İhracatçının talebi ile ihracat eşyasının yabancı plakalı araçlarla taşınabilmesi için özel izin verilmesindeki usul ve esaslar (2009-19)
T.C.
ULAŞTIRMA BAKANLIĞI
Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü
Sayı :B.11.0.KUG.0.00.17.00/230-9330 06.07.2009
Konu :Özel İzin Belgeleri
GENELGE
(2009/KUGM- 19/EŞYA)
Bilindiği üzere, ülkemizden ihraç edilen ürünlerin
taşınması; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
ve 11/6/2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren Karayolu Taşıma Yönetmeliğiyle bu mevzuatın kapsamına alınmıştır.
Konu ile ilgili olarak, Bakanlığımıza yapılan yoğun
müracaatlarda; ihracatçıların yabancı taşıt taleplerinin günümüz şartlarına,
taşınacak malların cinsine, miktarına ve özelliğine göre çeşitlilik arz ederek
önemli oranda artış göstermesi nedeniyle bu taleplerin uygun şartlarda
karşılanması, başta ülkemizin ihracat kaybının önlenmesi olmak üzere, taşıma
maliyetinin makul seviyelerde tutulması, taşıma piyasasının komşu ülkelerle
sürdürülebilir bir denge içinde paylaşımı ve bu ülkelere/ülkelerden yapılacak
taşımalardan ülkemiz taşımacılarının olumsuz yönde fazla etkilenmemesi için söz
konusu mevzuat uyarınca ihracatçının talebi üzerine özel izinlerin verilmesinde
aşağıdaki hususlar esas alınacaktır.
Buna göre:
A) Yaş Meyve ve Sebze (Patates ve Kuru
Soğan Dahil), Soğutulmuş/Dondurulmuş Et, Et Ürünleri veya Deniz ve Su Ürünleri
İhraç Taşımaları:
Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, İran, Katar,
Kuveyt, Lübnan, Suriye, Suudi Arabistan, Umman, Ürdün ve Yemen ile Kuzey Afrika
Ülkelerine (Cezayir, Fas, Libya, Mısır, Tunus) yapılacak asgari 50 ton
miktarındaki yaş meyve ve sebze, soğutulmuş/dondurulmuş et ve et ürünleri veya
deniz ve su ürünleri ihraç taşımalarının en az %50'sinin Türk plakalı
taşıtlarla olmak kaydıyla kalan kısmının ise yukarıda belirtilen ülkelerden
herhangi birine ait yabancı plakalı taşıtlarla taşınabilmesi,
Azerbaycan ve Gürcistan'a yapılacak asgari 50 ton
miktarındaki yaş meyve ve sebze, soğutulmuş/dondurulmuş et ve et ürünleri veya
deniz ve su ürünleri ihraç taşımalarının en az %50'sinin Türk plakalı
taşıtlarla olmak kaydıyla kalan kısmının ise ihracat yapılacak ilgili ülke
taşıtları ile taşınabilmesi,
Avrupa ülkelerine yapılacak deniz ve su ürünleri ihraç
taşımalarının ise, herhangi bir sınırlama olmaksızın ihracat yapılacak ilgili
ülke taşıtları ile taşınabilmesi,
B) Çimento ve Toprak Mamulü İhraç
Taşımaları:
Irak, Suriye ve Bulgaristan'a ihracatı yapılacak olan
asgari 500 ton miktarındaki;
a) Çimento ve çimento mamulü (çimento işlenerek
yapılmış olan düşük maliyetli briket, beton direk, gaz beton, vb) ürünlerin en
az % 30'nun Türk plakalı, kalan kısmının ise ihracat yapılacak ilgili ülke
plakalı taşıtlarıyla taşınabilmesi,
b) Toprak mamulü (Alçı, tuğla, barit ve benzeri) maddelerin
en az % 50'sinin Türk plakalı, kalan
kısmının ise ilgili ülke taşıtlarıyla taşınabilmesi,
C) Temel Gıda Maddeleri İhraç
Taşımaları:
Sadece Irak'a ve Gürcistan'a ihracatı yapılacak olan
asgari 100 ton miktarındaki (un ve unlu
mamuller, tahıllar, bitkisel yağlar, salça vb.) temel gıda maddelerinin en az %70'inin Türk plakalı, kalan kısmının ise ihracat
yapılacak ilgili ülke taşıtlarıyla taşınabilmesi,
