Görsel Basın ve Yazılı Basında gümrük teşkilatı hakkında çıkan yalan veya yanıltıcı haberlere karşı dava açılması (2007-20) (Mülga)

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Hukuk Müşavirliği Sayı :B.02.1.GÜM.0.61.00.00-727/1 09 .01.01 00020 Konu :Genelge Hk. 2011/1 Sayılı Genelge ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. 09.01.2007 / 00020 İZMİT GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE "Görsel ve Yazılı Basında Yer Alan Haberler ve Yapılacak İşlemler" ile ilgili 09.01.2007 tarihli ve 20 sayılı Genelge ilişikte gönderilmiş olup, Başmüdürlüğümüze bağlı tüm Müdürlüklere dağıtımının yapılması hususunda bilgilerini ve gereğini rica ederim. Cemile B. İRDEM Müsteşar a. I.Hukuk Müşaviri V. EK: 1 Adet Genelge (03 Sayfa) DAĞITIM: Tüm Gümrük Ve Gümrük Muhafaza Başmüdürlükleri Gümrükler Genel Müdürlüğü Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI HUKUK MÜŞAVİRLİĞİ 09.01.2007 / 00020 GENELGE Bilindiği üzere, Müsteşarlığımız ve taşra teşkilatının iş ve işlemleri hakkında yazılı ve görsel yayın organlarında hakikate uygun olmayan haberler yer almaktadır. Yayımlanan bu haberlerin hiçbir araştırma yapılmadan gerçeğe dayandırılmayan bir takım verilere göre yapıldığı dolayısıyla "gerçeğe aykırı haber" niteliği taşıdığı gözlenmektedir. Müsteşarlığımızı kamu önünde yanıltan, haksız hakikate dayanmayan bu gerçek dışı yayımlarla ilgili olarak hangi yollara başvurulacağı ve nasıl bir prosedür takip edileceğine ilişkin düzenlemeler yapılması bu genelge ile belirlenmiştir. Görsel Basında Yer Alan Haberler: Görsel basında yer alan hakikate aykırı haberler hakkında 13.04.1994/3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları hakkındaki Kanunun Düzeltme ve Cevap Hakkı başlıklı 28'nci maddesinde "gerçek ve tüzel kişilerin kişilik haklarına saldırı teşkil eden yayınlar ile gerçeğe aykırı olduğu iddia edilen yayınlara karşı cevap ve düzeltme hakkı tanınması için ilgililer yargı yoluna başvurabilirler. Yayın kuruluşları yaptıkları her yayının bandını bir yıl muhafazaya mecburdurlar. İlgili dava açmaya esas olmak üzere yazılı olarak yayın bandından ücretini ödeyerek bir kopya isteyebilir Yargıya yapılan başvuru üzerine yargı gerekli incelemeyi yapar. Başvuru yerinde görülürse düzeltme ve cevap saldırı teşkil eden veya gerçeğe aykırı yayının yapıldığı aynı saatte aynı program içinde yayınlanır. Yayın süresi ve seklini halin icabına ve delillere göre hakim takdir eder. Kişilerin yargıya başvurmaları yayından itibaren 10 gün içinde yapılır. Mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karara karşı tebliğinden itibaren 3 gün içinde bir üst mahkemeye itiraz edilebilir. Üst mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karar kesindir. Mahkeme kararı ilgili kuruluşa tebliğ edildiğinin ertesi günü yayın yapılır." hükmü yer almaktadır. Radyo ve televizyonlarda Müsteşarlığımız aleyhine gerçeğe aykırı haber yayınlandığının tespiti halinde 1) İlgili gümrük idaresi konuya ilişkin bilgi ve belgeleri temin ederek cevap ve düzeltme metni hazırlayıp tüm bilgi ve belgelerle Hukuk Müşavirliğine intikal ettirecektir. 2) Hukuk Müşavirliği tarafından ise cevap ve düzeltme metni tüm bilgi ve belgelerin 4353 sayılı Kanun gereğince ilgili yayım organı aleyhinde dava açılmak üzere Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği (Bahum) ve Muhakemat Genel Müdürlüğüne gönderilecektir. Yazılı Basımda Yer Alan Haberler: Yazılı basında yer alan gerçek dışı haberler hakkında ise 09.06.2004 tarih ve 5187 sayılı Basın Kanunun Cevap ve Düzeltme başlıklı 14'ncü maddesinde "süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın günlük süreli yayımlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır. Düzeltme ve cevapta buna neden olan eser belirtilip Düzeltme ve cevap ilgili yazıdan uzun olamaz. Düzeltme ve cevaba neden olan eserin yirmi satırdan az yazı veya resim veya karikatür olması hallerinde düzeltme ve cevap otuz satiri geçemez. Süreli yayının birden fazla yerde basılması halinde düzeltme ve cevap yazısı düzeltme ve cevap hakkinin kullanılmasına sebebiyet veren eserin yayımlandığı bütün baskılarda yayımlanır. Düzeltme ve cevabın birinci fıkrada belirlenen süreler içinde yayımlanmaması halinde yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren birinci fıkra hükümlerine aykırı şekilde yayımlanması halinde ise yayım tarihinden itibaren 15 gün içinde cevap ve düzeltme talep eden kişi bulunduğu yer sulh ceza hakiminden yayımın yapılmasına veya bu kanun hükümlerine uygun olarak yapılmasına karar verilmesini isteyebilir. Sulh ceza hakimi bu istemi Üç gün içerisinde duruşma yapılmaksızın karara bağlar. Sulh ceza hakiminin kararına karsı acele itiraz yoluna gidilebilir. Yetkili makam üç gün içinde itirazı inceleyerek karar verir. Yetkili makamın kararı kesindir. Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına hakim tarafından karar verilmesi halinde birinci fıkradaki süreler sulh ceza hakiminin kararına itiraz edilmemişse kararın kesinleştiği tarihten itiraz edilmişse yetkili makamın kararının tebliği tarihinden itibaren başlar hükmü yer almaktadır. Yapılacak işlemler: 1) Haberin yayımı tarihinden itibaren en geç 2 ay içerisinde ilgili birimce konuya ilişkin bilgi ve belgeler temin edilerek cevap ve düzeltme metni hazırlanarak yayımlanmak üzere haberin yayımlandığı basın kuruluşuna gönderilecektir. 2) Düzeltme ve cevabın ilgili basın kurulusuna tebliğinden itibaren üç gün içerisinde yayımlanmaması halinde üçüncü günün bitiminden itibaren veya usulüne uygun olarak yayımlanmaması halinde ise yayım tarihinden itibaren 15 gün içerisinde dava açılması gerektiğinden cevap ve düzeltme metninin yayımlanmadığı veya usulsüz yayımlanan yayının asılları ile birlikte haberin gerçek dışı olduğuna ilişkin belgelerle cevap ve düzeltme metninin yayım kurulusuna tebliğ edildiğine dair tebliğ alındısının Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilmesi, 3) Hukuk Müşavirliğine intikal eden cevap ve düzeltme metni tüm bilgi ve belgeler 4353 sayılı Kanun gereğince dava açılmak üzere Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliğine gönderilecektir. Bilgilerini ve gereğini rica ederim. Mehmet ŞAHİN Müsteşar V. DAĞITIM: Tüm Güm.ve Güm.Muh.Başmüdürlükleri Gümrükler Genel Müdürlüğü Güm.Muh.Genel Müdürlüğü Kontrol Genel Müdürlüğü