Merkez Bankası-Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalatta kambiyo işlemleri (2005-YB-29)
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
ANONİM ŞİRKETİ SERMAYESİ: YTL 25.000
Cevaplarda şu işaretlerin
tekrarını dileriz : B.02.2.TCM.0.09.00.04/
ANKARA, 22 Nisan 2005
GENELGE NU: 2005/YB-29
İlgi :a) 26 Haziran 2000 tarih ve 2000/YB-25
sayılı genelgemiz.
b) 10 şubat 2004 tarih ve 2004/YB-10
sayılı genelgemiz.
İhracatı Teşvik Mevzuatının
uygulamasına ilişkin ilgide kayıtlı genelgelerimizde değişiklik yapılmasına
yönelik Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığından alınan 7 Nisan 2005 tarih ve
16434 sayılı yazı uyarınca aşağıdaki açıklamanın yapılmasına gerek görülmüştür.
1) Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB)
kapsamında yapılacak ithalata ilişkin esaslar ilişikte
gönderilmektedir.
2) Kredi taahhütlerinin kapatılması
esnasında ibraz edilen bilgi ve belgelerin gerçek dışı olduğunun tespit edilmesi
halinde belgeli veya belgesiz ihracat kredisi kapsamı ihracat, ihracat sayılan
satış ve teslimler veya döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyete tekabül eden istisnalar
213
sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümlerine göre
tahsil edilir. Dolayısıyla, ilgili firmanın kredinin istisnadan yararlanma
süresi içinde (ek süreler dahil) gerçekleştirdiği ve taahhüde sayılabilecek başka
bir ihracatı, açık kalan ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılamaz.
3) İmalatçı ihracatçı firmanın üretim
tesislerini kiralamaları veya devretmeleri halinde bu firmaların (tesisini
devreden veya kiraya veren) ihracat taahhütleri, üretim tesisini kiralayan veya
devralan firmalar tarafından gerçekleştirilen ihracatla kapatılabilir. Bu
haktan yararlanmak isteyen firmaların, gümrük beyannamesi asıllarını, kira veya
devir sözleşmesinin aslını veya noter tasdikli suretini, imza sirkülerini (hem
kiracı/devralan firma hem de kiralayan/devreden firma için) ticaret sicil
gazetesi örneklerini ( hem kiracı/devralan firma hem de kiralayan/devreden
firma için) ve kiralayan firma veya devir alan firmanın gerçekleştirdiği
ihracatın kredi kullanan firmanın taahhüdüne sayılabileceği hususunu içeren
muvafakatnameyi ilgili bankaya tevsik etmeleri gerekmektedir. Bu konudaki
talepler, ihracatın kira veya devir sözleşmesinde belirtilen süreler içerisinde
gerçekleşmesi ve bu ihracatın taahhüde sayılabilmesine ilişkin genelgemizde yer
alan diğer hükümlerin saklı kalması kaydıyla ilgili banka tarafından
sonuçlandırılır.
4) İlgi
b'de kayıtlı genelgemizde, ihracat taahhütlü altın kredisinde geri ödemenin
anapara, faiz ve komisyonların vadesinde altın teslimi suretiyle kapatılmasının
esas olduğu, ancak, banka ile müşteri arasındaki anlaşmaya göre döviz veya TL
olarak da ödenebileceği bildirilmişti.
Altın olarak belirlenen kredi anapara,
faiz ve komisyonlarının döviz olarak veya YTL olarak ödenmesinde, ödenmesi
gereken toplam altın tutarının İstanbul Altın Borsasındaki değerler üzerinden
değil banka ile firma arasındaki anlaşma esaslarına göre döviz veya YTL'ye
çevrilmesi gerekmektedir.
5) İlgi a'da kayıtlı genelgemizin 1.-
4. sayfalarında yer alan "1-1- DİİB kapsamında Yapılacak İthalat" bölümü, 3.5.1.5
maddesi ile 4.3. maddesinin 5.
ve 6. paragrafı iptal edilmiştir.
Buna ve ilgide kayıtlı genelgelerimize
göre işlem yapılmasını rica ederiz.
Ek: 3
DAHİLDE İŞLEME İZİN
BELGESİ (DİİB) KAPSAMINDA
YAPILACAK İTHALAT
DİİB'ye istinaden yapılan ithalatta belgeden düşüm,
takip ve kontrol ilgili gümrüklerce yapılır.