Ç) Özel Donanımlı Taşıtlarla
Yapılan İhraç Taşımaları:
Yurtdışına ihraç edilen ve taşınacak olan malın
cinsine ve özelliğine göre özel imal veya özel tertibatlı taşıt gerektiren (
malın ve taşıtın belli şartlarda taşınması gerektiğinin geçerli bir belgeye
dayandırılması kaydıyla ) malların herhangi
bir sınırlama olmaksızın ithalatçı ülke taşıtlarıyla taşınabilmesi,
D) Özel Fatura Kapsamında Yapılan
İhraç Taşımaları:
1 Mart 1997 tarihinde yürürlüğe giren Başbakanlık Dış
Ticaret Müsteşarlığı'nın "Türkiye'de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura ile Yapılan
Satışlar Hakkında Tebliğ"ine istinaden düzenlenen ve Türkiye'de ikamet etmeyenlere
döviz karşılığı yapılan ve ihracat istisnası uygulanan satışlara ait özel
fatura kapsamında yapılacak ihracat taşımalarının, her hangi bir sınırlama
olmaksızın ithalatçı ülke taşıtlarıyla taşınabilmesi,
E) Yolcu Beraberi Eşya Taşımaları:
Avrupa ülkeleri ile Gürcistan ve Azerbaycan'dan
gelerek Gümrük Müdürlüğü Yolcu Salonundan giriş işlemi gerçekleştiren
yabancıların, aldıkları malların 15 yaşından büyük olmayan ve istiap haddi 18
tonu aşmayan ilgili ülke taşıtlarıyla ( minibüs, kamyonet ve kamyon ) herhangi
bir sınırlama olmaksızın taşınabilmesi,
F) Üçüncü Ülke Taşımaları:
Üçüncü ülkelere yönelik ihraç taşımalarının yabancı
plakalı taşıtlarla taşınması taleplerinin Bakanlığımızca değerlendirilmesi,
G) Özel İzin Belgesi düzenlenirken:
a) EK-1'deki belgelerin ve söz konusu taşımalarla
ilgili beyannamelerin, açılış tarihi itibarıyla 20 (yirmi) günlük süre
içerisinde ilgili Bölge Müdürlüğüne verilmesi zorunlu olup; birden fazla
beyanname ile müracaat edilmesi halinde ilk beyanname açılış tarihinin esas
alınması,
b) Özel izin belgesi düzenlenmesinde belirlenen
oranların ton veya kilogram cinsinden hesaplanması,
c) Araç başına taşınacak yük miktarının hesabında aracın
taşıma kapasitesinin esas alınması, ( aracın taşıma kapasitesi 25 tondan fazla
olsa bile 25 ton esas alınır. Küsuratlar için talep edilmesi halinde bir adet
ilave Özel İzin Belgesi düzenlenebilir.),
ç) Aynı gümrük
beyannamesiyle;
-250 tona kadar yapılan taşımalar tek parti halinde,
-250 ton üzerinde yapılan taşımalar da 250 ton ve katları
dikkate alınarak partiler halinde özel izin belgesi düzenlenmesi,
d) Firmaların aynı gümrük beyannamesi ile yapacakları
bir sonraki partiye ait özel izin taleplerinde; bir önceki özel izinde uyulması
gereken oranların karşılaştırılması yapılarak izin belgesi düzenlenmesi,
e) Özel Fatura kapsamından yapılacak ihraç taşımaları
için alınan özel izin belgesiyle giriş yapan araçla ihracatı yapılacak ürün
cinsinde değişiklik talebinde bulunulması halinde, aracın girişine esas özel
izin belgesinin iptal edilerek yeniden ücret alınarak yeni özel izin belgesinin
düzenlenmesi,
f) Firmaların ikinci özel izin taleplerinin; bir
önceki alınmış olan izin gereği, Türk taşıt çıkışlarının tamamının
gerçekleştiğinin Bölge Müdürlüklerine ibraz edilmesi halinde karşılanması, (mücbir
sebeplerle ihracatın tamamlanamamasından dolayı yukarıdaki belirlenen oranlarda
Türk taşıtlarıyla taşıma gerçekleştiremeyen firmaların, başka bir ihracatla
ilgili özel izin belgesi talepleri Bakanlığımızca uygun görülmesi halinde düzenlenebilecektir).
