
teslimi halinde, süresi biten belgelerin taahhüt kapatma müracaatına ilişkin
belirlenen süreler içerisinde eşyayı teslim eden firmanın belirleyeceği İBGS'ne
başvurulması kaydıyla, DİİB'ler aynı anda kapatılır. Bu durumdaki firmalar,
taahhüt kapatma müracaatları esnasında eşyayı teslim eden firmaya veya eşyayı
teslim alan firmaya ait belge/belgelere ilişkin teslim veya alım bilgilerini
İBGS'ne bildirmek zorundadır.
Diğer
taraftan, belge kapsamında yurt içinde mal teslim alan firma/firmaların eksik
ihracat gerçekleştirmesi durumunda, eşyayı teslim eden DİİB sahibi firma için
İhracat 2000/4 sayılı Tebliğ'in 34 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde işlem
yapılır.
Bu
çerçevede yapılan taahhüt kapatma işleminde; ilk firmanın belge kapsamındaki
yurt içi teslimi ile ikinci firmanın yurt içinden alımına ilişkin değer
belirlenirken, gerek ilk firmanın ihracatı gerekse ikinci firmanın ithalatının
belirlenmesi için ilk firmanın yurt içi teslimine ilişkin faturayı düzenlediği
tarihteki TCMB Döviz Satış Kuru esas alınır.
Ayrıca,
bu şekilde yapılacak taahhüt kapatma işleminde kullanılacak GB'ler üzerinde, bu
Genelgenin 18 inci maddesi çerçevesinde sadece ihracatı gerçekleştiren firmanın
unvanı ve/veya bu firmaya ait ilgili DİİB tarih ve sayısına ilişkin bilgiler
aranır. Dolayısıyla, GB'ler üzerinde ihracatı gerçekleştiren firmaya eşya
teslim eden firmanın unvanı ve/veya bu firmaya ait ilgili DİİB tarih ve
sayısına ilişkin bilgiler aranmaz.
26- Serbest Bölgelere
yapılan ihracatta, ön statü belgesinin tevsiki aranır. Ön statü belgesinde
Serbest Bölgeye çıkışı yapılan eşyanın serbest dolaşımda olmadığına dair şerh
var ise, kapatma işlemi başka bir işleme gerek kalmadan tekemmül ettirilir.
Ön
statü belgesinde eşyanın serbest dolaşımda olduğuna dair şerh var ise, yapılan
ihracata konu her türlü eşya için varsa TEV ödendiğinin tevsiki aranır. Ancak,
ön statü belgesinde eşyanın serbest dolaşımda olduğuna dair şerh bulunduğu
durumda, üçüncü ülke menşeli eşyanın, Serbest Bölge'den üçüncü ülkelere veya
tercihli rejimden yararlanmaksızın (menşe ispat belgeleri ya da A.TR Dolaşım
Belgesi bulunmaksızın) Topluluğa üye ülkelere veya Serbest Ticaret Anlaşması
(STA) imzalanan ülkelere gönderildiğinin firma tarafından Serbest Bölge İşlem
Formu ve alıcı firma adına düzenlenen fatura ile beyan edilmesi halinde,
eşyanın Serbest Bölge'den üçüncü ülkelere veya tercihli rejimden
yararlanmaksızın Topluluğa üye ülkelere ya da STA imzalanan ülkelere
gönderildiği (Türkiye hariç) hususunda ilgili Serbest Bölge Gümrük
Müdürlüğü'nden teyit alınmak kaydıyla, telafi edici vergi tahsilatı aranmaz.
Diğer
taraftan, 8/5/2001 tarihinden önceki taahhüt kapatma müracaatlarında; Serbest
Bölgeye yapılan ihracata ilişkin ön statü belgesi tevsik edilemiyorsa, bu
ihracatın DİİB kapsamında gerçekleştirildiğinin ve bu ihracata konu her türlü
eşyanın serbest dolaşımda olmadığının ilgili gümrük idaresinden teyidi alınmak
suretiyle taahhüt kapatma işlemi tekemmül ettirilir.
27- Belge kapsamında
ödenmesi gereken TEV'in hesaplanmasında; belge kapsamında önceden ithalat
sonradan ihracat yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın ihracata ilişkin GB'nin
tescil tarihindeki TCMB döviz satış kuru ve bu tarihte İthalat Rejiminde
belirtilen gümrük vergisi oranı esas alınır.
