Geri Verme (Reddiyat), Gümrük Vergilerinin geri verilmesi, Telafi Edici Verginin geri verilmesi (TEV İadesi) ve Para Cezası geri verilmesi (2009-25) (Mülga)

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.08.07-010.06.02-8587 22.04.2009 Konu :Geri Verme 2009/27 Genelge ile değişik 2011/7 Sayılı Genelge ile Tahsilat İşlemleri Gümrük Genel Tebliği (Seri No:1) sonrası YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. GENELGE (2009 / 25) Gümrük vergileri ve para cezalarının geri verilmesinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile ilgili diğer Kanun, Bakanlar Kurulu Kararları, Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri esas alınarak aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınacaktır. I- Geri Vermeye İlişkin Genel Hususlar 1) Gümrük Yönetmeliğinin vergilerin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin 660 ila 676[1] ncı maddelerindeki hükümlere göre eksikliklere yer verilmeksizin işlem yapılacak, Gümrük Kanununda ve Yönetmeliğinde yer alan hükümlerin tekrarı niteliğindeki talimatlara sebep olunmayacaktır. 2) Yükümlüler tarafından yapılan geri verme başvurularının Gümrük Yönetmeliğin 77 No.lu[2] ekinde yer alan "Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu Formu" ile yapılmış olması sağlanacak, formun doldurulmasına ilişkin "Genel Açıklama" ve "Kutularla İlgili Özel Açıklamalar" bölümündeki açıklamalara göre işlem yapılmasında eksikliklere yer verilmeyecek, iki nüsha halinde düzenlenen başvuru formunun bir fotokopisi de onaylanarak başvuruyu yapana verilecektir. 3) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 23 üncü maddesi hükmüne göre; geri verilmesi gereken amme alacakları ile ilgili olarak öncelikle istihkak sahiplerinin Müsteşarlığımıza olan varsa muaccel borçlarına mahsup edilmek suretiyle işlem yapılması gerektiğinden, başvuruların geri verme talepli veya geri verilmesi gereken amme alacağının Müsteşarlığımıza muaccel hale gelmiş borçlarına mahsup edilmesi talepli olmalıdır. Bu nedenle, geri verme başvurusu yapanlardan Müsteşarlığımıza kesinleşmiş borcu olup olmadığı hususunda ayrıca yazılı bildirimde bulunmaları (Ek: 1) istenilecektir. 4) Geri verme başvurusunun yapıldığı her bir beyanname için açılacak dosyada, ilgili gümrük beyannamesinin, Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu Formunun ve vergilerin geri verilmesine esas teşkil etmek üzere ibraz edilen belgelerin (menşe şahadetnamesi, dolaşım belgeleri, fatura beyanı vb.) tasdikli birer örneği bulundurulacaktır. 5) Gümrük vergileri, yükümlülerin dahili vergiler açısından gider kalemi olması nedeniyle, nakden veya mahsup suretiyle geri verilen gümrük vergilerine ilişkin olarak yükümlünün bağlı bulunduğu vergi dairesine Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu Formunun onaylı bir örneği gönderilmek suretiyle bildirilecektir. 6) Gümrük Kanununun 75 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, beyan sahibinin, tarımsal mali yükler dışında kalan ithalat vergilerinin oranlarının serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinden sonra, fakat eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin ödenmesinden veya teminata bağlanmasından önce indirilmesi halinde, lehine olan oranın uygulanmasını isteyebileceği, bu isteği bildirmeyen beyan sahiplerine indirimli oran uygulanmayacağı dikkate alınarak; Gümrük Kanununun 75 inci maddesindeki vergi indirimi uygulamasında, vergi ödenmeden veya teminata bağlanmadan önce indirimli oranın uygulanması beyan sahibi tarafından talep edilmediği takdirde, indirimin talebe bağlı olması ve zorunlu olmaması nedeniyle Gümrük Kanununun 211 inci maddesinin uygulanması mümkün değildir. 