Transit rejiminde memur refakati, transit süresi, toplu teminat ve demiryolu teminatlı işlemler, parsiyel taşıma ile eksiklik fazlalık işlemleri (2009-68) (Mülga)
T.C.
BAŞBAKANLIK
Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel
Müdürlüğü
Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.07.00.120.01.02 S 01 18.05.2009
Konu :
Transit rejimi
2010/20
Sayılı Genelge ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
GENELGE
(2009/68)
Gümrük Kanununun 84
ila 92 inci maddeleri ve Gümrük Yönetmeliğinin 230[1] ila
270 inci maddeleri çerçevesinde transit rejimi hükümlerinin uygulanmasında
aşağıda yer alan hususlar dikkate alınmak suretiyle işlemler
gerçekleştirilecektir:
I-
Transit rejiminde memur refakati:
Transit beyannamesi kapsamında yapılan taşımalarda
memur refakati uygulaması aşağıda belirtildiği şekilde yapılacaktır:
(1) Transit beyannamesi kapsamında taşınmak
istenilen eşyanın gümrük vergileri hesaplanarak teminata bağlanır. Transit
işlemlerinde memur refakatinin esas olmadığı talep sahiplerine hatırlatılarak,
ancak geçerli yasal sebeplerin ileri sürülerek belgelendirilmesi ve idarede
yeterli sayıda personelin olması halinde istisnai olarak bu yöndeki talepler
karşılanır.
(2) Gümrük vergileri teminata bağlanmış eşyanın memur
refakati olmadan transiti esas olmakla birlikte, ''sigara'' ve ''viski''nin
transit beyannamesine konu olması halinde bu tür eşyanın teminatla birlikte
memur eşliğinde transiti sağlanır.
(3) Çay transitinde memur refakati uygulaması
zorunlu olmamakla birlikte, ilgili gümrük idarelerince kendi imkanları
çerçevesinde değerlendirilerek söz konusu eşya için şartlar elverdiği ölçüde
memur refakati uygulanır.
(4) Çay ve muz transiti yapan firmaların Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğünden aldıkları izinlerde
belirtilen miktarlar kadar çay ve muzun;
a) vergileri en üst düzeyde teminata bağlanmak (TIR
Karnesi kapsamında yapılacak taşımalar hariç),
b) araçlarda ürünün boşaltılmasına imkan verecek
tüm boşaltma yerleri mühür bozulmadan açılmayacak şekilde gümrük mührüyle
mühürlenmek dahil gümrük idaresince alınması gereken tedbirler alınmak,
c) varış gümrüklerince de transit rejimi konusu çay
ve muz fiziki muayeneye tabi tutulmak suretiyle kontrol edilmek,
Suretiyle işlemlerinin yapılması gerekir.
(5) Sigara ve viski dışında kalan eşyanın teminat
yerine (1) nolu fıkrada belirtilen durumlarda memur refakati ile transiti imkan
dahilinde olduğundan, bu şekilde yapılacak transit işlemlerinde etkin denetimin
sağlanması için aşağıdaki hususlara riayet edilmesi gerekir:
a) Refakat memurunun, refakat ve dönüş süresini
kapsayan 6245
sayılı Harcırah Kanununa göre hesaplanan yolluk ve yevmiyesi ile zorunlu mali
sorumluluk sigortası kapsamında ödenecek tazminat tutarı üzerinden yapılacak
kaza ve ölüm sigorta masrafları ödenir, ayrıca Gümrük Yönetmeliği'nin 38 no.lu[2]
ekinde
yer alan taahhütname doldurularak gümrüğe verilir. Sigorta poliçesi
düzenlenmeden memurun refakate gitmesine izin verilmez.
b) Memur refakati talepleri bizzat Gümrük Müdürleri
tarafından değerlendirilip neticelendirilir. Memur refakati talebini içeren
yükümlü dilekçelesinin bir örneği transit beyannamesine eklenir.
c) Bir memur sorumluluğuna en fazla üç araç
verilir. Memur konvoy halinde seyreden araçların en önünde yolculuk eder.
d) Konvoydan kopmaların önlenmesi için güzergah
boyunca azami her 200 km'de refakatçi memurun belirleyeceği bir noktada
biraraya gelinerek daha sonra yola devam edilir.
e) Araçlardan herhangi birinin yukarıda belirtilen
noktaya gelmemesi halinde refakatçi memur tarafından en yakın gümrük, gümrük
muhafaza veya emniyet idaresine haber verilir.
f) Refakat memurlarınca, transit beyannameleri veya
özet beyanlar üzerine, kapsamı eşyanın refakatinde götürüldüğüne, sevk edildiği
gümrük idaresine ve teslim tarihine ilişkin meşruhat kaşesi tatbik edilir.