Ancak,
5/2/2000 tarihinden önce düzenlenen DİİB kapsamındaki TEV'in hesaplanmasında,
belge kapsamında önceden ithalat sonradan ihracat yapılıp yapılmadığına
bakılmaksızın ithalata ilişkin GB'nin tescil tarihindeki TCMB döviz satış kuru
ve bu tarihte İthalat Rejiminde belirtilen gümrük vergisi oranı esas alınır.
Ayrıca,
DİİB kapsamında ödenen TEV'e ait makbuz üzerine, İBGS'ce belge kapsamında kullanılan
tutarı belirten meşruhat düşülür.
28- DİİB sahibi firmanın yapacağı müracaata istinaden verilecek
yazı ile, belge kapsamında yapılan ihracatta ödenmemesi gerektiği halde
ödendiği veya fazla ödendiği tespit edilen TEV ile ikincil işlem görmüş ürünlere
ilişkin verginin iadesine ilişkin gerekçe bildirilir.
Ayrıca, üzerinde İBGS'ce belge kapsamında
kullanılan tutara ilişkin meşruhat düşülen TEV'e ait makbuzun sureti alınarak,
makbuz aslı yazı ekinde firmaya iade edilir.
29- Süresi sona eren
İTB'ler ve 1996, 1997, 1998 yıllarına ait DİİB'lerin (kapatma müracaatı
yapılmaması nedeniyle iptal edilenler dahil) taahhüt hesabının kapatılması için
8/8/2001 tarihine kadar ilgili firmalarca İBGS'ne müracaat edilmesi ve bu süre
dışında yapılan kapatma müracaatlarının İBGS'ce değerlendirmeye alınmaması
gerekmektedir.
Dolayısıyla,
ilgili firmaların süresi içinde kapatma müracaatında bulunmamaları nedeniyle
iptal edilen belgeleriyle ilgili olarak 8/8/2001 tarihine kadar yapacakları
taahhüt kapatma müracaatlarının İBGS'ce bir ön incelemeden geçirilmesini
müteakip uygun görülenlerinin iptalin kaldırılmak üzere Müsteşarlığımıza
bildirilmesi gerekmektedir.
Diğer
taraftan, kapatma müracaatı yapılan İTB'ler (1 ve 2 Kodlu) ve 1996, 1997, 1998
yıllarına ait DİİB'lerinin, müracaatın yapıldığı İBGS tarafından en geç
31/5/2002 tarihine kadar taahhüt hesaplarının kapatılması gerekmektedir. Ancak,
inceleme veya soruşturmaya konu İTB veya DİİB'ler için bu tarih dikkate alınmaz
ve inceleme veya soruşturma sonucunda taahhüt kapatma işlemi tekemmül
ettirilir. Ayrıca, ilgili kurum veya kuruluşlarla yapılan yazışmalar sonucunda
ihracat taahhüdü kapatılacak İTB veya DİİB'ler için de bu tarih dikkate alınmaz
ve daha önce konuyla ilgili gönderilen yazıların cevabının çabuklaştırılması için
yeniden yazı gönderilmesi suretiyle, alınacak cevabi yazılar sonucunda taahhüt
kapatma işlemi tekemmül ettirilir.
Ayrıca,
eksik bilgi ve belge nedeniyle taahhüt hesabı kapatılamayan söz konusu belgeler
için İBGS'ce ilgili firmaya, bu eksik bilgi ve belgelerin azami 1 (bir) ay
olmak üzere belirlenen sürede (bu sürenin belirlenmesinde kapatma işleminin en
geç 31/5/2002 tarihinde sonuçlandırılacağı hususu dikkate alınacaktır.)
tamamlanması, aksi takdirde mevcut bilgi ve belgelere istinaden resen kapatma işlemi
yapılacağı bildirilir.
30- 5/2/2000 tarihinden
sonra düzenlenen ve 22/9/2001 tarihinden önce taahhüt kapatma müracaatında
bulunması gerektiği halde bu müracaatı yapamayan firmalar adına düzenlenen
DİİB'lerin (iptal edilenler dahil) kapatma müracaatları, 31/12/2001 tarihine
kadar ilgili İBGS'ne yapılabilir.