7) Gümrük idarelerince tahsil edilen vergilerin veya para cezalarının geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin olarak idare aleyhine açılan davalarda mahkemelerce verilen kararlarda geri vermeyi gerektiren hüküm bulunması halinde, uygulanması gereken kararın ilgili gümrük idaresine tebliğini müteakip karar gereğinin uygulanması yerine; Gümrük Yönetmeliğinin 665 inci maddesinde belirtilen limitler dikkate alınarak işlem yapılması nedeniyle geri verme sürecinin uzadığı tespit edilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesine göre, idari yargı mercilerinin (idare ve vergi mahkemeleri ile Danıştay) kararlarının otuz gün içinde idarece yerine getirilmesi gerekmekte olup, kararların yerine getirilmemesi halinde yerine getirmeyen personel sorumlu bulunmaktadır. Bu nedenle, idare aleyhine verilen kararın geri vermeyi gerektirir hüküm içerdiği durumlarda, Gümrük Yönetmeliğinin 77 No.lu eki ile müracaat edilmesi beklenilmeyecek, Gümrük Yönetmeliğinde belirtilen limitler dikkate alınmaksızın ilgili gümrük idaresince 2577 sayılı Kanunun 28 inci maddesi gereğince ilgili mahkeme kararı gerekçe gösterilerek düzenlenecek bir "karar" ile geri verme işlemleri 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi hükümleri de dikkate alınarak mahkeme kararının yerine getirilmesi gereken sürede sonuçlandırılacaktır. 8) Tahsil edilen asli amme alacağının geri verilmesine karar verilirken buna bağlı olarak tahsil edilmiş olan ferilerinin de geri verilmesi gerektiğinde; tahsil edilmiş olan gecikme zammı, gecikme zammı oranında faiz veya gecikme faizi gibi ferilerinin de geri verilmesine aynı kararda açıkça belirtilerek karar verilecektir. 9) Geri verme işlemlerini sonuçlandıracak gümrük idaresince, geri verme kararından sonra, geri verme işleminde gümrük beyannamesi aslı üzerine büyük harflerle 'GERİ VERME (REDDİYAT) VARDIR' kaşesi vurulacak; beyannamenin ve alındı belgesinin (makbuzun) arka sayfasına geri vermeye konu vergilerin türü, tutarı, geri verme kararının tarih ve sayısını da içeren açıklama/kaşe tatbik edilerek tasdik edilecektir. II- Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi 1) Gümrük vergilerinin geri verilmesi talepleri incelenirken, sadece beyanın bağlayıcılığı nedeni ile geri verme taleplerinin reddedildiği görülmektedir. Gümrük Kanununun 61 inci maddesinde belirtilen beyanın bağlayıcı olması, vergilerin doğru bir şekilde alınması ve eksik olması durumunda cezai müeyyide uygulanmasının sağlanmasıdır. Bu nedenle, beyanname ekinde yer alan belgelere aykırı olarak, beyanname üzerinde beyannamede yer alan ağırlık, adet, ölçü, kıymet veya döviz cinsinin yanlış yazılması gibi nedenlerden kaynaklanan fazla ödenen veya gümrük idaresince fazla tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin, Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin uygulanması kaydıyla, aynı Kanunun 211 inci maddesi kapsamında geri verme veya kaldırma işlemlerinin yapılması gerekmektedir. 