1.İthalatın/yurt içi alımın
DİİB süresi içinde ve/veya Dış Ticaret Müsteşarlığının uygun gördüğü hallerde
ise belge süresinden sonra yapılması kaydıyla ithalata/yurt içi alıma ilişkin işlemlere,
belgenin geçerlilik süresi sona ermiş olsa dahi istisna uygulanır. Uygulanan
istisna ile transfer tutarı belgeye kaydedilir. Firmaca belgenin ihracat
taahhüdünün kapatılması için İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğine (İBGS)
verildiği beyan edilirse uygulanan istisnalar İBGS'ye bildirilir.
İBGS tarafından belgeyle ilgili kapatmaya ilişkin
yazı müeyyideli olsun veya olmasın ilgili bankalara bildirilir. İhracat
taahhüdünün müeyyide uygulanmadan kapatıldığı hususu İBGS'den alınan yazı ile
tevsik edilirse uygulanan istisna için herhangi bir işlem yapılmaz. İBGS'den
kısmen müeyyide uygulandığına ilişkin bir yazının alınması halinde ise müeyyide
oranında uygulanan istisnaların tahsili için gereği yapılır.
DİİB taahhüdünün hangi oranda gerçekleşmediği,
"Muafiyet Kapsamından Çıkarılan Kısım"ın, "Gerçekleşen İthalat" ile "Muafiyet
Kapsamından Çıkarılan Kısım" toplamına bölünmesi suretiyle tespit edilir.
2.Transferin ABD doları
dışındaki bir döviz cinsinden yapılması halinde belgedeki tahsis düşümü için
transfer edilen döviz, transfer tarihindeki, transferin GB'nin tescil
tarihinden sonra yapılması halinde ise tescil tarihindeki TCMB çapraz kurlarından
ABD dolarına çevirilir.
DİİB'de belge süresi sonu, belge süresi bitim
tarihinin rastladığı ayın son günüdür.
Bankalarca DİİB kapsamında yapılan ithalatla
ilgili işlemlerde, belgede kayıtlı ithalata ilişkin döviz tutarının aşılmaması
ve belge şartlarına uyulması hususuna itina gösterilmesi gerekir. Tahsis
tutarını aşan kısım için istisna uygulanmaz.
3. Belge sahibi firma nam ve
hesabına doğrudan veya dolaylı temsilci aracılığıyla belge kapsamında
yukarıdaki esaslar dahilinde ithalat yapılması mümkündür.
Temsilcilik ilişkisini gösteren noter onaylı
belgenin ibrazı halinde temsilci tarafından yapılan veya yapılacak ithalata ilişkin
transfer tutarı ve uygulanan istisnalar temsil yetkisi veren firmaya ait
belgeye işlenir.
4.1. DİİB kapsamındaki bir
ithalat için transfer tutarıyla ilgili uygulanan istisnaya ilişkin kayıtların,
bu belge kapsamında ithalatın yapılmaması halinde iptal edilerek aynı firmaya
ait başka bir DİİB kapsamına alınması (işlenmesi) mümkündür.
4.2. Serbest Dolaşıma Giriş
Rejimi esaslarına göre başlatıldığı halde daha sonra DİİB kapsamına alınan
ithalat işlemlerine DİİB ile irtibatlandırılmasından itibaren istisna
uygulanır. Ancak daha önce tahsil edilen vergiler iade edilmez.
4.3.İthalat bedelinin
transferi DİİB kapsamında yapılmış olmakla birlikte ithalatın Serbest Dolaşıma
Giriş Rejimine göre yapıldığının firma beyanından ya da ithalat hesabının kapatılması
sırasında tespiti halinde istisnalara müeyyide uygulanarak DİİB'deki kayıtlar
iptal edilir ve firmanın bağlı olduğu İBGS'ye bilgi
verilir.
5. DİİB kapsamında başlamış
ithalat işlemlerinin DİİB süresi içinde müracaat edilmek kaydıyla kısmen veya
tamamen transit ticaret kapsamına, transit ticaret kapsamında satın alınacak
malların aynı firmaya ait DİİB kapsamına alınması mümkündür.
6. DİİB kapsamında ithaline
izin verilen malların Katma Değer Vergisinde (KDV) tecil-terkin sistemi
çerçevesinde yurt içinden satın alınması halinde bu alımlara ilişkin işlemler
için düzenlenen kağıtlara DİİB'in geçerlilik süresi içinde vergi istisnası
uygulanır.
