İlama bağlı borçlar, mahkeme harçları, mahkeme masrafları; Gümrük idaresince ödenek istenmesinde dikkat edilecek hususlar (2004-02) (Mülga)

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Hukuk Müşavirliği Sayı :B.02.1.GÜM.0.61.00.00-727/1- 23.09.2004 Konu : İlama bağlı borçlar, mahkeme harç ve masrafları ONAY NO. 2004/23 2004/04 Genelgede Atıf Vardır. Tasarruflu Yazılar 1 2009/2 Sayılı Genelge ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. GENELGE (2004/2) 26.02.2004 tarih ve 25385 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maliye Bakanlığı'nın 2004 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatına ilişkin 6 sıra nolu Tebliği ve buna dayanılarak çıkarılan Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 22.03.2004 tarih ve 005003 sayılı Genelgesi gereğince genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin ilama bağlı borçları ile mahkeme harcı ve masrafları kendi bütçelerinden ödenecektir. Bu ödemelerle ilgili olarak uygulamada birliği sağlamak üzere 07.07.2004 tarih ve 2004/1 sayılı Genelge çıkarılmıştır. Ancak uygulamada ortaya çıkan tereddütler karşısında Maliye Bakanlığı ile yapılan görüşmeler sonucu 2004/1 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmış ve aşağıdaki hususların açıklanması gerekli görülmüştür. Maliye Bakanlığı'nın 2004 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatına ilişkin 6 sıra Nolu Tebliği ve buna dayanılarak çıkarılan Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 22.03.2004 tarih ve 005003 sayılı Genelgesi'nde; İlama Bağlı Borç; Bir mahkeme kararı ile genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerce ödenmesine hükmedilen ana para, faiz, tazminat, ceza ve yargılama giderleri gibi her türlü ödemenin tamamı, İlgili Hizmet Tertibi: Kaynağı itibariyle ilama bağlı borcun ilgili olduğu tertip, Mahkeme Harcı ve Masrafları: Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin taraf olduğu davalarda, dava sonuçlanıncaya kadar dava ile ilgili olarak yapılması zorunlu olan her türlü gider, Olarak tanımlanmıştır. I-İlgili Birimlerce Ödenecek İlama Bağlı Borçlar İdare aleyhine sonuçlanan davalarda, ilamda hüküm altına alınan alacak, tazminat, gecikme faizi ve/veya gecikme zammı, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve icra masrafları, işlemi davaya konu edilen ilgili merkez birimi tarafından kendi bütçesinin ilgili hizmet tertibinden ödenir. İşlemi davaya konu edilen gümrük idaresince ilgili hizmet tertibinden ödeme yapılabilmesi için, ödeneğin dağıtımının yapıldığı merkez biriminden ödenek talebinde bulunulur. İlgili hizmet tertibinde ödenek olmaması halinde, gerekli ödenek öncelikle Müsteşarlığımız bütçesi içinde yapılacak aktarmalarla karşılanır. Bu şekilde karşılanma imkanı bulunmaması durumunda ise, ilgili birimce Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı aracılığıyla Maliye Bakanlığından ödenek talep edilir. II-Hukuk Müşavirliğince Ödenecek İlama Bağlı Borçlar 1) İlamda hüküm altına alınan ve bir hizmet tertibiyle ilişkilendirilmeyen alacak, tazminat, gecikme faizi ve/veya gecikme zammı, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve icra masrafları Hukuk Müşavirliği bütçesinin (07.84.00.24.01.3.9.00.1.03.4.2.90) tertibinden, 2) Kamu hizmetlerinin yürütülmesi esnasında ortaya çıkan zarar nedeniyle zarar görenlere ödenmesi gereken ancak uygulamayı yapan kamu görevlisine hukuken rücu imkanı bulunmayan mahkeme kararına dayalı kusursuz tazminat ödemeleri, Hukuk Müşavirliği bütçesinin (07.84.00.24.01.3.9.00.1.03.4.2.03) tertibinden ödenir. III-Mahkeme Harç ve Masrafları İle Avanslar Dava sırasında ödenmesi gereken tebligat masrafı, bilirkişi ve keşif ücreti gibi mahkeme harç ve masraflarına ilişkin harcamalar Hukuk Müşavirliği bütçesinin (07.84.00.24.01.3.9.00.1.03.4.2.04) tertibinde avans talep edilmek suretiyle yapılır. Bilahare avans usulüne uygun olarak kapatılır. IV-Ödemelerde Dikkat Edilecek Hususlar 2004/04 Genelgede Atıf Vardır. A-Genel Olarak 1) İlamlı alacaklarda, ödeme talebi veya icra emri tarihi ile ilam tarihi arasında on yıldan fazla bir süre geçmişse, öncelikle ilamın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususunda Hukuk Müşavirliğinden görüş istenir ve verilecek cevap doğrultusunda işlem yapılır. 