İhracat Genel Müdürlüğü (Dış Ticaret Müsteşarlığı)-Dahilde İşleme Rejiminin Genel işleyiş ve Uygulamaları hakkında genelge-Taahhüt kapatma işlemleri (2005-03) (Mülga)
DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/3) (İhracat
Genel Müdürlüğünün 13.05.2005 / 0120003355
yazılarıyla değişik halidir)
2008-01
Sayılı Genelge YAYIMLANDIĞINDAN dolayı iş bu Genelgenin YÜRÜRLÜĞÜ
KALMAMIŞTIR
2005/04 Genelgede Atıf Yapılmıştır
Tasarruflu Yazılar 1 2 3
1- Bu Genelge'de geçen
kısaltmalardan;
-
DİR:
Dahilde İşleme Rejimini,
-
DİİB: Dahilde
İşleme İzin Belgesini,
-
Dİİ: Dahilde
İşleme İznini,
-
İTB: İhracatı
Teşvik Belgesini,
-
GB:
Gümrük beyannamesi veya özel faturayı,
-
GTİP: Gümrük
tarife istatistik pozisyonunu,
-
İBGS:
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğini,
-
AT:
Avrupa Topluluğu'nu,
-
STA: Serbest
Ticaret Anlaşmasını,
-
TEV:
Telafi Edici Vergiyi,
-
TCMB: Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası'nı,
-
TCŞK: Türkiye
Cumhuriyeti Şeker Kurumu'nu,
-
TMO:
Toprak Mahsulleri Ofisi'ni,
ifade
eder.
Yurt İçi Alımlar
2- DİİB kapsamında yurt içinden
alınan eşyanın işleme faaliyetine tabi tutulması sonucu elde edilen ikincil
işlem görmüş ürünün ihracı zorunlu değildir. Bu itibarla, söz konusu ürünün
ihraç edilmemesi nedeniyle bir müeyyide uygulanamaz.
3- Yurt içinden alınan eşyadan
elde edilen işlem görmüş ürünün, belge süresi içerisinde ihraç edilmemesi
durumunda, 2 (iki) kat para cezası uygulanmaz.
4- DİİB kapsamında işlem
görmüş ürün olarak gerçekleştirilen ihracatın belgelenmesi kaydıyla, bu
ihracata tekabül eden hububat veya şeker, belge süresi sona erse dahi TMO ile
TCŞK'ca belirlenen şeker fabrikalarından temin edilebilir. Bu haktan
yararlanmak isteyen firmaların, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 37
nci maddesinde[1]
belirtilen süreler içerisinde kapatma müracaatında bulunması gerekmektedir.
Bu çerçevede, DİİB
kapsamında gerçekleştirilen ihracatın ihracat taahhüdüne sayılabilecek süreler
içerisinde gerçekleştirildiğinin firma tarafından belgelenmesini müteakip
TCŞK'ya iletilmek üzere DİİB kapsamında yapılacak şeker alımının Müsteşarlığa
(İhracat Genel Müdürlüğü) bildirilmesi, buna karşın DİİB kapsamında yapılacak
hububat alımının TMO'ya doğrudan bildirilmesi; alım işlemlerinin
tamamlandığının belge sahibi firma tarafından (belge üzerinde, belge
kapsamındaki alım işlemlerinin tamamlandığının görülmesi durumunda) veya adı
geçen Kuruluşlar tarafından ilgili İBGS'ye bildirilmesinden sonra ise, alımın
belge süresi içerisinde yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın taahhüt kapatma
işleminin sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yine, DİİB kapsamında işlem görmüş ürüne ilişkin
ihracatın belgelenmesi kaydıyla, TMO ile TCŞK'ca belirlenen herhangi bir şeker
fabrikasından alım yapılmasının mümkün olmadığı durumda, belgeye azami 6 (altı)
ay ek süre verilmek suretiyle ithalat yapılmasına izin verilebilir. Bu haktan
yararlanmak isteyen firmaların, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 37 nci
maddesinde belirtilen süreler içerisinde kapatma müracaatında bulunması
gerekmektedir. Belgeye verilecek ithalat süresi, TMO veya TCŞK'dan alınan ve
firmanın mezkur kuruluşlara müracaat ettiği tarih itibarıyla alım yapılmasının
mümkün olamayacağına dair yazının, İBGS'ye evrak kayıt tarihinden itibaren
başlar. İBGS tarafından, TMO ve/veya TCŞK'dan alınan yazı ve ihracatın
gerçekleştiğine dair GB asılları incelenir. "Yapılan inceleme neticesinde, söz
konusu firmaya izin verilip verilmemesi konusundaki görüşleri ile birlikte ne
kadar ithalata izin verilmesi gerektiğini içeren yazının en kısa surede (öncelikli
olarak} Müsteşarlığa gönderilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, söz konusu yazı ekinde,
firmaya ait DİİB (aslı), TMO veya TCŞK'dan alınan yazı fotokopisi ve GB
fotokopileri yer alacaktır.
Tecil-terkin sistemi kapsamında yurt içinden alınan
eşyanın işleme faaliyetine tabi tutulduktan sonra ihraç edilmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla, önceden ihracat daha sonra tecil-terkin sistemi çerçevesinde yurt
içi alım (TMO ve TCŞK'ca tespit edilen şeker fabrikaları dahil) imkanı
bulunmamaktadır.
İndirimli
Teminat Uygulaması
5- İndirimli teminat uygulamasından yararlandırılmayan firmalar,
işlem görmüş ürünün ihracının belgelenmesini müteakip, ihraç edilen ürünün elde
edilmesinde kullanılan eşyaya tekabül eden ithal eşyasını, ithalat esnasında
doğan vergilerin % 10'luk kısmını teminat olarak yatırmaları kaydıyla ithal
edebilirler. Bu kapsamda, TMO ile TCŞK'ca tespit edilen şeker fabrikalarından
%10 teminat yatırılarak hububat veya şeker alımı da yapılabilir.
Firmaların bu haktan yararlanmak için, belge aslı,
gerçekleştirilen ihracata ilişkin gümrük beyannamesi listesi, gümrük
beyannameleri asılları ve bir örneği EK-1'de yer alan, listedeki beyannamelerin
ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılacağına dair taahhütname ile
birlikte ilgili İBGS'ye müracaat etmeleri gerekmektedir.
Yapılan değerlendirme neticesinde, %10 indirimli
teminat uygulamasından yararlandırılacak ithalat tutarı ilgili mercilere
bildirilir ve GB'lerin asılları üzerine "... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi
kapsamında indirimli teminat uygulamasından yararlandırılmıştır." Meşruhatı
düşülür.
Döviz
Kullanım Oranı
6- Döviz kullanım oranı, CIF ithal değerinin (ABD
Doları), FOB ihraç değerine (ABD Doları) bölümü elde edilir.
7- Yurt içi alımlardaki alım
konusu değer ile bedelsiz ithalat, döviz kullanım oranının hesaplanmasına dahil
edilmez.
Belge
Revizesi
8- DİİB, ilgili firma tarafından belge aslı ile
gerekli bilgi ve belgelerle yapılacak müracaata istinaden belge süresinin
geçerli olup olmadığı dikkate alınmaksızın (DİİB süresi içerisinde veya İhracat
2005/1 sayılı Tebliğ'in 37
nci maddesinde belirtilen taahhüt kapatma müracaatı süresi içerisinde)
revize edilebilir ve bu işlem ilgili mercilere bildirilir.
Kapatma müracaatını müteakip ilgili İBGS'ye
belge revize müracaatında bulunulması halinde, yapılan kapatma müracaatının
geri alınamayacağı da dikkate alınarak bu talepler, ilgili İBGS'ce ve/veya İBGS
aracılığıyla belge aslı ile birlikte diğer bilgi ve belgelerin gönderilmesi
suretiyle Müsteşarlıkça sonuçlandırılır.
9- DİİB kapsamındaki,
- Madde adı ve
özelliklerinin aynı olması şartıyla GTİP değişikliği ve ilavesi işlemleri,
- Firma unvanı, adresi,
vergi dairesi adı, hesap numarası, ek süre (Gemi inşaa, komple tesis v.b. ile
savunma sanayi projeleri için ek süre müracaatları hariç olmak üzere)
talepleri,
İBGS'ce sonuçlandırılır.
Diğer taraftan, ithal ve
ihraç eşyasının GTİP'i, adı, miktarı, değeri, ek süre (Gemi inşaa, komple tesis
v.b. ile savunma sanayi projeleri için ek süre müracaatları), haklı sebebe
ilişkin süre, mücbir sebep ve fevkalade hallere ilişkin süre, döviz kullanım
oranı v.b. değişiklik taleplerinin İBGS'ce yapılacak ön incelemeyi müteakip sonuçlandırılmak
üzere Müsteşarlığa gönderilmesi gerekmektedir.
İBGS'ce yapılan GTİP değişiklikleri ve ilaveleri ayrıntılı
olarak yazılmak suretiyle ilgili mercilere bildirilir. Müsteşarlığımıza
gönderilen yazı ekinde, varsa İBGS'ce değişiklik yapılan listelerin
fotokopilerinin de yer alması gerekmektedir.
Belge
süresi
10- DİİB süresi, belge tarihinde
başlar ve belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı ayın son gününde biter.
Örnek: 1/1/2005 tarihinde alınan ve belge süresi 12 (oniki) ay olarak
belirlenen bir belgenin süre sonu 31/12/2005 tarihi olacaktır, 3/1/2005
tarihinde alınan ve belge süresi 12 (oniki) ay olarak belirlenen bir belgenin
belgede kayıtlı süre sonu 2/1/2006 tarihi olması nedeniyle belge süre sonu
31/1/2006 tarihi olacaktır. DİİB süresinin başlangıcı 31 (otuzbir) gün çeken
bir ayın son günü ise belgenin süre sonu 30 (otuz) gün çeken bir aya denk
gelmesi halinde, belgenin süre sonu 30 (otuz) gün çeken ayın son günüdür.
Örnek: 31/3/2005 tarihinde alınan ve süresi 6 (altı) ay olan belgenin süre sonu
30/9/2005 tarihi olacaktır.
Bu çerçevede; DİİB
tarihinden önceki ve belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı ayın son gününden
sonraki ithalat ve ihracata ilişkin GB'ler (bugüne kadar uygulandığı üzere
ilgili gümrük idarelerince tescil tarihleri dikkate alınarak), belge kapsamında
değerlendirilmez.