Memur refakatiyle sevk edilen eşya, refakatle götürüldükleri gümrüklerde
refakat memurunca mutlaka tutanakla teslim edilir.
g) Memur refakatinde sevk edilen bir eşyanın
refakat memuru olmaksızın kendilerine sunulması halinde sevk gümrük
idarelerince eşyanın tam tespiti yapılarak tutanağa bağlanır ve gerekli
kovuşturmanın yapılması bakımından durum aynı gün faks yolu ile eşyayı sevk
eden gümrük idaresine bildirilir.
(6) Bir gümrükten diğer gümrüğe veya bir gümrükten
antrepolara memur refakatinde yapılacak transit taşımalara izin vermeye ilgili
gümrük müdürlüğü yetkilidir.
II- Transit süresi
Transit eşyasının giriş veya hareket gümrük
idaresinden sevki tarihinden itibaren çıkış veya varış gümrük idaresine
sunulması için giriş veya hareket gümrük idaresince verilecek transit süresinin
aşağıdaki esaslara göre belirlenmesi ve uygulanması uygun bulunmuştur:
(1) Transit süresinin belirlenmesinde taşıtın
sürati, coğrafi yol durumu, kat edeceği mesafe ile mevsim şartları dikkate
alınacaktır.
(2) Türkiye Gümrük Bölgesi'nde transit halinde olan
araçlar için yukarıda belirtilen esaslar dahilinde;
a) Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül
aylarında en fazla 6 gün (144 saat),
b) Ekim-Kasım-Aralık-Ocak-Şubat-Mart aylarında en
fazla 8 gün (192 saat),
Transit süresi tanınacaktır. Ancak, söz konusu
süreler demiryolu ve denizyolu ile yapılan taşımalarda ve Karayolları Genel
Müdürlüğünce düzenlenen Özel Yük Taşıma İzin Belgesi ile taşınan eşya için
anılan belgede belirtilen taşıma sürelerini geçmeyecek şekilde 4 katına kadar
arttırılabilir.
(3) Transit süresi, giriş veya hareket gümrük
idaresindeki işlemlerin bitirilerek aracın sevk edildiği saatten itibaren
başlatılacak ve sürenin bitim tarihi transit belgesinde gün, ay ve yıl olarak
belirtilecektir. Ayrıca, sürenin bitim saati de yazılacaktır.
(4) Yukarıda belirtilen esaslara göre verilen
süreler geçtikten sonra çıkış veya varış gümrük idaresine gelen taşıt için 4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 241
inci maddesi uyarınca para cezası uygulanacaktır. Özellikle sınır
kapılarında yaşanan kuyruklar nedeniyle transit eşyası taşıyan araçların süresi
içerisinde gümrük sahasına giriş yapamadığı durumlarda, Başmüdürlük
koordinesinde ilgili gümrük ve/veya gümrük muhafaza idarelerince mobil ekipler
oluşturularak kuyrukta bekleyen araçlar tutanakla tespit edilecek ve söz konusu
araçların transit sürelerinin geçip geçmediğinin hesaplanmasında mezkur
tutanağın düzenlendiği tarih (saat) esas alınacaktır.
(5) Giriş veya hareket gümrük idaresince verilen
transit süresinin, güvenlik sorunu, arıza, kaza, yol yapımı, yol kapanması,
hastalanma veya araç şoförünün emniyeti suistimal suçu işlemesi veya başka bir
nedenle geçirilmesi halinde; ilgililerin en yakın emniyet, jandarma, gümrük,
sağlık gibi ilgili mercilerden alacakları belgelerle bu durumlarını
belgelendirmeleri halinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 241 inci maddesinde
öngörülen para cezası uygulanmayacaktır.
Ancak, hareket gümrük idaresince verilen transit
sürelerinin vize problemleri nedeniyle aşılması durumunda, vize müracaat
tarihinin ilgili konsolosluktan alınacak belge ile ispat edilmesi şartıyla,
vize müracaat tarihi ile vize alma tarihi arasındaki süre söz konusu transit
süresini keseceğinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 241 inci maddesinin
uygulanıp uygulanmayacağı hususu belirlenirken vize alma süreleri de göz önünde
bulundurularak işlem yapılacaktır.