İlgili
firmaların süresi içinde kapatma müracaatında bulunmamaları nedeniyle iptal
edilen belgeleriyle ilgili olarak 31/12/2001 tarihine kadar yapacakları taahhüt
kapatma müracaatlarının İBGS'ce bir ön incelemeden geçirilmesini müteakip uygun
görülenlerinin iptalin kaldırılmak üzere Müsteşarlığımıza bildirilmesi
gerekmektedir.
Diğer
taraftan, eksik bilgi ve belge nedeniyle taahhüt hesabı kapatılamayan söz
konusu DİİB'ler için İBGS'ce ilgili firmaya, bu eksik bilgi ve belgelerin 1
(bir) ay içerisinde tamamlanması, aksi takdirde mevcut bilgi ve belgelere
istinaden resen kapatma işlemi yapılacağı bildirilir.
31- 99/13819 sayılı Karar
ve bu Karar'a istinaden yayımlanan İhracat 2000/4 sayılı Tebliğ'de yapılan
değişiklikler de dikkate alınarak, belge sahibi firmaların İBGS'ye revize veya
taahhüt kapatma amacıyla müracaat ettiği tarihteki mevzuat hükümlerinin
uygulanması gerekmektedir. 99/13819 sayılı Karar, İhracat 2000/4 sayılı Tebliğ
ile 2000/1 sayılı ve 2001/1 sayılı Genelgelerde yapılan değişikliklerle henüz
taahhüdü kapatılmamış DİİB'lere lehe bir durum oluşturulmuşsa ilgili DİİB'lere
lehe hükümler uygulanır.
Diğer
taraftan; 5/2/2000 tarihinden önce düzenlenen DİİB'ler kendi mevzuatı
hükümlerine tabidir. Henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış olan DİİB'lere
yürürlükteki mevzuatın lehe olan hükümleri uygulanır.
Ayrıca,
İTB'ler de kendi mevzuatı hükümlerine tabidir. Henüz ihracat taahhütleri
kapatılmamış İTB'lere ise, ilgili firmaların İBGS'e müracaatta bulundukları
tarihte yürürlükte bulunan mevzuatın lehe olan hükümleri uygulanır. Ancak,
ilgili İTB'lere 5/2/2000 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Karar ve
Tebliğ'in lehe olan hükümleri uygulanmaz.
32- İBGS'ce, 5/2/2000 tarihi itibariyle yürürlüğe
giren Dahilde İşleme Rejimi Kararı ve Tebliği çerçevesinde düzenlenen DİİB'ler
ile ilgili bir sorunla karşılaşılması durumunda, yürürlükte bulunan Karar ve
Tebliğ'de açık bir hüküm olmadığı sürece, 5/2/2000 tarihinden önceki mevzuata
istinaden gönderilen yazılar çerçevesinde işlem yapılmaması
gerekmektedir.
33- Daha önce İBGS'ne
gönderilen yazıların dayanağı olan 99/13819 sayılı Karar veya İhracat 2000/4
sayılı Tebliğ'in ilgili hükümlerinde bir değişiklik olmuşsa, bu yazılara göre
işlem yapılmaması ve yapılacak işleme ilişkin tereddüt doğması durumunda da
konunun Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi gerekmektedir.
EK
TAAHHÜTNAME
T.C. BAŞBAKANLIK
DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI
................... İHRACATÇI BİRLİKLERİ
GENEL SEKRETERLİĞİNE
Aşağıda
tarih ve sayıları yer alan, belge kapsamında gerçekleşen ihracata ilişkin
Gümrük Beyannameleri tutarının belge ihracat taahhüdüne oranının, en az %25 (en
az % 15) olduğunu, bu beyannamelerin doğruluğunu, daha önce başka bir DİİB
ihracat taahhüdünde kullanılmadığını ve bundan sonra kullanılmayacağını, sadece
bu belgenin kapatılmasında kullanılacağını, bu belge kapsamında kullanılamaması
halinde, mevcut belgelerime ve bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 1 yıl
içerisinde düzenlenecek belgelerime haklı sebepten dolayı ek süre verilmemesini
kabul ve taahhüt ederim.
İhracata İlişkin GB Tarih ve Sayıları
Yetkili İmzalar
Tarih ve Kaşe