Ek Süre
11- İlgili firma tarafından
müracaat edilmesi kaydıyla, DİİB kapsamında ilk ithalatın yapıldığı (belge
kapsamında ihraç edilmek üzere yurt içinden temin edilen eşyanın da ithalat
gibi değerlendirildiği dikkate alınmak suretiyle) tarihe kadar azami 3 (üç) ay
olmak üzere DİİB'e süre verilir. Belge kapsamında ithalat yapılmamışsa hiçbir
surette bu kapsamda ek süre verilmez.
12- İlgili firma tarafından
müracaat edilmesi kaydıyla, DİİB kapsamında gerçekleştirilen ihracat değerinin
belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az %25 olması halinde, DİİB'e
toplam 6 (altı) ayı geçmemek kaydıyla belge orijinal süresinin yarısı kadar ek
süre verilebilir.
Ancak, İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in
9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde indirimli teminat
uygulamasından yararlandırılan belgeler için bu oran %15 olarak uygulanır. Bu
çerçevede, ilgili belgenin özel şartında;
- İndirimli teminat
uygulamasından yararlandırıldığına dair şerh var ise %15'lik oranın dikkate
alınması için başkaca bir bilgi veya belge aranmaz.
- İndirimli teminat
uygulamasından yararlandırıldığına dair şerh yok ise ilgili firmanın müracaat
tarihi itibarıyla geçerli bir (A), (B) veya (C) sınıfı onaylanmış kişi statü
belgesini İBGS'ye tevsik etmesi gerekmektedir.
Firmaların ek süre
alabilmeleri için, DİİB aslı, gerçekleştirilen ihracata ilişkin liste ve bu
listede yer alan gümrük beyannamelerinin belge kapsamında kullanılacağına ve bu
bilgilerin doğruluğuna dair EK-2'de bir örneği yer alan
taahhütname ile birlikte İBGS'ye en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç)
ay içerisinde müracaat etmeleri gerekmektedir. Belirtilen sürede yapılmayan
müracaatlar değerlendirmeye alınmaz. İbraz edilen liste kapsamındaki gümrük
beyannamelerinin tamamının belge ihracat taahhüdünün kapatılmasında
kullanılması gerekmektedir. Bu GB'lerin belge ihracat taahhüdünün
kapatılmasında kullanılamayacağının veya başka bir belge kapsamında
kullanıldığının tespiti halinde, firmanın mevcut belgeleri ve bildirimin
yapıldığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içerisinde düzenlenen DİİB'e ilişkin ek
süre (İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 21
ve 22 nci maddeleri) ve haklı sebebe ilişkin süre talepleri (İhracat 2005/1
sayılı Tebliğ'in 23 ve 24 üncü maddeleri) değerlendirilmeye alınmaz. Bu durum
İBGS'ce Müsteşarlığa, tüm İBGS'lere ve ilgili firmaya bildirilir.
13- Haklı sebebe
ilişkin verilecek ilave süre, mücbir sebebe ilişkin verilecek ilave süre ve
İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 21 ve 22 nci maddelerine istinaden verilecek ek
süreler, belge üzerinde kayıtlı süre sonundan başlamak üzere verilir ve belgeye
kaydedilir. (Örn: Belgede kayıtlı süre sonu 7/3/2005 tarihi ise, ek süre
verilirken bu tarih esas alınır. Bu tarihin rastladığı ayın son günü olan
31/3/2005 tarihi dikkate alınmaz.)
14- DİİB kapsamında serbest
bölgelere yapılan ihracatın, performansa (%25 veya %15) bağlı olarak verilen ek
süreler kapsamında değerlendirilebilmesi için; şartlı muafiyet sistemi
çerçevesinde işlem görmüş ürünün başka bir ülkeye satışının veya bir başka
belge/izin kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine ithalatının yapıldığının, geri
ödeme sistemi kapsamında ise işlem görmüş ürünün başka bir ülkeye satışının
gerçekleştiğinin tevsikinin aranması gerekmektedir.
15- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in 38
inci maddesinin onuncu fıkrasında belirtilen, belgeden belgeye teslimlerin
performansa bağlı olarak verilen ek süre kapsamında değerlendirilebilmesi için,
yurt içinde teslim eden belge sahibi firmaya ait DİİB'deki işlem görmüş ürünü
teslim alan belge sahibi firmanın, satışa konu eşyaya tekabül eden kendi
belgesindeki işlem görmüş ürünün ihracatını gerçekleştirmiş olması gerekir. Bu
durumda, yurt içinde eşya teslim eden belge sahibi firmanın ihracat
performansının hesaplanmasında, teslim tarihindeki Merkez Bankası döviz satış
kuru baz alınarak YTL/TL olan satış değeri ABD Dolarına dönüştürülür.
Haklı Sebebe İlişkin Ek Süre
16- Haklı sebebe istinaden ek
süre almak isteyen firmaların en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay
içerisinde İBGS'ye müracaat etmeleri gerekmektedir. Bu süreleri aşan talepler
değerlendirmeye alınmaz ve dolayısıyla Müsteşarlığa intikal ettirilmez.
17- Süresi içerisinde yapılan,
haklı sebebe ilişkin ek süre müracaatları; belge aslı, gerçekleştirilen
ihracata ilişkin liste, firmanın DİİB kapsamındaki performansı ile üretim veya
ihracat faaliyetini kendi ihmal ve kusuru olmaksızın gerçekleştirememesine
ilişkin bilgi ve belgelerle (İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 23
üncü maddesinde belirtilen) birlikte Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü)
intikal ettirilir.
Mücbir
Sebep ile Fevkalade Hallere İlişkin Ek Süre
18- İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 25 inci maddesinde
sayılan mücbir sebep ve fevkalade hallerin DİİB süresi içerisinde vukuu
halinde, mücbir sebep ile fevkalade hallere istinaden ek süre almak isteyen
firmaların en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde İBGS'ye
müracaat etmeleri gerekmektedir. Bu süreleri aşan talepler değerlendirmeye
alınmaz ve dolayısıyla Müsteşarlığa intikal ettirilmez.
19- Süresi içerisinde yapılan, mücbir sebep ile fevkalade
hallere ilişkin ek süre müracaatları; belge aslı, gerçekleştirilen ihracata
ilişkin liste ile İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 25 inci maddesinde belirtilen
bilgi ve belgelerle birlikte Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal
ettirilir.
İhracatın
Gerçekleştirilmesi
20- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde, belge süresi
içerisinde serbest bölgelere yapılan ihracat, en geç belge süresi bitiminden
itibaren 3 (üç) ay içerisinde serbest bölgelerden başka bir ülkeye satışının
veya belge/izin kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine ithalinin yapılması
kaydıyla, DİİB ihracat taahhüdüne sayılır.
Serbest Bölgelerden yukarıda
belirtilen süre zarfında başka bir ülkeye işlem görmüş ürünün satışının
yapılması durumunda, satışı yapan firmaya ait Serbest Bölge Müdürlükleri ile
Serbest Bölge Gümrük Müdürlüklerince onaylı Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu firma
nüshasının aslının İBGS'ye tevsik edilmesi gerekmektedir. Tevsik edilen Serbest
Bölge İşlem Formu üzerine İBGS'ce "....... unvanlı firmanın .........
tarihli ve ..... sayılı DİİB'in ihracat taahhüdüne sayılmıştır." meşruhatı
düşülür. Taahhüt kapatmada kullanılan Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu aslının
firmaya iade edilmesi durumunda, iade edilmeden önce yukarıda yazılı meşruhat
düşülmüş Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu fotokopisi İBGS'ce alınır.
Serbest Bölgeden Türkiye Gümrük Bölgesine
belge veya izin kapsamında ithal edilmesi halinde ise, girişe ilişkin GB
aslının İBGS'ye tevsik edilmesi gerekmektedir. Tevsik edilen GB üzerine
İBGS'ce, "....... unvanlı firmanın ......... tarihli ve ..... sayılı
DİİB'in ihracat taahhüdüne sayılmıştır." meşruhatı düşülür. Taahhüt kapatmada
kullanılan girişe ilişkin GB aslının firmaya iade edilmesi durumunda, iade
edilmeden önce yukarıda yazılı meşruhat düşülmüş girişe ilişkin GB fotokopisi
İBGS'ce alınır.
Diğer taraftan; Serbest
Bölgeye ihraç edilen işlem görmüş ürünün, serbest bölgede yeniden işleme
faaliyetine tabi tutularak vasfının değişmesi (8'li bazda GTİP, madde adı, vb.)
suretiyle, DİİB'de işlem görmüş ürün olarak yer alan eşyanın serbest bölgeden
başka bir ülkeye satışı veya başka bir belge/izin kapsamında Türkiye Gümrük
Bölgesine ithali durumunda, Serbest Bölge Müdürlüğünden veya Serbest Bölge
Gümrük Müdürlüğünden bu durumu tevsik edici yazı aranır.
Ayrıca, Serbest Bölgeye gerçekleştirilen
ihracata ilişkin Ön Statü Belgesinin taahhüt kapatma esnasında tevsiki aranır.
21- Geri ödeme sistemi çerçevesinde,
belge süresi içerisinde serbest bölgelere yapılan ihracatın belge süresi
bitiminden itibaren 3 (üç) ay içerisinde serbest bölgelerden bu işleme konu
eşyanın aynen veya vasfı değişerek başka bir ülkeye satışının yapılması
kaydıyla, serbest bölgelere yapılan ihracat DİİB taahhüdüne sayılır.
Serbest Bölgelerden yukarıda
belirtilen süre zarfında başka bir ülkeye işlem görmüş ürünün satışının
yapılması durumunda, Ön Statü Belgesi yanında satışı yapan firmaya ait Serbest
Bölge Müdürlükleri ile Serbest Bölge Gümrük Müdürlüklerince onaylı Serbest
Bölge Bilgi İşlem Formu firma nüshasının aslının İBGS'ye tevsik edilmesi
gerekmektedir. Tevsik edilen Serbest Bölge İşlem Formu üzerine İBGS'ce,
"....... unvanlı firmanın ......... tarihli ve ..... sayılı DİİB'in
ihracat taahhüdüne sayılmıştır." meşruhatı düşülür. Ayrıca, taahhüt kapatmada
kullanılan Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu aslının firmaya iade edilmesi
durumunda, iade edilmeden önce yukarıda yazılı meşruhat düşülmüş Serbest Bölge
Bilgi İşlem Formu fotokopisi İBGS'ce alınır.
