Merkez Bankası-32 Sayılı Kararın Transit Ticaret Hükümleri (Mülga) (2001-YB-45)
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ
BANKASI
ANONİM ŞİRKETİ
SERMAYESİ : TL.
25.000.000.000
İDARE MERKEZİ : A N K A R A
İ
D A R
E M E
R K E
Z İ ANKARA, 4 TEMMUZ 2001
Cevaplarda
şu işaretlerin tekrarını dileriz :
B.02.2.TCM.0.09.00.04-27
DIŞ
İLİŞKİLER GENEL MD.
Dış
Ticaret Müdürlüğü
2004/YB-107 GENELGE ile YÜRÜRLÜKTEN
KALDIRILMIŞTIR.
Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4
GENELGE
NO: 2001/YB-45
(2003/YB-94 ve 2004/YB-18 genelgeler ile değişik hali)
İLGİ: 10 Ekim 1996 tarih ve
96/YB-57 sayılı genelgemiz.
Transit ticaret uygulamasına
ilişkin esas ve usuller ilgide kayıtlı genelgemiz yerine geçerli olmak üzere
değişir sayfalı olarak yeniden düzenlenerek ilişikte gönderilmektedir.
Bilginizi ve gereğini rica ederiz.
Saygılarımızla,
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ
BANKASI
İDARE MERKEZİ
Ek: 1 Talimat
Başbakanlık Dış Ticaret
Müsteşarlığının 6 Ocak l996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 96/8 Sayılı İhracat Tebliğine
göre transit ticaret işlemleri aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde
uluslararası bankacılık ve ticari teamüllere göre yürütülür.
1- TARİFLER:
Tasarruflu
Yazılar 1
1.1) Transit Ticaret: (04.03.2004 tarih
ve 2004/YB-18 sayılı TCMB Genelgesi ile değişik)[1]
Alış ve satış bedelleri
arasında lehte fark esas olmak üzere gerçek veya tüzel kişi transit tacirince
satın alınan yabancı menşeli veya Türk menşeli olup da yurt dışına
satılmış (serbest bölgelere yapılan satışlar
dahil) malların transit olarak veya doğrudan doğruya, başka bir ülkeye (serbest
bölgeler dahil) satılmasını ifade eder.
Gümrük antreposunda tutulan serbest dolaşımda
olmayan yakıtın TÜPRAŞ'tan satın alınarak, herhangi bir şekilde serbest
dolaşıma sokulmadan diğer bir ülkeye veya yabancı limanlara sefer yapan milli
ve yabancı bayraklı hava ve deniz taşıtlarına satılması işlemi transit ticaret
kapsamında değerlendirilir.
Bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenecek TTF'ye malın satın
alındığı ülke olarak "gümrük antreposunun adı", satıldığı ülke olarak, yakıtın
hava ve deniz taşıtlarına verilmesi halinde yine "gümrük antreposunun adı",
herhangi bir ülkeye satılması halinde ise "satış yapılan ülkenin adı"
kaydedilir.
Transit ticarete konu olan
malların satın alınması ithalat, satılması da ihracat sayılmadığından,
- malın satın alınmasına
ilişkin işlemler, İthalat Rejimi Kararı ve Yönetmeliği hükümlerine,
- malın satılmasına ilişkin
işlemler, İhracat Rejimi Kararı ve İhracat Yönetmeliği hükümlerine
tabi tutulmaz.
Gümrük idarelerince
verilebilecek izne istinaden malların Türk gümrük hattını aşarak işçilik görmek
üzere fiktif depo veya antrepolara alınması "fiili ithal" hükmünde değildir.
1.2) Transit Taciri:
Transit ticaret faaliyetinde
bulunan, vergi numarası sahibi Türkiye'de yerleşik gerçek veya tüzel kişi
tacirler, esnaf ve sanatkar odalarına kayıtlı olup üretim faaliyetiyle iştigal
eden esnaf ve sanatkarlar ve joint-venture ile konsorsiyumlardır.
1.3) Transit Ticaret Formu
(TTF):
Transit ticaret yapabilmek için transit taciri tarafından
banka, firma ve gümrük olmak üzere üç nüsha düzenlenip aracı bankaya
onaylattırılması gereken örnek Ek-2 de yer alan belgedir.
1.4) Transit Ticarete Konu
Olan Malın Satın Alındığının Tevsiki:
Bu mallarla ilgili ticari
(ve varsa mali) belgelerin transit taciri adına aracılık eden bankaya
gelmesidir.
1.5) Transit Ticarete Konu
Olan Malın Satıldığının Tevsiki:
Bu mallara ilişkin ticari
(ve varsa mali) belgelerin, aracılık eden bankaca alıcıya veya alıcının yetkili
kılacağı yurt dışındaki bankalara transit taciri adına gönderilmesidir.
1.6) Banka:
Transit ticarete aracılık
eden banka ve özel finans kurumlarıdır.
1.7) Serbest Kullanıma
Bırakılan Dövizler:
-ihracat bedellerinin fiili
ihraçtan itibaren 90 gün içinde tahsil edilmesi halinde serbest kullanıma
bırakılan en çok % 30 u tutarındaki dövizleri,
-fatura ve / veya istihkak
raporları ile belgelendirilmek kaydıyla Türkiye'de yerleşik kişilerin dışarıda
yerleşik kişilere yurt içinde veya dışında yaptıkları hizmet -müteahhitlik
hizmetleri dahil- karşılığı dövizleri veya dışarıda yerleşik kişiler nam ve
hesabına yapılan Türk Lirası (TRL) gider karşılığı dövizleri,
-bu genelgemiz çerçevesinde
yapılacak transit ticaret faaliyetlerinden elde edilip transit tacirinin
serbest kullanımına bırakılan dövizleri
ifade eder.
Bankalar, kendilerine
yapılan başvuruların bu talimatımız hükümlerine aykırı olmadığının ve biraz
edilen belgelerle TTF da kayıtlı bilgilerin birbirleriyle uyumlu olduğunun
tespiti üzerine TTF yi onaylayıp firma ve gümrük nüshalarını transit tacirine
vererek banka nüshasını nezdlerinde alıkoyarlar.
Bankalar, TTF de değişiklik
yapılmasına ilişkin firma taleplerini, değişikliğe ilişkin belgelerin ibrazı ve
bu genelgemiz hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla yerine getirmeye yetkilidir.
Ayrıca alış bedelinin
transferinden sonra TTF nin birden fazla TTF ye bölünmesine ilişkin taleplerin
yeni satım sözleşmelerinin ibrazı kaydıyla yerine getirilebileceği tabidir.
İthalat ve ihracat yapılması
yasaklanmış ülkelerden veya bu ülkelere transit ticaret yapılamaz.