(6) Serbest bölgelere transit olarak sevk edilen
eşyanın serbest bölgeye alınması için gerekli belgelerinin alıcısı tarafından
ibraz edilemediği durumlarda bahse konu eşyayı taşıyan araçların serbest
bölgeye geliş tarihi (saati) gümrük idaresi tarafından düzenlenecek bir
tutanakla belirlenir ve söz konusu araçların transit sürelerinin geçip
geçmediğinin hesaplanmasında mezkur tutanağın düzenlendiği tarih (saat) esas
alınır.
III- Transit rejiminde toplu teminat:
Transit Rejimi'ne tabi tutulan eşyanın, Türkiye
Gümrük Bölgesi içinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 84/2
nci maddesi kapsamında taşınmasında taşınan her parti eşya için ayrı ayrı
verilen teminatlar yerine anılan Kanunun 203
üncü maddesi uyarınca toplu teminat verilmesi mümkün bulunmaktadır.
Toplu teminat taleplerinin karşılanmasında;
(1) Taşınacak eşya kapasitesine uygun oranda Başmüdürlüklerce
saptanacak tutar kadar banka teminat mektubu alınması,
(2) Bir defada transit edilecek eşyanın gümrük
vergileri tutarının toplu teminatı aşması halinde bakiye tutarın da gümrük
veznesine yatırılması,
(3) Partiler halinde ayrı ayrı vasıtalarla taşımada
ise söz konusu teminatla sevk edilmek istenilen eşyaların vergilerini
karşılayacak miktarda teminatın kalmadığının anlaşılması durumunda, bu parti
eşya için de yeni teminat yatırılması veya başlangıçta sevki yapılan eşyaların
ilgili gümrüğe teslim edildiğinin anlaşılması halinde, transit edilen eşyanın
vergileri tutarı kadar teminat serbest kalacağından, yeniden bu miktar kadar
eşyanın transitine izin verilmesi,
Gerekmektedir.
IV- Demiryolu ile yapılan transit taşımalarda teminat aranacak haller: 335
4458 sayılı Gümrük Kanununa bağlı Gümrük
Yönetmeliğinin 267 nci[3] maddesi
"Transit rejimi kapsamında taşınan
eşyanın gümrük vergilerinin ödenmesini garanti altına almak amacıyla, eşyaya
ilişkin tahakkuk edebilecek gümrük vergileri için teminat verilmesi zorunludur.
Ancak;
a) Sahip
veya acenteleri adına tescil edilmiş bulunan ve düzenli sefer yapmakta olan
altmış rüsum tonilatodan fazla deniz taşıtlarıyla yapılan taşımalarda,
b)
Havayoluyla yapılan taşımalarda,
c) Boru
hattı ile yapılan taşımalarda,
d)
Demiryolu ile yapılan taşımalarda (Müsteşarlıkça belirlenecek haller hariç)
Teminat
aranmaz…" hükmünü amirdir.
Buna göre, aşağıda yer alan eşyanın transit rejimi
kapsamında demiryolu ile taşınması halinde söz konusu eşyanın tahakkuk
edebilecek gümrük vergileri için teminat verilmesi gerekmektedir:
a) Petrol ve petrol ürünleri, LPG, madeni yağ,
b) Çay, şeker, kahve,
c) Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler
(sigara vb),
d) Her türlü alkollü içki (bira hariç),
e) Kakao ve kakao müstahzarları, ve
f) Elektronik eşya (televizyon, bilgisayar v.b.)
V- Transit beyannamesine fatura eklenmesi: 434
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 11'nci
maddesi ile anılan Kanun'a bağlı Gümrük Yönetmeliği'nin 119,[4]
249[5]
ve 267 nci maddeleri çerçevesinde transit beyannamesine fatura eklenmesi
konusunda aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılır:
(1) Anılan Kanun'un 11 inci maddesi hükümleri saklı
kalmak kaydıyla transitinde teminat aranmayan eşyanın transit rejimi
kapsamında, transit beyannamesi veya yerine geçen bir belge ile sevk edilmesi
durumunda eşyanın faturasının ibrazı zorunlu değildir.