2) Gümrük vergileri kapsamındaki Katma Değer Vergisinin geri verme başvurusu, Gümrük Yönetmeliğinin 77 No.lu ekindeki "Geri Verme Veya Kaldırma Başvurusu Formu" ile alınarak gerekli değerlendirme sonucunda KDV'nin geri verilmesine veya mahsuben geri verilmesine karar verilecektir. a) İndirim hakkına sahip olmayanlarla ilgili olarak, geri vermenin yapılabilmesi için mükelleflerin bağlı olduğu vergi dairesinden alınacak belgeye istinaden Gümrük Yönetmeliğinin 671 inci[3] maddesine göre işlem yapılacaktır. b) İndirim hakkına sahip olanlarla ilgili olarak, gümrük idaresi fazla veya yersiz tahsil ettiği vergi tutarını indirim hakkına sahip mükellefin vergi dairesine doğrudan göndereceği bir yazı ile bildirecektir. III- Telafi Edici Verginin Geri Verilmesi - Dahilde İşleme Rejimi kapsamında işlem gören ihracat beyannamesinin iptali üzerine bu beyanname konusu Telafi Edici Verginin hangi sürede geri istenebileceği, - Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracat esnasında yanlış hesaplama nedeniyle tahsil edilmiş Telafi Edici Verginin konusu olan üçüncü ülke menşeli eşya girdisinin gerçekte beyan edilenden daha az ya da hiç kullanılmamış olduğu nedenleriyle fazla alındığı anlaşılan Telafi Edici Verginin geri verilmesi ve/veya kaldırılmasının ne şekilde yapılacağı, - 2008/14162 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararının 19 uncu maddesine eklenen sekizinci fıkra hükmü gereğince yapılan mahsup işlemi sonunda fazla alındığı ortaya çıkan TEV'in geri verilmesinin ne şekilde yapılacağı, (2009/27 Genelge ile eklenmiştir) - A.TR veya EUR.1 belgelerinin usulüne uygun düzenlenmemesi ya da hiç düzenlenmemesi nedeniyle Telafi Edici Verginin geri verilmesi/kaldırılması taleplerinin ne şekilde değerlendirileceği, konularında tereddütlerin ve farklı uygulamaların ortadan kaldırılmasına yönelik olarak uygulamada aşağıdaki hususlar dikkate alınacaktır. 1) Gümrük Kanununun 212 nci maddesinden hareketle, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında işlem gören ihracat beyannamesinin iptali üzerine bu beyannameyle ilgili tahsil edilen Telafi Edici Verginin geri verilmesi için Gümrük Yönetmeliğinin 515 inci[4] maddesindeki beyanname iptali için belirlenen süre içerisinde talepte bulunulması halinde geri verilecek/kaldırılacaktır. 2) Dahilde işleme izin belgesi ile irtibatlandırılarak ihraç edilen eşyaya ait ihracat beyannamesinin daha sonra ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerince belge taahhüt hesabının kapatılmasında kullanılmaması halinde bu ihracat beyannamesiyle ilgili ödenen Telafi Edici Verginin Gümrük Kanununun 211 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süre[5] içerisinde geri istenilmesi durumunda; A.TR Dolaşım Belgesi Kapsamı eşyanın serbest dolaşımda bulunduğunun, belge kapsamı eşyanın üretiminde kullanılan girdilerin temin ediliş belgeleri, üçüncü ülke menşeli girdi kullanıldı ise giriş beyannameleri, üretici firmanın kapasite raporu ve belge kapsamı eşyanın çıkış beyannamesi; EUR.1 Dolaşım Sertifikası kapsamı eşyanın tercihli menşe statüsüne sahip olduğunun, ihracatçı tarafından düzenlenen "ihracatçı beyanı" eki tüm belgelerin, eğer belge kapsamı ürün tamamıyla Türkiye'de elde edilmiş ise temin ediliş faturaları veya müstahsil makbuzları, ürün tamamıyla Türkiye'de elde edilmemiş ise ürünün bünyesine giren üçüncü ülke menşeli girdinin nereden temin edildiği ve üzerinde ne gibi bir işlem ve işçilik yapıldığına ilişkin imalatçı beyanının, belge kapsamı eşyanın üretiminde kullanılan girdilerin AB, EFTA üyesi ülkeler ve STA (Serbest Ticaret Anlaşması) imzalanan ülkeler menşeli olması halinde bu durumları ispat eder belgeler (EUR.1, fatura beyanı ve tedarikçi beyanı) esas alınmak ve gerekmesi halinde ek bilgi ve belge istemek suretiyle tespit edilmesini müteakip geri verilecek/kaldırılacaktır. 3) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracat sırasında yanlışlıkla (kur, vergi oranının yanlış hesaplanması vb.) fazla alındığı anlaşılan Telafi Edici Vergi Gümrük Kanununun 211 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süre[6] içerisinde talepte bulunulması halinde geri verilecek/kaldırılacaktır. 4) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracat sırasında tahsil edilmiş Telafi Edici Verginin konusu olan üçüncü ülke menşeli eşya girdisinin gerçekte beyan edilenden daha az miktarda kullanılmış olması nedeniyle, ödenmesi gerekenden daha fazla ödenmiş olan Telafi Edici Verginin Gümrük Kanununun 211 inci maddesi uyarınca yapılacak geri verme/kaldırma başvurularının, Telafi Edici Vergisi ödenmiş ihracat beyannamesi bünyesindeki eşyada üçüncü ülke menşeli girdinin daha az miktarda kullanıldığı ve işlenmiş ürünün bir kısmının serbest dolaşımda bulunan eşyadan üretildiğinin yukarıdaki 2 nci maddede belirtildiği şekilde ispatlanmasına bağlı olarak geri verilecek/kaldırılacaktır. 5- (2009/27 Genelge ile eklenmiştir) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 80 inci maddesinde, dahilde işleme ve hariçte işleme rejimleriyle ilgili usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirleneceği hüküm altına alınmıştır. 08/10/2008 tarihli ve 27018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/14162 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararının 19 uncu maddesine eklenen sekizinci fıkra hükmü gereğince, şartlı muafiyet sistemi çerçevesindeki belge veya izin kapsamında, ürünün ihracında varsa telafi edici verginin (TEV) her bir ihracata ilişkin gümrük beyannamesi bazında ödendiğine dair belgelerin tevsiki aranacak olup, belge/izin kapsamında TEV'in fazla ödendiği ihracat beyannameleri ile TEV'in eksik ödendiği ihracat beyannamelerinin birlikte bulunduğu durumlarda eksik ödenen verginin fazla ödenen vergiden düşülmesi usulü (mahsup) ile taahhüt kapatma işlemi tekemmül ettirilecektir. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211 inci maddesinin ikinci fıkrasında geçen, "Kanunen ödenmemeleri gereken gümrük vergileri, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verilir veya kaldırılır." hükmüne istinaden, 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararında mahsup işleminin belirli bir süre ile sınırlandırılmadığı dikkate alınarak, mahsup işlemini müteakip İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından düzenlenerek, mühürlü ve imzalı bir örneği yükümlüye ve gümrük idaresine gönderilen TEV Tablosunun gümrüğünce incelenmesi sonucunda; - Eksik ödenmiş TEV bulunması halinde, gümrük idaresi tarafından eksik ödemeye konu meblağın tahsilinin sağlanması, - Fazla alınmış TEV bulunması halinde ilgilisince, söz konusu fazla TEV'e ilişkin olarak bilgi edinildiği tarihten itibaren üç yıl içinde Gümrük Yönetmeliğinin 77 No.lu ekinde yer alan "Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu Formu" ile geri verme başvurusunda bulunulması gerekmektedir. 6) A.TR veya EUR.1 belgelerinin usulüne uygun bir şekilde düzenlenmemesi ya da düzenlenmemesi gerektiği halde düzenlenmesi nedeniyle Telafi Edici Verginin geri verilmesi/kaldırılması için Gümrük Kanununun 211 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süre[7] içerisinde talep edilmesinin yanında bahse konu dolaşım belgelerinin iade edildiğinin ya da ithalat ülkesince reddedildiğinin ispatlanması sağlanacaktır. 