Uluslar arası anlaşmalarla
ticareti yasaklanmış mallar ile Dış Ticaret Müsteşarlığının madde politikası
itibariyle transit ticaretinin yapılmasını uygun görmediği mallar da transit
ticarete konu olamaz. Bu tür malların neler olduğu anılan Müsteşarlıkça
belirlenir.
Bu itibarla İhracı Yasak ve
Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin İhracat 96/31 sayılı Tebliğde belirtilen Ek:6'da
kayıtlı mallar ile ülkemizin taraf olduğu "Ozon Tabakasının Korunmasına Dair
Viyana sözleşmesi" ve buna bağlı olarak Montreal Protokolu, Londra ve Kopenhag
Değişiklikleri çerçevesinde Ek.7 de yer alan ve Ek.A ve B ibaresi altındaki
malların EK.8 ve 9'da belirtilen ülkelerin dışında kalan ülkelere, EK:7 de yer
alan ve EK.C Grup II ibaresi altındaki malların EK.10 da belirtilen ülkelerin
dışında kalan ülkelere ihracatı yasaklanmış olup söz konusu ürünler transit
ticarete de konu edilemez.
Ayrıca, ihracı yasak mallar
listesinde (Ek.6) kayıtlı kimyasal silahlar sözleşmesi eki Liste.1 deki
maddelerin sözleşmeye taraf olmayan ülkelere ihracı yasak olduğundan transit
ticari de yapılamaz. Ancak, söz konusu listede yer alan maddelerin, araştırma,
tıbbi, farmasötik veya koruyucu amaçlarla olmak kaydıyla, sözleşmeye taraf olan
ülkelere 8Ek.13) ihracı Dış Ticaret Müsteşarlığının (İhracat Genel Müdürlüğü)
iznine tabi olup buna ilişkin transit ticaret başvurularının da söz konusu
amaçları tevsik eden belgelerle birlikte İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı
Birliği Genel Sekreterliği'ne yapılması gerekmektedir.
2- TTF'NİN BANKALARCA ONAYLANMASI:
Transit ticaret talepleri,
transit ticarete Türkiye dışındaki bir bankanın aracılık ettiği işlemler de
dahil olmak üzere Türkiye'deki bir bankanın aynı şubesine yapılan başvurularda,
2.1)
Bir defaya mahsus olmak üzere,
2.1.1-
Tacirlerce Ticaret Sicil Gazetesi aslı veya onaylı fotokopisi ile firmanın
vergi numarasını gösterir vergi dairesinden alınan belge veya onaylı
fotokopisi,
2.1.2-
Esnaf ve sanatkarlarca üretim faaliyeti ile iştigal ettiklerini Türkiye Esnaf
ve Sanatkarlar Konfederasyonundan alacakları bir belge ile vergi sicil
numarasını gösterir belge veya onaylı fotokopisi,
2.1.3-
Joint-venture ve konsorsiyumlarca durumlarını belirtir ortaklık sözleşmesi ile
vergi numarasını gösterir belge veya onaylı fotokopisi,
2.2)
Her bir talep için EK:2'deki örneğe uygun TTF'yle, alım ve satım
sözleşmelerinin ibrazı suretiyle bankalara yapılır.
Transit ticaret konusu malın
satılacağı ülke veya ülkelerin, malın miktar ve satış bedelinin TTF'nin
düzenlenme aşamasında belirlenmemiş olması TTF'nin düzenlenmesine engel teşkil
etmemekte olup bu unsurların transit ticaretin gerçekleştirilmesinden sonra
ibraz edilecek satış sözleşmesine göre TTF'ye kaydedilmesi mümkündür. Ancak
sonradan ibraz edilecek satış sözleşmesinde yer alan satış tutarı, alış
sözleşmesinde kayıtlı tutarın altında olamaz.
Ayrıca EK:3'de yer alan
malların transit ticaretine ilişkin taleplerde söz konusu belgelere ilaveten
bir örneği EK:4'de yer alan ve üzerinde İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğinin anılan satışın kayda alındığına dair notunun
bulunduğu formun, EK:5'de yer alan malların transit ticaretine ilişkin
başvurularda ise yine anılan Birliğin satışın kayda alındığını belirten
yazısının ibrazı gerekir.
Bankalar, kendilerine
yapılan başvuruların bu talimatımız hükümlerine aykırı olmadığının ve ibraz
edilen belgelerle TTF'de kayıtlı bilgilerin birbirleriyle uyumlu olduğunun
tespiti üzerine TTF'yi onaylayıp aslını transit tacirine vererek bir nüshasını
nezdlerinde alıkoyarlar.
Bankalar, TTF'de değişiklik
yapılmasına ilişkin firma taleplerini, değişikliğe ilişkin belgelerin ibrazı ve
bu genelgemiz hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla yerine getirmeye yetkilidir.
Ayrıca alış bedelinin
transferinden sonra TTF'nin birden fazla TTF'ye bölünmesine ilişkin taleplerin
yeni satım sözleşmelerinin ibrazı kaydıyla yerine getirilebileceği tabiidir.
İthalat ve ihracat yapılması
yasaklanmış ülkelerden veya bu ülkelere transit ticaret yapılamaz.
Uluslararası anlaşmalarla
ticareti yasaklanmış mallar ile Dış Ticaret Müsteşarlığının madde politikası
itibariyle transit ticaretinin yapılmasını uygun görmediği mallar da transit
ticarete konu olamaz. Bu tür malların neler olduğu anılan Müsteşarlıkça
belirlenir.
Bu itibarla İhracı Yasak ve
Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin İhracat 96/31 sayılı Tebliğde
belirtilen EK:6'da kayıtlı mallar ile ülkemizin taraf olduğu "Ozon
Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi" ve buna bağlı olarak
Montreal Protokolu, Londra ve Kopenhag Değişiklikleri çerçevesinde EK:7'de yer
alan ve EK: A ve B ibaresi altındaki malların EK:8 ve 9'da belirtilen ülkelerin dışında kalan ülkelere,
EK:7'de yer alan ve EK:C Grup II ibaresi altındaki malların EK:10'da belirtilen
ülkelerin dışında kalan ülkelere
ihracatı yasaklanmış olup söz konusu ürünler transit ticarete de konu edilemez.
Ayrıca, ihracı yasak mallar
listesinde (Ek:6) kayıtlı kimyasal silahlar sözleşmesi eki Liste:1'deki
maddelerin sözleşmeye taraf olmayan ülkelere ihracı yasak olduğundan transit
ticareti de yapılamaz. Ancak, söz konusu listede yer alan maddelerin,
araştırma, tıbbi, farmasötik veya koruyucu amaçlarla olmak kaydıyla, sözleşmeye
taraf olan ülkelere (Ek:13) ihracı Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın (İhracat Genel
Müdürlüğü) iznine tabi olup buna ilişkin transit ticaret başvurularının da söz
konusu amaçları tevsik eden belgelerle birlikte İstanbul Maden ve Metaller
İhracatçı Birliği Genel Sekreterliği'ne yapılması gerekmektedir.