Aracı
İhracatçı ile İhracat
22-
Aracı ihracatçı ile yapılan ihracatın DİİB kapsamında
değerlendirilebilmesi için, işlem görmüş ürünün belge sahibi firmadan tedarik
edildiği ve belge ihracat taahhüdünde yer aldığı şekilde ihracının
gerçekleştirilmesi gerekir.
Gözetim ve Korunma Önlemlerine Tabi Eşya
23- DİİB kapsamında ithali gözetim ve koruma önlemlerine
tabi eşyanın serbest dolaşıma girebilmesi için, firmaların ithal tarihi itibarıyla
yürürlükte bulunan gözetim ve koruma önlemleri çerçevesinde ithal lisanslarının
ve/veya gözetim belgelerinin kapatma esnasında İBGS'ye tevsik edilmesi
gerekmektedir.
24- Türkiye'nin AT Uygulaması dışında uyguladığı gözetim
ve koruma önlemlerine tabi tutulan eşyaların işlem görmüş ürün olarak belge
kapsamında AT üyesi ülkelere ihraç edilmesi durumunda, belge kapsamında ihraç
edilen işlem görmüş ürünün üretiminde kullanılan eşyanın Türkiye'nin AT dışında
münferiden uyguladığı gözetim ve koruma önlemlerine tabi bir eşya olduğuna dair
Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü)'tan alınacak yazının İBGS'ye ibraz
edilmesi gerekmektedir. Söz konusu yazının ibraz edilmesi halinde gözetim ve
korunma önlemlerine ilişkin belge aranmaz.
Kapatma
Müracaatı
25- DİİB sahibi firmaların, en geç belge süresi sonundan
(belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı ayın son gününden) itibaren 3 (üç) ay
içerisinde, belge ihracat taahhüdünü kapatmak için bağlı bulundukları veya
İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ eki ek-11'de belirtilen İBGS'ye müracaat etmeleri
gerekmektedir.
Bu çerçevede; en geç belge süresi sonundan itibaren 3
(üç) ay içerisinde olmak kaydıyla, Müsteşarlıkça DİİB düzenlenmesini müteakip
bir nüshasının gönderildiği İBGS haricindeki bir İBGS'ye taahhüt kapatma
müracaatının yapılması halinde, tüm İBGS'ler arasında elektronik ortamda
bilgilerin paylaşılması kapsamında her bir İBGS'ye yapılan taahhüt kapatma
müracaatlarının anında görülebilmesi hususu da dikkate alınarak, ilgili İBGS tarafından
müracaatı takip eden 10 (on) iş günü içerisinde Müsteşarlığımıza ve ilgili İBGS'ye
taahhüt kapatma müracaatının yapıldığı bildirilir ve söz konusu DİİB'e ilişkin
dosya, DİİB düzenlenmesini müteakip bir nüshasının gönderildiği İBGS'den
istenir. İlgili DİİB dosyasının alınmasını müteakip, dosyadaki bilgi ve
belgeler de dikkate alınarak taahhüt kapatma işlemi sonuçlandırılır
Diğer taraftan, belirtilen süre içerisinde kapatma
müracaatında bulunmayan firmalara, 10 (on) iş günü içerisinde İBGS tarafından 1
(bir) ay içerisinde ihracat taahhüdünü kapatma müracaatında bulunmaları
bildirilir. Bu süre (3 (üç) ay + 10 (on) iş günü + 1 (bir) ay) dışında yapılan
kapatma müracaatları değerlendirmeye alınmaz. Belirtilen süre içerisinde
kapatma müracaatında bulunmayan firmalar adına düzenlenen DİİB'ler İBGS'ce 10
(on) iş günü içerisinde müeyyide uygulanarak (iptal işlemi tesis edilmek üzere
Müsteşarlığa bildirim yapılmaksızın) resen kapatılır. Bu şekilde yapılacak
taahhüt kapatma işlemi, ilgili merciler (belge kapsamında hububat ve/veya şeker
alımı öngörülmüşse, TMO ve/veya TCŞK'ya yapılacak bildirim dahil olmak üzere)
yanında vergi dairesine de bildirilir; taahhüt kapatma yazısında, ilgili firma
tarafından taahhüt kapatma müracaatı yapılamadığından belgenin resen
kapatıldığı, belge kapsamında gerçekleşen ithalat-ihracat miktar ve
değerlerinin bilinmediği hususlarına yer verilir.
26- DİİB'lere
ilişkin taahhüt kapatma müracaatları geri alınamaz. Ancak, TEV ile ikincil
işlem görmüş ürünlere ilişkin vergilerin ödenmesi amacıyla firma tarafından
belge aslının istenmesi durumunda, firmaya belge aslının verilmeyip, İBGS'ce
belgenin onaylı fotokopisinin (üzerine verilme sebebi belirtilmek suretiyle)
verilmesi gerekmektedir.
EK - 1
Tekstil
Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri Mevzuatı çerçevesinde 2006
yılı itibariyle ülkemiz AB'den bağımsız olarak;
13/04/2001 tarihli ve 24372 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan "İran Menşeli Naylon Tekstürize İplik İthalatına Yönelik Gözetim
Önlemi Alınmasına İlişkin Tebliğ" uyarınca İran'a gözetim,
29/12/2005 tarihli ve 26038 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan "Belirli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemlerine
Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik" uyarınca Vietnam
ve Özbekistan'a miktar kısıtlaması (kota),
27/12/2005 tarihli ve 26036 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan "Tek Taraflı Kontrol Sistemi Kapsamında Kotaya Tabi Tekstil Ürünlerine Ait Kotaların Dağıtımı ve
Yönetimine İlişkin Tebliğ" uyarınca Sırbistan-Karadağ'a miktar kısıtlaması (kota),
31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan 2004/21 sayılı "İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ"
kapsamında Türkmenistan'a gözetim,
31/12/2004 tarihli ve 25687 3.mükerrer sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan "Belirli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma
Önlemlerine Dair Yönetmelik" uyarınca 17/12/2005 tarihli ve 26026 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan 2005/9 sayılı "Belirli Tekstil ve Konfeksiyon Ürünlerinin
İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ" ile Çin Halk
Cumhuriyeti menşeli bazı tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin ithalatına miktar
kısıtlaması (kota),
uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, kapatma müracaatında bulunulan belge
aslı üzerinde veya belge ile işlem yapılması gereken hallerde, ilgili DİİB aslı, tekrar geri alınmak üzere ilgili kurum
veya kuruluşa İBGS'ce gönderilir. Firmanın, süresi bulunan belgesi kapsamında
TCŞK'ca belirlenen şeker fabrikalarından
şeker ve/veya TMO'dan hububat alımı yapmak istemesi halinde, belge aslı
doğrudan İBGS'ce ilgili kuruluşa gönderilir ve satış işlemi tamamlandıktan
sonra ilgili kuruluş tarafından belge aslı tekrar İBGS'ye iade edilir.
Firmanın, süresi bulunan belgesi kapsamında kısmi teminat iadesinden
yararlanmak istemesi halinde ise, belge aslı doğrudan İBGS'ce ilgili gümrük
idaresine gönderilir ve kısmi teminat iadesi işlemi tamamlandıktan sonra ilgili
gümrük idaresi tarafından belge aslı tekrar İBGS'ye iade edilir.
Kapatma Müracaatının Değerlendirilmesi
27- DİİB'lerin
ihracat taahhüdünün kapatılmasına ilişkin yapılan müracaat sonucunda, İBGS'ce
eksik bilgi ve belge gönderildiğinin tespiti halinde, bu eksiklik 1 (bir) ay
içerisinde tamamlanmak üzere ilgili firmaya bildirilir. Bu süre içerisinde
eksik bilgi ve belgelerin tamamlanmaması durumunda, ihracat taahhüdü mevcut
bilgi ve belgelere istinaden resen kapatılır.
28- DİİB
ihracat taahhütleri; belge şartlarına göre ithal edilen hammadde, yardımcı
madde, yarı mamul, mamul, değişmemiş eşya ile ambalaj ve işletme malzemelerinin,
belgede kayıtlı ihraç mamulünün üretiminde kullanıldığının tespiti yanında,
İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 45 inci maddesinde belirtildiği üzere döviz
kullanım oranının (ikincil işlem görmüş ürün taahhüdü içeren tarım ürünleri
ihracatında bu oran %100'dür.) %80'i aşmaması ve belgede işletme malzemesi ile
değişmemiş eşya ithalatı öngörülmüşse bu malzeme ve/veya eşyanın CIF ithal
tutarının gerçekleşen toplam FOB ihraç tutarına oranının sırasıyla %2 (doğal
taşlar ile kıymetli maden ve taş ihraç taahhüdü içeren belgelerde işletme
malzemesinin için uygulanacak oran %10'dur) ve %1'i aşmaması kaydıyla
kapatılır. Bu çerçevede, belgede kayıtlı ihraç eşyasının 8-12'li bazda
GTİP'inin, adının, miktarının (belgede kayıtlı birimiyle) ve değerinin ihracata
ilişkin GB üzerinde görülmesi gerekmektedir.
29- 27/1/2005 tarihinden itibaren tescil edilmiş bulunan
bir GB'nin; bir DİİB ihracat
taahhüdünün kapatılmasında kullanılabilmesi
için, ilgili GB aslı üzerinde belge sayısının bulunması zorunludur ve belge
sayısı bulunmayan GB ihracat taahhüdüne sayılmaz. Buna karşın; istisnai bir
uygulama olarak, 31/12/2005 tarihine kadar (bu tarih dahil) tescil edilmiş
bulunan bir GB'nin, 27/1/2005 tarihinden önce düzenlenmiş bir DİİB ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılabilmesi için, ilgili GB aslı üzerinde firma
unvanının veya belge sayısının bulunması yeterlidir.
