İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü-Türk Vatandaşlığını kaybeden ve tanınan vatandaşlık haklarının kullanılması usul ve esasları (2004-143)
NOT: Gümrükler Genel
Müdürlüğünün 12.11.2004 tarih ve 31187 sayılı yazıları ekinde dağıtımı
yapılmıştır.
T.C.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Nüfus ve
Vatandaşlık işleri Genel Müdürlüğü
SAYI : B050NÜV0080000 49264 27.10.2004
KONU : 5203 Sayılı Kanun
GENELGE
2004/143(APK)
2004/15
(NVİ)
İLGİ: a) 18.04.1996 tarih ve 29643 sayılı 1996/04
nolu genelgemiz.
b) 27.02.1998 tarih ve
019757 sayılı 1998/10 nolu genelgemiz.
c) 27.02.1998 tarih ve
019758 sayılı 1998/11 nolu genelgemiz.
d) 04.01.2001 tarih ve 17027
sayılı 2001/02 nolu genelgemiz.
e) 28.01.2002 tarih ve
021831 sayılı 2002/5 nolu genelgemiz.
403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 29
uncu maddesini değiştiren 29.06.2004 tarih ve 5203 Sayılı Kanun 06.07.2004
tarih ve 25514 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu
kanundan yararlanacak olanlar ile sağlanan hakların kapsamı belirlenmiştir.
Yeni düzenleme ile 29 uncu madde; "Bu Kanun gereğince Türk Vatandaşlığını
kaybeden kişiler, kayıp tarihinden başlayarak yabancı muamelesine tâbi tutulur.
Ancak doğumla Türk Vatandaşı olup da, içişleri Bakanlığından vatandaşlıktan
çıkma izni alanlar ve bunların vatandaşlıktan çıkma belgesinde kayıtlı reşit
olmayan çocukları; Türkiye Cumhuriyetinin milli güvenliğine ve kamu düzenine
ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü ve
seçme-seçilme, kamu görevlerine girme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme
hakları dışında, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış haklan saklı kalmak ve bu
hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tâbi olmak şartıyla Türk
vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. Kanunun 33
ve 35 inci madde hükümleri saklıdır. "şeklinde değiştirilmiştir.
Bu değişiklikle, yabancı
devlet vatandaşlığını kazandıktan sonra Türk vatandaşlığından çıkma izni
alanların da 5203 Saydı Kanundan yararlanmaları sağlanmıştır.
Dolayısıyla bir başka ülke
vatandaşlığı, İçişleri Bakanlığı izninden önce ya da sonra kazanılmış olunsa
bile, söz konusu kanunla getirilen haklardan yararlanılması mümkün hale
getirilmiş olup, bu kanun gereğince verilecek olan belgenin adı da "5203 Sayılı
Kanunla Tanınan Hakların Kullanılmasına ilişkin Belge" olarak
değiştirilmiştir.
Bu nedenle, "5203
Sayılı Kanunla Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge"nin kapsamı,
düzenlenmesi, yenilenmesi ve iptaline dair esas ve usuller aşağıdaki şekilde
yeniden belirlenmiştir.
5203 sayılı kanunla tanınan
hakların kullanılmasına
ilişkin işlemler
1-BELGENİN DÜZENLENMESİNDE
UYGULANACAK ESASLAR Belgeden Yararlanma Şartlan :
Aşağıdaki şartları
taşıyanlar bu belgeden yararlanma hakkına sahiptirler.
1-Türk vatandaşlığını
doğumla kazanmış olmak,
2-403 Sayılı Türk
Vatandaşlığı Kanununun 20 nci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığından çıkma izni
almış olmak,
3-Yabancı devlet
vatandaşlığını İlticacı statüsünde kazanmış olmamak,
4-Türk vatandaşlığından
çıkma belgesinin teslim alınması ve nüfus kütüklerindeki kaydın kapak hale
getirilmiş olması,
5-Ebeveynlerine bağlı olarak
işlem gören küçüklerin, Kanunun 32
nci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığını kaybetmiş olmaları.
Belgeyi Vermeye Yetkili
Makamlar :
Yurt dışında
Türk Temsilciliklerince
(Başkonsolosluklar, Büyükelçilikler )
Yurt içinde
l-Nüfus ve Vatandaşlık
İşleri Genel Müdürlüğünce,
2-İkamet edilen yer
Valiliğince (İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü )
Belgenin Düzenlenmesi:
Basımı ve dağıtımı planlanan
belgede yer alması gereken hususlar belirlenmiş olup, dağıtımı yapıldığında
aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda düzenlenecektir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ KİMLİK
NUMARASI:
Bu alana, Türk vatandaşlığını kaybetmeden önceki nüfus kaydındaki Türkiye
Cumhuriyeti Kimlik numarası yazılacaktır.
SOYADI, ADI, BABA ADI VE
DOĞUM TARİHİ:
Bu alanlar, dosyasındaki belgeler ve yabancı kimlik bilgileri esas alınarak
doldurulacaktır.