2) Kararın icraya konulması halinde, öncelikle icra emri ile ilam karşılaştırılır. İlama aykırı bir husus varsa (örneğin faize faiz yürütülmesi, asıl alacak tutarının yanlış yazılması, faiz başlangıç tarihinin yanlış uygulanması, hesap hataları gibi) şikayet yoluna başvurulması için konu İcra Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Muhakemat Müdürlüğüne (İlçelerde Malmüdürlüğü Hazine Avukatlığı) intikal ettirilir. Hazine avukatı bulunmayan yerlerde bu işlemler ilgili gümrük idaresi tarafından yapılır. Karar icraya konulmadan ödeme için idareye başvurulması halinde, yine öncelikle talep ile ilam karşılaştırılır. İlama aykırı talepler kabul edilmez ve ödeme ilama uygun olarak yapılır. 3) Kararın icraya konulması halinde, icra emrinin tebliğinden önce borç tamamen veya kısmen ödenmiş veya ilam zamanaşımına uğramış ise, yedi gün içindi icra tetkik merciine itiraz edilmesi için konu İcra Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Muhakemat Müdürlüğüne (İlçelerde Malmüdürlüğü Hazine Avukatlığı) intikal ettirilir. Hazine avukatı bulunmayan yerlerde bu işlemler ilgili gümrük idaresi tarafından yapılır. 4) Ödenek talep edilirken, ödenek temin edilmesi ve tahakkuk evrakının hazırlanması için geçecek makul süre dikkate alınarak borcun muhtemel ödeme tarihi belirlenir ve buna göre ödenek miktarı hesaplanır. Ayrıca varsa işleyecek gecikme faizi veya gecikme zammı miktarı da dikkate alınır. 5) Avukatlık ücretinin ödenebilmesi için, "Fatura (Serbest Meslek Makbuzu)" ibraz edilmelidir. (Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.51. Ancak yönetmelik değişikleri ile farklı düzenlemeler yapılması halinde ona göre işlem yapılmalıdır) 6) Avukata ödeme yapılabilmesi için vekaletnamede "ahz-u kabz" yetkisi aranmalıdır. 7) Ödemelerin yapılmasında talep ya da takip tarihi sıralaması dikkate alınır. 8) Tam yargı ve vergi davalarında 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunun 28'inci maddesinin 6'ıncı fıkrası hükmü gereğince kararın idareye tebliğinden itibaren infazın gecikmesi sebebiyle idarece kanuni gecikme faizi ödenir. Ancak kanuni gecikme faizinin ödenebilmesi için yükümlüden bir tahsilatın yapılmış olması gerekir. Vergi davalarında yapılmış bir tahsilat yoksa gecikme faizi ödenmesi de söz konusu olmayacaktır. B-İdarî Yargıda Açılan Davalarda Karara karşı kanun yollarına başvuruda bulunup bulunulmadığı, bu başvuru sırasında mahkeme kararının yürütmesinin durdurulmasının talep edilip edilmediği, talep üzerine ne şeklide karar verildiği hususlarına dikkat edilir. İlamda hükmedilen borcun ödenmesi için kararın kesinleşmiş olması şartı aranmaz. (Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.51/4). a) Kararın icraya konulmuş olması. Hukuk Müşavirliği'nin 2002/1 sayılı Genelgesi uyarınca, temyiz0itiraz yürütmenin durdurulması talepli olarak yapılması esas olmakla birlikte, icraya konulan karar yürütmenin durdurulması talepli olarak temyiz/itiraz edilmemiş ise, hemen temyiz/itiraz merciine ek bir dilekçe verilerek yürütmenin durdurulması talep edilir. İcranın durdurulması için, ilgili gümrük idaresince; bir dilekçe ile kararı veren mahkemeye başvurularak, dilekçenin altına "kararın yürütmenin durdurulması talepli olarak temyiz/itiraz edildiğine dair" şerh alınır. İcra emri ve şerhi içeren dilekçe, İcra Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Muhakemat Müdürlüğüne gönderilerek, icra dairesinden icranın ertelenmesi için mehil talebinde bulunulması istenir. İcra Dairesince verilen mehil içinde yürütmenin durdurulması talebi hakkında bir karar verilmemiş ise aynı şeklide