Ancak, transitinde özel düzenleme olan, kaçakçılık
riski bulunan eşya ile ithali yasak eşyanın (EK-1) ve
özelliği gereği idarece faturasının ibrazının gerekli olduğu öngörülen eşyanın,
teminat aranmayan durumlarda dahi olsa transitinde eşya faturasının ibrazı
gerekmektedir.
(2) Mükellefince orijinal fatura ibraz
edilememesine karşın, Gümrük Yönetmeliğinin 120.[6] maddesinde
belirtilen ve faturalarda bulunması zorunlu bilgileri içeren proforma fatura
veya faks faturaların gümrük idaresine sunulması halinde;
a) Mükellefinden orijinal faturanın 15 gün içinde
ibraz edileceğine dair taahhütname alınarak faks fatura ile transit işlemleri
tamamlanır. Boru hattı ile transit işlemlerinde bu süre 6 ay olarak uygulanır.
Söz konusu süreler içerisinde gümrük idaresine sunulacak faks faturanın
orijinalinin veya proforma fatura ile proforma faturaya dair orijinal faturanın
aynı bilgileri ihtiva edip etmediği kontrol edilir.
b) Süresi içinde faks faturaya veya proforma
faturaya dair orijinal faturayı ibraz etmeyenlere 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun
241/1 inci maddesi tatbik edilerek orijinal fatura ibraz edilene kadar
mükellefin proforma fatura veya faks fatura ile işlemleri yapılmaz.
(3) Gümrük Yönetmeliğinin 120 nci maddesi
çerçevesinde düzenlenen faturalar ve anılan Yönetmeliğin 121 inci maddesi
çerçevesinde düzenlenmesi gereken ayrıntılı faturalarda malın teslim edileceği
birden fazla kişi ve yerin bulunması söz konusu faturaların geçerli olarak
kabul edilmesine engel teşkil etmemektedir.
(4) TIR Karnesi ile yapılan işlemlerde, bu
Genelge'nin "V" nolu maddesinin (1), (2) ve (3) üncü fıkraları
uygulanmaz.
VI- Transit Beyannamesi kapsamında parsiyel taşıma:
Transit beyannamesi kapsamında parsiyel taşıma
işlemleri aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülecektir:
(1) Parsiyel taşıma talebinde bulunacak yükümlü ilk
gümrük idaresine parsiyel taşımanın yapılacağı gümrük idarelerini gösterir
şekilde bir dilekçe verir. Parsiyel taşıma talebinin uygun görülmesi halinde
işlemlere aşağıdaki esaslar dahilinde devam edilir.
(2) Bir parsiyel taşıma kapsamında yer alacak
gümrük idaresi sayısı (yükleme-hareket veya varış-boşaltma) TIR Sözleşmesi'nde
belirlenen toplam gümrük idaresi sayısından fazla olamaz.
(3) Parsiyel taşımaya konu transit beyannamesinin
44 nolu kutusuna "PARSİYEL TAŞIMA" ibaresi yazılır.
(4) Güzergah ve transit süreleri parsiyel taşımanın
yapıldığı bir sonraki gümrük idaresine göre belirlenir.
(5) İhracat eşyası ile serbest dolaşımda olmayan
eşya aynı parsiyel taşımaya konu olamaz.
(6) Transit beyannamesi kapsamında parsiyel
taşımaya konu ihraç eşyası için bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde
aşağıdaki şekilde işlem yapılır:
a) Birinci hareket gümrüğünde "ÖZBY
TRNSİT" türünde "Rejim" alanına "E" kodu kaydedilerek
bir transit beyannamesi düzenlenir. Söz konusu beyannamenin "Taşıma
Senedi" ekranında yer alan "İhracat İçin İlgili Beyan"
alanındaki "@ Tipi" kutucuğuna "TCGB" kodu, "@
numarası" kutucuğuna ise eşyanın kayıtlı olduğu ihracat beyannamesinin
numarası kaydedilir.