UYRUĞU: Bu alana, kazanmış olduğu
ülke vatandaşlığı yazılacaktır.
TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN ÇIKMA
BELGESİNİN TESLİM TARİHİ: Bu alana,
Türk Vatandaşlığından çıkma belgesinin ilgilisine teslim edildiği tarih
yazılacaktır.
IL/ILÇE,
MAH/KÖY, CÎLT, AÎLE SIRA NO, BSN: Türk Vatandaşı iken kayıtlı olduğu başlığı alanda yer alan bu
bölümler, Türk vatandaşlığından çıkma işlemleri esas alınan ve bu işlem sonucu
kapatılan nüfus kaydındaki bilgilere göre doldurulacaktır.
BELGENİN VERİLDİĞİ YER : Bu alana, belgeyi
düzenleyip veren yetkili makam adı yazılacaktır.
TARİH : Bu alana, bu belgenin
düzenlendiği tarih yazılacaktır.
KAYIT NO: Bu alana, bu belgenin
ilgilisine verilmek üzere kayıt edildiği defterdeki kayıt numarası
yazılacaktır.
Belgelere yapıştırılacak
fotoğraflar ile ilgili olarak Nüfus ve Vatandaşlık Hizmetlerine Ait
Kuruluş,Görev ve Çalışma Yönergesinin 243 üncü maddesi hükümleri uygulanır.
Türk
Vatandaşlığından Çıkma Belgesinde ebeveynleri ile birlikte adları geçen küçük
çocuklar için de ebeveynlerinin talepleri halinde "5203 Sayılı Kanunla
Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge" her biri için ayrı ayrı
düzenlenecektir. Onbeş yaşından büyük çocukların belgeleri fotoğraflı, onbeş
yaşından küçük çocukların belgeleri ise ebeveynlerinin talebi halinde
fotoğraflı düzenlenecektir.
Adına belge düzenlenen her
kişi için, ilişikteki örneğine uygun Form-D doldurulacak ve bu formlar belgeyi
teslim alan ile teslim eden kişiler tarafından imzalandıktan sonra bk örneği
veren makam tarafından özel bir dosyada muhafaza edilecek, bk örneği de
kişilerin birden fazla belgeye sahip olmalarının engellenebilmesi için, Nüfus
ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Türk Vatandaşlığının Kaybı İşlemleri
Daire Başkanlığına gönderilecektik.
Belge verilen kişilere ait
ilişikteki örneğine uygun Form-E çizelgeler düzenlenerek, altı aylık dönemler
halinde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Türk Vatandaşlığının Kaybı
İşlemleri Daire Başkanlığına gönderilecektik.
İl Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüklerince belge düzenleneceği zaman, Genel Müdürlüğümüzden mutlaka görüş
alındıktan sonra belge düzenlenecektir. Yurt dışı temsilciliklerimizce belge
verilmesi hususunda tereddüte düşülmesi halinde de, Genel Müdürlüğümüzden görüş
alınacaktır.
5203 Sayılı Kanunla Tanınan
Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge ihtiyaçları, Dış temsilciliklerimizce ve
Valiliklerce doğrudan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğümüzden talep
edilecektir. Dış temsilciliklerimizce talep edilen belgeler, ilgili
konsolosluğa gönderilmek üzere Dışişleri Bakanlığına teslim edilecektir. Belge
talep yazılarında, ellerindeki mevcut belge stoku da mutlaka belirtilecektir.
2-5203 SAYILI KANUNLA TANINAN HAKLARIN
KULLANILMASINA İLİŞKİN BELGENİN SAĞLADIĞI HAKLAR
5203 Sayılı Kanunla Tanınan
Haklatın Kullanılmasına İlişkin Belgenin, hangi hallerde kimlere verileceği,
basımı ve dağıtımı Genel Müdürlüğümüz görev alanına girmektedir. Ancak, belge
ile tanınan haklar konusunda ilgili kurum ve kuruluşlarca Başbakanlığın
20.10.1998 tarih ve B.02.0.PPG.0.12.320.18974 sayılı 1998/26 nolu Genelgesi
dikkate alınarak gerekli değerlendirmeler yapılacaktır. Söz konusu genelgede
geçen 4112 sayılı kanun ibaresi 5203 sayılı kanun olarak dikkate alınacaktır
Belgenin
kullanım şekli:
Belge sahiplerinin, vekalet
yoluyla işlem yapmaları halinde, vekaletnamelerini çıkartırken vatandaşlığını
kazandıkları ülkenin resmi kimlik karanı kullanacaklardır. Bu vekaletname
ile vekalet verdikleri şahsa,
5203 Sayılı Kanunla
Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin
Belgenin tasdikli bk suretini de vermeleri gerekmektedir.