Diğer taraftan Kimyasal
Silahların Yasaklanması Örgütü (KSYÖ) İcra Konseyince, Kimyasal Silahlar
Sözleşmesi (KSS) eki liste 2 ve 3 (Ek:11 ve 12) kapsamındaki kimyasal
maddelerin Ek:13'de belirtilen Sözleşmeye taraf ülkeler dışında kalan ülkelere
yönelik transit ticaretine ilişkin başvurular İstanbul Maden ve Metaller
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından ithalatçı firmadan alınacak
Ek:14'deki "Nihai Kullanım Sertifikası" aranmak suretiyle sonuçlandırılır. Bu
işlemlere ilişkin bilgilerin ise EK:18'deki örneğe uygun şekilde aylık dönemler
itibariyle Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğüne gönderilmesi
gerekmektedir.
Ayrıca, Irak ve Libya için
EK:19'da yer alan uygulamalar geçerlidir.
Bankalar, düzenlediği tarihten itibaren 365 gün içinde üzerinden
herhangi bir işlem yapılmayan TTF'leri iptal edebilirler.
3- ALIŞ BEDELLERİNİN TRANSFERİ İLE SATIŞ BEDELLERİNİN TAHSİLİNDE UYULACAK ESASLAR:
3.1)
Alış bedellerinin ödenmesi ve satış bedellerinin tahsili, uluslararası
bankacılık teamüllerine göre her türlü ödeme şekliyle yapılabilir.
Ancak satış bedellerinin
kabul kredili ödeme şekline göre tahsil edildiği işlemlerde düzenlenen
poliçelerin yurt dışındaki bankalara iskonto ettirilmesi halinde, tahsil edilen
iskontolu satış bedeli alış bedelinden az olamaz, başka bir ifadeyle iskonto tutarı,
satış ve alış bedelleri farkından çok olamaz.
3.2)
Transit ticarette satış bedellerinin konvertibl bir döviz cinsinden tahsili
zorunludur. Satış bedelinin TRL'yle tahsil edilmesi, alış bedelinin de TRL veya
serbest kullanıma bırakılan dövizlerle açılan DTH'lerden ödenmesi halinde
mümkündür.
Ancak Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti'ne yönelik transit ticarette alış bedeli dövizle ödenen malın satış
bedeli TRL'yle tahsil edilebilir.
Alış bedelleri her durumda
TRL'yle ödenebilir.
3.3)
Transit ticarette satış bedellerinin transit ticaret bedeli olarak alışının
yapılabilmesi için yurt dışından geldiğinin tespiti şarttır.
Her bir transit ticaret
işlemi itibariyle satış bedellerinin USD 50.000 veya eşitine kadar seyyah çeki
ve kredi kartıyla ödenmesi mümkündür.
Alış bedellerinin satış
bedellerinin tahsilinden önce transfer edildiği transit ticaret işlemlerinde,
transferden sonra TTF'nin bölünerek transit ticaretin birden fazla TTF
kapsamında gerçekleştirilmesi halinde, gerek yurt dışından getirildiğinin
tevsiki gereken satış bedelinin, gerek terkin edilecek tutarın hesaplanmasında
her bir TTF'de kayıtlı alış tutarı yerine transfer edilen tutarın tamamı
dikkate alınacaktır.
3.4)
Satış bedeli tahsil edilmeden önce alış bedelinin banka kaynaklarından (döviz
kredileri dahil) veya yurt içinden temin edilen dövizlerle açılan DTH'den
ödenmesi halinde en az transfer edilen döviz tutarı kadar satış bedelinin
transfer tarihinden itibaren 180 gün,
ancak TTF'de malın satıldığı
ülkenin
- Arnavutluk, Bulgaristan,
İran, Polonya, Romanya ve dağılan SSCB yerine kurulan ülkelerden olması halinde
365 gün,
- Yugoslavya Federal
Cumhuriyeti (Sırbıstan-Karadağ), Hırvatistan, Slovenya, Makedonya ve Bosna
Hersek olması durumunda ise 270 gün
içinde tahsil edilmesi
zorunludur.
Hazine Müsteşarlığı (Banka
Kambiyo Genel Müdürlüğü) yukarıda belirtilen süreleri ülke bazında değiştirmeye
ve haklı ve mücbir sebeplerin varlığı halinde uzatmaya ve alış bedelinin banka
kaynaklarından veya transit tacirinin yurt içinden temin ettiği dövizlerle
açılan DTH'lerden transfer edildiği işlemlerde satış bedelinin yurda
getirilmesi için öngörülen süreler içinde başvurulması kaydıyla transit
tacirinin satış bedelinin yurt dışında kurulacak şirket veya şubelerin
sermayesine mahsup edilmesine yönelik talepleri değerlendirmeye yetkilidir.
3.5) Alış
bedelinin transfer, satış bedelinin tahsil edilebilmesi için mutlaka TTF'nin
düzenlenmiş olması gerekmekte olup
3.5.1-
Malın alış bedeli döviz olarak banka kaynağından ödeniyorsa döviz satım belgesi
(DSB), malın satış bedelinin tahsilinde ise döviz alım belgesi (DAB)
düzenlenir.
3.5.2-
Alış bedelleri transit tacirinin DTH'lerinden veya yurt dışındaki hesaplarından
ödenmiş ise DSB düzenlenmez.
3.5.3-
Alış ve satış bedellerinin TRL'yle ödenmesi ve tahsili halinde Türk Parası Transfer
Belgesi (TPTB) ve TRL üzerinden DAB düzenlenir.
Bu genelgemize göre DAB ve
DSB veya TPTB düzenlendiği hallerde bu belgelere transit ticaret sebebiyle
düzenlendiğine dair not konulacaktır. TTF'ye de DAB ve/veya DSB (veya TPTB)
düzenlenmiş ise bunların tarih ve sayısı ile tutarları belirtilecektir.
Ayrıca transit ticarete
ilişkin DAB, DSB veya TPTB düzenlenmemiş olmakla birlikte yurt dışına bir döviz
transferi yapılmış ise TTF'ye yapılan transferin kaynağı, tarihi ve tutarı,
satış bedeli tahsil edilerek, transit tacirinin talebine göre DTH'ye alınmış
ise DTH'ye alınış tarihi ve tutarı, efektif olarak ödenmiş ise ödeme tarihi ve
tutarı mutlaka kaydedilecektir.
