Merkez Bankası-Türk Parasının Kıymetini Koruma Mevzuatının ithalata ilişkin hükümleri; ödeme şekilleri; akreditifli ödeme, vesaik mukabili ödeme, mal mukabili ödeme, kabul kredili ödeme, peşin ödeme, mahsuben ödeme, özel takas, bağlı muamele, ithalat hesabının terkini, kambiyo müdürlüğüne bildirim (2004-YB-50) (Mülga)
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI ANONİM ŞİRKETİ
SERMAYESİ : TL
25.000.000.000
İDARE MERKEZİ : ANKARA
Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz : ANKARA, 23
HAZİRAN 2004
B.02.2.TCM.0.09.00.04-27
DIŞ
İLİŞKİLER GENEL MD.
Dış Ticaret Müdürlüğü
Tasarruflu Yazılar 1
GENELGE NO:
2008/YB-7 ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
GENELGE NO: 2004/YB-50
(10.07.2004 tarih
ve 2004/YB-61 sayılı Genelge ile değişik)
İlgi: 13 Mayıs 2003 tarih ve
2003/YB-42
sayılı genelgemiz.
Türk Parasının Kıymetini
Koruma Mevzuatının ithalata ilişkin hükümlerinin uygulanmasına ilişkin esas ve
usuller hakkındaki değişir sayfalı talimatımız yeniden düzenlenerek ilgide
kayıtlı genelgemiz yerine geçerli olmak üzere ilişikte gönderilmektedir.
Bilginizi ve gereğini rica
ederiz.
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
İDARE MERKEZİ
Ek: 1 Talimat
KISALTMALAR
DAB Döviz Alım Belgesi
DSB Döviz Satım Belgesi
DTH Döviz Tevdiat Hesabı
DTM Dış Ticaret Müsteşarlığı (İthalat
Gn. Md.)
GB Gümrük Beyannamesi
HM Hazine Müsteşarlığı (Banka ve
Kambiyo Gn. Md.)
TCMB Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
TPKK Türk Parasının Kıymetini Koruma
TPTB Türk Parası Transfer Belgesi
TL Türk Lirası
İÇİNDEKİLER
1. GENEL
ESASLAR............................................................................................................................................. 1
2. İTHALATTA ÖDEME ŞEKİLLERİ............................................................................................................................................. 5
2.1. Akreditifli Ödeme............................................................................................................................................. 5
2.2. Vesaik Mukabili Ödeme............................................................................................................................................. 6
2.3. Mal Mukabili Ödeme............................................................................................................................................. 6
2.4. Kabul Kredili Ödeme............................................................................................................................................. 7
2.5. Peşin Ödeme............................................................................................................................................. 7
2.6. Özel Takas............................................................................................................................................. 8
2.7. Bağlı Muamele......................................................................................................................................... 10
3. İTHALAT BEDELİNİN İHRACAT BEDELLERİ İLE MAHSUBEN
ÖDENMESİ VE KOMİSYONCULUK
BEDELLERİNİN İTHALAT
BEDELİNDEN MAHSUBU......................................................................................................................................... 12
3.1. İthalat Bedelinin İhracat
Bedelleri ile Mahsuben Ödenmesi......................................................................................................................................... 12
3.2. Komisyonculuk
Bedellerinin İthalat Bedelinden Mahsubu......................................................................................................................................... 13
4. İTHALAT HESABININ
KAPATILMASI......................................................................................................................................... 14
4.1. Genel Esaslar......................................................................................................................................... 14
4.2. Ek Süre......................................................................................................................................... 16
4.3. Mücbir Sebep Halleri
ve Tevsiki ......................................................................................................................................... 16
4.4. İthalat Hesabının
Terkini......................................................................................................................................... 17
4.5. Kambiyo Müdürlüğüne
Bildirim......................................................................................................................................... 17
4.6. Bankaların
Sorumluluğu......................................................................................................................................... 17
5. İTHALAT İŞLEMLERİNDE
MÜEYYİDE UYGULAMALARI......................................................................................................................................... 18
5.1. İthalattan Men Edilen
Firmalar Hakkında Yapılacak İşlemler......................................................................................................................................... 18
5.2. İthalatı Dış Ticaret
Müsteşarlığının İznine Bağlanan Firmalar
Hakkında Yapılacak İşlemler......................................................................................................................................... 18
Ek: 1 Kapatılmayan
İthalat Hesapları İçin İhbar Mektubu Örneği
1. GENEL ESASLAR
İthalat bedelleri, TPKK
Hakkında 32
Sayılı Karar, bu Karara ilişkin 91-32/5[1]
Sayılı
Tebliğ ve I-M
Sayılı TCMB Genelgesi ile bunlara ek olarak yapılacak düzenlemelere
istinaden verilecek talimat çerçevesinde ithalatçı ile ihracatçı arasındaki
sözleşmeye ve uluslararası kurallar ile bankacılık teamüllerine göre bankalar
aracılığıyla konvertibl döviz (ABD doları, Avusturalya doları, Danimarka kronu,
euro, İngiliz sterlini, İsveç kronu, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları,
Kuveyt dinarı, Norveç kronu, Suudi Arabistan riyali) veya TL olarak ödenir.
Bu talimatımızdaki,
● "Döviz satışı" deyimi DSB
düzenlenmek suretiyle dövizlerin ithalatçılara satılmasını,
● "Transfer" deyimi
ihracatçıya ödemenin yapılmasını teminen döviz veya TL'nin transferini
ifade etmektedir.
1.1. İthalat, İthalat
Yönetmeliği'nde belirtilen nitelikleri haiz gerçek ve tüzel kişiler tarafından
yapılabilir.
İthalat işlemlerinin ithalat
hesabının kapatılması tarihine kadar ithalatçı olabilme özelliği taşıyan temsil
yetkisini haiz kişilerce de yapılması mümkündür.
1.2. Bankalarca, akreditif
açılması, döviz satışı, poliçe kabul ve aval taleplerinde, bir bankanın aynı
şubesine yapılan başvurular için bir defaya mahsus olmak üzere ithalatçılardan
vergi kimlik numarasını gösterir vergi dairesinden alınan belge veya onaylı
fotokopisinin ibrazı istenir.
1.3. İthalat bedelleri;
● Banka
kaynaklarından,
● İthalatçıya ait
DTH'den,
● Alışı yapılmamış
ihracat bedelinden,
● Kredi kartından,
● Sermaye
hareketlerine ilişkin hükümler çerçevesinde sağlanan kredilerden
karşılanmak suretiyle
ödenebilir.
1.3.1. ithalat bedelinin; banka kaynaklarından döviz olarak ödendiği
işlemlerde, I-M Sayılı TCMB Genelgesinin
ekinde yer alan örneğe uygun DSB, TL olarak ödendiği işlemlerde TPTB
düzenlenir. DSB'nin "Döviz Satışının Dayanağı" bölümü ile TPTB'nin
"Transferin Dayanağı" bölümüne işlemin ithalat olduğunun ve
belgelerde yer alan ihracatçı firma unvanı ile ödeme şeklinin belirtilmesi
zorunludur.
