Tek distribütör, tek bayii veya tek acente olunması durumunda alıcı ile satıcı arasındaki ilişkinin varlığı anlamına gelmeyeceği (2009-79)

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.12.00.663.01.36 29.05.2009 Konu :Gümrük Yönetmeliğinin 48 inci maddesi GENELGE (2009/79) Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan, Gümrük Yönetmeliğinin 48[1] inci maddesi kapsamında, alıcı ile satıcının hangi durumlarda ilişki içinde sayılacağı ve alıcı firmaların satıcı firmaların Türkiye distribütörü olmalarının tek başına tarafların ilişki içinde olmaları anlamına gelip gelmeyeceği hususunda tereddüt hasıl olduğu anlaşılmıştır. Gümrük Yönetmeliğinin mezkur maddesi, "1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma"nın 15.4 ve 15.5 maddeleri ile uyumlu olup, Gümrük Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin birinci fıkrası mezkur Anlaşmanın 15.4 maddesine, 48 inci maddenin ikinci fıkrası da 15.5 maddesine tekabül etmektedir. Anılan maddelere ilişkin olarak Dünya Gümrük Örgütü Gümrük Kıymet Teknik Komitesinin "15.4 Maddesi ile Birlikte Mütalaa Edilen 15.5 maddesine göre Münasebet" başlıklı 4.1 sayılı "İzah Notu"nda, tek acente, tek distribütör veya tek bayii olarak birbirleriyle iş ilişkisi içinde bulunan kişilerin ancak Anlaşmanın 15 inci maddesinin 4 üncü paragrafındaki (Gümrük Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin birinci fıkrasına karşılık gelmektedir) kıstaslara uymaları durumunda Anlaşmaya göre ilişki içinde olduklarının kabul edileceği, tek acente, tek distribütör veya tek bayii ile ilgili söz konusu düzenlemenin iki amacının bulunduğu, bunlardan birincisinin, uygulanmakta olan bazı kıymet sistemlerinde tek acente ilişkisinin varlığının doğrudan doğruya tedarikçi ile münasebet içinde olmaya karine oluşturması nedeniyle bu husustaki değişikliğin vurgulanmasının gerekli görülmesi olduğu, ikinci amacın ise ilişki konusunda yalnızca 15.4 maddesi (Gümrük Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin birinci fıkrasına karşılık gelmektedir) hükümlerinin uygulanması olduğu belirtilmektedir. Bu çerçevede; alıcı ile satıcının Gümrük Yönetmeliği'nin 48. maddesine göre ilişkili sayılması için alıcının, satıcının Türkiye'deki tek acente, tek distribütör veya tek bayii olması tek başına yeterli olmayıp, ayrıca alıcı ve satıcının Gümrük Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ilâ (h) fıkralarında belirtilen şartlardan en az birini taşımaları gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Müsteşar M. Emin ZARARSIZ [1] Mer'i Yönetmeliğin 55.maddesi