3.5.4-
Transit ticarete ilişkin döviz transferi veya alış işlemi TTF'yi düzenleyen
banka dışındaki bankalarca da yapılabilecektir. Bu durumda döviz transferi veya
döviz alış işlemini yapan banka TTF'ye yaptığı işleme ilişkin gerekli notu
koyduktan sonra transit ticaret hesabının kapatılmasını izlemekle yükümlü
TTF'yi düzenleyen bankaya en geç 5 iş günü
içinde bilgi verilecektir.
3.5.5-
Satış bedellerinin seyyah çeki ve kredi kartıyla tahsil edilmesi halinde, bedel
alışının seyyah çeki veya kredi kartına istinaden yapıldığı DAB üzerine mutlaka
kaydedilecektir. Transit ticaret hesabını kapatacak banka, bu şekilde not
bulunan DAB'larda kayıtlı toplam döviz tutarının her bir transit ticaret işlemi
itibariyle en çok USD 50.000'lik kısmı taahhüde sayılacaktır.
3.5.6- Bu genelgemizde belirtilen
bankaların birbirleri ile yapacakları bildirimler; bankaların vergi dairelerine
yapacakları bildirimler ile bankaların kambiyo müdürlüklerine yapacakları
bildirimler "taahhütlü mektupla" ya da bildirim yapıldığının teyidini
sağlayacak diğer şekillerde yapılacaktır.
4- TRANSİT TİCARETTE ALIŞ BEDELLERİNİN TRANSFERİ, SATIŞ BEDELLERİNİN
TAHSİLİ İLE SERBEST KULLANIMA BIRAKILAN TUTARLAR
4.1) SATIŞ BEDELİ TAHSİL EDİLMEDEN ÖNCE ALIŞ BEDELİNİN TRANSFERİ:
4.1.1-
Transferin Banka Kaynaklarından Yapılması:
Transit tacirince,
dövizlerin TRL ödenmek suretiyle bankalardan satın alındığı bu işlemlerde,
transfer sırasında bankalarca DSB düzenlenir.
En az transfer edilen alış
bedeli kadar döviz tutarının transfer tarihinden itibaren 180 gün veya ülke
bazında farklılaştırılmış süreler içinde yurt dışından getirilerek bir bankaya
satılması zorunludur.
Bir TTF konusu
alış tutarının farklı tarihlerde kısım kısım transfer edilmesi halinde satış
bedellerinin tahsil edilmesi gereken süre her bir transfer tutarı için ayrı
ayrı hesaplanır ve buna göre açık transit ticaret hesabına ilişkin kambiyo ihbarı
ayrı ayrı yapılır. Ancak farklı tarihlerde transfer edilen alış bedelleri bir
bütün kabul edilerek terkin edilebilecek tutar USD 50.000,- veya eşitini
geçemez.
Satış bedeli olarak
bankalara satılan döviz cinsinin alış bedelinden farklı olması halinde asgari
döviz tutarının tespiti, satış bedeli dövizlerin bankaya satıldığı tarihteki
(DAB'nin düzenlendiği tarihteki) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
çapraz kurları esas alınarak yapılır.
Bankalarca tahsil süresi
dışında yapılacak döviz alış işlemi serbest kur üzerinden yapılmakla birlikte
süre sonu ile döviz alışının yapıldığı (DAB'nin düzenlendiği) tarihteki TCMB
alış kurlarına göre oluşan lehte fark transit tacirine ödenmeksizin Destekleme
ve Fiyat İstikrar Fonu'na (DFİF) devredilmek üzere l0 iş günü içinde TCMB şubelerine yatırılır. Bu halde DAB üzerinde
transit tacirine ödenen ve DFİF'e aktarılacak tutarlar ayrı ayrı gösterilir.
Kur farkları bankaca döviz
alışının yapıldığı (DAB'nin düzenlendiği) tarihten itibaren l0 iş günlük süre
dışında yatırıldığı takdirde DFİF'e aktarılacak kur farkları 6l83 Sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre hesaplanacak
gecikme zammıyla birlikte ilgili TCMB şubesine yatırılır.
Kur farkı, TTF'de kayıtlı
DSB tarihine ve transit ticarete konu malın satıldığı ülkeye göre belirlenecek
tahsil süresi dışında yapılacak döviz alışlarında döviz alışını yapan banka tarafından EK:20'deki örneklere uygun
olarak hesaplanarak tahsil edilir ve tahsil edilen kur farkları TCMB'nin ilgili
şubesine buna ilişkin belge aslı veya fotokopisi gönderilmeksizin aşağıda
belirtilen başlıklar dahilinde devredilir.
Devir DAB Tahsil Edilen Gecikme *
Sebebi Tarihi Kur Farkı Zammı Toplam
Kur farkı
Ancak süresi dışında gelen
satış bedelinin bankaların terkin edebileceği kısmının da alışının yapılmış
olması halinde bu kısma tekabül eden dövizler için kur farkı tahsil edilmez.
Satış bedellerinin süresi
dışında kısım kısım geldiği işlemlerde transit ticaret hesabının kapatılmasına
yetecek tutarın alışı tamamlanıncaya kadar bankalarca kur farkı tahsil edilir,
bunu aşan kısımların alışı serbest kurdan yapılır.
Satış bedelinin TRL'yle
tahsili halinde her hangi bir kur farkı söz konusu olmayacağı tabiidir.
Satış ve alış bedelleri
arasındaki lehe fark transit tacirinin serbest kullanımındadır.
Transit ticaret işleminin gerçekleşme tarihi satış bedelinin tahsil
edildiği (DAB'nin düzenlendiği) tarihtir.
*
Gecikme zammı doğmamış ise bu sütun boş bırakılır.
4.1.2-
Alış Bedellerinin Transit Tacirinin Yurt
İçinden Temin Edilen Dövizlerle Açtırdığı DTH'lerden Ödenmesi:
Transfer, transit tacirinin
DTH'sinden yapıldığı zaman bankalarca DSB düzenlenmez, TTF'ye buna ilişkin not
konulur.
En az transfer edilen alış
bedeli kadar dövizin, aynı transit ticaret faaliyetinden elde edilerek transfer
tarihinden itibaren tahsil süresi içinde yurt dışından getirildiğinin tevsiki
gerekmekte olup bu dövizlerin bankalara satılması zorunluluğu bulunmamaktadır.
Satış bedelleri transit tacirinin talebine göre DTH'ye iade edilebilir.
Bir TTF konusu alış
tutarının farklı tarihlerde kısım kısım transfer edilmesi halinde satış
bedellerinin tahsil edilmesi gereken süre her bir transfer tutarı için ayrı
ayrı hesaplanır ve buna göre açık transit ticaret hesabına ilişkin kambiyo
ihbarı ayrı ayrı yapılır. Ancak farklı tarihlerde transfer edilen alış
bedelleri bir bütün kabul edilerek terkin edilebilecek tutar USD 50.000,- veya
eşitini geçemez.
