Gümrük Satış Mağazalarında satılan sigaralar üzerinde bulunması gereken bilgiler (2009-64)

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.14.00.010.06.01 15.05.2009 Konu : 2012/14 Genelgede atıf yapılmıştır. Tasarruflu Yazılar 1 GENELGE (2009/64) Gümrüksüz Satış Mağazalarında satılan sigaralar üzerinde bulunması gereken bilgiler: Bilindiği gibi, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunca hazırlanan Tütün Mamullerinin Zararlarından Korumaya Yönelik Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 25692/06.01.2005 sayılı/tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin "Etiket Bilgileri" başlıklı 7. maddesi; "Sigaraların bu Yönetmeliğin 6. maddesindeki metodlara göre ölçülen zifir, nikotin ve karbon monoksit bırakımları, sigara paketinin bir yan uzun yüzüne Türkçe olarak ve ilgili yüzeyin en az yüzde onunu (% 10 unu) kaplayacak şekilde yazılır. Ağızdan kullanım için tütünler ve diğer dumansız tütün mamulleri dışında kalan tüm tütün mamulleri birim paketinin üzerinde, açıkça görülebilir ve rahatça okunabilir şekilde devamlı surette "Yasal uyarı: Sağlığa zararlıdır" ana uyarısı yer alır. Aynı paket üzerinde 01.01.2006 tarihinden itibaren de, "Sigara/Tütün içmek öldürür" veya "Sigara/Tütün içmek öldürebilir" ile "Sigara/Tütün içmek size ve çevrenizdekilere ciddi zararlar verir" şeklindeki iki genel uyarıdan biri ve Ek-1 de tanımlanan ek uyarılardan biri bulunur. Yukarıda belirtilen genel uyarılar tütün mamulü birim paketinin en çok görülebilen geniş yüzeyine, ek uyarılar ise aynı tütün mamulü birim paketinin en çok görülebilen diğer geniş yüzeyine uygulanır. Üretici firma tarafından, genel uyarılar ile ek uyarıların kullanım sırası ve süresi dönüşümlü olarak her bir marka için belirlenerek Kuruma bildirilir. Kurum gerekli gördüğü takdirde kullanım sırasını ve süresini değiştirebilir. Bu uyarılar, ek şeffaf ambalaj hariç olmak üzere perakende satışa sunulan her birim paketin yüzeyi üzerine yazılır. Kurum, bu uyarıların ambalaj yüzeyindeki konumunu belirleyebilir. Piyasaya arzına izin verilen ağızdan kullanım için tütün ve dumansız tütün mamullerinin birim paketi üzerinde ana uyarının yanı sıra "Bu tütün mamulü sağlığınıza zarar verebilir ve bağımlılık yapar" uyarısı bulunur. Bu uyarı, perakende satışta kullanılan her birim paketin şeffaf ambalajlar hariç en çok görülen yüzeyi üzerine yazılır. Kurum, bu uyarıların ambalaj yüzeyindeki konumunu belirleyebilir. Bu maddenin ikinci fıkrasına göre gerekli genel uyarı ile dördüncü fıkrasında belirtilen ağızdan kullanım için tütün ve dumansız tütün mamulleri için uyarı, basılı olduğu birim tütün mamulü paketinin geniş dış yüzeyinin en az yüzde otuzunu (% 30 unu); ikinci fıkra gereğince basılacak ek uyarı ise aynı tütün mamulünün diğer geniş dış yüzeyinin en az yüzde kırkını (% 40 ını) kaplamalıdır. Ancak, sigara dışındaki tütün mamulleri için amaçlanmış ve en görülebilir yüzeyi 75 cm2'yi aşan birim paketlerde, ikinci fıkradaki uyarılar her bir yüzeyin en az 22,5 cm2'sini kaplamalıdır. Ana uyarı diğer uyarıların kapladığı alanlar dışında yer almalıdır. Bu maddeye göre tütün mamullerinin ambalajında bulunması istenen zifir, nikotin ve karbon monoksite ait bırakım ibareleri ile uyarı metinleri; a) Beyaz zemin üzerine, koyu siyah Helvetica yazı tipiyle basılı olmalıdır. Punto boyutu Kurum tarafından metin için ayrılan alanda mümkün olan en büyük bölümünü kapsayacak şekilde belirlenir. b) İlk harfi hariç küçük harf ile yazılır. c) Yazılması gereken alana ortalanmış ve paketin üst kenarına paralel şekilde olmalıdır. d) Bu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen tütün mamulleri hariç, 3 mm'den az, 4 mm'den fazla olmayan, uyarıyı okunamaz hale getirmeyen veya diğer beyanlarla hiçbir şekilde karışmayan siyah bir sınır ile çevrelenmelidir. e) Türkçe olarak yazılmalıdır. Bu maddede tanımlanan metin ve ibareler bandrol, pul ve benzeri ilaveler üzerine yazılmamalıdır. Yazılar, sabit ve silinmez olarak basılmalı, başka resim ya da yazılarla ya da paketin açılmasıyla saklanmamalı ve engellenmemelidir. Sigara dışındaki tütün mamullerinde bu metinler, sökülemez nitelikte olması şartıyla yapıştırılabilir. Kurum, bu maddede belirtilen uyarılara ilaveten sınır çizgisinin dışında kendisinin referans gösterilmesini isteyebilir. Tütün mamullerinin tanımlama ve izlenebilirliğini