Ğ) Özel İzin
Belgelerinin Verilmesi:
a) (A), (B), (C), (Ç), (D) ve (E) başlıklarında yer
alan taşımalar konusunda düzenlenecek özel izin belgelerinin ilgili Ulaştırma Bölge
Müdürlüklerince,
b) (F) başlığı altında yer alan taşımalar konusunda düzenlenecek
özel izin belgelerinin ise Bakanlığımızca,
Bakanlığımız U-NET otomasyon sistemi üzerinden
düzenlenmesi ve takip edilmesi,
c) Taşıma Özel İzin Belgesi geçerlilik süresinin
beyanname açılış tarihi itibariyle iki (2) ay olması,
H) İhlal
Durumu:
Özel İzin Belgesi talebinde bulunan gerçek ve tüzel
kişilerin Özel İzin Belgesi düzenlenmesi için yanıltıcı, sahte bilgi ve belge
ibraz ettiklerinin tespit edilmesi halinde 6 ay süreyle özel izin belgesi
düzenlenmemesi,
3348 Sayılı Ulaştırma Bakanlığı'nın Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun 2, 10 ve 35 inci maddeleri ile 4925 Sayılı Karayolu
Taşıma Kanununun 5
inci ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 10
uncu ve 83
üncü maddeleri çerçevesinde olmak üzere ve bunların Bakanlığımıza vermiş
olduğu yetkiye istinaden uygun görülmüştür.
Bilgilerinizi ve gereğinin buna göre ifasını rica
ederim.
Binali YILDIRIM
Bakan
DAĞITIM
Gümrük
Müsteşarlığı
Ulaştırma
Bölge Müdürlükleri
EK-1
ÖZEL İZİN BELGESİ TALEBİNDE BULUNACAK
FİRMALARDAN İSTENİLECEK BELGELER
A-
GENEL İHRACAT İŞLEMLERİ İÇİN:
1-
Dilekçe
2-
Yapılan satış
anlaşması veya bu anlaşma yerine geçerli olacak belgeler
3-
Bu genelgenin
(A), (B), (C) ve (Ç) maddeleri kapsamında yapılacak taşımalarla ilgili ihracat
anlaşmalarının tarihinden sonraki bir tarihte kesilmiş fatura aslı veya
proforma fatura
4-
Taşınacak mala
ilişkin fatura aslı veya proforma fatura
5-
İşlem görmüş
Gümrük Beyannamesinin ilgili Ulaştırma Bölge Müdürlüğü'ne 20 gün içerisinde
ibraz edileceğine dair taahhütname
6-
Taşımayı yapacak
firma ve plaka dahil araç bilgileri
7-
Özel izin belgesi
ücretinin ödenmiş olması
B-
ÖZEL FATURALI İHRACAT İŞLEMLERİ İÇİN:
1-
Dilekçe
2-
Özel fatura aslı
(Gürcistan taşıtları için özel faturanın çıkışta ibraz edileceğine dair
taahhütname alınmak suretiyle özel izin belgesi düzenlenebilecektir.)
3-
Özel izin belgesi
ücretinin ödenmiş olması
C- YOLCU BERABERİ EŞYA TAŞIMACILIĞI İÇİN:
1-
Dilekçe
2-
Özel izin belgesi
ücretinin ödenmiş olması
YOLCU
BERABERİ EŞYA TAŞIMACILIĞINDA UYGULAMAYA İLİŞKİN DİĞER HUSUSLAR
1-
Kullanılacak
taşıttaki (minibüs, kamyonet veya kamyon) eşyanın gümrük beyannameli olmaması şarttır
2-
Aracın ülkemize
girişi esnasında Özel İzin Belgesinin ibrazı şarttır
3-
Özel izin belgesi
beyana dayalı olarak tanzim edilir