İhracat taahhüdüne sayılan GB üzerine İBGS'ce ".......
unvanlı firmanın ......... tarihli ve ..... sayılı DİİB'e sayılmıştır."
meşruhatı düşülür. Taahhüt kapatmada kullanılan GB aslının firmaya iade
edilmesi durumunda, iade edilmeden önce yukarıda yazılı meşruhat düşülmüş
GB'nin fotokopisi İBGS'ce alınır.
Diğer
taraftan, GB üzerinde ilgili belge sayısı bulunmasına rağmen, bu beyanname
muhteviyatı ihracatın belge sahibi firmaya ait olduğu hususunda tereddüt hasıl
olması halinde, ilgili gümrük idaresinden söz konusu ihracatın belge kapsamında
olup olmadığının teyidinin alınması suretiyle söz konusu GB'nin belge ihracat
taahhüdüne sayılması gerekmektedir.
Birden
fazla DİİB kapsamında ithal edilen
maddelerden üretilen mamullerin tek bir GB ile ihraç edilmesi durumunda; bir
GB'nin belge ihracat taahhüdüne sayılmasına ilişkin diğer şartlar saklı
kalmak kaydıyla ve
bu GB muhteviyatı
mamulün ilgili belgelerin
ihracat taahhüdünde de yer aldığının tespiti halinde, bir beyanname
kapsamında ihraç edilen mamul ile girdileri itibarıyla birden fazla belge
ihracat taahhüdünün kapatılması mümkün bulunmaktadır.
Bu durumda, GB'de belirtilen miktar ve değerin girdi
miktar ve değerlerine oranlı bir şekilde bölünmesi suretiyle belge ihracat
taahhütlerinin kapatılması ve her bir kapatma işleminde, ilgili GB'ye gerekli
düşümün yapılması gerekmektedir.
30- İkincil işlem görmüş ürün taahhüdü içeren DİİB'lerde döviz kullanım oranı belirlenirken,
gerçekleşen CIF ithal tutarının FOB ihraç tutarına oranının %100'ü aşmaması
gerekmekle birlikte;
- DİİB
kapsamında ithalat yapılmışsa, ihraç tutarı hesaplanırken asıl işlem görmüş
ürün ve ikincil işlem görmüş ürüne ilişkin ihracat tutarları yanı sıra ikincil
işlem görmüş ürünün çıkış hükmünde gümrüğe teslimi (GB ile tevsik edilen)
tutarları toplamı esas alınır. İkincil işlem görmüş ürünün çıkış hükmünde
gümrüğe teslimi yapılmaksızın imhası, gümrüğe terk edilmesi veya İthalat Rejimi
hükümlerine göre ithali durumunda ikincil işlem görmüş ürün tutarı, ihraç
tutarı hesaplanırken dikkate alınmaz.
- DİİB
kapsamında yurt içi alım yapılmışsa, alım konusu değer döviz kullanım oranı
hesaplanmasına dahil edilmeyecektir.
31- İthal eşyasının ihraç edilen mamulde kullanımının
tespitinde, DİİB'de belirlenen fire
ve kullanım oranlarının esas alınması gerekmektedir. DİİB
özel şartında taahhüt kapatma esnasında ekspertiz raporu aranacağına ilişkin
bir ibarenin yer alması durumunda ise, ekspertiz raporunda yer alan fire ve
kullanım oranlarının esas alınması ancak, hiçbir surette DİİB'de belirlenen fire ve kullanım oranlarının
aşılmaması gerekmektedir. Ayrıca, İBGS'ce gerekli görülmesi halinde, bu
kapsamdaki aşımın tespitine ilişkin konu Müsteşarlığa intikal ettirilir.
Bu çerçevede, alınması öngörülen ekspertiz raporunun,
belge süresi içerisinde alınması gerekmektedir. Ancak, ilgili belgeye ilişkin
müracaatın İBGS'ce ön incelenmesi esnasında bu kapsamda bir ekspertiz raporu
sunulmuş olması halinde, ilgili ekspertiz raporunun da dikkate alınması mümkün
bulunmaktadır. Ayrıca, standart eşya (aynı model, aynı cins vb.) üretimine
yönelik olarak belgenin düzenlenmesinden önce alınmış bulunan ekspertiz
raporunun da dikkate alınması gerekmektedir.
Diğer taraftan, un ihracat taahhüdü karşılığında
buğday ithalatı öngörülen ve özel şartlar bölümünde "İhraç edilecek unun cinsi,
tip veya randımanı gümrük beyannamesi ve/veya eki faturalarda açıkça
belirtilecektir." ibaresi yer alan DİİB'ler
kapsamında ithal eşyasının ihraç edilen mamulde kullanımının tespitinde, GB
veya bu GB eki ilgili gümrük idaresince onaylı faturalar üzerindeki tip ve
randıman oranlarının esas alınması gerekmektedir.
Ayrıca, ilgili belge özel şartında taahhüt kapatma
esnasında analiz raporu aranmasına ilişkin bir hükmün bulunması durumunda ise,
bu hüküm dikkate alınarak taahhüt kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi
gerekmektedir.
32- DİİB
kapsamında ödenen TEV'e ait makbuz üzerine, İBGS'ce belge kapsamında kullanılan
tutarı belirten meşruhat düşülür. Ayrıca, TEV'in elektronik ortamda veya
bankada ödendiğine dair belge sunulması durumunda, https://uygulamalar.gumruk.gov.tr adresinde yer alan "telafi
edici vergi" bölümünden gümrük beyannamesi sayısının girilmesi suretiyle söz
konusu verginin ödenip ödenmediğinin kontrolu yapıldıktan sonra işlemler
tekemmül ettirilir. Yapılan sorgulama neticesinde ortaya çıkan web sayfasından
alınan çıktı dosyada saklanır. Ancak, önceden ihracat sonradan ithalat
yapılması halinde, ilgili bankadan TEV'in ödendiğine dair teyit alındıktan
sonra kapatma işlemleri yerine getirilir.
DİİB sahibi firmanın yapacağı müracaata istinaden verilecek
yazı ile, belge kapsamında yapılan ihracatta ödenmemesi gerektiği halde
ödendiği veya fazla ödendiği tespit edilen TEV ile ikincil işlem görmüş
ürünlere ilişkin verginin iadesine ilişkin gerekçe bildirilir.
Diğer taraftan, üzerinde İBGS'ce belge kapsamında
kullanılan tutara ilişkin meşruhat düşülen TEV'e ait makbuzun sureti alınarak,
makbuz aslı yazı ekinde firmaya iade edilir.
Tasarruflu Yazılar 1
-------------------------------------------------
33- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde ithal edilen
eşyanın İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 38 inci maddesinin yedinci fıkrasına
göre serbest dolaşıma girmesi ile ilgili talepler ilgili gümrük idareleri
tarafından sonuçlandırılır. Bu itibarla, bu kapsamda ithal edilen eşyanın
serbest dolaşıma girdiğinin DİİB
sahibi firma tarafından belirtilmesi üzerine, İBGS'ce ilgili gümrük idaresinden
teyidinin alınmasını müteakip, serbest dolaşıma giren eşyaya tekabül eden ihracatın gerçekleşmesi aranmaz.
34- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde ithal edilen
eşyanın veya işlem görmüş ürünün İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 38 inci
maddesinin sekizinci fıkrasına göre gümrük idaresi gözetiminde imhası, gümrüğe
terk edilmesi veya mahrecine iade edilmesine ilişkin işlemler gümrük
idarelerince sonuçlandırılır. Bu itibarla, bu kapsamda yukarıda belirtilen
işlemlerin İBGS'ce ilgili gümrük idaresinden teyidinin alınmasını müteakip,
gümrük idaresi gözetiminde imha edilen, gümrüğe terk edilen veya mahrecine iade
edilen eşyaya tekabül eden ihracatın
gerçekleşmesi aranmaz.
35- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde ithal edilen
eşyadan elde edilen ikincil işlem görmüş ürünün İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in
38 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre gümrük idaresi gözetiminde imhası,
gümrüğe terk edilmesi, çıkış hükmünde gümrüğe teslimi veya serbest dolaşıma
giriş rejimine göre ithaline ilişkin işlemler gümrük idarelerince
sonuçlandırılır. Bu itibarla, bu kapsamda yukarıda belirtilen işlemlerin
İBGS'ce ilgili gümrük idaresinden teyidinin alınmasını müteakip, gümrük idaresi
gözetiminde imha edilen, gümrüğe terk edilen, çıkış hükmünde gümrüğe teslim
edilen veya serbest dolaşıma giriş rejimine göre ithal edilen eşyaya tekabül eden ihracatın gerçekleşmesi aranmaz.
36- DİİB
kapsamında ithalatın ve/veya ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı
amacıyla kredi kullanılmışsa (D3 kodlu DİİB
kapsamında bu iki krediden birisinin veya her ikisinin kullanılabilmesinin ve D3 kodlu DİİB
sahibi firmaların taahhüt kapatma işlemi için satış ve/veya teslimat belgesi
yanında GB ibraz edilebilmelerinin mümkün olduğu dikkate alınmak suretiyle)
İBGS'ce, bu kredi veya kredilere ilişkin ihracat taahhüdü toplamı dikkate
alınarak taahhüt kapatma işlemi tekemmül ettirilir. Ancak, 1/1/2000 tarihinden
itibaren D3 kodlu DİİB'ler
kapsamında ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kredi
kullanılması mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, yukarıda belirtilen tarihten
sonra D3 kodlu DİİB'ler kapsamında
ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kredi kullanılmışsa,
bu krediye ilişkin istisna edilen vergi, resim ve harçlar DİİB kapsamında değerlendirilemez ve keyfiyet
Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir.
Diğer
taraftan, kredi veya kredilere ilişkin ihracat taahhüdünün krediyi kullandıran
kuruluş tarafından belgede açık bir şekilde belirtilmemesi nedeniyle, yapılacak
hesaplamada bir tereddüt olması durumunda, kredi veya kredilere ilişkin ihracat
taahhüdünün krediyi kullandıran kuruluştan yazılı olarak öğrenilmesi
gerekmektedir.