Satışın farklı bir döviz
cinsiyle yapılması halinde tevsiki gerekli asgari döviz tutarının tespiti,
gerçekleşme tarihindeki TCMB çapraz kurları esas alınarak yapılır.
Satış bedellerinin transfer
tarihinden itibaren tahsil süresi dışında yurda getirilerek bankalara satılması
halinde bu dövizlerin alışı bankalarca herhangi
bir kur farkı tahsil edilmeksizin yapılır.
Satış ve alış bedelleri
arasındaki lehe fark transit tacirinin serbest kullanımındadır.
Transit ticaret, satış bedelinin transit taciri adına banka hesaplarına
girdiği (dövizler bankaya satılmış ise DAB düzenlendiği) tarihte gerçekleşmiş
sayılır.
4.1.3- Transferin Transit Tacirinin Serbest Kullanımına Bırakılan
Dövizlerle Açılan DTH'lerden Yapılması:
Söz konusu hesaplardan
yapılan transferlerle ilgili olarak bankalarca DSB düzenlenmez, TTF'ye gerekli
not konulur.
Satış bedelinin tamamı
transit tacirinin serbest kullanımındadır.
Transit ticaret işleminin gerçekleşme tarihi transit ticarete konu
malın satıldığının TTF'yi düzenleyen bankaya tevsik edildiği tarihtir.
Transit tacirince, transit
ticarete konu malın satıldığının transfer tarihinden itibaren 180 gün içinde
TTF'yi düzenleyen bankaya tevsik edilmemesi halinde bu işlemle ilgili olarak
her hangi bir istisna uygulanmış ise tahsili için gereği yapılır.
4.2) SATIŞ BEDELİNİN ALIŞ BEDELİNİN ÖDENMESİNDEN ÖNCE TAHSİLİ:
Satış bedeli, alış bedelinin
transferine kadar transit tacirince serbestçe kullanılabilir.
Transit tacirince,
4.2.1-
Satış bedelleri bankalara satılabilir.
Bu durumda döviz alışı yapan
bankaca transit taciri adına transit ticarete ilişkin DAB düzenlenir.
Transit ticaret, alış bedelleri banka kaynağından transfer edilmiş ise
DSB'nin düzenlendiği, transit tacirinin döviz kaynağından transfer edilmiş ise
alış bedellerinin transfer edildiği tarihte gerçekleşmiş sayılır.
4.2.2- Satış bedelleri transit tacirinin talebi üzerine kendi adına
açılan DTH'ye alınabilir.
Alış bedelleri bu hesaptan
transfer edilir.
Bu durumda bankalarca bu
işlemle ilgili olarak DAB ve DSB düzenlenmez.
Transit ticaret, alış bedelinin söz konusu DTH'den transfer edildiği
tarihte gerçekleşmiş sayılır.
4.2.3-
Transit tacirince yurda getirilen satış
bedellerinin efektif olarak kendisine ödenmesi talep edilebilir.
Bu durumda en az alış bedeli
kadar efektifin transfer sırasında bankaya iade edilmesi veya transferin
transit tacirinin döviz kaynağından yapılması gerekmektedir.
TRL yatırılarak döviz satışı
yapılmak suretiyle transfer yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Transit ticaretin gerçekleşme tarihi alış bedelinin transfer edildiği
tarihtir.
Alış bedellerinin transferi,
transit taciri ile malların satın alındığı firma arasındaki sözleşme
hükümlerine göre yapılır. Satış bedellerinin tahsil edildiği tarihten itibaren en geç 180 gün veya sözleşmede belirtilen
vadede alış bedellerinin transferi gerçekleştirilmez ise TTF iptal edilerek
bu işlemle ilgili bir istisna uygulanmış ise tahsili için gereği yapılır.
Alış bedeli olarak transfer
edilecek döviz cinsinin satış bedelinden farklı olması halinde transit ticaret kapsamında transfer
edilebilecek azami döviz tutarının tespitinde transfer tarihindeki TCMB
çapraz kurları esas alınır.
4.2.4-
Satış bedelinin alış bedelinin ödenmesinden önce tahsil edildiği transit
ticarette satış ve alış bedelleri arasındaki fark transit tacirinin serbest
kullanımındadır.
4.3) TRANSİT TİCARETİN YURT DIŞINDAKİ BANKALAR ARACILIĞIYLA YAPILMASI:
Sadece satış ve alış
bedelleri arasındaki farkın yurt dışından getirildiği söz konusu transit
ticaret işlemlerinde bedeller arasındaki fark transit tacirinin serbest
kullanımındadır.
Transit ticaret, satış ve alış bedelleri arasındaki farkın transit
taciri adına banka hesaplarına girdiği, bankaya satılması halinde DAB'nin
düzenlendiği tarihte gerçekleşmiş sayılır.
5- TRANSİT TİCARETTE UYGULANACAK İSTİSNALAR:
Transit ticaretle ilgili
bütün işlemlere ve bu işlemler sebebiyle düzenlenen kağıtlara Transit Ticarete
İlişkin 96/8 Sayılı Tebliğin
3/a maddesi ve İhracat ve Yatırımlarda Damga Vergisi ve Harç İstisnası
Uygulaması Hakkında 4 Seri Numaralı Tebliğin 3.1.5 maddesi gereğince transit
ticaretle ilgili olduğunun tevsiki kaydıyla işlem yapan kuruluşlarca re'sen
(kredilere ilişkin işlemler, teminat mektupları ve garantiler dahil) vergi,
resim ve harç istisnası uygulanır.
Uygulanan istisnalar TTF'ye
işlenerek istisnanın uygulandığı tarihi takip eden 30 gün içinde transit tacirinin bağlı bulunduğu vergi dairesine
bildirilir. Transit ticaretin gerçekleşmesi halinde terkin, gerçekleşmemesi
veya transit ticaret kapsamında transit tacirince satın alınacak mallarla ilgili
olarak açılan akreditiflerin iptal edilmesi, vadesi sona erdikten sonra temdit
edilmesi veya kısmen kullanılması halinde gerçekleşmeme oranında tahsili için
de ilgili vergi dairesine ihbarda bulunulur.
Ancak transit taciri lehine
açılan akreditiflerin ilgilisince kısmen veya tamamen kullanılmayarak iptal
edilmesi halinde uygulanan istisnalar kesin mahiyette olup tahsil edilmez.
Kabul kredili olarak satın
alınan mallarla ilgili olarak düzenlenen poliçe bedellerinin vadesinde transit
tacirince ödenmemesi halinde poliçe kabulünden doğan ve bankaca istisna edilen
damga vergisinin tahsili için ilgili vergi dairesine ihbarda bulunulur.