1.3.2. Bedeli kredi kartı, DTH ve krediden
karşılanan ithalatta DSB düzenlenmez, ithalatçıya transferin yapıldığına dair
yazı verilir.
Bedeli
kredi kartından karşılanan ithalatta bedelin kredi kartından ödendiğine ilişkin
yazı, fiş (slip/mail order) konusu ödemenin banka kayıtlarından yapıldığının
tespiti kaydıyla verilir.
Bedeli,
Kambiyo Mevzuatı Müdürlüğümüzün Sermaye Hareketlerine ilişkin talimatı çerçevesinde
ihracat kredi ve ihracat kredisi garanti kuruluşlarına ilişkin listede kayıtlı
kredi kuruluşlarından sağlanan ve yurda getirilmeksizin doğrudan ihracatçıya
ödenen işlemlerde de mal bedelini ihracatçıya ödeyen yurt dışındaki kredi
kuruluşunun ödemenin yapıldığına dair yazısına istinaden Türkiye'deki
bankalarca ilgililere mal bedelinin yurt dışı krediden ödendiğine ilişkin yazı
verilebilir.
Bedeli
krediden karşılanan ithalatta GB'ye, ithalatçı ile ihracatçı arasında yapılan
sözleşmede belirlenen ödeme şeklinin kaydedilmesi gerekir. Ancak bedelin
ithalden önce ihracatçıya ödenmesi öngörülen bir ödeme şeklinin beyan
edilmesine rağmen ithalat sırasında bedelin krediden ödendiğine ilişkin banka
yazısının ibraz edilememesi halinde GB'ye ödeme şekli mal mukabili olarak
kaydedilmesi gerekir.
Bankalarca
ithalatçıya verilecek söz konusu yazılarda, DSB'de yer alan ihracatçı firma
unvanı ve ödeme şekli de dahil bütün bilgilerin bulunması gerekmektedir.
1.3.3. Bankalarca ithalat bedelinin ödenmesini
teminen çek düzenlenemez.
1.4. Döviz satışlarında uygulanacak kur, banka
ve ithalatçı arasında serbestçe belirlenir.
Döviz
satışının faturada kayıtlı olan dövizden farklı döviz cinsinden yapılması
halinde döviz satış işlemlerinde, işlem tarihindeki banka çapraz kurları esas
alınır.
1.5. ithalat bedeli, ihracatçının veya
bankasının talimatına istinaden Türkiye'de bu ihracatçı adına açılan DTH'ye
veya TL mevduat hesabına yatırılmak suretiyle ödenebilir.
1.6. Teslim ve ödeme şekli ile bu hususlarda
yapılacak değişiklikler, uluslararası kurallar ile bankacılık uygulamalarına
göre yeni teslim veya ödeme şeklinin şartlarına uygun olması kaydıyla alıcı ve
satıcı tarafından serbestçe belirlenir.
Ancak,
Kambiyo Mevzuatı Müdürlüğümüzün görünmeyen işlemlere ilişkin genelgesinde belirtilen
kamu kurum ve kuruluşlarının (NATO ithalatı hariç) akaryakıt (Ham petrol ve
petrol ürünleri), hububat, gübre, fosfat kayası, asitler, demir cevheri ve
kömür ithali için CFR, CİF, vb. teslim şekillerine göre yapılacak akreditif
açtırma veya diğer ödeme şekillerine ilişkin transfer taleplerinde navlun
(taşıma) ile ilgili olarak DTM'nin izni aranır.
1.7. İthalatçılarca, GB'nin 28.
hanesine, ithalata aracılık eden banka şubesi ile ödeme şekli olarak
"Akreditifli Ödeme", "Vadeli Akreditifli Ödeme", "Vesaik
Mukabili Ödeme", "Mal Mukabili Ödeme", "Kabul Kredili
Akreditifli Ödeme", "Kabul Kredili Vesaik Mukabili Ödeme",
"Kabul Kredili Mal Mukabili Ödeme", "Peşin Ödeme",
"Özel Takas" veya "Bağlı Muamele" yazılır.
Transferi yapan bankaya
hesap kapatılmak üzere ibraz edilen GB üzerinde ödeme şekli ve/veya aracı
bankanın farklı olarak belirtildiği işlemlerde, GB ile ödemeye ilişkin belgeler
üzerindeki diğer bilgilerin uyum içinde olması halinde ithalat hesabı
kapatılır.
Ancak. GB tarihi, transfer
tarihinden önce ise ithalat hesabının kapatılabilmesi için Kaynak Kullanımını
Destekleme Fonu kesintisinin ödendiğine dair dekontun ibrazı veya ithalatın,
yatırım teşvik belgesi ya da dahilde işleme izin belgesi kapsamında bu Fondan
muaf olarak yapıldığının belgelenmesi gerekmektedir.(14)
1.8.İthal konusu malların
devredildiği kişilerin ithalatçı olabilme özelliği taşıyan kişiler olması kaydıyla (konşimentonun cirosu veya diğer
taşıma belgeleri ile ticari belgelerin devri suretiyle) gümrükler nezdinde ithalatçı değişikliği yapılabilir.
Transfer ile ithal tarihi
arasında yapılan ithalatçı değişikliğinde, ilk ithalatçının, malları devrettiği ithalatçıyı, hesap kapatma
süresinden önce bankasına, ihtarname süresi veya ek süreler içerisinde ilgili
kambiyo müdürlüğüne bildirmesi halinde ithalat hesabının kapatılmasından
devralan firma sorumludur.[2]
1.9.Vadeli akreditif, kabul
kredili ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatta, GB ibraz edilmek
suretiyle görünmeyen işlemlere ilişkin hükümler çerçevesinde faiz transferi
yapılabilir. Ödenen faiz tutarı bankalarca GB'nin tarih ve numarası da
belirtilmek suretiyle ilgili gümrük müdürlüğüne bildirilir.
1.10. Malın getirileceği,
transferin yapılacağı, menşe ülke ile yükleme ve aktarma yapılacak ülkenin
Kıbrıs Rum Kesimi olması halinde bu ülkeye doğrudan veya
dolaylı yapılacak transfer talepleri bankalarca
doğrudan DTM'ye iletilerek alınacak talimata göre işlem yapılır.
1.11. Fiili ithal tarihinden gümrük yükümlülüğünün
doğduğu tarih anlaşılır.
1.12. Satış sözleşmesinde
talimatımızda açıklananlardan farklı bir ödeme şekli öngörüldüğü takdirde
talimatımızın ödeme şekillerine ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır.