5203 Sayılı Kanunla Tanınan
Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge, Kanunun 29 uncu maddesinde belirtilen
konulara ilişkin işlemler sırasında ibraz edilecek bk belge olup, kimlik
belgesi yerine geçmez ve başka amaçla kullanılamaz.
4112 Sayılı
Kanunla Saklı Tutulan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge sahibi kişiler,
5203 Sayılı Kanunla Tanınan Hakların kullanılmasına İlişkin Belge sahibi olarak
değerlendirilecektir.
Yeni belgelerin hak
sahiplerine verilmeye başlandığı tarihten önce düzenlenen belgelerin
geçerliliği devam etmektedir.
3- 5203 SAYILI KANUNLA
TANINAN HAKLARIN KULLANILMASINA İLİŞKİN BELGENİN, YENİLENMESİ VE İPTALİ
Belgenin
yenilenmesi:
5203 Sayılı Kanunla Tanınan Hakların
Kullanılmasına İlişkin Belgenin kaybı ya da kullanılamaz hale gelmesi
durumunda, ilgilinin buna ilişkin dilekçesi alınarak yeni bir belge
düzenlenerek kendisine verildikten sonra Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğüne bilgi verilecektir.
Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğünce ve Valiliklerce
belge düzenlendiğinde, müracaat
makamındaki dosyasına konmak üzere ilgili müracaat makamına bilgi verilecektir.
Kişilerin adı, soyadı, ana-baba
adı ve doğum tarihinde, mahkeme kararı veya herhangi bk sebeple meydana gelen
değişikliğe paralel olarak belgeleri yenilenecektir.
Belgenin
iptali:
5203 Sayılı
Kanunla Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belgelerin imhası, bu belgeleri
düzenlemeye yetkili makamlar tararından yapılacaktır.
Söz konusu kişilerin yeniden
Türk vatandaşlığına alınmaları halinde, kendilerine daha önce bu kanun gereği
verilmiş olan belge, nüfus cüzdanını düzenleyip veren makam tarafından imha
edilecektir.
Söz konusu belgelerin
iptalinde, imha tutanağı hazırlanarak özel bir dosyada muhafaza edilecektir.
İlgide kayıtlı genelgeler
uygulamadan kaldırılmış olup, 5203 Sayılı Kanun ile ilgili uygulamaların
yukarıda belirtildiği şekilde yürütülmesini, yeni belgelerin basımı ve dağıtımı
yapılıncaya kadar eldeki mevcut belgelerin ön yüzündeki "4112"
ibaresinin üzeri okunaklı bk şekilde çizilerek "5203" ibaresi
yazıldıktan sonra ilgilisine verilmesini arz ve rica ederim.
Abdülkadir
Aksu
içişleri
Bakanı
EKLER
EK-1- Form D (l adet)
EK-2- Form E (l adet)
DAĞITIM
Gereği : Bilgi
-Dışişleri Bakanlığına l)Başbakanlığa
-Maliye Bakanlığına 2)Devlet
Bakanı Prof.Dr.Mehmet AYDIN
-Milli Savunma Bakanlığına 3)Bakanlık Merkez Birimlerine
-Adalet Bakanlığına
-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına
-Merkez Bankası Başkanlığına
-Gümrük Müsteşarlığına
-Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine
-Hazine Müsteşarlığına
-Dış Ticaret Müsteşarlığına
-Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne
-Emniyet Genel Müdürlüğüne
-81 îl Valiliğine
5203
SAYILI KANUNLA TANINAN HAKLARIN KULLANILMASINA İLİŞKİN BELGENİN İLGİLİSİNE
TESLİMİNE DAİR FORM
FORM-D
1
T.C.K1ML1K
NO :
2
SOYADI
3
ADI :
4
BABA
ADI :
5
DOĞUM
YERi VE TARiHi :
6
TÜRK
VATANDAŞI İKEN NÜFUS KÜTÜKLERİNDE KAYITLI OLDUĞU
İL :
İLÇE:
MAH./KÖY
:
CiLT
NO :
BSN
:
AiLE
SIRA NO :
7
H
angi D evlet Vatandaşlığına G eçtiği
:
8
Çıkma
izni işlemine ait Bakanlar Kurulu /içişleri Bakanlığı Kararı :
9
Çıkma
belgesinin teslim Edildiği Tarih :
10 VERiLEN BELGENİN :
SERi
ve NUMARASI :
TARiHi
:
VEREN
MAKAM :
KAYIT
NO:
Belgeyi
Alanın Adı-Soyadı
Belgeyi
Verenin Adı-Soyadı
imza
imza
FORM-E
AİT
OLDUĞU DÖNEM: 2004/1
Sıra No
T.C.Kimlik No
Adı
Soyadı
Doğum Tarihi
Uyruğu
Belge Seri No
- Ait olduğu dönem kısmına ilk altı aylık için (Örn.2004/1)
yazılacak.
- İlk altı aylık döneme ait
düzenleme tarihi 30 Haziran, ikinci altı aylık dönem için de 31 Aralık
Olacaktır.