sağlamak amacıyla, tütün mamulü birim paketi üzerine, üretim yeri ve zamanını belirleyecek parti numarası veya benzeri bir işaretleme yapılır." şeklindedir. "Tütün Mamullerinin Tanımlamalarındaki Kısıtlamalar" başlıklı 9. maddesi de "Tütün mamullerinin ambalajları üzerinde 01.01.2006 tarihinden itibaren belirli bir tütün mamulünün diğerlerine göre daha az zararlı olduğunu ima eden metin, isim, ticari marka, mecaz veya diğer işaretler kullanılamaz" hükmünü amirdir. Anılan Yönetmeliğin "Piyasaya Arz" başlıklı 10. maddesine göre, piyasaya arz edilecek tütün mamullerinin bu Yönetmelikte belirlenen düzenlemelere uygun olması zorunludur. Ancak, aynı maddenin ikinci fıkrasında Yönetmeliğin 5, 7 ve 9. maddelerinde belirtilen tarihlerden önce üretilerek piyasaya arz edilen ve anılan maddelerdeki gerekli nitelikleri taşımayan tütün mamullerinin en çok bir yıl süre ile piyasada bulunabilmesine izin verilmektedir. Yönetmelikte belirtilen teknik detayların uygulanması hakkında Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı ise 25835/04.06.2005 sayılı/tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bilindiği gibi, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunun gümrüksüz satış mağazalarında satılacak eşya ile ilgili olarak düzenleme yetkisi bulunmamaktadır. Bu yetki Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliğinin "Yetki" başlıklı 4. maddesi uyarınca Gümrük Müsteşarlığına aittir. Bu çerçevede, a) Yukarıda 7. maddede belirtildiği üzere; nikotin, zifir ve karbonmonoksit bırakım oranları ile genel sağlık uyarılarından ve ek sağlık uyarılarından birer tanesi maddede belirtilen şartlara uygun olarak ek şeffaf ambalaj hariç olmak üzere, birim paket ve grupman ambalajlarında yer almayan (sigara dışındaki tütün mamullerinde, uyarı metinleri sökülemez nitelikte olmak kaydıyla yapıştırılabilir), b) Ambalajı üzerinde diğerlerine göre daha az zararlı olduğunu ima eden "hafif, yumuşak, düşük katranlı, hoş içimli" gibi ibareler ile bunların yabancı dillerdeki karşılıkları ve diğer metin, isim, ticari marka, mecaz veya diğer işaretler bulunan, c) Birim paketleri üzerinde üretim yeri ile asgari ay ve yıl olarak üretim zamanını belirleyecek kodlama veya benzeri bir işaretleme bulunmayan, Tütün mamullerinin, gümrüksüz satış mağazalarında satışına izin verilmemesi; ancak 5. maddede belirtilen bırakım değerleri ile 7. maddede belirtilen genel uyarı ve ek uyarıların mağazalarda satılacak tütün mamullerinde İngilizce olarak yazılması uygun bulunmuştur. Bırakım miktarları belirtilmesi gereken maddeler ile genel ve ek uyarıların İngilizceleri eklidir (Ek.1). Öte yandan, genel sağlık uyarıları ile ek sağlık uyarıları iç mevzuattaki dönüşüm hükümlerine bağlı kalmaksızın yer alacaktır. Görsel muayene sonucunda, uyarıların paket üzerinde kapladığı alanın oransal büyüklüğü ve uyarı metinlerinin yazımı ile ilgili olarak yukarıda belirtilen hükümlere aykırılık tespit edilmesi halinde veya uygulamaya ilişkin başka herhangi bir tereddüt karşısında durumun ivedi olarak Müsteşarlığa iletilmesi ve alınacak talimata göre işlem yapılması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini arz/rica ederim. Müsteşar a. S. Umman HAMİDOĞULLARI Genel Müdür V. EK:1 Liste DAĞITIM: Merkez ve Taşra Teşkilatına EK-1 Bırakım Miktarları İngilizcesi 1- Nicotine 2- Tar 3- Carbon monoxide Ana Sağlık Uyarıları İngilizcesi 1- Smoking kills 2- Smoking seriously harms you and others around you Ek Sağlık Uyarıları Listesi 1) Smokers die younger/Smoking kills/Smoking can kill 2) Smoking clogs the arteries and causes heart attacks and strokes 3) Smoking causes fatal lung cancer 4) Smoking when pregnant harms your baby 5) Protect children ; don't make them breathe your smoke 6) Health authorities can help you stop smoking/Your doctor or your plarmacist can help you stop smoking 7) Smoking is highly addictive, don't start 8) Stopping smoking reduces the risk of fatal heart and lung diseases 9) Smoking can cause a slow and painful death 10) Get help to stop smoking/consult your doctor/telephone/postal adress/internet adress/c/pharmacist 11) Smoking may reducethe blood flow and causes impotence 12) Smoking causes ageing of the skin 13) Smoking can damage the sperm and decreases fertility 14) Smoking contains benzene, nitrosamines, formaldehyde and hydrogen cyanide