Bu
çerçevede, DİİB ihracat taahhüdü
kapatılırken;
a)
DİİB kapsamında ithalatın ve/veya
ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kredi kullanılmamışsa,
belgesiz ihracat kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat bulunan GB, aynı
zamanda DİİB ihracat taahhüdüne
sayılabilir.
b)
DİİB kapsamında ithalatın ve/veya
ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kredi kullanılmışsa,
-
Belge ihracat taahhüdünün kapatılması amacıyla ibraz edilen GB'lerde belgesiz
ihracat kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat varsa ve bu GB'ler
toplamı, ithalat bedelinin transferinde kullanılan kredinin 1/3 fazlasına faiz
ve komisyonlar ile varsa diğer masrafların ilavesiyle bulunacak tutar ve/veya
ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kullanılan kredi
ihracat taahhüdü ile belgesiz kredilerin (ibraz edilen GB'nin belgesiz ihracat
kredisi taahhüdüne sayılan tutarları) toplamını karşılıyorsa, bu GB'lerin DİİB taahhüdüne sayılmasında bir sakınca
bulunmamaktadır. Ancak, ibraz edilen GB'ler bu toplamı karşılamıyorsa,
taahhüdün kapatılabilmesi için
ilgili firmadan eksik tutar kadar ilave GB istenir.
-
Belge ihracat taahhüdünün kapatılması amacıyla ibraz edilen GB'lerde belgesiz
ihracat kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat yok ise, ithalatın ve/veya
ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kullanılan kredi
taahhüt tutarına karşılık gelen GB'lerin üzerine, ilgili DİİB taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat yanında, bu
beyannamelerin ithalatın ve/veya ihracat sayılan satış ve teslimlerin
finansmanı amacıyla kullanılan kredi taahhüdüne de sayıldığına dair meşruhat
düşülür.
Ayrıca, kredi
ihracat taahhüdünün altında bir gerçekleşme ile ihracat taahhüdü kapatılmış DİİB'lerle ilgili olarak kredi kullandıran kuruluş
tarafından bu hususa ilişkin bir talep olması durumunda, taahhüt kapatma işlemi
kredi ihracat taahhüdü de dikkate alınarak yeniden tekemmül ettirilir.
37- Belge kapsamında yurt içinden
hammadde alımı yapıldığının tespiti durumunda, ihracat taahhüdünün kapatılması
işleminde ithalat belirlenirken ithalata ilişkin GB yanında varsa yurt içi
alıma ilişkin fatura esas alınır.
Bu çerçevede; belge
kapsamındaki yurt içi alıma ilişkin ithalat değeri belirlenirken bu faturanın
düzenlendiği tarihteki TCMB Döviz Satış Kuru esas alınır.
Tecil-Terkin Sistemi
çerçevesinde, DİİB kapsamındaki yurt içi alıma ilişkin ihracat taahhüdünün
müeyyide uygulanarak kapatılması halinde; taahhüt kapatma yazısı, müeyyide
uygulanacak faturalar belirtilmek suretiyle ilgili vergi dairesine bildirilir.
38- Sadece TCŞK'ca
belirlenen şeker fabrikalarından alınan şeker ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nden
temin edilen hububattan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihracatına ilişkin
GB'ler için, kısmi teminat iadesi ve taahhüt kapatma işlemlerinde teyit
alınması gerekmektedir.
Ayrıca; İBGS'ce ilgili
mercilere gönderilen taahhüt kapatma yazısında, yazı eki gerçekleşen ihracata
ilişkin gümrük beyannamesi listesinde yer alan GB'lere ilişkin teyidin alındığı
hususu belirtilecektir.
39- DİİB kapsamında yurtiçi
alım veya ithalat yapılmamışsa, belge kapsamında gerçekleştirilen ihracata
ilişkin GB'lerin teyidinin alınması kaydıyla taahhüt hesabı kapatılır. Ayrıca,
taahhüt kapatma yazısında ilgili GB'lerin teyidinin alındığı hususuna yer
verilir.
40- DİİB kapsamında ihracı
taahhüt edilen mamulün, başka bir DİİB'in ithalat bölümünde belirtilen eşyalar
arasında yer alması şartıyla süresi geçerli belge sahibi firmaya yurt içinde
teslimi halinde, süresi biten belgeler için taahhüt kapatma müracaatına ilişkin
belirlenen süreler içerisinde eşyayı teslim eden firmanın belirleyeceği İBGS'ye
başvurulması kaydıyla, DİİB'ler aynı anda kapatılır. Bununla birlikte, yurt
içinde eşya teslim alan ve bu eşyayı işleme faaliyetine tabi tutmak suretiyle
işlem görmüş ürün olarak ihracat taahhüdünü gerçekleştiren firmalara ait
DİİB'in kapatılmasını müteakiben de yurt içinde eşya teslim eden firmaya ait
DİİB kapatılır. Bu durumdaki firmalar, taahhüt kapatma müracaatları esnasında
eşyayı teslim eden firmaya veya eşyayı teslim alan firmaya ait belge/belgelere
ilişkin teslim veya alım bilgilerini İBGS'ye bildirmek zorundadır.
Diğer
taraftan, belge kapsamında yurt içinde mal teslim alan firma/firmaların eksik
ihracat gerçekleştirmesi durumunda, eşyayı teslim eden DİİB sahibi firma için
İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in
32, 33 ve 45 inci maddelerindeki hükümler çerçevesinde işlem yapılır.
Bu çerçevede yapılan taahhüt
kapatma işleminde; ilk firmanın belge kapsamındaki yurt içi teslimi ile ikinci
firmanın yurt içinden alımına ilişkin değer belirlenirken, gerek ilk firmanın
ihracatı gerekse ikinci firmanın ithalatının belirlenmesi için ilk firmanın
yurt içi teslimine ilişkin faturayı düzenlediği tarihteki TCMB Döviz Satış Kuru
esas alınır.
Ayrıca, bu şekilde yapılacak
taahhüt kapatma işleminde kullanılacak GB'ler üzerinde, bu Genelgenin 29 uncu
maddesi çerçevesinde sadece ihracatı gerçekleştiren firmanın DİİB sayısına
ilişkin bilgiler aranır. Dolayısıyla, GB'ler üzerinde ihracatı gerçekleştiren
firmaya eşya teslim eden firmaya ait ilgili DİİB tarih ve sayısına ilişkin
bilgiler aranmaz.
Kapatma
İşleminin Bildirileceği Merciler
41- Kapatma işlemi Müsteşarlığa,
ilgili gümrük idaresine, vergi dairesine, firmaya ve bankaya (belge kapsamında
vergi, resim ve harç istisnası uygulanmış ise) bildirilir.
Ayrıca, DİİB'lere ilişkin
taahhüt kapatma yazısında, taahhüt kapatma işleminin ilgili mevzuatın hangi
maddesi/maddelerine istinaden yapıldığına ilişkin bilgiye yer verilir.
42- İBGS'ce, İhracat 2005/1
sayılı Tebliğ eki ek-8
ve ek-9'da yer alan ihracat ve ithalat listeleri Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler
Genel Müdürlüğü) ile ilgili gümrük ve muhafaza başmüdürlüklerine taahhüt
kapatma yazısı ekinde gönderilir. Belge kapsamında yurt içi alım yapılması
halinde, kapatma işlemi ilgili kamu kurum ve kuruluşuna da bildirilir.
Bu çerçevede; İhracat 2005/1
sayılı Tebliğ eki ek-9'da yer alan ithalat listesi doldurulurken, sadece belge
kapsamında gerçekleştirilen ithalata ilişkin bilgilere yer verilir.
Dolayısıyla, belge kapsamında yurt içi alım yapılan eşyaya ilişkin bilgilere
yer verilmez.
43- Belge kapsamında
gerçekleştirilen ithalat ve ihracatı gösteren, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ eki
ek-8 ve ek-9'da
yer alan ihracat ve ithalat listeleri doldurulurken;
- İhracat ve ithalat
listelerinde yer alan "Kalem No" kutucuğuna, ilgili GB'de kaç kalem eşya
belirtilmişse bu eşyaların, listelerde yer alan her bir satır itibarıyla
işlenmesi gerekmektedir. Örneğin, bir GB kapsamında hem iplik ithalatı hem de
kumaş ithalatı öngörülmüşse listenin ilk satırına "Kalem No" kutucuğuna "1"
yazılarak, ilgili gümrük beyannamesi bilgileri ve "iplik"e ilişkin İstatistiki
Miktar, GTİP, GTİP Açıklaması, İstatistiki Kıymet ve listede belirtilen diğer
bilgilerin işlenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan; "Kumaş" için de, listenin
ikinci satırına "Kalem No" kutucuğuna "2" yazılarak, ilgili gümrük beyannamesi
bilgileri ve "Kumaş"a ilişkin İstatistiki Miktar, GTİP, GTİP Açıklaması,
İstatistiki Kıymet ve listede belirtilen diğer bilgilerin işlenmesi
gerekmektedir.
- İhracat ve ithalat
listelerinde yer alan "İstatistiki Miktar" ve "İstatistiki Birim Kodu"
kutucuğuna, GB'nin 41 No'lu kutucuğunda belirtilen miktar ve birim kodunun işlenmesi
gerekmektedir.
- İhracat ve ithalat
listelerinde yer alan "İstatistiki Kıymet" kutucuğuna, GB'nin 46 No'lu
kutucuğunda belirtilen kıymetin işlenmesi gerekmektedir.
- İhracat ve ithalat
listelerinde yer alan "Kalem Rejim Kodu" kutucuğuna, Dahilde İşleme Rejim
Kodu'nu belirten "31 51"in GB'nin 37 No'lu kutucuğunda görülmesi kaydıyla bu
kodun işlenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede; 27/1/2005 tarihinden itibaren
gerçekleştirilecek ihracatta DİİB sayısının yazılması zorunluluğu
getirildiğinden bu tarihten itibaren gerçekleştirilen ihracata ilişkin
GB'lerde, "Kalem Rejim Kodu" olarak "31 51"in yer alması söz konusu olacaktır.
Dolayısıyla, 27/1/2005 tarihinden itibaren gerçekleştirilen ihracata ilişkin
GB'lerde, "Kalem Rejim Kodu" olarak "10 00"ın yer alması durumunda, bu GB'lerin
taahhüt kapatma işlemlerinde kullanılmaması gerekmektedir.
- İhracat ve ithalat
listelerinde yer alan "GTİP Açıklaması" ve "Kap Eşya Bilgisi" kutucuklarına,
GB'nin 31 No'lu kutucuğunda yer alan bilgilerin işlenmesi gerekmekte olup,
ihracat ve ithalat listelerinde yer alan "GTİP Açıklaması" ve "Kap Eşya
Bilgisi" kutucuklarındaki alanlar elverdiği sürece ayrıntılı bilgilerin
işlenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, bu konudaki özet bilgilerin ilgili
kutucuklara işlenmesinde bir sakınca bulunmamaktadır.