b) İkinci hareket gümrüğünde teslim alma türünde
özet beyan verilmez, "ÖZBY TRNSİT" türünde "Rejim" alanına
"E" kodu kaydedilerek yeni bir transit beyannamesi düzenlenir. Bu
beyannamenin "Taşıma Senedi" ekranında yer alan "Taşıma
Satırları" alanına kendi gümrüğünde tescilli ihracat beyannamelerinde kayıtlı
eşya ile beraber transit gelen eşya da kaydedilir. "İhracat İçin İlgili
Beyan" alanının 1 inci satırındaki "@ Tipi" kutucuğuna
"DİĞER" kodu, "@ numarası" kutucuğuna ise birinci hareket
gümrüğünde düzenlenen transit beyannamesinin numarası kaydedilir. 2 nci ve
gerekirse devam eden satırlardaki "@ Tipi" kutucuğuna ise
"TCGB" kodu ve "@ numarası" kutucuğuna kendi gümrüğünde
tescilli ihracat beyannamelerinin numarası kaydedilir.
c) Üçüncü hareket gümrüğünde de ikinci hareket
gümrüğünde olduğu gibi, ayrı bir transit beyannamesi düzenlenir. Söz konusu
beyanname kendi gümrüğünde tescilli ihracat beyannamelerinde kayıtlı eşya ile
beraber transit gelen eşyayı da kapsamalıdır. Bu beyannamenin de "İhracat
İçin İlgili Beyan" alanının 1 inci satırındaki "@ Tipi" kutucuğuna
"DİĞER" kodu, "@ numarası" kutucuğuna ise birinci hareket
gümrüğünde düzenlenen transit beyannamesinin numarası, 2 nci satırındaki
"@ Tipi" kutucuğuna "DİĞER" kodu, "@ numarası"
kutucuğuna ikinci hareket gümrüğünde düzenlenen transit beyannamesinin
numarası, 3 üncü ve gerekirse devam eden satırlardaki "@ Tipi"
kutucuğuna "TCGB" kodu ve "@ numarası" kutucuğuna kendi
gümrüğünde tescilli ihracat beyannamelerinin numarası kaydedilir.
d) 3 den fazla hareket gümrük idaresi olması
durumunda da 2 nci ve 3 üncü hareket gümrüğünde olduğu gibi kendi gümrüğünde
tescilli ihracat beyannamelerinde kayıtlı eşya ile beraber transit gelen eşyayı
da kapsayacak şekilde ve bu maddenin (b) ve (c) fıkralarında belirtilen usulde
ayrı bir transit beyannamesi düzenlenir.
e) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiği
sınır gümrük idaresinin tüm hareket gümrük idarelerine uzaktan teyit
yapabilmesini teminen, TIR/Transit Takip Programının Transit Beyannamesi
ekranında "Önceki Beyanname Numaraları" başlığı altında 3 alan oluşturularak bu
alanlara son hareket gümrük idaresi öncesindeki diğer hareket gümrük
idarelerinde tescilli transit beyannamelerinin numaraları kaydedilir. Hem son
hareket gümrüğünde düzenlenen transit beyannamesi, hem de bu beyannamede
numaraları kayıtlı olan diğer hareket gümrüklerinde düzenlenen transit
beyannameleri uzaktan teyit yöntemi ile sistem üzerinde kapatılır.
f) Söz konusu kapatmalar yapılmadan sevk gümrük
idarelerine teyit gönderilmez.
(7) Parsiyel taşıma işlemini yapacak hareket gümrük
idarelerinin tümünde bilgisayar sistemi bulunmuyorsa aşağıdaki şekilde işlem
yapılır:
a) Her gümrük idaresinde hem kendi idaresinde
yüklenecek eşyayı hem de transit gelen eşyayı kapsayacak şekilde ayrı bir
transit beyannamesi düzenlenir.
b) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiği
sınır gümrük idaresinde bir önceki gümrük idaresinde düzenlenen transit
beyannamesi kapatılır ve teyit nüshası ivedilikle gönderilir.
c) Gümrük idareleri transit beyannamesinin sınır
gümrük idaresinden teyidi gelmeden bir önceki gümrüğe teyit gönderemez.
(8) Parsiyel taşıma işlemi yapılacak hareket gümrük
idarelerinden bazısında bilgisayar sistemi bulunmuyorsa aşağıdaki şekilde işlem
yapılır:
a) Her gümrük idaresi kendi gümrüğündeki uygulamaya
göre (6) veya (7) nci fıkralarda belirtilen usulde gümrüğündeki ihracat eşyası
ile transit gelen eşyayı kapsayacak şekilde ayrı bir transit beyannamesi
düzenler. Söz konusu transit beyannamesinde daha önce düzenlenen transit
beyannamelerine ilişkin bilgiler (tescil gümrüğü, tarihi, sayısı) de yer alır.