1.13. Talimatımızda belirtilen
sürelerin hesaplanmasında;
● Süre gün olarak
belirtilmiş ise işlemin yapıldığı gün hesaba katılmaz; süre hesaplaması ertesi
günden itibaren başlar ve son günün çalışma saati sonunda biter. Ancak
hesaplanan sürenin son günü resmi tatile rastlarsa süre, izleyen ilk iş günü
çalışma saati sonunda biter.
● Süre ay olarak
belirtilmiş ise sürenin bitimi, izleyen ayların işlem tarihindeki günün çalışma
saati sonudur. O ayda işlem tarihine tekabül eden bir gün bulunmuyor ise
sürenin bitimi ayın son günüdür.
2.
İTHALATTA ÖDEME ŞEKİLLERİ
2.1.- Akreditifli Ödeme
Bu ödeme şeklinde
uluslararası kurallar ile bankacılık teamülleri uygulanır.
Bankaca, ithalatçının
akreditif açılması talebi üzerine mal bedeli tahsil edildiği takdirde, henüz
akreditif açılmamış olsa dahi döviz satışı yapılarak DSB düzenlenir. Bir başka
ifadeyle banka ile ithalatçının anlaşması halinde akreditifin açılması veya
muhabir hesaplarının borçlandırılmış olması beklenmeksizin döviz satışı
yapılabilir. Satışı yapılan bu dövizler sadece akreditif konusu ithalat
bedellerinin ödenmesinde kullanılabilir.
Bu ödeme
şeklinde, ithalat hesabı, muhabir hesaplarının borçlandırıldığı tarihten
itibaren 180 gün içinde ithalatçının GB ile yapacağı başvuruya istinaden
transferi yapan bankaca GB ile ödemeye ilişkin belgeler arasında uygunluğun
sağlanması halinde kapatılır.
Akreditif bedelinin kısım
kısım transfer edilmesi halinde 180 günlük hesap kapatma süresi son transfer
tarihinden itibaren başlatılır ve hesabın kapatılmasında yapılan toplam ödeme
tutarı dikkate alınır.
Ancak, son transfere ilişkin
180 günlük süre dolmakla birlikte akreditif vadesi sona ermemiş ve bakiyesi
bulunan işlemlerde, akreditif vadesi sonuna kadar beklenilir ve bu süre
içerisinde yeni bir kullanım talebinde bulunulması halinde bu transferi takip
eden 180 gün içinde hesap kapatılır. Akreditif bakiyesinin kullanılmaması halinde
ise o güne kadar yapılan transferlerle ilgili açık ithalat hesabı akreditif
vadesini takip eden 10 iş günü içinde ilgili kambiyo müdürlüğüne bildirilir.[3]
Ödemesi fiili ithalden sonra
yapılan vadeli akreditifli işlemlerde ise ithalat hesabının ödeme tarihinden
itibaren 180 gün içinde kapatılması gerekir.
Açılmış bulunan bir
akreditifte, bedelin bir kısmının, malın özelliği sebebiyle geçici veya kesin
kabulünden, malın montajından, çalışır vaziyette teslim alınmasından veya
değerinin ihtiva ettiği evsafa göre tespit edilmesinden veya benzeri hallerden
sonra ödenmesinin şart edildiği durumlarda, bahse konu hallerin meydana
gelmesini müteakip akreditif şartında belirlenen süre içinde müracaat edilmek
kaydıyla transfer yapılabilir.(4)
Bu şekildeki akreditifle
ilgili ithalat hesabı, döviz satışı yapılan kısım için genel esaslar
çerçevesinde, bedeli yukarıda belirtilen hallerin meydana gelmesinden sonra
ödenecek kısım için transfer sırasında kapatılır.
Bedeli banka kaynaklarından
karşılanan akreditifin iptal edilmesi halinde, karşılığı TL serbest kurlardan
DAB düzenlenmek suretiyle ilgilisine ödenir.
Döviz satışından sonra
meydana gelecek kur değişikliği sebebiyle ilgililerden herhangi bir fark
istenemez.
Bankalarca, Türkiye dışındaki
bir ülkeden diğer bir üçüncü ülkeye kendi ihtiyaçları için mal ithalatı yapacak
yurt içinde veya dışındaki firmalar lehine bankacılık teamüllerine göre
bedelleri kendi kaynaklarından veya firmaların DTH'lerinden karşılanmak üzere
üçüncü ülkelerdeki (serbest bölgeler dahil) bankalar nezdinde akreditif
açılabilir.
Açılan bu akreditifler
kapsamında yapılan ödemelerle ilgili olarak kambiyo taahhüdü doğmaz.
2.2.
Vesaik Mukabili Ödeme
Bu ödeme şeklinde
uluslararası kurallar ile bankacılık teamülleri uygulanır.
Vesaik mukabili ödeme şekline
göre yapılacak ithalatta, sevk belgelerine istinaden yapılacak müracaat üzerine
bankalarca mal bedelinin tahsilini müteakip transfer yapılır.
Bu ödeme şeklinde ithalat
hesabı, transfer tarihinden itibaren 180 gün içinde ithalatçının GB ile
yapacağı başvuruya istinaden transferi yapan bankaca kapatılır.
Vesaik bedelinin kısım kısım
ödendiği durumlarda belgeler, ödemenin tamamının yapılmasını müteakip firmaya
verilir ve 180 günlük hesap kapatma süresi son ödeme tarihinden itibaren
hesaplanır.
2.3.
Mal Mukabili Ödeme
Bu ödeme şeklinde
uluslararası kurallar ile bankacılık teamülleri uygulanır.
Mal mukabili ödeme şeklinde,
ithalatçıların ithalat hesabını kapatma, bankaların da takip yükümlülüğü
bulunmamaktadır. Ancak firmaların mal bedelinin transferine ilişkin talepleri
GB'nin ibrazı kaydıyla yerine getirilir. Bankaca GB üzerine transfere ilişkin
not konulur.
İhracatçı tarafından mal
bedelinin diğer bir firmaya transfer edilmesinin yazılı olarak istenmesi
halinde GB'de kayıtlı ihracatçı firma yerine diğer bir firmaya transfer
yapılabilir.
Ayrıca,
· İthalatta haksız rekabetin
önlenmesine dair tebliğler çerçevesinde gönderici firmalara göre oranları
değişen "dampinge karşı vergi" esasına dayalı Gümrük Müsteşarlığınca uygulamaya
konulan BİLGE[4]
sisteminde, yabancı gönderici firma ile menşe ülke ve firmalara göre
oluşturulan kodlar kapsamında gönderici firma ile üretici firmanın farklı
olması,
· Malların aynı grubun üretici
firması tarafından sevk edilmesi,
· Malların, üçüncü ülkedeki
üretici firmadan alınıp bu firmanın düzenlendiği belgelerle ülkemize sevk
edilmesi
Sebebiyle firmalar arasındaki
ticari ilişkinin yukarıda sayılan hallerden birine uygunluğunun tevsiki veya
ithalatçı firma tarafından yazılı olarak beyan edilmesi halinde GB'de kayıtlı
ihracatçı firma yerine diğer bir firmaya da transfer yapılabilir.[5]
Türkiye'deki bankalar
aracılığı olmaksızın bedelleri doğrudan ihracatçıya ödenen malların gümrük
işlemleri de mal mukabili ödeme şekline göre sonuçlandırılır.