ek süre talep edilir. Hazine avukatı bulunmayan yerlerde bu işlemler ilgili gümrük idaresi tarafından yapılır. Yürütmenin durdurulması talebi reddedilirse, icra emri uyarınca ödeme yapılır. Yürütmenin durdurulması talebi kabul edilirse, temyiz/itiraz talebinin sonucu beklenir. Karar onandığı takdirde icra emri uyarınca ödeme yapılır. Kararın bozulması halinde, bozma kararı icra dairesine verilir ve icra takibinin durması sağlanır. Bozma kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurulmuş olsa bile, icra işlemleri olduğu yerde durur. Ancak, karar düzeltme talebi kabul edilerek daha önce bozulmuş olan hüküm onanırsa, icra emri uyarınca ödeme yapılır. b) Karar icraya konulmadan ödeme için idareye başvurulması Hukuk Müşavirliği'nin 2002/1 sayılı Genelgesi uyarınca, temyiz/itirazın yürütmenin durdurulması talepli olarak yapılması esas olmakla birlikte, karar yürütmenin durdurulması talepli olarak temyiz/itiraz edilmemiş ise veya kararın tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde yürütmenin durdurulması talebi hakkında karar verilmemiş veya talep reddedilmiş ise, temyiz/itiraz kararın yürütülmesini durdurmadığından ilama uygun olarak ödeme yapılır. Kararın tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde yürütmenin durdurulması talebi kabul edilirse, temyiz/itiraz talebinin sonucu beklenir. Karar onandığı takdirde ilama uygun olarak ödeme yapılır. Kararın bozulması halinde, karar düzeltme yoluna başvurulmuş olsa bile, kararın yürütülmesi kendiliğinden durur. Ancak, karar düzeltme talebi kabul edilerek daha önce bozulmuş olan hüküm onanırsa, ilama uygun olarak ödeme yapılır. C-Adlî Yargıda Açılan Davalarda a) Hukuk davalarında Kural olarak para alacaklarına veya menkul mallara ilişkin ilamların icrası için kararın kesinleşmesi şart değildir. Gayrimenkul ve aynî haklara dair hükümler, aile ve şahsın hukukuna dair hükümler, hakem kararları, kesinleşmeden icraya konulamaz (HUMK m.443)[1]. bu tür kararların kesinleşmeden icraya konulması halinde, konu icra emrinin iptalinin sağlanması için İcra Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Muhakemat Müdürlüğüne (İlçelerde Malmüdürlüğü Hazine Avukatlığı) intikal ettirilir. Hazine avukatının bulunmadığı yerlerde icra emrinin iptali için gerekli işlemler ilgili gümrük idaresi tarafından yapılır. İcra emrinin tebliği üzerine idarece, kararın temyiz edilip edilmediği hususunda davayı takip eden hazine avukatından bilgi alınır. Karar temyiz edilmiş ise, icra dairesine kararın temyiz edildiğine dair şerhli yazının gönderilmesi, icra dairesinden mehil vesikası alınması, Yargıtay'dan tehiri icra kararının alınması ve bu kararın icra dairesine verilmesi için, icra emri hazine avukatına gönderilir. Kararın temyizinden vazgeçilmiş ise veya tehiri icra kararı alınamazsa, icra emri uyarınca ödeme yapılır. Hazine avukatı bulunmayan yerlerde bu işlemler ilgili gümrük idaresi tarafından yapılır. Tehiri icra kararı alınırsa, temyiz talebinin sonucu beklenir. Karar onandığı takdirde icra emri uyarınca ödeme yapılır. Kararın bozulması halinde, bozma kararı icra dairesine verilir ve icra takibinin durması sağlanır. Bozma kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurulmuş olsa bile, icra işlemleri olduğu yerde durur. Ancak, karar düzeltme talebi kabul edilerek daha önce bozulmuş olan hüküm onanırsa, icra emri uyarınca ödeme yapılır. b) Ceza davalarında Ceza yargılamasına ilişkin kararlarda hükmolunan borçların ödenmesi için kararın kesinleşmiş olması şarttır. İşbu Genelgede belirtilen hususlarda, Dava ve İcra Takiplerinde Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin 2002/1 sayılı Genelgenin bu Genelgeye aykırı hükümleri uygulanmayacaktır. Bilgi ve gereğini rica ederim. R.Tuna TURAGAY Müsteşar V. Dağıtım ...: Merkez ve taşra teşkilatına [1] Söz konusu madde 01 Nisan 2005 tarihinden geçerli olmak üzere 5236 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.