Bu şekilde düzenlenen transit beyannamelerinin teyit işlemleri (7) nci fıkrada
yer alan usulde gerçekleştirilir. Gümrük idaresinin bilgisayarlı olup
olmadığına göre uzaktan teyit imkanının bulunması halinde bu işlem de yapılır.
b) Sadece çıkış gümrük idaresinde bilgisayar
sistemi bulunmuyorsa, bu gümrük idaresinden gönderilen teyit nüshasına göre
uzaktan teyit işlemi bir önceki gümrük idaresinde gerçekleştirilir.
c) Sadece çıkış gümrük idaresinde bilgisayar
sistemi bulunuyorsa, teyit işlemi (7) nci fıkrada belirtilen usulde
gerçekleştirilir.
(9) Transit beyannamesi kapsamında yurt dışından
gelen ve birden fazla gümrük idaresinde ithal kaydıyla işlem görecek eşyanın
tek araç ile transit edilmesi için bilgisayar sistemi bulunan gümrük
idarelerinde aşağıdaki şekilde işlem yapılır:
a) Giriş gümrüğünde "ÖZBY TRNSİT" türünde
"Rejim" alanına "I" kodu kaydedilerek bir transit
beyannamesi düzenlenir. Söz konusu beyannamenin "Taşıma Senedi"
ekranında her bir gümrük idaresine gönderilecek eşya ayrı taşıma satırlarına
kaydedilir.
b) Birinci varış-boşaltma gümrük idaresinde sadece
bu gümrükte işlem görecek eşya için teslim alma özet beyanı verilir. Giriş
gümrüğünde düzenlenen transit beyannamesi "uzaktan teyit" yöntemi ile
sonlandırılır. Kalan eşya için "ÖZBY TRNSİT" türünde
"Rejim" alanına "I" kodu kaydedilerek bir transit
beyannamesi düzenlenir. Bu beyannamenin "Taşıma Senedi" ekranı da (9)
uncu fıkranın (a) bendinde belirtildiği şekilde doldurulur.
c) İkinci gümrük idaresinde de kendi gümrüğünde
işlem görecek eşya için teslim alma özet beyanı verilir ve birinci gümrük
idaresinde düzenlenen transit beyannamesi "uzaktan teyit" yöntemi ile
sonlandırılır.
d) Varsa üçüncü ve dördüncü gümrük idaresine kalan
eşyanın sevkinde ve bu gümrük idarelerinde bu fıkranın (b) ve (c) bendinde
belirtildiği şekilde işlem yapılır.
(10) Parsiyel taşıma işlemi yapılacak boşaltma
gümrük idarelerinde bilgisayar sistemi bulunmuyorsa aşağıdaki şekilde işlem
yapılır:
a) Giriş gümrüğünde sevk edilecek eşyanın tamamı
için bir beyanname düzenlenerek bahse konu eşya bir sonraki gümrüğe sevk
edilir.
b) Söz konusu beyanname ikinci gümrük idaresinde
sonlandırılır ve bu gümrükte işlem görecek eşya boşaltıldıktan sonra kalan eşya
için yeniden transit beyannamesi düzenlenmek suretiyle bir sonraki gümrüğe sevk
edilmesi şeklinde işlem yapılır.
(11) İhracat eşyası ile serbest dolaşımda
bulunmayan eşyanın aynı gümrük idaresinden yüklenerek başka bir gümrükte
yükleme/boşaltma yapılmaksızın doğrudan yurtdışı edilmek üzere bir diğer gümrük
idaresine transiti parsiyel taşıma kapsamına girmediğinden;
a) Aynı gümrük idaresinden yüklenerek yurt dışı
edilmek üzere bir sınır (hava-deniz-kara) gümrük idaresine transit edilmek
istenilen ihracat eşyası ile serbest dolaşımda olmayan eşyanın aynı araçta
birlikte taşınmasına teminat türü banka/nakit olması koşuluyla izin verilir.
b) Her iki eşyayı da kapsayacak şekilde BİLGE
sisteminde detaylı beyan modülünden transit beyannamesi (TREX) düzenlenerek
beyanname muhteviyatı eşyanın tamamı için hesaplanan teminat tutarı Muhasebe
modülünde "teminat iptal" seçeneği kullanılarak iptal edilir ve muayene memuru
tarafından da beyannamenin muayene ekranında sadece serbest dolaşımda olmayan
eşyayı kapsayacak şekilde yeniden teminat belirlenmek suretiyle sevkine izin
verilir.