7) Gümrük Kanununun 80 inci maddesinde, dahilde işleme ve hariçte işleme rejimlerine ilişkin usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirleneceği hüküm altına alınmış olup, Telafi Edici Verginin geri verilmesine ilişkin işlemlerde Dahilde İşleme Rejimi Kararı ve ilgili Tebliğ hükümleri ile Müsteşarlığımızca gümrük idarelerine duyurulan Dış Ticaret Müsteşarlığının ilgili Genelge ve Tasarruflu Yazıları da dikkate alınacaktır. IV- Para Cezalarının Geri Verilmesi 5326 sayılı Kabahatler Kanununun uygulanmasına ilişkin olarak, Maliye Bakanlığının 442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinde; tahsil edilmiş idari para cezalarının herhangi bir sebeple iadesi gerektiği takdirde, ret ve iade işlemlerinin; genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin yaptığı tahsilatlarda tahsilatı yapan muhasebe birimi tarafından, diğer idarelerin tahsil ettiği idari para cezalarında ise idarenin para cezasını yatırdığı vergi dairesi tarafından yerine getirileceği, diğer taraftan idari para cezalarının Hazine hesaplarına aktarılmadan önce iade edilmesinin gerektiği durumlarda ise ret ve iade işlemlerinin tahsilatı yapan idareler tarafından yerine getirileceği açıklanmıştır. Yukarıdaki açıklamalara göre işlem yapılmak üzere: idari para cezalarının geri verme talebi yazılı olarak alınacak, geri verme talebinin veya resen geri vermenin değerlendirilmesinde ve sonuçlandırılmasında gümrük vergilerinin geri verilmesine ilişkin Gümrük Yönetmeliğinin 665 inci[8] maddesindeki limitlere göre yetkili gümrük idaresince yukarıdaki hususlar da dikkate alınacak, resen geri vermeler de dahil olmak üzere idari para cezalarının geri verilmesinde düzenlenecek bir "geri verme kararı" ile işlemler yürütülerek sonuçlandırılacaktır. V- Diğer Hususlar 1) Gümrük vergilerinin geri verilmesi ile ilgili olarak çözüme kavuşturulamayan hususlarda Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğünden bilgi istenilecektir. 2) Ekli listede (Ek: 2) kayıtlı genelge ve tasarruflu yazılar yürürlükten kaldırılmıştır. Bilgi ve gereğini rica ederim. İbrahim ŞENEL Müsteşar V. EKLER: 1-Dilekçe örneği 2-Liste DAĞITIM: Merkez ve Taşra Teşkilatına Ek- 1 T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI …………………….GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE …………………… kabul tarihli/sayılı geri verme müracaatıma ilişkin olarak; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında idarenize muaccel hale gelmiş borcum yoktur. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında idarenize muaccel hale gelmiş borcum vardır. Aynı Kanunun 23 üncü maddesine göre işlem yapılmasını istiyorum. Gereğini arz ederim. ...…….. Adı Soyadı/Unvanı İmzası T.C. Kimlik No. : Vergi Kimlik No. : Kurumlar Vergisi No. : Mahsubu Talep Edilen Borca İlişkin Bilgiler : Ek- 2 YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENELGE VE TASARRUFLU YAZILARIN LİSTESİ YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENELGELER Sıra No. Tarih Sayı Konu 1 08/07/2005 2005/54 Geri Verme 2 12/06/2006 2006/60 Telafi Edici Verginin Geri Verilmesi veya Kaldırılması 3 03/05/2007 2007/55 KDV Geri Verme YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TASARRUFLU YAZILAR Sıra No. Tarih Sayı Konu 1 04/02/2000 184 Telafi Edici Vergi Geri Verme 2 12/11/2008 21481 Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi 3 29/09/2000 596 Geri Verme [1] Mer'i Yönetmeliğin 499-511 Maddeler [2] Mer'i Yönetmeliğin 78 no'lu eki [3] Mer'i Yönetmeliğin 506.maddesi [4] Mer'i Yönetmeliğin 415-418.maddeleri [5] (2009/27 Genelge ile değişik) [6] (2009/27 Genelge ile değişik) [7] (2009/27 Genelge ile değişik) [8] Mer'i Yönetmeliğin 511.maddesi