2.4.
Kabul Kredili Ödeme
Kabul
kredisi ile akreditifli, vesaik veya mal mukabili olmak üzere her üç ödeme
şekline göre ithalat yapılabilir.
Vesikalı
poliçelerin; ithalatçı, banka veya bu bankanın vereceği talimata istinaden
muhabirlerince kabul edilmesi mümkündür. İthalatçı tarafından kabul edilen
poliçelere bankaların aval verme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Poliçelerin vadesi, kabul
tarihinden başlamak üzere taraflarca serbestçe belirlenebilir.
İlk
poliçenin vadesi içinde yeni bir poliçe düzenlenmek suretiyle temdit talepleri
yerine getirilebilir.
Kabul
kredili akreditifli işlemlerde, poliçenin, sevk belgeleri ile birlikte
akreditif vadesi içinde ibrazı gerekir. Poliçenin vadesi akreditif vadesini
geçebilir.
Kabul
kredili vesaik mukabili ödeme şeklinde belgeler, sevk belgeleri ile birlikte
gelen poliçenin kabul veya avalini müteakip ithalatçıya teslim edilir.
Kabul kredili akreditifli ve
vesaik mukabili ödeme şeklinde İthalat hesabı, poliçe vadesinde bedellerin
transfer edildiği tarihten itibaren 180 gün içinde ithalatçının GB ile
yapacağı başvuruya istinaden transferi yapan bankaca kapatılır.
Kabul kredili mal mukabili
ödeme şeklinde, bankaca transfer yapılabilmesi, poliçeye kabul veya aval
verilebilmesi için ithalatçı tarafından poliçe ile birlikte GB'nin de bankaya
ibraz edilmesi zorunludur.
Kabul kredili işlemlerde,
poliçenin tabi tutulduğu esaslar dahilinde bononun da kabul edilmesi mümkündür.
2.5.
Peşin Ödeme
İthalat bedelinin, GB ve
eklerinin gümrük idaresine onay için ibraz edildiği tarihe kadar ödendiği bu
ödeme şeklinde, bankalarca firma talebine istinaden transfer işlemleri
gerçekleştirilir.
İthalat hesabı, ithalatçının
transfer tarihinden itibaren 180 gün içinde ithalatın bedelin
ödendiği ihracatçıdan yapıldığını gösteren GB ile yapacağı başvuruya istinaden
transferi yapan bankaca GB ile ödemeye ilişkin belgeler arasında uygunluğun
sağlanması halinde kapatılır.
Sözleşme hükümlerine göre
söz konusu sürenin yeterli olmaması halinde firmalarca ilgili kambiyo
müdürlüğünden ek süre talep edilebilir.
Ancak,
• İthalatta haksız rekabetin önlenmesine dair tebliğler
çerçevesinde gönderici firmalara göre oranları değişen "dampinge karşı
vergi" esasına dayalı Gümrük Müsteşarlığınca uygulamaya konulan BİLGE
sisteminde, yabancı gönderici firma ile menşe ülke ve firmalara göre
oluşturulan kodlar kapsamında gönderici firma ile üretici firmanın farklı
olması,
• Mal bedellerinin grup şirketlerden ihracatçı konumunda
olana transfer edilmesi, malların ise aynı grubun üretici firması tarafından
sevk edilmesi,
• Mal bedeli transit tacirine ödenen malların, üçüncü
ülkedeki üretici firmadan alınıp bu firmanın düzenlediği belgelerle ülkemize
sevk edilmesi,
• İhracatçı tarafından mal bedelinin ticari ilişkide olduğu
diğer bir firma hesabına transfer edilmesinin istenilmesi
sebebiyle ödemeye ilişkin
belge ile ibraz edilen GB'de kayıtlı ihracatçı firma arasında farklılık olması
halinde farklı firmalar arasındaki ticari ilişkinin yukarıda sayılan hallerden
birine uygunluğunun tevsiki veya ithalatçının bu konudaki yazılı beyanının
alınması suretiyle ithalat hesabı kapatılır.
Yatırımcı firmalar
tarafından yurt dışına verilen sipariş kapsamında belirli bir tutarı peşin
ödenen malların kalan bedelinin yapılan sözleşme hükümlerine göre finansal
kiralama şirketince ödenerek fiili ithalatının anılan şirketçe yapılması
durumunda, açık bulunan peşin ödemeye ilişkin ithalat hesabı, peşin ödemenin
akreditif mektubu, proforma fatura ve satıcı firma yazısıyla teyit edilmesi,
peşin ve bakiye ödemeye ilişkin belgelerle uyumlu GB ve finansal kiralama
sözleşmesinin ilgili bankaya ibrazı kaydıyla kapatılır.
Türkiye'de yerleşik
faktoring kuruluşu ile ihracatçı firma arasında imzalanan faktoring sözleşmesi
kapsamında faktoring kuruluşu tarafından ithalden önce ithalatçı firma adına
yurt dışına transferi gerçekleştirilen tutarlar, ithalat ve ihracat faktoring
sözleşmelerinin transferi gerçekleştiren bankaya ibrazı kaydıyla peşin ödeme
olarak dikkate alınır. Transferi yapan bankaca ithalatçı firmaya verilecek
ilgili gümrük müdürlüğüne yönelik transfer yazısında, faktoring kuruluşu yerine
ithalatçı firmaya ait bilgiler kaydedilir. Bu durumda ithalat hesabının
kapatılmasından ithalatçı firma sorumludur.
2.6-
Özel Takas
Mal ve/veya hizmet ihraç ve
ithalinde tarafların aynı gerçek veya tüzel kişiler olması halinde mal ve/veya
hizmet ihraç bedelleri ile mal ve/veya hizmet ithal bedelleri herhangi bir para
hareketi söz konusu olmaksızın kısmen veya tamamen takas (mahsup) edilebilir.
Takas talebi,
• Mal ve/veya hizmet
ihracatının önce yapılması halinde mal ihracatı için ihracatla ilgili olarak
belirlenen tahsil süreleri, hizmet ihraç bedelleri için ise hizmete ilişkin
fatura ve/veya hakediş raporu tarihinden itibaren 180 gün içinde,
• Mal ithalatının önce
yapılması halinde ithal tarihinden itibaren 180 gün, hizmet ithalinin önce
yapılması halinde ise mal ihracına ilişkin bedellerin tahsil süreleri içinde
bankalara yapılır.