c) Anılan beyannameye bağlı ihracat beyannamesi
TCGB modülünde yer alan Tutanak ile TCGB Kapatmalar ekranından ayrıca
kapatılır.
d) Bu şekilde yapılacak taşımalarda sevk gümrük
idaresi dışında başka bir gümrük idaresinde eşya yüklenmesine/boşaltılmasına
izin verilmemesi gerekmektedir.
(12)- İhraç eşyasının parsiyel taşımasında,
uluslararası eşya taşıma niteliğine haiz aracın içinde eşyaya dışardan müdahale
edilmesini, eşyanın birbirlerine karışmasını engelleyen, gümrük idaresinin
kolayca tespit yapılmasına imkan veren, mühür altına alınabilecek ve bu mühürlü
giriş dışında eşya giriş-çıkışı yapılması mümkün olmayacak şekilde dizayn
edilmiş bölümlerin veya separatör gibi düzeneklerin bulunması halinde eşya veya
aracın mühürlenmesi yerine, bu bölümlere veya separatörlere mühür koparılmadan
açılmasını önleyecek şekilde mühür takılarak eşya sevk edilir.
Bir sonraki yükleme gümrük
idaresinde de aracın içindeki mühürler kontrol edilerek herhangi bir usulsüzlük
olmadığı tespit edildiği takdirde kendi gümrüğünden gönderilecek eşya
yüklendikten sonra kendi gümrüğüne ait bölümü mühürleyerek eşyayı sevk eder.
Son yükleme gümrüğünde aracın tamamı mühürlenerek araç yurt dışı edilmek üzere
sevk edilir.
VII- Transit beyannamesi muhteviyatı eşyada eksiklik veya fazlalık
çıkması durumunda yapılacak işlemler:
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
hükümleri çerçevesinde yapılacak işlemler saklı kalmak üzere, transit
beyannamesi kapsamı eşyada eksiklik/fazlalık tespit edilmesi durumunda aşağıdaki
şekilde işlem yapılacaktır:
(1) Transit beyannamelerinde 10 kalemden fazla eşya
bulunması halinde beyannamenin 31 nolu kutusuna "muhtelif eşya - ekli liste
muhteviyatı -ekli fatura muhteviyatı" gibi ifadelerin yazılması mümkün olmakla
birlikte, beyanname muhteviyatı eşya içinde çay, şeker, akaryakıt ürünleri, sigara,
içki, kuruyemiş vb.… gibi tüketimi ve piyasaya sürümü kolay olan ve kaçakçılık
riski taşıyan eşya varsa, beyanname üzerinde mutlak suretle belirtilir.
(2) Transit beyannamesi kapsamı eşya, hareket
gümrük idaresince Gümrük Yönetmeliği'nin 251[7] inci maddesine
göre yapılan muayenesinden ve gerekli işlemlerinin bitirilmesinden sonra beyannamenin
4 ve 5 inci nüshalarıyla birlikte varış gümrüğüne sevk edilir. Söz konusu
eşyanın sevki için gümrük idaresince mezkur beyanname ayrıca bir üst yazıya
bağlanmaz.
(3) Varış gümrük idaresince anılan Yönetmeliğin 261
inci maddesi çerçevesinde yapılan muayene sonucunda;
a) Eşya beyannamede belirtilen cins, nev'i ve
niteliğine uygun olmakla beraber miktarca noksan çıkması halinde, 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere, noksanlığa isabet
eden gümrük ve sair vergiler, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihteki vergi oranları
ve diğer vergilendirme unsurlarına göre belirlenerek, aşağıdaki iki usulden
birine göre tahsil edilir:
(i) Noksanlıklara isabet eden vergiler ile buna
bağlı faiz mükellefin talebi halinde varış gümrük idaresince tahsil edilerek
eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına veya bir başka rejime tabi
tutulmasına izin verilir. Bu durum beyanname nüshaları üzerine ayrıntılı olarak
kaydedilerek "vergiler tahsil edilmiştir" yazılır ve tahsilat belgesinin bir
fotokopisi 5 inci nüsha ile birlikte hareket gümrük idaresine gönderilerek
beyanname uzaktan teyit yöntemiyle kapatılır. Hareket gümrük idaresince de,
belgeler kontrol edilerek eksik kalan vergiler varsa ödeme emri düzenlemek
suretiyle takibat başlatılır. Kamu alacağında bir eksiklik olmaması halinde
teminat çözülür.
