Hazineye İntikal Eden Üstyapıların Değer Tespiti, devri ve özel mülkiyet satışları (2006-02) (Mülga)
T.C.
BAŞBAKANLIK
DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI
Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü
19
Ekim 2006
GENELGE
2006/2
2009/2 Sayılı Genelge ile
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
BİRİNCİ
BÖLÜM
Hazineye İntikal Eden Üstyapıların
Değer Tespiti ve Tahsisi
MADDE
1- Arazisi Hazinenin mülkiyetinde olan serbest bölgelerde,
yatırımcı-kullanıcılar tarafından inşa edilen, ancak, Faaliyet Ruhsatı'nın
iptali veya süresinin sona ermesi nedeniyle Hazineye intikal eden, inşaat
halinde veya tamamlanmış üstyapıların (bina ve tesislerin) değer tespiti ve
tahsisi ile ilgili usul ve esaslar, Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 2'nci ve 8'nci maddelerine istinaden, aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
a) Arazisi
Hazineye ait serbest bölgelerde İşletici, B.K.İ. ve kullanıcılar tarafından
inşa ettirilen bina ve tesisler, faaliyet ruhsatı süresinin sona ermesi veya
faaliyet ruhsatının iptali nedeniyle Hazineye intikal eder. Yönetmeliğin 8 inci maddesi gereğince
Hazineye intikal eden bina ve tesislerde faaliyette bulunmak isteyenler için
Serbest Bölge Müdürlüğünce duyuru yapılır. Duyuru tarihinden itibaren 20 gün
sonra talepler Serbest Bölge Müdürlüğünce yazılı olarak alınır. (17.07.2008 tarih ve 2008/3 sayılı
genelge ile değişik)
b) Hazineye
intikal eden bina ve tesislerde faaliyette bulunmak isteyenler için, bu bina ve
tesislerin değer tespiti Genel Müdürlükçe teşkil edilecek Komisyon tarafından
yapılır. Komisyon, Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen Genel Müdürlük
personeli, ilgili Serbest Bölge Müdürlüğü personeli ve BKİ/işletici veya
ilgili kamu kuruluşu elemanı olmak üzere en az 3 kişiden oluşur. Değer tespiti,
Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca her yıl yayımlanan "Mimarlık ve
Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim
Maliyetleri Tebliği ile Maliye Bakanlığınca yayımlanan "Emlak Vergisine
Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük'te belirlenen aşınma
payı dikkate alınarak yapılır. Tespit edilen değer, Komisyonun değer tespiti
yaptığı tarihteki Merkez Bankası efektif alış kurundan, ABD Dolarına
dönüştürülür. (17.07.2008 tarih ve 2008/3 sayılı genelge ile değişik)
Yapılan
değer tespiti, faaliyete bulunmak isteyenlere Bölge Müdürlüğünce yazılı olarak
bildirilir. Hazineye intikal eden bina veya tesislerde faaliyette bulunmak
isteyen gerçek yada tüzel kişilere, bu bina veya tesisler en yüksek teklif
verene tahsis edilir. (17.07.2008 tarih ve 2008/3 sayılı genelge ile değişik)
c)
Üstyapının değerinin peşin olarak ödenmesi halinde tespit edilen değer
üzerinden _ indirim yapılır. Diğer taraftan üstyapıların değeri;
1-
250.000 ABD Doları veya altında ise %30'u peşin, bakiyesi ise peşinatın
yatırıldığı tarihten 3 ay sonra başlamak üzere 3'er aylık dönemler halinde 4
eşit taksitte,
2-
250.000 ABD Dolarının üzerinde ve 500.000 ABD Dolarının altında ise %25'i
peşin, bakiyesi ise peşinatın yatırıldığı tarihten 3 ay sonra başlamak üzere
3'er aylık dönemler halinde 5 eşit taksitte,
3-
500.000 ABD Doları veya üzerinde ise _'si peşin, bakiyesi ise peşinatın
yatırıldığı tarihten 3 ay sonra başlamak üzere 3'er aylık dönemler halinde 6
eşit taksitte,
ödenebilir.