Hizmet ihracı bedelleri ile
hizmet ithali bedellerinin takas talebi herhangi bir süreyle sınırlı değildir.
Takas talebinde, mal ithal
ve ihracı için ithalat ve ihracat hesabının kapatılmasına ilişkin belgelerin,
hizmet ithal ve ihracında ise fatura ve/veya hakediş raporunun ibrazı gerekir.
Hesapların izlenmesi
bakımından ithalat ve ihracat işlemleri aynı banka tarafından yürütülür.
Bankalarca, takasa tabi
tutulan bedeller için TL olarak aynı kur üzerinden DAB ve TPTB düzenlenir. Bu
belgelerde kayıtlı kur, düzenlenme tarihindeki TCMB döviz alış kurundan az
olamaz.
Aracı ihracatçı vasıtasıyla
yapılan ihracatta, bağlı muamele kapsamında olmaksızın yurt dışındaki satıcı ve
alıcının aynı gerçek veya tüzel kişi olması, ithalat ve ihracata ilişkin
GB'lerde imalatçı ve ihracatçı firma unvanlarının birlikte kayıtlı olması,
mahsup işleminden yararlanacak firmanın imalatçı niteliğini haiz olduğunun
sanayi sicil belgesi veya diğer belgelerle tevsiki ve fiili ihraç veya ithal
tarihinden itibaren 180 gün içinde mukabil ithalat veya ihracatın
gerçekleştirilmesi kaydıyla imalatçı ve ihracatçıların yapacakları ithalat ve
ihracata ilişkin mal bedelleri, kısmen veya tamamen takas (mahsup) edilebilir.
Bu durumda takasa tabi tutulan bedeller için TL olarak aynı kur üzerinden
ihracatçı adına DAB, imalatçı adına TPTB düzenlenir.
Dış ticaret sermaye
şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketleri aracılığıyla yapılan ihracatta da
yurt dışındaki satıcı ve alıcının aynı gerçek veya tüzel kişi olması,
firmalardan muvafakat yazısı alınması, ihracata ilişkin GB'de tedarikçi firma
unvanının kayıtlı olması veya firmanın tedarikçi niteliğini haiz olduğunun
satış faturasıyla tevsiki kaydıyla tedarikçi firmanın yaptığı ithalatın
bedelleri dış ticaret sermaye şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketlerinin
ihracat bedelleri ile kısmen veya tamamen takas (mahsup) edilebilir.
Malların ithalatı sırasında
ilgililerce GB'ye ödeme şekli olarak "Özel Takas" yazılır. İlgili
gümrük müdürlüğünce de söz konusu GB'nin 28. hanesinde kayıtlı bankaya bu
ithalatla ilgili gerekli bilgi iletilir.
Mal ihracının takasa tabi
tutulmayan kısmının tahsilinde genel esaslar uygulanır.
İthalatla ilgili olarak
bankaya ulaşan bilgiye istinaden ithal tarihinden itibaren 180 gün içinde bir
ihracat veya hizmet ihraç bedeli ile bu ithalatın takas edilmesi talebinde
bulunulmaz veya söz konusu bedeller ithalat bedeli tutarını karşılamaz ise
ithalatın karşılanmayan kısmı mal mukabili ödeme hükümlerine tabi tutulur.
Takas konusu ihracata
ilişkin GB'nin, peşin bedelin tasfiyesi suretiyle kapatılmasında kullanılması
mümkündür.
GB'de ödeme şekli mal
mukabili belirtilmek suretiyle gerçekleştirilen ithalat ve/veya ihracat
işleminin özel takas ödeme şekline dönüştürme talepleri, takas taleplerine
ilişkin süreler içinde müracaat edilmesi, ihracat ve ithalatla ilgili
bedellerin alış ve satış işlemlerinin yapılmadığının tespit edilmesi ve bu
işlemlere ait GB'lere takasa tabi tutulduğuna dair not konulması kaydıyla
yerine getirilir.
Mal mukabili ödeme şekline
göre yapılan ithalatın özel takasa dönüştürme taleplerinin, hizmet ithalatının
tabi olduğu süreler içinde yapılması gerekir.
2.7.
Bağlı Muamele
İthal edilen mal, hizmet ve
teknoloji bedelinin mal, hizmet ve teknoloji ihracıyla karşılandığı, ithal veya
ihraç fazlalığının döviz olarak ödendiği veya tahsil edildiği bu ödeme şeklinde
aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde işlem yapılır.
2.7.1. Bankaca, ihracatçı firmanın
üyesi olduğu veya bulunduğu bölgedeki ihracatçı birliğinin izin belgesi aranır.
2.7.2. İhracatçı birliği, verdiği
izin belgesinin bir örneğini "Bağlı Muamele veya Takas Başvuru Formu"nda beyan
edilen bankaya gönderir.
2.7.3. Hesapların izlenmesi ve
işlemlerin takibi bakımından ithalat ve ihracat işlemleri aynı banka tarafından
yürütülür.
2.7.4. İthalat ve ihracatın,
ihracatçı birlikleri tarafından verilen izin belgesindeki süre (ek süreler
dahil) içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
2.7.5. Bu ödeme şeklinde
firmalarca gerek ithalat gerek ihracata ilişkin GB'nin 28. hanesine bu
işlemlere aracılık eden aynı banka şubesi ile ödeme şekli olarak "Bağlı
Muamele" yazılır.
2.7.6. İhracatçı birliklerince
verilen süreden itibaren 90 gün içinde ithalat ve ihracat hesabının
kapatılmasını teminen aracılık eden bankaya müracaat edilmesi zorunludur.
Birliklerce verilen izin
belgesinde ithalat ve ihracat bedelleri,
a) TL olarak gösterilmiş ise
DAB ve TPTB bankaya başvuru tarihi itibarıyla TL olarak düzenlenir.
b) Döviz olarak gösterilmiş
ise bankaya başvuru tarihi itibarıyla serbestçe belirlenen alış kurundan TL'ye
çevrilerek TPTB ve TL olarak DAB düzenlenir. Uygulanacak kur, belgelerin
düzenlenme tarihindeki TCMB döviz alış kurundan az olamaz.
Her
iki halde de belgeler üzerine "Bağlı Muamele" olduğuna ilişkin not konulur ve
fiili ihraç ve ithal tarihi yazılır.
2.7.7. Bankalarca, ithalat ve
ihracat hesabının ihracatçı birliklerince verilecek izin belgesindeki süreden
itibaren 90 gün içinde kapatılması için başvurulmaması veya bu süre içinde
ithalatın ve ihracatın gerçekleştirilmediğinin tespiti halinde 10 iş günü
içinde ilgili kambiyo müdürlüğüne ihbarda bulunulur.
2.7.8. Banka tarafından hesabı
kapatılan veya kambiyo müdürlüğüne ihbar edilen işlemler hakkında izin
belgesini veren ihracatçı birliğine 10 iş günü içinde bilgi verilir.