- İhracat ve ithalat
listelerinde yer alan "Çıkış Ülkesi Adı" kutucuğuna, GB'nin 15 No'lu
kutucuğunda belirtilen ülkenin (ihracata ilişkin GB'de bu ülke "Türkiye"
olacaktır.) işlenmesi gerekmektedir.
- İhracat ve ithalat
listesinde eşyanın "Gideceği Ülke" ve "Sevk Ülkesi" kutucukları bulunmadığından
özellikle TEV Uygulamaları açısından, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ eki
ek-6'da da belirtildiği üzere, gerek görülmesi halinde firmalardan bu
konuda ek bilgi ve belge istenebilir.
- İhracat ve ithalat
listelerine ilgili GB'lere ilişkin bilgilerin; bu GB'ler tasnif edilerek ilgili
gümrük idareleri itibarıyla ve tarihsel sırayla işlenmesi, teminatların en kısa
sürede iadesi açısından ilgili gümrük idarelerine ve dolayısıyla ilgili
firmalara kolaylık sağlayacaktır. Ancak, bu hususa dikkat edilmesi, ihracat ve
ithalat listelerine ilgili GB'lerdeki bilgiler işlenirken bir zorunluluk arz
etmemektedir. Örneğin, ilgili firma tarafından Haydarpaşa Gümrük
Müdürlüğü'nden, Esenboğa Gümrük Müdürlüğü'nden ve Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nden
15 (onbeş) adet GB ile ihracat gerçekleştirilmişse bu GB'ler, öncelikle ilgili
gümrük idareleri itibarıyla tasnif edilecek ve tarihsel sırayla her bir gümrük
müdürlüğü itibarıyla GB'ler işlenecektir. Bu kapsamda, Esenboğa Gümrük
Müdürlüğü'nden 7 (yedi) adet GB ile ihracat gerçekleştirilmişse ve ihracat
listesi doldurulurken ilgili gümrük idaresi sırası Esenboğa Gümrük Müdürlüğü'ne
gelmişse, bu gümrük idaresinden tarihsel sırayla ilk hangi GB ile ihracat
yapılmışsa bu GB'den başlamak üzere ilgili bilgiler işlenecektir.
Tasarruflu Yazılar 1
--------------------------------------------
Dahilde
İşleme Tedbirlerine Uyulmaması
44- Dahilde işleme tedbirlerini,
dahilde işleme rejimi ve DİİB'de belirtilen esas ve şartlara uygun olarak
yerine getirmeyen firmalara İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 45
inci maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde işlem yapılır ve bu durum,
ilgili mercilere bildirilir.
Diğer taraftan; belgede kayıtlı değerin
üzerinde ithalat yapıldığının belge ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında
tespiti halinde, döviz kullanım oranı aşılmadığı sürece bu kısma müeyyide
uygulanmaz. Buna karşın, belgede kayıtlı değerdeki aşım yanında döviz kullanım
oranında da bir aşım söz konusu ise, %80 döviz kullanım oranını (ikincil işlem
görmüş ürün taahhüdü içeren tarım ürünleri ihracatında bu oran %100'dür.) aşan
kısma müeyyide uygulanır. Ancak, DİİB kapsamında ithal edilen eşyanın miktar
olarak ihraç edilen mamulde kullanıldığının tespiti kaydıyla, taahhüt kapatma
yazısında, bahse konu 2 (iki) katı para cezası öngörülmez.
45- DİİB kapsamında izin
verilen miktarın üzerinde ithalat yapılması halinde, bu kısma tekabül eden
ithalattan doğan verginin, ithal tarihi itibarıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
tahsil edilmesi uygulamasına geçilmiştir. Dolayısıyla, DİİB sahibi firmaların
belgede kayıtlı miktarın üzerinde ithalat yapmaları halinde, belgenin revize
edilmesi suretiyle bu ithalatın belge kapsamına alınması ve bu ithal eşyasından
elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihraç edilmesi kaydıyla, belge ihracat
taahhüdünün kapatılması uygulamasına son verilmiştir.
Bu çerçevede; ilgili DİİB
kapsamında izin verilen miktarın üzerinde, 27/1/2005 tarihinden sonra ithalat
yapılması, bir başka ifade ile ilgili DİİB kapsamında 27/1/2005 tarihinden
sonra miktar aşımı yapıldığının tespiti halinde, bu ithalattan elde edilen
işlem görmüş ürünün ihracatı gerçekleştirilmiş olsa dahi, bu kapsamdaki revize
taleplerinin İBGS'ce Müsteşarlığa intikal ettirilmemesi gerekmektedir.
Diğer taraftan; ilgili
firmanın bu konudaki revize talebi esnasında eksik bilgi ve belge sunması
ihtimali nedeniyle, belge ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında 27/1/2005
tarihinden sonra bu kapsamda yapılan revize işlemleri için, revize yapılan
tarih itibarıyla miktar aşımı yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi ve
yapılan kontrol neticesinde aşım yapıldığının tespiti halinde bu durumun
Müsteşarlığa bildirilmesi gerekmektedir.
Tasarruflu Yazılar 1
---------------------------------------------------
Dahilde İşleme Rejiminde
Sağlanan Hakların Kötüye Kullanımı
46- Müsteşarlık
veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim birimleri ile Gümrük
Müsteşarlığı'nca yapılan inceleme ve soruşturma sonucunda, GB ve eki belgelerin
sahte olduğunun veya üzerinde tahrifat yapıldığının ya da gerçek dışı olduğunun
veya gerçeği yansıtmadığının tespiti ve bu durumun da Müsteşarlık tarafından
yazı ile İBGS'ye bildirilmesi halinde; bu GB'nin DİİB ihracat taahhüdünün
kapatılmasında kullanılmaması gerekmektedir. İlgili GB'nin ihracat taahhüdünün
kapatılmasında kullanılmış olması veya kullanılmak üzere ibraz edilmesi
halinde, bu GB kapsamı ihracata tekabül eden ithalata ilişkin olarak İhracat
2005/1 sayılı Tebliğ'in 45 inci maddesi hükümleri çerçevesinde müeyyide
uygulanması gerekmektedir.
Diğer taraftan, bu GB'de kayıtlı belge sahibi
firmalar ve/veya aracı ihracatçıya ait DİİB'lere (bu firmaların bir başka
firmanın belgesinde yan sanayici olması da dahil) 1 (bir) yıl süreyle indirimli
teminat uygulanmaması gerektiğinden, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 9 uncu
maddesinin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları çerçevesinde İBGS'ce
yapılacak işlemlerde yukarıda belirtilen hususların da göz önünde
bulundurulması gerekmektedir.
Ancak, GB ve eki belgeler üzerindeki tahrifatın,
kesinleşmiş mahkeme kararı ile belge sahibi firma tarafından yapılmadığının, bu
işlemin dahilde işleme rejimi çerçevesinde firmaya herhangi bir menfaat
sağlamadığının ve yapılan ihracatın gerçek olduğunun tespiti halinde, yukarıda
belirtilen hükümlerin uygulanmamasını teminen bu durum Müsteşarlığa intikal
ettirilir ve Müsteşarlıktan alınacak cevaba istinaden nihai işlem tesis edilir.
Uygulama
47- 27/1/2005 tarihi itibarıyla
yürürlüğe giren 2005/8391
sayılı Karar ve İhracat 2005/1
sayılı Tebliğ'de yapılan değişiklikler de dikkate alınarak, belge sahibi
firmaların İBGS'ye revize veya taahhüt kapatma amacıyla müracaat ettiği
tarihteki mevzuat hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. 2005/8391 sayılı
Karar ve İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ ile yapılan değişikliklerle henüz
taahhüdü kapatılmamış DİİB'lere lehe bir durum oluşturulmuşsa ilgili DİİB'lere
lehe hükümler uygulanır. Bir başka ifade ile, 27/1/2005 tarihinden önce
düzenlenen DİİB'ler kendi mevzuatı hükümlerine tabidir. Henüz ihracat taahhüdü
kapatılmamış olan DİİB'lere yürürlükteki mevzuatın lehe olan hükümleri
uygulanır.
48- İBGS'ce, 27/1/2005
tarihi itibarıyla yürürlüğe giren 2005/8391 sayılı Karar ve İhracat 2005/1
sayılı Tebliğ çerçevesinde düzenlenen DİİB'ler ile ilgili bir sorunla
karşılaşılması durumunda, yürürlükte bulunan Karar ve Tebliğ'de açık bir hüküm
olmadığı sürece, 27/1/2005 tarihinden önceki mevzuata istinaden gönderilen
yazılar çerçevesinde işlem yapılmaması gerekmektedir.
49- Daha önce İBGS'ye gönderilen
yazıların dayanağı olan ilgili mevzuat maddelerinde, 2005/8391 sayılı Karar ve
İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in ilgili hükümleri ile bir değişiklik olmuşsa, bu
yazılara göre işlem yapılmaması ve yapılacak işleme ilişkin tereddüt doğması
durumunda da konunun Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi gerekmektedir.
Yetki
50- DİİB'lere ilişkin taahhüt
kapatma müracaatını, iptal veya resen kapatma işlemlerini geri almaya
(müeyyidenin tahsil edilmediğinin tespiti kaydıyla) Müsteşarlık (İhracat Genel
Müdürlüğü) yetkili kılınmıştır.
DİİB ile ilgili iptal veya
resen kapatma işlemlerinin geri alınabilmesi için, DİİB kapsamında hiçbir
şekilde müeyyidenin tahsilatına başlanmamış olması gerekmektedir. Dolayısıyla,
DİİB kapsamındaki müeyyidenin bir kısmının tahsilatının yapılmış olması
durumunda, iptal veya resen kapatma işlemlerinin geri alınabilmesi mümkün
bulunmamaktadır.