BSMV istisnaları için
istisna sırasında vergi dairesine herhangi bir bildirim yapılmaz. Ancak
müeyyide uygulanmasının gerektiği durumlarda, bankalarca taahhüdün
gerçekleştirilmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden ayın 15'ine kadar
BSMV beyannamesinin bankanın bağlı olduğu vergi dairesine verilmesi ve verginin
de bu sürede (ilgili firmadan tahsil edilmese bile) 213 Sayılı Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre gecikme faizi ve cezası ile birlikte vergi dairesine
ödenmesi gerekmektedir. Aksi halde BSMV, mükellef bankadan 6183 Sayılı Kanun
hükümlerine göre gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.
Satış sözleşmesinin TTF'nin
onaylanma aşamasından ya da transit ticaretin gerçekleşmesinden sonra
ibrazında, transfer edilen tutarın tahsil edilen dövizlerden fazla olması
halinde (eksik tahsil edilen tutar
oranında) uygulanan istisnaların,
alış bedelleri banka
kaynağından transfer edilen işlemlerde, aynı transit ticaret faaliyetinden elde
edilecek satış bedellerinin tahsil süreleri içinde (ek süreler dahil) bankalara
satılmaması halinde istisna edilen vergilerin (eksik tahsil edilen tutar oranında),
alış bedellerinin transit
tacirinin yurt içinden temin edilen dövizlerle açtırdğı DTH'sinden transfer
edildiği işlemlerde, satış bedellerinin tahsil süreleri içinde (ek süreler
dahil) yurt dışından getirildiğinin tevsik edilmemesi halinde (eksik getirilen oranda) uygulanan
istisnaların
tahsili için bankalarca
gerekli işlemler yapılır.
Transit ticaret işlemlerinde uygulanan istisnaların tahsil edilmesinin
gerektiği hallerde ilgili vergi dairesine yapılması gereken ihbar, uyguladığı
istisnayı daha önce vergi dairesine bildiren banka veya bankalar tarafından
yapılır.
Bunu teminen TTF'yi
düzenleyen bankaca kendisine transit taciri ve işlem yapan diğer banka veya
bankalardan gelen bilgi ve belgeler tahsil süresi sonunda değerlendirilir ve
değerlendirme sonunda uygulanan istisnaların tahsil edilmesi gerekiyor ise bu
durum istisna uygulayan banka veya bankalara bildirilir. Bu bankalar da firmanın bağlı olduğu vergi dairesine
gereken ihbarı yaparlar.
Dahilde işleme izin belgesi
(DİİB) kapsamında istisna uygulanarak açılan akreditifler transit ticaret
kapsamına alınabilir.
Transit ticaret kapsamında
istisna uygulanarak açılan akreditifler
talep tarihinde geçerli bir DİİB kapsamına alınabilir.
Transit ticaretle ilgili
olarak transit taciri lehine bankalarca yurt dışında yerleşik kişilere hitaben
döviz üzerinden verilecek teminat mektupları ve tanınacak garantiler Kambiyo
Mevzuatı Müdürlüğümüzün genelgeleri hükümlerine tabidir.
6. YAPILACAK İTHALATIN
TRANSİT TİCARETE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE TRANSİT TİCARET KAPSAMINDA SATIN ALINAN
MALLARIN İTHALİ. (04.03.2004 tarih
ve 2004/YB-18 sayılı TCMB Genelgesi ile değişik)
2004/YB-107 GENELGE ile YÜRÜRLÜKTEN
KALDIRILMIŞTIR.
Yapılacak ithalatın transit
ticarete çevrilmesine ilişkin talepler, yurt dışına bir bedel ödenmiş ise
transfer tarihinden itibaren 180 gün
içinde veya açık olan ithalat hesabının kapatılması için ilgili Kambiyo
Müdürlüğünce ithalatçı firmalara verilen 90 günlük ihtarname süresi içinde,
(Kambiyo Müdürlüğünün ihtarname yazısının aranılması ve işlemin tesisini
müteakip Kambiyo Müdürlüğüne yazılı olarak bilgi verilmesi kaydıyla) ithalata
aracılık eden bankaya yapılır. Bankaca düzenlenecek TTF üzerine ithalatla
ilgili referans numaraları kaydedilir. İlgili belgeler üzerine "transit ticarete dönüştürülmüştür"
notu konulur.
Bu durumda ilgililerden
tahsil edilmiş bulunan vergilerin iadesi mümkün bulunmamaktadır.
Transit ticarete çevrilme
talebinin ithalat bedellerinin transferinden sonra yapıldığı işlemlerde;
- transferin banka
kaynaklarından yapılmış olması halinde satış bedellerinin TTF'nin düzenlendiği
tarihten itibaren l80 gün veya ülkeler itibarıyla farklılaştırılmış süreler
içinde yurt dışından getirilerek bankalara satılması,
- transferin yurt içinden
temin edilen dövizlerle açılan DTH'den yapılmış olması halinde ise satış
bedellerinin TTF'nin düzenlendiği tarihten itibaren l80 gün veya ülkeler
itibarıyla farklılaştırılmış süreler içinde yurt dışından getirildiğinin tevsik
edilmesi
zorunludur.
Yapılacak ithalatın birden
fazla sayıda TTF düzenlenerek parçalar halinde transit ticaret işlemlerine
çevrilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu durumda transfer edilen mal bedeli bir
bütün olarak dikkate alınır, dolayısıyla USD 50.000 veya eşitine kadar olan
terkin limiti bir defaya mahsus olmak üzere uygulanır. Bankalarca kambiyo
müdürlüklerine yapılacak ihbarda transfer edilen mal bedelinin tamamı dikkate
alınır.
Transit ticaret kapsamında
satın alınan malların ithaline ilişkin talepler ise düzenlenen TTF'nin iptali
suretiyle karşılanır. Bu durumda bankalarca istisna edilen BSMV'nin gecikme
faizi ve cezası ile birlikte ilgili vergi dairesine yatırılması gerekmektedir.
Türkiye'de yerleşik bir
firma tarafından transit ticaret veya ithalat rejimi kapsamında yurt dışından
satın alınan bir malın, Türkiye'de yerleşik bir veya birkaç firmaya devredilerek transit ticaret kapsamında
satılması, devir işlemlerine ilişkin bütün bilgi ve belgelerin ilgili gümrük
müdürlüğüne ibraz edilmesi kaydıyla mümkün bulunmaktadır.
Mal transit ticaret
kapsamında satın alınmış ise düzenlenen TTF iptal edilir. Yeni TTF transit
ticareti gerçekleştirecek devralan firma veya firmalar adına düzenlenir. TTF'de
malın satın alındığı ülke olarak da malın ilk satın alındığı menşe ülke adı
kaydedilir.