2.7.9. İhracat bedelinin verilen
süre içinde mal ile karşılanmaması durumunda döviz olarak tahsil edilen kısım
ilgililere serbest kurdan ödenir.
İhracatın yapılmaması veya
ihracatın ithalatın tamamını karşılamaması halinde ithalatın ihracatla
karşılanmayan kısmı mal mukabili ödeme hükümlerine tabi tutulur.
2.7.10. İhracat veya ithalat
bedellerinin kısmen veya tamamen hizmet veya teknoloji transferiyle ödenmesinin
öngörüldüğü durumda ithalatçı veya ihracatçının düzenlediği fatura veya gerek
duyulacak diğer belgelerdeki tutarlar esas alınır.
2.7.11. Bağlı muamele konusu
ihracata ilişkin GB'nin, peşin bedelin tasfiyesi suretiyle kapatılmasında
kullanılması mümkündür.(7)
3.
İTHALAT BEDELİNİN İHRACAT BEDELLERİ İLE MAHSUBEN ÖDENMESİ VE KOMİSYONCULUK
BEDELLERİNİN İTHALAT BEDELİNDEN MAHSUBU
3.1. İthalat Bedelinin
İhracat Bedelleri ile Mahsuben Ödenmesi
İthalat bedellerinin kısmen
veya tamamen mal ve/veya hizmet ihracı bedeli dövizlerle mahsuben ödenmesi
aşağıda açıklanan esas ve usuller çerçevesinde yapılır.(8)
3.1.1. Mal ihraç bedelinin mahsuben
ödemede kullanılabilmesi için mahsup talebinin fiili ihraç tarihinden
itibaren 180 gün içinde yapılması gerekir.
Hizmet ihraç bedellerine
ilişkin mahsup talebi ise herhangi bir süreyle sınırlı olmaksızın yapılabilir.
3.1.2. İhracat bedeli dövizlerin
fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde muhabir
hesaplarına alacak kaydedilmiş (efektiflerin bankalara tevdi edilmiş) olması
zorunludur.
3.1.3. Mal ve hizmet ihracı
bedellerinin mahsuben ödemede kullanılacak kısmının mahsup tarihinden önce
alışının yapılmamış (DAB düzenlenerek TL'ye çevrilmemiş) olması şarttır.
3.1.4. DTH'ye alınan ihracat
bedeli dövizler, fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde mahsuben
ödemede kullanılabilir.
3.1.5. Peşin dövizler mahsuben
ödemede kullanılamaz.
3.1.6. Mahsuben ödeme işleminde,
DAB ve DSB aynı kur üzerinden düzenlenir.
Mahsuben
ödemede kullanılacak (alışı yapılacak) döviz cinsi ile mahsuben ödenecek
(transfer edilecek) gidere ilişkin döviz cinsinin farklı olması halinde
mahsuben ödenecek azami tutar ihracatçı ile banka arasında mutabık kalınan
çapraz kur esas alınmak suretiyle tespit edilir.(9)
Bu durumda DAB alışı yapılan, DSB transfer edilen döviz cinsinden düzenlenir.
3.1.7. Aracı ihracatçı vasıtasıyla
yapılan ihracatta, ihracat bedeli, ihracatçının onayı ile imalatçının yukarıda
sayılan bütün döviz giderlerinin mahsuben ödenmesinde kullanılabilir. Bu
durumda DAB ihracatçı, DSB' de imalatçı firma adına düzenlenir.
3.1.8. İhracat bedelinin mahsuben
ödemede kullanılabilecek tutarının ithalat bedelini karşılamaması durumunda
kalan ithalat bedeli genel esaslar dahilinde ödenir.
3.2.
Komisyonculuk Bedellerinin İthalat Bedelinden Mahsubu
İthalat işlemleri sebebiyle
harice yapılan komisyonculuk (ticari vekillik, ticaret işleri tellallığı, simsarlık,
acentalık, distribütörlük ve benzeri hizmetler dahil) hizmetleri karşılığı
bedeller, faturada veya sözleşmede oranı veya tutarının gösterilmiş olması
kaydıyla ya da ihracatçının talimatı üzerine transfer edilecek mal bedelinden
mahsuben tahsil edilerek ödenebilir.
a) Komisyon bedellerinin TL
olarak ödenmesinin istenmesi halinde,
● Mal bedeli döviz
olarak ödenecekse mal bedelinin tamamı (komisyon dahil) tutarında DSB, komisyon
bedeli için de aynı kur üzerinden DAB,
● Mal bedeli TL olarak
ödenecekse mal bedelinin tamamı (komisyon dahil) üzerinden TPTB, komisyon
bedeli için TL olarak DAB
düzenlenerek komisyoncuya
ödeme yapılır.
b) Komisyon bedellerinin döviz
olarak ödenmesinin istenmesi halinde mal bedelinin tamamı için (komisyon dahil)
döviz satışı yapılarak bu tutar
üzerinden DSB, komisyon bedeline tekabül eden döviz tutarı için aynı
kurdan DAB ve DSB düzenlenerek komisyoncusuna ödenir.
4.
İTHALAT HESABININ KAPATILMASI
4.1. Genel Esaslar
İthalat hesabının takibi ve
kapatılması aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır.
Terkin hükümleri saklı
kalmak kaydıyla ithalat hesabının kapatılabilmesi için bedeli ithalattan önce
ödenen veya ödeneceği taahhüt edilen ödeme şekillerinde ödeme tarihinden (Bedeli kredi kartından karşılanan ithalatta ödemenin banka
kayıtlarına intikal ettiği tarihten) itibaren
180 gün içinde ithalatçılarca GB'nin aracı bankaya ibraz edilmesi gerekir.
Kabul kredili işlemlerde,
poliçe vadesinde ithalatçılarca bedelin transferi için müracaatta bulunulmaması
halinde ithalat hesabının takibi yapılmaz. Ancak ithalatçılarca transfere
müracaat edilmese de açılan akreditiften veya poliçenin banka kabulü veya
avalinden dolayı bankalarca poliçe vadesinde transferi yapılan kabul kredili
akreditifli ve kabul kredili vesaik mukabili işlemlerde ithalat hesabının
takibi yapılır.(10)
4.1.1. İthalat hesabı GB firma
nüshası aslı ile ithalat bedelinin ödendiğine ilişkin DSB, TPTB, ödemenin
ithalatçının DTH'sinden yapıldığına ilişkin banka yazısı, bedelleri döviz
kredisinden ödenen ithalatta, yurt dışındaki mali kuruluş veya Türkiye'deki
aracı bankaca ihracatçıya ödemenin yapıldığını tevsik eden belgenin bir araya
gelmesi halinde kapatılır.
Bankaca, GB üzerine
transfere ve hesap kapatmaya ilişkin not konularak GB ile transfere ilişkin
belgenin bir fotokopisi banka nezdinde saklanır.