Bu çerçevede, DİİB'lere
ilişkin taahhüt kapatma müracaatının geri alınmasının istenmesi durumunda,
İBGS'ce bu konudaki müracaatların, ilgili firmanın İBGS'ye kapatma işlemine
ilişkin müracaat tarihi de belirtilmek suretiyle Müsteşarlığa intikal
ettirilmesi ve alınacak cevaba göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, DİİB'lere
ilişkin;
- İptal veya resen kapatma
işleminin geri alınmasının istenmesi durumunda, DİİB kapsamında uygulanan
müeyyidenin tahsil edilmediğini tevsik edici belgelerin (DİİB kapsamında
ithalat gerçekleştirilmişse, bu ithalatın gerçekleştirildiği gümrük
idarelerinden; DİİB kapsamında KDV'de Tecil-Terkin Uygulaması kapsamında yurt
içi alım gerçekleştirilmişse, ilgili vergi dairesinden; DİİB kapsamında TMO,
TCŞK'ca belirlenen şeker fabrikalarından yurt içi alım gerçekleştirilmişse, bu
alımın gerçekleştirildiği kuruluşlardan) ilgili firmalar tarafından İBGS'ye
sunulması gerekmektedir.
- İptal veya resen kapatma
işleminin, süresi içerisinde DİİB kapsamındaki ihracatın gerçekleştirildiği
gerekçesiyle geri alınmasının istenmesi durumunda, ilgili firmaların İhracat
2005/1 sayılı Tebliğ'in eki ek-6'da belirtilen bilgi ve belgeleri de İBGS'ye
sunmaları gerekmektedir.
- İptal veya resen kapatma
işleminin, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in ilgili maddelerinden (söz konusu
Tebliğ'in özellikle geçici maddelerinden) yararlanmak üzere geri alınmasının istenmesi
durumunda, ilgili firmaların anılan Tebliğ'in ilgili maddeleri çerçevesinde
gerekli bilgi ve belgeleri de İBGS'ye sunmaları gerekmektedir.
- Yukarıda belirtilen
taleplere ilişkin müracaatlar ve eki bilgi ve belgelerin İBGS'ce ön incelemeden
geçirilmesini müteakip uygun görülenlerin Müsteşarlığa intikal ettirilmesi ve
alınacak cevaba göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla; İBGS'ce,
eksik bilgi ve belge sunulduğu anlaşılan bu kapsamdaki müracaatların hiçbir
surette Müsteşarlığa intikal ettirilmemesi gerekmektedir.
Geçici Maddeler
51- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 1 inci maddesi çerçevesinde; 27/1/2005 tarihinden önce
düzenlenen DİİB'ler (müeyyide uygulanan ancak vergileri tahsil edilmeyen
belgeler dahil) kapsamında yurt içinden alınan ve süresi içerisinde ihracı
gerçekleştirilmeyen eşyaya ilişkin verginin, 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsili kaydıyla, DİİB ihracat
taahhütlerinin kapatılması imkanı getirilmiştir.
Dolayısıyla,
KDV'de Tecil-Terkin Uygulaması kapsamında veya TMO'dan, TCŞK'ca belirlenen
şeker fabrikalarından yurt içi alım yapılan DİİB'ler kapsamındaki resen kapatma
veya kısmen müeyyide uygulamak suretiyle gerçekleştirilen taahhüt kapatma
işlemine ilişkin yazıda, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in 45 inci maddesinde
öngörülen 2 (iki) kat para cezası alınmayacağı hususu açıkça belirtilir.
Diğer taraftan, 27/1/2005 tarihinden önce
düzenlenen DİİB'ler kapsamında yurt içinden alınan ve süresi içerisinde ihracı
gerçekleştirilmeyen eşyaya ilişkin olarak müeyyide uygulanmış ve ilgili kuruluş
tarafından bu müeyyide, 2 (iki) kat para cezasının alınması dışında tahsil
edilmişse İBGS'ce, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in geçici 1 inci maddesi
çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmaz ve henüz tahsil edilmeyen 2 (iki) kat
para cezasına ilişkin bu husus, ilgili kurum veya kuruluş tarafından doğrudan
sonuçlandırılır.
52- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 2 nci maddesi çerçevesinde; 27/1/2005 tarihinden önce
düzenlenen ve süresi sona eren dahilde işleme izin belgesi/ihracatı teşvik
belgesi ihracat taahhütlerinin, yan sanayici unvanı kayıtlı GB'lerle de
kapatılabilmesine ayrıca, söz konusu belgeler kapsamında ihracı taahhüt edilen
işlem görmüş ürünün, belge sahibi firma ve/veya yan sanayici tarafından bir
başka firmaya teslim edildiğinin yeminli mali müşavir raporuyla tevsik edilmesi
ve bu firma ve/veya aracı ihracatçı tarafından ihracatın gerçekleştirildiğinin
tespiti kaydıyla, bu GB'lerin ihracat taahhüdüne sayılmasına imkan tanınmıştır.
53- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici
3 üncü maddesi çerçevesinde; dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilen
gözetim ve korunma önlemine tabi eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünü A.TR
dolaşım belgesi eşliğinde AT'ye üye ülkelere ihraç eden ancak, bu eşya ile
ilgili olarak ithal lisansları ve/veya gözetim belgeleri (yan sanayici veya
aracı ihracatçı adına olanlar dahil) bulunmayan firmalara ait 27/1/2005
tarihinden önce düzenlenen ve süresi sona eren dahilde işleme izin belgelerinin
ihracat taahhütlerinin, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde diğer şartların
yerine getirilmesi kaydıyla, bu eşya ile ilgili olarak ithal lisansları ve/veya
gözetim belgeleri aranmaksızın kapatılmasına imkan sağlanmıştır.
54- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 4 üncü maddesi çerçevesinde; 27/1/2005 tarihinden önce
düzenlenen, en geç 31/12/2004 tarihinde süresi sona eren ve aynı firmaya ait
DİİB'lere ilişkin ihracat taahhütlerinin, DİİB sürelerinin birbiri içerisine
girmesi kaydıyla birlikte kapatılmasına imkan tanınmıştır. Örneğin, 27/1/2005
tarihinden önce düzenlenen, en geç 31/12/2004 tarihinde süresi sona eren ve
aynı firmaya ait 2 (iki)'den fazla DİİB'lere ilişkin ihracat taahhütlerinin
birlikte kapatılmasının talep edilmesi durumunda, bu DİİB'lerin her birinin
sürelerinin birbiri içerisine girmesi gerekmektedir. Bir başka ifade ile, 3
(üç) adet DİİB'in birlikte kapatılması talep ediliyorsa, 1 inci DİİB'in süresinin,
1 (bir) gün dahi olsa hem 2 nci DİİB süresinin hem de 3 üncü DİİB'in süresinin
içerisine girmesi gerekmektedir.
Bu
kapsamda, ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılacak ve en geç 31/12/2004
tarihinde tescil edilmiş bulunan GB üzerinde de, ilgili DİİB'lerden en az
birinin belge sayısının veya belge sahibi firmanın unvanının kayıtlı olması
gerekmektedir.
55- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 5 inci maddesi çerçevesinde, 27/1/2005 tarihinden önce
düzenlenen DİİB'e ek süre verilebilmesi için;
- DİİB aslının,
- 4743 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan
Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmelerinin aslının veya noter tasdikli bir
suretinin veya Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu ile borçların yeniden
yapılandırıldığına dair sözleşmenin aslının veya noter tasdikli bir suretinin,
- Sözleşmeyi imzalayan DİİB sahibi firmaya ait
imza sirkülerinin (Noter Tasdikli),
- Ticaret Sicil Gazetesi aslının veya noter,
ticaret ve/veya sanayi odaları veya ticaret sicil memurluklarınca tasdikli
örneğinin (Kuruluşa, varsa unvan değişiklikleri ile mevcut duruma ilişkin
Ticaret Sicil Gazetelerinin her biri),
ilgili İBGS'ye tevsik
edilmesi gerekmektedir.
27/1/2005 tarihinden önce düzenlenen bir
DİİB'e ilişkin İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in geçici 5 inci maddesi çerçevesindeki
ek süre talepleri, DİİB ihracat taahhüdü kapatılmamış ise (taahhüt kapatma
müracaatı yapılmış olsa dahi) İBGS'ce sonuçlandırılır. Ancak; ilgili DİİB,
kısmen müeyyideli olarak kapatılmış, iptal edilmiş veya resen kapatılmış ise,
söz konusu işlemlerin mer'i Dahilde İşleme Rejimi Mevzuatı çerçevesinde geri
alınmasını teminen yukarıda belirtilen belgelerle birlikte mezkur talep,
Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir.
Yukarıda belirtilen belgeleri tevsik eden
firmalara ait DİİB'lere, 27/1/2005 tarihinden itibaren 18 (onsekiz) ay süre
verilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, süre alan DİİB'e, bu belgenin 26/7/2006
tarihine kadar geçerli olduğuna dair meşruhat düşüldükten sonra verilen ek
süreler, Müsteşarlığa ve ilgili diğer mercilere bildirilir.
İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in geçici 5 inci
maddesi çerçevesinde 18 (onsekiz) ay süre verilen DİİB için, yeniden ek süre
(azami 9 ay ilave süre) talep edilmesi durumunda, yukarıda belirtilen
belgelerin, DİİB kapsamında gerçekleştirilen ihracata ilişkin GB asıllarının ve
bu ihracatı gösteren listenin (İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in eki ek-8'de yer
alan) İBGS'ye ibraz edilmesi gerekmektedir. Söz konusu talepler,
değerlendirilmek üzere Müsteşarlığa intikal ettirilir.
İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 5 inci maddesi çerçevesinde 18 (onsekiz) ay süre verilen
DİİB'e ilişkin ihracat taahhütleri; DİİB sahibi firma, ilgili grup firmaları
veya Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu ile yapılan protokolde belirtilen borçlular
ve müşterek borçlu müteselsil kefiller tarafından gerçekleştirilen ihracat ile
kapatılabilir. Ayrıca, bu kapsamda 27/1/2005 tarihinden önce gerçekleştirilen
ihracat da, DİİB'e ilişkin taahhüt kapatma işleminde kullanılabilir.
Grup firmaları tanımına
aşağıda yer verilmiştir;
- Grup firmaları: Ana ortaklığın doğrudan kendisi veya diğer
grup firmaları veya iştirakleri vasıtasıyla,
a) Sermaye ve yönetim ilişkileri çerçevesinde asgari
%50 oranında hisseye veya,
b) Asgari %50 oranında oy hakkına veya,
c) Yönetim Kurulu Üyelerinin asgari %50'sini seçme
hakkına veya,
d) Yönetim Kurulu Üyelerinin asgari %50'sine,
sahip olduğu işletmelerdir.