Yurt içinden temin edilen bu malların ithal
hakkından düşülmesini teminen işlemi yapan bankaca, fatura tarihindeki ya da
fatura henüz düzenlenmemişse garanti veya teminat mektubunun düzenlendiği
tarihteki mal bedelinin TCMB döviz satış kurundan ABD doları karşılığı DİİB'e işlenir.
7. VRHİB kapsamında ithalat
yapılması veya yapılacak ithalatın VRHİB ile irtibatlandırılarak istisnadan
yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.
8. Gümrük
vergisinin teminata bağlanması:
DİİB kapsamında yapılacak ithalattan doğan
vergiler, 6l83
Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunda belirtilen esaslar
çerçevesinde teminata tabidir. Teminat, ithalatta alınması gereken vergi
üzerinden, yurt içi alımlarda ise Müsteşarlık ve/veya ilgili kuruluşlarca
belirlenen tutar üzerinden alınır. (A),(B) ve (C) sınıfı
onaylanmış Kişi Statüsü belgesi olanların DİİB kapsamında yapacakları ithalat
esnasında doğan verginin sırasıyla %1,%5 ve % 10 teminat olarak yatırılması
kaydıyla söz konusu eşyanın ithaline izin verilir.Teminat aşağıdaki unsurlardan
bir veya birkaçından oluşur:
Para
Banka teminat mektubu
Hazine bonosu ve devlet tahvili
Ancak indirimli teminat uygulaması çerçevesinde;
. Dış ticaret sermaye şirketleri ile sektörel dış
ticaret şirketlerinin müracaat tarihinden önceki takvim yılı içinde gerçekleştirdikleri
ihracat kadar,
. İmalatçı-ihracatçı firmalar ile son üç takvim
yılı itibarıyla ihracatı her bir yıl için beş milyon ABD dolarını geçen veya
son beş takvim yılı itibarıyla ihracatı her bir yıl için bir milyon ABD
dolarını geçen ihracatçı firmaların; müracaat tarihinden önce dört yıl içinde
düzenlenmiş ve kapatılmış belgeler kapsamında toplam iki milyon ABD dolarından
az olmamak üzere gerçekleştirdikleri ihracat kadar,
DİİB kapsamındaki ithalatına, bu ithalattan
doğacak her türlü vergi (KDV dahil) ve fon tutarının % l0'unun teminat olarak
yatırılması kaydıyla ilgili gümrükce izin verilir. Teminata ilişkin bu husus
DİİB'de belirtilir.
İndirimli teminat uygulamasından doğabilecek amme
alacağı, ilgili firmalardan 6l83 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil
edilir. Ayrıca bu firmaların kamudan olan alacakları da teminat hükmündedir.
9. DİİB ile ilgili
ihracat taahhüdünün kapatılması ve belge iptali:
Bu belgelere ilişkin kapatma başvurusu, İhracat 2005/1
Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği ekinde yer alan belgelerle birlikte
belge süresinin bitimini takip eden üç aylık süre içinde doğrudan İBGS'ye
yapılır.
Belirtilen süre içinde kapatma müracaatında
bulunmayan firmalar adına düzenlenen DİİB'lerin taahhüt hesabı, İBGS'ce
müeyyide uygulanarak resen kapatılır. Ayrıca, DİİB'ler Dış Ticaret
Müsteşarlığınca mer'i mevzuat çerçevesinde iptal edilebilir. Bu kapsamda, iptal
edilen veya resen kapatılan DİİB'ler Resmi Gazete'de yayımlanır.
Resmi Gazete'de yayımlanan DİİB ile ilgili olarak
bankalarca aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapılır:
. DİİB kapsamında, nakdi veya gayri nakdi kredi
kullandırılıp kullandırılmadığı,
. DİİB kapsamında ithalat işlemlerine aracılık
edilip edilmediği,
. Vergi istisnasının uygulanıp uygulanmadığı
araştırılır.
Vergi istisnasının uygulandığının tespiti halinde
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) için Resmi Gazete'nin yayımlandığı
ayı takip eden ayın 15'ine kadar BSMV beyannamesi bankanın bağlı olduğu vergi
dairesine verilerek bu sürede vergi, 213
sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanacak ceza ve gecikme faizi ile
birlikte yatırılır. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) tahsili için de
ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.