7- FİNANSAL KİRALAMA YOLUYLA
TRANSİT TİCARET
Finansal kiralama yoluyla
transit ticaret yapılabilmesi
- transit tacirince finansal
kiralama sözleşmesi ile kira ödeme tarihlerini ve kira bedellerini gösterir
ödeme planının bir örneğinin aracı bankaya ibraz edilmesi,
- düzenlenecek TTF üzerine "finansal kiralama yoluyla transit ticaret"
notunun konularak finansal kiralama sözleşmesinin tarih ve sayısının
kaydedilmesi,
- ödeme planında yer alan
her bir kira bedelinin kira ödeme tarihinden itibaren 30 gün içinde yurda getirilerek alışının yapılması ve bu suretle
transit ticaret hesaplarının kapatılması,
- bu süreden sonra yurda
getirilen her bir kira bedeli için genel esaslara göre işlem yapılması,
- USD 50.000.- lik terkin
tutarının hesaplanmasında kira bedellerinin tamamının dikkate alınması
kaydıyla mümkündür.
8- TRANSİT TİCARETİN FİNANSMANI AMACIYLA KULLANDIRILACAK KREDİLER:
8.1)
Satış bedeli henüz tahsil edilmeden alış bedelinin transferinde kullanılmak
üzere bankalarca TTF'de beyan edilen alış tutarı kadar döviz kredisi
kullandırılabilir.
Transit tacirince bankalar
aracılığıyla kullanılması kaydıyla yurt dışından döviz kredisi sağlanabilir.
Bu kredilere bankalarca
vergi, resim, harç ve KKDF istisnası uygulanır. Kredi karşılığı ilgililere
efektif veya çek olarak verilmez. Söz konusu döviz kredisi TRL olarak
kullandırılamaz.
Satış bedeli tahsil edilmiş
ise finansman ihtiyacı kalmayacağından kredi kullandırılamaz.
8.2)
Transit ticarete ilişkin kredilerin vadesi en çok transit ticaret hesabının
kapatılması için belirlenen (180 gün veya ülke bazında farklılaştırılmış)
süreler kadar olup kullanılan kredinin faiz ve masraflarıyla birlikte
toplamından az olmamak kaydıyla aynı transit ticaret faaliyetinden elde edilen
döviz tutarının yurda getirilerek bankalara satılması zorunludur. Eksik
getirilmesi halinde gerçekleşmeme
oranında istisna edilen vergi, resim ve harçların tahsili için ilgili vergi
dairesine ihbar yapılır, uygulanan KKDF istisnası yönünden de TCMB Bankacılık
ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü Düzenleme ve İzleme Müdürlüğünün konuya
ilişkin genelgelerine göre müeyyide uygulanır.
8.3)
Kredi taahhüt hesabının kapatılması sırasında bankalarca DAB'nin firma ve banka
nüshası ile alış ve satış faturası üzerine gerekli notlar konularak
birbirleriyle irtibatlandırılır.
Kredinin verilmesi sırasında,
kredinin döviz olarak kullandırılması sebebiyle bir döviz satışı olmayacağından
DSB düzenlenmez.
Kredi, transit ticaretten
elde edilen satış bedeliyle ödeniyor ise döviz alışının yapıldığı (DAB'nin
düzenlendiği) tarihte DSB de düzenlenir.
Kredi, TRL ile geri ödeniyor
ise geri ödeme tarihinde döviz satışı yapılarak DSB düzenlenir.
Kredi, transit tacirinin
DTH'sinden ödeniyor ise DSB düzenlenmeyeceği tabiidir.
9- TERKİN
Alış bedellerinin satış
bedellerinin tahsilinden önce banka kaynaklarından veya transit tacirinin yurt
içinden temin ettiği dövizlerle açtırdığı DTH'lerden transfer edildiği transit
ticaret işlemlerinde her bir TTF itibariyle USD 50.000 veya eşitine kadar (TRL
dahil) açık bulunan transit ticaret hesapları bankalarca terkin edilmek
suretiyle kapatılacaktır. Bankalarca terkin edilen tutarlara ilişkin istisna
edilen vergilerin tahsili için ilgili vergi dairesine yazılı bildirimde
bulunulacaktır.
Bedel alışı seyyah çeki ve
kredi kartına istinaden yapılmış ise bu tutarlar ile terkin edilecek döviz tutarı
toplamı USD 50.000'i geçemez.
Diğer bir ifadeyle; tutarı
USD 50.000'den fazla olan bir transit ticaret işleminde seyyah çeki ve kredi
kartına istinaden USD 50.000'lık döviz alışı yapılması halinde bankaların bu
işlemle ilgili olarak terkin etme yetkisi bulunmamaktadır.
Transit tacirinin bir önceki
takvim yılında ve/veya içinde bulunulan yılda transit ticaret faaliyetlerinden
sağladığı döviz gelirlerinin yüzde birine (%1) kadar açık transit ticaret
hesaplarının kapatılmasına yönelik talepler ilgili kambiyo müdürlüğünce
incelenip sonuçlandırılacaktır.
Terkin edilebilecek tutarın
hesaplanmasında, satış bedelinin USD'den başka bir döviz cinsi üzerinden tahsil
edilmesi halinde USD 50.000,-in satış bedeli döviz cinsinden karşılığı, bu
dövizlerin bankaya satıldığı (DAB'nin düzenlendiği) tarihteki TCMB kur veya
çapraz kurları esas alınarak alış yapılan döviz cinsine çevrilecektir.
10- TRANSİT TİCARETTE HESAP KAPATMA:
10.1) Transit Ticaret Hesabının Kapatılmasında Sorumluluk:
Transit ticarette kambiyo
taahhüdünün doğduğu satış bedellerinin tahsil edilmeden önce alış bedellerinin
transfer edildiği işlemlerde, satış bedellerinin süresi içinde tahsilinden ve
transit ticaret hesabının kapatılmasından transit taciri sorumludur.
Transit ticarete aracılık
eden (TTF'yi düzenleyen) bankalar satış bedelinin tahsilini izlemekle yükümlü
olup bu konuda gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
Transit ticaret hesabı, alış
bedelinin transferi ile satış bedelinin tahsili farklı bankalarda yapılmış olsa
dahi TTF'yi düzenleyen bankada
kapatılacaktır.
TTF'yi düzenleyen banka,
hesap kapatma sırasında alış ve satış bedelleri arasında lehe bir farkın oluşup
oluşmadığını kontrol etmekle yükümlüdür. Lehe farkın oluşmadığı işlemlerde
uygulanan istisnaların tahsili için gerekli işlemlerin yapılacağı tabiidir.