İthalatçı tarafından GB
firma nüshası aslının kaybedilmesi sebebiyle ibraz edilememesi halinde GB
aslının herhangi bir ithalat hesabının kapatılmasında kullanılmadığı ve
kullanılmayacağına dair taahhütname alınması kaydıyla GB'nin gümrükçe onaylı
sureti üzerinden de işlem yapılır.
Bu durumda onaylı suret
üzerinden işlem yapan banka, GB aslı üzerinden işlem yapılıp yapılmadığının
tespitini teminen konuyu GB'nin tarih, sayı ve tutarı ile GB'yi tescil eden
gümrük müdürlüğünü de belirtmek suretiyle TCMB İdare Merkezine bildirir. İdare
Merkezimizce de bu konu bir genelge ile bütün bankalara duyurulur. Genelgemiz
gereğince GB aslının herhangi bir ithalat hesabının kapatılmasında kullanıldığı
tespit edilirse söz konusu işlem iptal edilir.(11)
Milli Savunma Bakanlığı,
Genel Kurmay Başkanlığı, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı,
Sahil Güvenlik Komutanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Emniyet
Genel Müdürlüğü ve Olağanüstü Hal Bölge Valiliği veya bu kuruluşlarca yetki verilen
kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak ithalatta, adı geçen kuruluşların,
ithalatın yapıldığına dair yazılı beyanına istinaden GB aranmaksızın ithalat
hesabının kapatılması mümkündür.
4.1.2. İthalatın birden fazla
ödeme şekline göre ve/veya birden fazla banka aracılığıyla gerçekleştirilmesi
halinde GB üzerinde bütün ödeme şekilleri ve banka isimleri yer almasa da GB ve
ödemeye ilişkin belgeler üzerindeki diğer bilgilerin uygunluğunun sağlanması
kaydıyla ithalat hesabı her bir ödeme şeklinin esasları dahilinde transferi
yapan bankalarca takip edilerek kapatılır.
4.1.3. Döviz satışının GB'de kayıtlı olan dövizinden farklı döviz
cinsinden yapıldığı hesap kapatma işlemlerinde, transferin yapıldığı tarihteki
TCMB kur veya çapraz kurları esas alınır.22
4.1.4. Ödenen mal bedeli, fiilen
ithalat edilen malın GB'den tespit edilecek değerinden 100.000 ABD doları veya
eşiti döviz ya da TL tutarından daha fazla ise bankaca hesap kapatılmaz. Malın
değeri ödenen tutardan fazla ise ithalat hesabı kapatılır.
4.1.5. İthalattan önce ödenen
bedeller karşılığında ithalatın transfer tarihinden itibaren 180 gün içinde
yapılamaması halinde söz konusu bedellerin hesap kapatma süresinin bitiminden
itibaren en geç 90 gün içinde yurda getirilmesi gerekir.
Ödeme, banka kaynağından
yapılmışsa gelen dövizin bankalara satılması zorunludur. Bedellerin DTH'den
ödenmiş olması halinde ise getirilen dövizler ithalatçının söz konusu hesabına
iade edilebilir.
İthalat bedeli,
● ihracat bedellerinin
ihracatçının serbest kullanıma bırakılan tutarları ile,
● fatura veya hakediş
raporları ile tevsik edilmek kaydıyla hizmet ihracı bedelleri ile
açılan DTH'den ödenmiş ise
bu bedellerin yurda getirilme zorunluluğu aranmaz.
4.2.
Ek Süre
İthalat hesabını kapatamayan
ithalatçılara, mücbir sebep halini tevsik eden belgelerle müracaat edildiği
takdirde mücbir sebep halinin devamı süresince kambiyo müdürlüklerince altışar
aylık dönemler itibarıyla ek süre verilebilir.
Mücbir sebep halleri dışında
kalan haklı durumların varlığı halinde ithalat hesabının kapatılmasına ilişkin bir yıla kadar olan ek süre talepleri, ithalatçının haklı
durumu belirten yazılı beyanına istinaden altışar aylık devreler halinde
kambiyo müdürlüklerince, bir yıllık süreden sonraki ek süre talepleri HM'ce incelenip sonuçlandırılır.
4.3.
Mücbir Sebep Halleri ve Tevsiki
4.3.1. Mücbir sebep halleri
a) İthalatçı veya ihracatçı
firmanın infisahı, iflası veya faaliyetlerini daimi olarak tatil etmesi, şahıs
firmalarında firma sahibinin ölümü.
b) Grev, lokavt ve avarya
hali.
c) Resmi makam ve yetkili
mercilerimiz veya ihracatçı memleket resmi makamlarının karar ve işlemleri ya
da muhabir bankaların işlemleri sebebiyle ithalatın imkansız hale gelmesi.
d) Tabii afet, harp ve abluka
hali.
e) Malların kaybı ve hasara
uğraması veya imha edilmesi.
f) İhtilaf sebebiyle dava
açılması.
4.3.2. Mücbir sebep
hallerinin tevsik şekilleri
(a ve f) halinin yetkili
mercilerden, (b ve d) halinin ihracatçının bulunduğu memleketin resmi
makamlarından veya mahalli odaca onaylanmış olmak kaydıyla satıcı veya
ihracatçı firmadan (harp ve abluka hali hariç), (c) halinin resmi
makamlarımızdan, ihracatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya
muhabir bankalardan, (e) halinin ise sigorta şirketleri, uluslararası gözetim
şirketleri veya ilgili ülke resmi makamlarından alınmış belgelerle tevsik
edilmesi zorunludur.
Mücbir sebep halleriyle
ilgili yurt dışından temin edilecek belgelerin dış temsilciliklerimiz veya
yabancı resmi makamlarca düzenlenmiş olması gerekir. Yabancı resmi makamlarca
düzenlenen belgenin Lahey Devletler Özel Hukuk Konferansı çerçevesinde
hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdik Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesi hükümleri gereğince başka bir resmi makam tarafından onaylanması
şartı aranmaz.
4.4.
İthalat Hesabının Terkini
4.4.1. Aracı bankanın terkin
yetkisi
Bedeli transfer edildiği
halde hesap kapatma süresi içinde kısmen veya tamamen ithalatı
gerçekleştirilmeyen veya bedeli yurda getirilmeyen 100.000 ABD doları veya
eşiti dövize kadar açık ithalat hesapları aracı bankaca terkin edilmek suretiyle
kapatılır.(12)
Ancak ithalat işlemleri esnasında
oluşan ve Gümrük Yönetmeliğinde belirlenen fire oranları dahilinde kalan
sözkonusu Yönetmeliğin 14 numaralı ekinde yer alan mallarla ilgili açık ithalat
hesapları bankalarca 100.000 ABD dolarlık limit dikkate alınmaksızın terkin
edilmek suretiyle kapatılır.