- Ana ortaklık: Bir başka ortaklığın grup firması durumunda
olsun ya da olmasın, sermaye ve yönetim ilişkileri çerçevesinde grup firmasını
ve/veya müşterek yönetime tabi ortaklığı bulunan, hisse senetleri borsalar veya
teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören şirketlerdir.
- İştirak: Ana ortaklığın, yönetimine
ve işletme politikalarının belirlenmesine katılma anlamında devamlı bir bağının
ve/veya doğrudan veya dolaylı sermaye ve yönetim ilişkisinin bulunduğu ya da
sermayesinde _ veya daha fazla, azami %50 oranında paya veya bu oranda
yönetime katılma hakkına sahip bulunduğu işletmelerdir.
56- İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in
geçici 6 ncı maddesi çerçevesinde; henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış olan
DİİB'lere, kendi mevzuatında veya İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'de belirtilen
süreler dikkate alınmaksızın söz konusu Tebliğ'in lehe hükümleri uygulanır.
Lehe hüküm; 27/1/2005 tarihinden önce
yayımlanan DİR ile ilgili Karar ve Tebliğlerde olmayan yeni bir hakkın veya
DİİB sahibi firma lehine yeni bir hükmün, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ ile
getirilmesi veya mülga mevzuata nazaran iyileştirilmesidir. Örnek: İhracat
2005/1 sayılı Tebliğ'in 23 ve 24 üncü maddelerine istinaden belge süresi
sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde müracaat edilmek suretiyle, firmanın
belge kapsamındaki performansı ile üretim veya ihracat faaliyetini ihmal ve
kusuru olmaksızın gerçekleştirememesi durumunda ek süre alınabileceği hükmünün,
27/1/2005 tarihinden önceki mülga Tebliğlerde yer almayan bir hüküm olması
nedeniyle, 3 (üç) aylık müracaat süresi dikkate alınmaksızın açık olan
DİİB'lere, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in geçici 6 ncı maddesi de dikkate
alınarak ek süre verilebilecektir.
Mezkur madde kapsamında; ihracat taahhüdü
henüz kapatılmamış olan DİİB'lere, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ ile getirilen
veya mülga mevzuata nazaran iyileştirilen bir hüküm nedeniyle işlem tesis
edilmesi durumunda, müracaat süresi dikkate alınmaksızın lehe hükümlerin tatbik
edilmesi gerekmektedir.
57- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 7 nci maddesi çerçevesinde; 13/5/2003 tarihli ve 25107 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan 25/4/2003 tarihli ve 2003/5548 sayılı Karar
çerçevesinde ihracat taahhüdünün gerçekleştirilmesi için DİİB'lere verilen
ilave ihracat sürelerinin, belge süresi olarak kabul edilmesi
kararlaştırılmıştır.
Bu çerçevede; 2003/5548
sayılı Karar'dan yararlanan ilgili firmalara ait DİİB'lere verilen ilave
ihracat sürelerinin, belge süresi olarak kabul edilmesi nedeniyle, bu DİİB'lere
ilişkin olarak daha önce verilen ek sürelerin (ilk ithal tarihine kadar, mücbir
sebebe ilişkin olarak, belge kapsamındaki ihracat taahhüdünün en az %25'i
oranında (bazı firmalar için bu oran en az %15 olarak uygulanmaktadır.) ihracat
gerçekleştiren firmalara yönelik olarak vb.) İBGS'ce, bu yeni belge süresine
ilave olarak yeniden verilebilmesi mümkün bulunmaktadır.
58- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 8 inci maddesi çerçevesinde; 27/1/2005 tarihinden önce düzenlenen
DİİB kapsamında ticari kalite, fiyat ve teknik özellikleri itibarıyla yurt
içinden temin edilme imkanı bulunmayan hammadde, yarı mamul ve mamul madde için
%80 döviz kullanım oranının %10 (%90 döviz kullanım oranı) aşılması durumunda,
ithal edilen eşyanın işlem görmüş ürün olarak ihraç edildiğinin tespiti ve
Müsteşarlığın uygun görmesi şartıyla belge ihracat taahhüdünün müeyyide
uygulanmaksızın kapatılmasına imkan tanınmıştır.
Bu çerçevede; konuya ilişkin
müracaatların İBGS tarafından, döviz kullanım oranı aşımına konu ithal
eşyasının ticari kalite, fiyat ve teknik özellikleri itibarıyla yurt içinden
temin edilme imkanı bulunup bulunmadığına ilişkin İBGS görüşü ile birlikte
Müsteşarlığa intikal ettirilmesi gerekmektedir.
59- İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in
geçici 9 uncu maddesinde belirtilen hükümlerden yararlanmaya yönelik firma
talepleri, Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir.
60- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in geçici 10 uncu maddesi çerçevesinde; 27/1/2005 tarihinden önce düzenlenen
ve süresi sona eren DİİB kapsamında menşe ispat belgeleri eşliğinde Serbest
Ticaret Anlaşması imzalanmış bir ülkeye ihracatı gerçekleştirilen işlem görmüş
ürünün, bu ülkelerden tercihli tarife uygulamasından yararlanmaksızın başka bir
ülkeye ihraç edildiğinin tevsiki halinde, bu ürünün elde edilmesinde kullanılan
hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşyaya ilişkin
telafi edici verginin ödenmesinin aranmaması kararlaştırılmıştır.
Mezkur maddeden yararlanmak isteyen
firmaların;
- İhracat 2005/1 sayılı
Tebliğ'in eki ek-6'da yer alan bilgi ve belgeleri (TEV makbuzu hariç),
- DİİB kapsamındaki işlem
görmüş ürünün ihracatının STA imzaladığımız bir ülkeye gerçekleştirildiğine ve
bilahare bu işlem görmüş ürünün de başka bir ülkeye ihracatının
gerçekleştirildiğine dair varsa o ülkedeki (STA imzaladığımız ülkedeki) Ticaret
Müşavirliğinden alınacak yazıyı,
- İhracatın
gerçekleştirildiği ülkedeki (STA imzaladığımız ülkedeki) ilgili gümrük
idarelerinden, DİİB kapsamındaki işlem görmüş ürünün bu ülkeden de başka bir
ülkeye ihracatının yapıldığına dair alınacak yazıyı (yeminli mütercim
tarafından tercümesi yapılmış),
İBGS'ye tevsik etmesi
gerekmektedir.
Yukarıda sayılan belgeleri ibraz eden
firmalara ait 27/1/2005 tarihinden önce düzenlenmiş ve süresi sona ermiş
DİİB'de kayıtlı işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan hammadde,
yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşyaya ilişkin TEV aranmaz.
Ancak; söz konusu madde gereğince, işlem
görmüş ürünün ihracatının STA imzaladığımız bir ülkeye yapılması ve o ülkeden
de tercihli tarife uygulamalarından yararlanmaksızın başka bir ülkeye
ihracatının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, varsa ihracatın
gerçekleştirildiği ülkedeki (STA imzaladığımız ülkedeki) Ticaret Müşavirliği ile
o ülkedeki ilgili gümrük idaresinden alınacak yazıda, bu hususun açıkça yer
alması gerekmektedir.
61-
İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ'in geçici 11 inci maddesi çerçevesinde; taahhüt
hesapları kapatılmayan 1 ve 2 kodlu İTB'ler kapsamında ithal edilen eşyanın
işlem görmüş ürün olarak belge süresi içerisinde ihraç edilip edilmediğinin
ilgili İBGS tarafından ilgili gümrük idarelerine sorulması ve bu kapsamdaki
ihracatın gerçekleştirildiğinin tespit edildiğinin ilgili gümrük idaresince
İBGS'ye bildirilmesi kaydıyla, ilgili İBGS tarafından belge ihracat
taahhütlerinin, bu ihracata tekabül eden ithal eşyasına müeyyide
uygulanmaksızın ve bu konuda firma müracaatının olup olmadığına bakılmaksızın
kapatılması gerekmektedir.
Yürürlükten Kaldırılan
Hükümler
62- 2001/2
sayılı Dahilde İşleme Rejimi Hakkında Genelge, ek ve değişiklikleri ile
birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
EK-1
T.C.
BAŞBAKANLIK
DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI
...................
İHRACATÇI BİRLİKLERİ
GENEL SEKRETERLİĞİNE
TAAHHÜTNAME
Aşağıda tarih ve sayıları
yer alan ve İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin 9 uncu
maddesinin altıncı fıkrasına istinaden, .......... tarih ve ..... sayılı
Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında yapacağım ithalatta indirimli teminat
uygulamasından yararlanmak için tevsik ettiğim gümrük beyannamelerinin
doğruluğunu, daha önce başka bir DİİB ihracat taahhüdünde kullanılmadığını ve
bundan sonra kullanılmayacağını, sadece bu belgenin kapatılmasında
kullanılacağını kabul ve taahhüt ederim.
İhracata
İlişkin GB Tarih ve Sayıları:
Yetkili
İmzalar
Tarih ve Kaşe
EK-2
T.C.
BAŞBAKANLIK
DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI
................... İHRACATÇI
BİRLİKLERİ
GENEL SEKRETERLİĞİNE
TAAHHÜTNAME
Aşağıda tarih ve sayıları
yer alan, belge kapsamında gerçekleşen ihracata ilişkin Gümrük Beyannameleri
tutarının belge ihracat taahhüdüne oranının, en az %25 (en az % 15) olduğunu,
bu beyannamelerin doğruluğunu, daha önce başka bir DİİB ihracat taahhüdünde
kullanılmadığını ve bundan sonra kullanılmayacağını, sadece bu belgenin
kapatılmasında kullanılacağını, bu belge kapsamında kullanılamaması halinde,
mevcut belgelerime ve bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl
içerisinde düzenlenecek belgelerime ek süre ve haklı sebebe ilişkin ek süre
verilmemesini kabul ve taahhüt ederim.
İhracata
İlişkin GB Tarih ve Sayıları:
Yetkili
İmzalar
Tarih ve Kaşe
[1] PcGK Not. Anılan Tebliğ
2006/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmış olup, Mer'i 2006/12 Tebliğin 37 nci
maddesi