10.2)
Gerçekleşen Transit Ticarete İlişkin Bilgilerin Gönderilmesi:
Bankalar, aracılık ettikleri
transit ticaret işlemlerine ilişkin EK:21'deki örneğe uygun bilgileri, Microsoft
Excel programında disket ya da CD ortamında toplu olarak genel müdürlükleri
aracılığıyla TCMB İdare Merkezi Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Dış Ticaret
Müdürlüğü'ne transit ticaretin
gerçekleştiği ayı takip eden ayın 15'ine kadar ulaşacak şekilde
gönderilecektir.
Transit ticaretin USD'den
başka bir döviz cinsi üzerinden gerçekleştirilmesi halinde, malın alış ve satış
bedelleri transit ticaretin
gerçekleştiği tarihteki TCMB kur
veya çapraz kurlarından USD'ye çevrilecektir.
Gönderilecek bilgiler
arasında yer alan "Net Girdi" tutarı, sadece satış ve alış bedeli farkının da
DAB'a bağlanmış olması halinde doldurulacaktır.
Ayrıca bankalarca, EK:3'de
yer alan malların transit ticaretinin gerçekleşmesini müteakip İstanbul Maden
ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'ne bilgi verilecektir.
11- KAMBİYO MÜDÜRLÜĞÜNE
İHBAR
Satış bedeli tahsil
edilmeden önce alış bedelinin banka kaynaklarından (döviz kredileri dahil) veya
yurt içinden temin edilen dövizlerle açılan DTH'lerden ödenmesi halinde, en az
transfer edilen tutar kadar dövizin transfer tarihinden itibaren süresi içinde
tahsil edilmemesi halinde EK:20'deki örneklere uygun olarak ve USD.50.000.-
lık terkin tutarı düşülmeksizin tahsil
edilemeyen tutarın tamamı üzerinden hesaplanan açık hesap tutarları süre
bitimini takip eden 10 iş günü
içinde EK:22'deki ihbar mektubu örneğinde belirtilen başlıklar dahilinde ilgili
kambiyo müdürlüğüne ihbar edilecektir.1
12- TRANSİT TİCARET
İŞLEMİNİN GERÇEKLEŞME TARİHLERİ
12.1) SATIŞ BEDELİ TAHSİL EDİLMEDEN ÖNCE ALIŞ BEDELİNİN TRANSFERİ
12.1.1-Transferin Banka Kaynaklarından Yapılması:
Satış bedelinin tahsil
edildiği (DAB'nin düzenlendiği) tarihtir.
12.1.2- Alış Bedellerinin Transit Tacirinin Yurt İçinden Temin Edilen
Dövizlerle Açtırdığı DTH'lerden Ödenmesi:
Satış bedelinin transit
taciri adına banka hesaplarına girdiği (dövizler bankaya satılmış ise DAB
düzenlendiği), efektif getirilmesi halinde bankaya tevdi edildiği tarihtir.
12.1.3- Transferin Transit Tacirinin Serbest Kullanımına Bırakılan
Dövizlerle Açılan DTH'lerden Yapılması:
Transit ticarete konu malın
satıldığının TTF'yi düzenleyen bankaya tevsik edildiği tarihtir.
12.2) SATIŞ BEDELİNİN ALIŞ
BEDELİNİN ÖDENMESİNDEN ÖNCE TAHSİLİ
12.2.1- Satiş Bedellerinin Bankalara Satılması Halinde:
Alış bedelleri banka
kaynağından transfer edilmiş ise DSB'nin düzenlendiği, transit tacirinin döviz
kaynağından transfer edilmiş ise alış bedellerinin transfer edildiği tarihtir.
12.2.2- Satış Bedellerinin Transit Taciri Adına Açılan DTH'ye Alınması
Halinde:
Alış bedelinin bu hesaptan
transfer edildiği tarihtir.
12.2.3- Satış Bedellerinin Bankadan Transit Tacirince Efektif Olarak
Alınması Halinde:
Alış bedelinin transfer
edildiği tarihtir.
12.3)
TRANSİT TİCARETİN YURT DIŞINDAKİ BANKALAR
ARACILIĞIYLA YAPILMASI:
Satış ve alış bedelleri
arasındaki farkın transit taciri adına banka hesaplarına girdiği, bankaya
satılması halinde DAB'nin düzenlendiği tarihtir.
13- TRANSİT TİCARET FORMUNUN
YİTİRİLMESİ HALİNDE YAPILACAK İŞLEM
Banka
tarafından onaylanarak transit tacirine verilen TTF'nin yitirilmesi halinde
üzerine "Aslı yitirildiğinden düzenlenmiştir"
şeklinde not konularak suret düzenlenir ve işlemler bu suret üzerinden yapılır.
Yitik
TTF aslının, suretinin düzenlenmesinden sonra bulunması halinde belge aslı
iptal edilmek üzere onaylayan bankaya iade edilir, işlemler suret üzerinden
gerçekleştirilir.
14- YÜRÜRLÜK HÜKÜMLERİ
Bu
genelgemiz hükümleri genelgemiz tarihinden itibaren onaylanan TTF'ler için
geçerli olup 10 Ekim 1996 tarih ve 96/YB-57 (ŞB-60) sayılı genelgemiz
yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu
genelgemizden önce onaylanan TTF'ler 10 Ekim 1996 tarih ve 96/YB-57 sayılı
genelgemiz hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak bu genelgemizin ilgililer
lehine olan hükümleri talep edilmesi halinde henüz sonuçlandırılmamış bütün
transit ticaret işlemlerine uygulanabilir.
[1] DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ;
1.1) Transit Ticaret:
Alış ve satış bedelleri
arasında lehte fark esas olmak üzere gerçek veya tüzel kişi transit tacirince
satın alınan yabancı menşeli veya Türk menşeli olup da yurt dışına
satılmış (serbest bölgelere yapılan
satışlar dahil) malların transit olarak veya doğrudan doğruya, başka bir ülkeye
(serbest bölgeler dahil) satılmasını ifade eder.
Transit ticarete konu olan
malların satın alınması ithalat, satılması da ihracat sayılmadığından,
- malın satın alınmasına
ilişkin işlemler, İthalat Rejimi Kararı
ve Yönetmeliği hükümlerine,
- malın satılmasına ilişkin
işlemler, İhracat Rejimi Kararı
ve İhracat Yönetmeliği hükümlerine
tabi tutulmaz.
Gümrük idarelerince
verilebilecek izne istinaden malların Türk gümrük hattını aşarak işçilik görmek
üzere fiktif depo veya antrepolara alınması "fiili ithal" hükmünde değildir.
1 Hazine
Müsteşarlığı'nın 16 Ağustos 2001 tarih ve 66711 sayılı yazısı