(16)
4.4.2. Kambiyo müdürlüğünün
terkin yetkisi
Mücbir sebep halleri göz
önünde bulundurulmak suretiyle 200.000 ABD doları veya eşiti dövize kadar açık
ithalat hesapları ilgili kambiyo müdürlüğünce terkin edilmek suretiyle
kapatılır.
4.4.3. Hazine
Müsteşarlığının terkin yetkisi
Aracı banka ve kambiyo
müdürlüğünün terkin yetkisi dışında kalan açık ithalat hesapları mücbir sebep
halleri ile haklı durumlar göz önünde bulundurularak HM'ce terkin edilmek suretiyle
kapatılabilir.
4.5.
Kambiyo Müdürlüğüne Bildirim
Hesap kapatma süresi içinde
bankalara yapılan mücbir sebebe ilişkin terkin talepleri, mücbir sebep
belgesinin aslı ve işlemin ayrıntısını belirtir bir yazı ile talep tarihinden
itibaren 10 iş günü içinde bankalarca ilgili kambiyo müdürlüğüne bildirilir.
Hesap kapatma süresi içinde
hesabını kapatmayan ithalatçılar bu süre sonundan itibaren 10 iş günü içinde
aracı bankaca nezdindeki bilgi ve belgelerle birlikte Ek:1'deki
örneğe uygun olarak ilgili kambiyo müdürlüğüne bildirilir.
İthalat hesabının süresi
dışında kapatılmasına ilişkin talepler doğrudan ilgili kambiyo müdürlüğüne
yapılır.
Kambiyo müdürlüklerince
ithalat hesabının kendileri veya HM tarafından kapatılması halinde ilgili
bankaya bilgi verilir.
İthalat hesabının
kapatılması için kambiyo müdürlüğünce ilgililere tanınan 90 günlük ihtar süresi
içinde ithalat hesabının kapatılması veya mücbir sebep halinin ithalatçılarca
kambiyo müdürlüğüne belgelenmesi gerekir.
4.6.
Bankaların Sorumluluğu
TPKK Mevzuatı ile İthalat
Rejiminde belirtilen esas ve/veya usullere uymayan bankalar hakkında HM'ce
gerekli işlemler yapılır.
Ancak ilgili mevzuata göre
işlem yapan ithalatçıların hakları haleldar olmaz.
5.
İTHALAT İŞLEMLERİNDE MÜEYYİDE UYGULAMALARI
5.1. İthalattan Men Edilen
Firmalar Hakkında Yapılacak İşlemler
Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler ve Standardizasyon Mevzuatına aykırı hareketten dolayı ithalattan
men edilen firmalarca, men edilme tarihinden başlamak üzere men süresi içinde
yapılacak akreditif talepleri, peşin ve vesaik mukabili ödeme şekline göre
yapılacak transfer talepleri ile kabul kredili işlemler için poliçe kabul veya
avali talepleri kabul edilmez.
Ancak ithalattan men edilen
firmalarca, yatırım teşvik belgesi ve dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki
malların ithalatı gerçekleştirilebilir.
Buna göre söz konusu
firmaların, ithalattan men süresi içinde yapacağı talepler, ithalatın yatırım
teşvik belgesi kapsamında olduğu hususunda firmalarca verilecek yazılı beyana
istinaden, dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki işlemler için ise herhangi
bir beyan aranmaksızın sonuçlandırılır.
İthalattan men edilme
tarihinden önce;
● Açılmış akreditif
kapsamındaki işlemler,
● Çıkış ülkesinden
ihraç edilmiş mal veya vesaik mukabili işlemler (kabul kredili işlemler dahil),
● Peşin olarak dövizi
satılmış işlemler
bankalarca
sonuçlandırılabilir.(13)
5.2.
İthalatı Dış Ticaret Müsteşarlığının İznine Bağlanan
Firmalar Hakkında Yapılacak
İşlemler
Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler ve Standardizasyon Mevzuatı uyarınca, ithalatı belirli bir süre
için DTM'nin iznine tabi tutulan firmaların müeyyide süresi içinde yapacakları
taleplerde, ithal konusu malın sözü edilen mevzuat kapsamındaki mal olmadığının
firmalar tarafından yazılı olarak beyan edilmesi halinde DTM'nin izni aranmaz.
EK: 1
KAPATILMAYAN İTHALAT HESABI İÇİN İHBAR MEKTUBU
ÖRNEĞİ
....
BAŞBAKANLIK
HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI
...................KAMBİYO
MÜDÜRLÜĞÜ
REFERANS
İTHALATÇIYA AİT BİLGİLER
Unvanı
Adresi
Ticaret
Sicil Nu.
Vergi Kimlik
Nu.
SATICIYA AİT BİLGİLER
Unvanı
Adresi
ÖDEMEYE İLİŞKİN BİLGİLER
Ödeme Şekli
Teslim
Şekli
Transfer
Tarihi ve Tutarı
GB'YE AİT BİLGİLER
Tarih ve
Nu.
İlgili
Gümrük Müdürlüğü
Tutarı (FOB
bedel)
AÇIK HESAP TUTARI
AÇIK HESAP TUTARININ ABD DOLARI KARŞILIĞI
AÇIKLAMA
[1] 2007/32-32 Sayılı Tebliğ
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır.
[2] Hazine Müsteşarlığının 3
Mayıs 2005 tarih ve 26039 sayılı yazısı
[3] Hazine Müsteşarlığının 7
Ekim 2005 tarih ve 56367 sayılı yazısı.
(4) Dış
Ticaret Müsteşarlığının 29 Kasım 1991 tarih ve 52401 sayılı yazısı.
[4] BİLGE,Gümrük
Müsteşarlığınca bütün gümrük işlemlerinin gerçek zamanlı olarak
bilgisayar
ortamında yürütülmesine ilişkin kullanılan bir yazılımdır.
[5] Hazine Müsteşarlığının 14
nisan 2005 tarih ve 21971 sayılı yazısı.
(7) Hazine
Müsteşarlığının 31 Temmuz 1996 tarih ve 32177 sayılı yazısı.
(8) Hazine
Müsteşarlığının 14 Şubat 1996 tarih ve 7246 sayılı yazısı.
(9) Hazine
Müsteşarlığının 27 Aralık 2001 tarih ve 97895 sayılı yazısı.
(10) Hazine
Müsteşarlığının 14 Temmuz 1999 tarih ve 50770 sayılı yazısı.
(11) Hazine
Müsteşarlığının 21 Haziran 2004 tarih ve 38048 sayılı yazısı.
22 Hazine Müsteşarlığının 20 Nisan 2006 tarih
ve 21144 sayılı yazısı.
(12) Hazine
Müsteşarlığının 24 Mayıs 2004 tarih ve 30786 sayılı yazısı.
(13) Dış
Ticaret Müsteşarlığının 17 Temmuz 2001 tarih ve 45649 sayılı yazısı.