Ödemeler, belirlenen vadenin ilk 5 iş günü içinde yapılır. Üstyapı tahsisi
yapılan kullanıcı, taksit ödemelerini geciktirdiği takdirde, ihbar
yapılmaksızın, ödemesi yapılmayan taksit dönemine ilişkin vade başından
itibaren döviz bazında yıllık % 12 (yüzde oniki) oranında gecikme faizi
uygulanır. Herhangi bir taksitin 30 gün içinde ödenmemesi halinde, üstyapı
değerinin peşin olarak ödenen bölümüne tekabül eden meblağ iade edilmeksizin
tahsis işlemi iptal edilir, daha önce taksit ödemeleri yapılmış ise bunlar iade
edilir.
d)
Üstyapı tahsisi talep eden ve kullanıcı veya BKİ/İşletici olmayan gerçek ve
tüzel kişilerin, Faaliyet Ruhsatı için de müracaat etmesi gerekmektedir.
Faaliyet Ruhsatı ve üstyapı tahsis talepleri uygun görülenlerin, 30 gün içinde,
talep ettikleri üstyapının bu Genelgenin 1'inci maddesinin (c) bendinde
belirtilen şekilde peşin veya peşinatına tekabül eden bedeli Özel Hesaba
yatırmalarını ve Bölgede, üstyapının bulunduğu arsaya ilişkin kira sözleşmesi
akdetmelerini müteakip, Faaliyet Ruhsatı düzenlenir ve tahsis işlemi yapılır.
e)
Kullanıcı firmalar, yeni bir Faaliyet Ruhsatı müracaatıyla birlikte üstyapı
tahsisi talebinde bulunabilecekleri gibi, mevcut Faaliyet Ruhsatları kapsamında
da talepte bulunabilirler. Yeni bir Faaliyet Ruhsatı talep edilmesi durumunda,
(d) bendinde belirtilen şekilde işlem yapılır. Mevcut Faaliyet Ruhsatı
kapsamında yapılan üstyapı tahsisi müracaatının uygun görülmesi halinde ise,
kullanıcıların, 30 gün içinde peşinatı yatırmalarını ve üstyapının bulunduğu arsaya
ilişkin kira sözleşmesi akdetmelerini müteakip tahsis işlemi yapılır. Bu
durumda, ayrı bir Faaliyet Ruhsatı düzenlenmez . Diğer taraftan, tahsis edilen
üstyapı, Faaliyet Ruhsatı süresinin sonunda Hazineye intikal eder.
f)
Kiracı-kullanıcılara üstyapı tahsis edilmesi durumunda, Faaliyet Ruhsatları,
başlangıç tarihi değiştirilmeksizin, yatırımcı-kullanıcı statüsünde yeniden
düzenlenir.
g)
İnşaat halindeki üstyapıların tahsis edileceği firmalar için düzenlenecek
Faaliyet Ruhsatlarının süresi, ilk kullanıcıya verilen süreler hesaba
katılmaksızın tespit edilir, proje ve inşaat süreleri yeniden verilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Üst Yapıların Devri
MADDE
2- Arazisi Hazinenin mülkiyetinde olan serbest bölgelerde,
yatırımcı-kullanıcılar tarafından inşa edilen, tamamlanmış veya inşaat
halindeki üstyapıların (bina ve tesislerin) devrine ilişkin usul ve esaslar
Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 2'nci ve 8'nci maddelerine istinaden,
aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
a)
Kullanıcıların, kiraladıkları arsa üzerine inşa ettikleri üstyapıları, Faaliyet
Ruhsatı süresi içinde, BKİ/İşleticilere, kullanıcılara veya serbest bölgelerde
faaliyette bulunmak isteyen firmalara, Genel Müdürlüğün uygun görmesi halinde
devretmeleri mümkündür. Bu takdirde, devralınan üstyapıya ait bütün hak ve
yükümlülükler, devir tarihinden itibaren, devralana geçer.
b)
Devir işleminin yapılabilmesi için;
I.
Devreden;
1.
Üstyapının devrine izin verilmesini, ayrıca, üstyapının bağlı olduğu Faaliyet
Ruhsatı kapsamındaki faaliyetini sona erdirecek ise, Faaliyet Ruhsatı'nın iptal
edilmesini talep eden dilekçe,
2.
Devir Senedi,
3.
Faaliyet Ruhsatı'nın aslı,
4.
İskan Ruhsatı'nın (bina tamamlanmışsa) veya İnşaat Ruhsatı'nın (bina
tamamlanmamışsa) bir sureti,
5.
İmza sirküleri aslı veya noter tasdikli sureti,
6.
Devredenin borcunun olmadığını gösteren BKİ/İşletici yazısı,
II.
Devralan;
1.
Devralma talebini belirten dilekçe,
2.
Devir Senedi,
3.
Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu ve ekleri (kullanıcı değilse) veya Faaliyet
Ruhsatı aslı (kullanıcıysa),
4.
İmza sirküleri aslı veya noter tasdikli sureti,
ile
birlikte, ayrı ayrı Genel Müdürlüğe müracaat eder.
c)
Yetkili kişilerce imzalanacak devir senedinde aşağıdaki hususlar yer alır;
Devre
konu üstyapının, açık bir şekilde tanımlanması ve tamamının devredileceğinin
belirtilmesi,
Devir
bedeli,
Devir
esasları,
Devir
konusu üstyapıya ait bütün hak ve yükümlülüklerin, devir tarihinden itibaren
devralana geçeceğinin, binada kiracı bulunması halinde faaliyet ruhsatı
süresince binadaki haklarının muhafaza edileceğinin, devralan tarafından kabul
edildiğinin beyanı.
d)
Genel Müdürlük, devir talebinin uygunluğu hususunda gerekli gördüğü takdirde
Bölge Müdürlüğü ve/veya BKİ/İşletici'den ayrıca görüş talebinde bulunmak
suretiyle gerekli değerlendirmeyi yapar. Devrin uygun görülmesi halinde
devredenin, üstyapının bağlı olduğu Faaliyet Ruhsatı kapsamındaki faaliyetini
sona erdireceğini beyan ve Ruhsatının iptalini talep etmesi halinde, devredilen
üstyapıya ilişkin Faaliyet Ruhsatı iptal edilir. Faaliyetine devam edecek olması
halinde ise, 30 gün içinde, devir tarihinden başlayacak şekilde, açık/kapalı
alan kira sözleşmesi yapması istenilir ve sözleşmenin akdedilmesini müteakip
Faaliyet Ruhsatı yeniden düzenlenir.
e)
Devralanın kullanıcı olması ve üstyapıyı mevcut Faaliyet Ruhsatı kapsamında
devralması halinde; 30 gün içinde, devir tarihinden başlayacak şekilde,
üstyapının bulunduğu arsayla ilgili kira sözleşmesi yapması istenilir. Diğer
taraftan, üstyapıya ait İskan Ruhsatı'nın tarihinin Faaliyet Ruhsatı'nın
tarihinden eski olması halinde, İskan Ruhsatı'nın tarihi esas alınarak,
Faaliyet Ruhsatı'nın tarihi değiştirilir. Bu durumda, proje ve inşaat için ek
süre verilmiş olması halinde, ek süreler Faaliyet Ruhsatı süresinden indirilir.
f)
Devralanın kullanıcı olması ve üstyapıyı yeni bir Faaliyet Ruhsatı kapsamında
devralması durumunda ise; 30 gün içinde, devir tarihinden başlayacak şekilde,
üstyapının bulunduğu arsayla ilgili kira sözleşmesi yapması istenilir ve
sözleşmenin akdedilmesini müteakip, İskan Ruhsatı'nın tarihi esas alınarak,
Faaliyet Ruhsatı düzenlenir. Ayrıca, proje ve inşaat için ek süre verilmiş
olması halinde, ek süreler Faaliyet Ruhsatı süresinden indirilir.
g)
Devralanın, ilk defa Faaliyet Ruhsatı alacak olması durumunda; bu maddenin (f)
bendinde belirtilen şekilde işlem yapılır.
h)
İnşaat halindeki (İskan Ruhsatı bulunmayan) üstyapıları devralan firmalar için
düzenlenecek Faaliyet Ruhsatlarının süresi, ilk kullanıcıya verilen süreler
hesaba katılmaksızın tespit edilir, proje ve inşaat süreleri yeniden verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arazisi Özel Mülkiyete Ait Serbest
Bölgelerde Kullanıcıların Gayrimenkullerinin Satışı
MADDE
3- Kullanıcıların maliki oldukları gayrimenkullerin bir başka
gerçek veya tüzel kişiye satışı ancak Müsteşarlığımızca uygun görülmesi halinde
mümkündür. Satışı yapılan gayrimenkullere ilişkin tüm hak ve yükümlülükler tapu
senedi veya vadeli satışta satış protokolü tarihi itibariyle yeni kullanıcıya
geçer.
Yapılacak
satışlarda BKİ ile yeni kullanıcı arasında bölgenin işletilmesi ile ilgili
karşılıklı hak ve yükümlülükleri belirleyen bir sözleşme akdedilerek Bölge
Müdürlüğüne onaylatılır. Sözleşmenin bir örneği tapu senedi veya satış
protokolü ile birlikte Müsteşarlığa, bir örneği de Bölge Müdürlüğüne verilir.
MADDE
4- a) Satış işleminin yapılabilmesi için;
I.
Satıcı ;
1.
Maliki olduğu gayrimenkulün (bina ve tesislerin) satışına izin verilmesini,
ayrıca, gayrimenkulün bağlı olduğu Faaliyet Ruhsatı kapsamındaki faaliyetini
sona erdirecek ise, Faaliyet Ruhsatı'nın iptal edilmesini talep eden,
faaliyetine devam edecekse bu Maddenin (b) bendinin 4 no.lu alt bendine göre
kira sözleşmesi yapacağına dair dilekçe,
2.
Faaliyet Ruhsatı'nın aslı,
3.
İmza sirküleri veya noter tasdikli sureti,
II.
Alıcı ;
1.
Serbest Bölgede satın alma talebinde bulunulan gayrimenkulün ada, parsel, adres
ve fiziki durumunun belirtildiği bir dilekçe,
2.
Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu ve 5000 ABD Doları tutarındaki faaliyet ruhsatı
müracaat ücretinin Serbest Bölgeler Özel Hesabı'na yatırıldığına dair banka
dekontu ile formun diğer ekleri; alıcı firma aynı bölgede kiracı kullanıcı
olarak faaliyet göstermekte ise mevcut faaliyet ruhsatının aslı,
3.
İmza Sirküleri veya Noter tasdikli bir örneği,
ile
birlikte Bölge Müdürlüğü kanalı ile Genel Müdürlüğe müracaat ederler;
b)
Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme neticesinde satış işlemi uygun görüldüğü
takdirde;
Gayrimenkulün
tapu siciline alıcı adına tescil ettirilmesi ya da vadeli satışta taraflar
arasında noter huzurunda satış protokolü yapılması için alıcıya bir aylık süre
verilir. Vadeli satış halinde akdedilecek protokolde satışa konu olan
gayrimenkulün fiziki durumu, satış bedeli, ödeme şekli ve vadelerinin
belirtilmesi gerekmektedir.
Verilen
süre içerisinde, tapu senedinin veya vadeli satışta noter huzurunda akdedilmiş
protokolün noter tasdikli örneğinin Genel Müdürlüğe ibrazını müteakip, alıcı
adına Faaliyet Ruhsatı düzenlenir. Tapu senedinin veya vadeli satışta satış
protokolünün tarihi ruhsat süresinin başlangıç tarihi olarak kabul edilerek
faaliyet konusuna göre süre verilir. Vadeli satışta faaliyet ruhsatı üzerine
vade süresini belirtir şerh düşülür.
Mevcut
ruhsatı ile faaliyette bulunmak isteyen kiracı kullanıcıların ruhsatları,
ruhsatın başlangıç ve numarası aynı kalmak kaydıyla gerekli değişiklikler
yapılarak yeniden düzenlenir. Kiracı kullanıcıların faaliyet ruhsatı müracaat
ücreti yatırarak yeni bir müracaatta bulunmaları halinde düzenlenecek yeni
ruhsatın başlangıç tarihi tapu senedi tarihi veya satış protokolünün tarihi
olacaktır. Alıcı adına Faaliyet Ruhsatı düzenlenirken, satışa konu
gayrimenkulün bağlı olduğu Faaliyet Ruhsatı kapsamındaki faaliyetini sona
erdireceğini beyan ve Faaliyet Ruhsatı'nın iptalini talep etmiş olması halinde,
satıcının Faaliyet Ruhsatı, aynı tarih itibarı ile, iptal edilir. Satıcının,
faaliyetine devam edecek olması halinde ise, 30 gün içinde, satış tarihinden
başlayacak şekilde, açık/kapalı alan kira/satış sözleşmesi yapması istenilir ve
kapalı alan kiralanması halinde, Faaliyet Ruhsatı yeniden düzenlenir.
Vadeli
satışta ise vadeli satışa ilişkin taraflar arasında akdedilen protokolün
hitamında, mülkiyetin alıcıya intikal ettiğini gösterir tapu senedinin noter
tasdikli bir örneğinin Müsteşarlığa ve Bölge Müdürlüğüne gönderilmesi
gerekmektedir.
MADDE
5- 20.01.2003 tarih ve 2003/1 sayılı
Genelge ile 20.07.2005 tarihli ve 2005/4 sayılı
Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 6- Bu Genelge yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.