Veya;
(ii) Noksanlıklar beyannamenin 4 ve 5 nci nüshaları
üzerinde ayrıntılı bir şekilde kaydedilerek 5 inci nüsha teminattan mahsup ve
irat kaydolunmak üzere hareket gümrük idaresine bir üst yazı ile birlikte
gönderilir. Beyannamenin uzaktan teyidi yapılmaz.
Hareket gümrük idaresi, bahse konu eksiklik
nedeniyle ödeme emri düzenleyerek vergilerin 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37 nci maddesi gereği tebliğ tarihinden itibaren
bir ay içinde ödenmesini, aksi halde eksik kısma karşılık gelen vergilerin teminattan
mahsup ve irat kaydedileceğini bildirir.
Söz konusu eşyaya isabet eden vergilerin nakit
teminat dışındaki bir teminata bağlanmış olması halinde ise, Gümrük Kanununun 207
nci maddesi çerçevesinde söz konusu teminatın kabulü tarihinden itibaren
başlamak üzere 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında faiz tahsil edilir.
Diğer taraftan, teminatın beyanname konusu işlemden
bağımsız olarak verilmesi mümkündür. (UND, RODER, DAC gibi global teminat,
Gümrükçe Onaylanmış Kişilerce kullanılan götürü teminat, garanti mektubu veya
gümrük idarelerine verilen toplu teminat gibi.) Bu durumda, faiz tahakkukunun
hesabında beyannamenin tescil tarihi esas alınır.
Hareket gümrük idaresince vergilerin tahsilini
müteakiben beyanname BİLGE sisteminde tutanakla kapatılır ve varsa kalan
teminatları çözülür.
b) Cins, nev'i ve nitelikleri beyana göre farklı
veya miktarı eksik çıkan eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine göre ithali
yasak eşyadan olması halinde, sahip veya taşıyıcıları hakkında varış gümrük
idaresince kaçakçılık kovuşturması yapılır ve eşya, kovuşturma sonucuna kadar alıkonulur.
Mezkur eksikliğe (farklılığa) isabet eden
vergilerin tahsili için hareket gümrük idaresine bildirimde bulunulur.
Beyannamenin uzaktan teyidi yapılmaz.
Hareket gümrük idaresince yükümlüsüne ödeme emri
düzenleyerek vergilerin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun'un 37
nci maddesi gereği tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, aksi
halde teminatın irad kaydedileceği bildirilir. Söz konusu eşyaya isabet eden
vergilerin nakit teminat dışındaki bir teminata bağlanması halinde ise, Gümrük
Kanununun 207 nci maddesi çerçevesinde söz konusu teminatın kabulü tarihinden
itibaren başlamak üzere 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında faiz tahsil edilir.
Hareket gümrük idaresince vergilerin tahsilini
müteakip beyanname BİLGE sisteminde tutanakla kapatılır ve varsa kalan
teminatları çözülür.
(4) Transit beyannamesinin tescil tarihinden
itibaren bir ay içerisinde imzalı ve onaylı teyit nüshasının varış gümrük
idaresinden gelmemesi veya varış gümrük idaresince beyannamenin uzaktan
teyidinin yapılmaması halinde hareket gümrük idaresince bir yazıyla hem varış
gümrük idaresinden hem de beyannamede yer alan asıl sorumludan eşyanın akıbeti
hakkında yazının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde bilgi verilmesi
istenilir.
Varış gümrük idaresince eşyanın akıbetine ilişkin
bilgi bulunmadığının bildirilmesi veya asıl sorumlu tarafından herhangi bir
belge ibraz edilmemesi veya ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmadığı
hallerde gümrük idaresince ödeme emri düzenlenerek 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37 nci maddesi gereği tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi aksi halde teminatın irat
kaydedileceği yükümlüye bildirilerek gerekli tahsilat işlemleri yapılır.
Ayrıca, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu çerçevesinde gerekli işlemler
yapılır.
(5) Gümrük Yönetmeliğinin 266 ncı maddesi
çerçevesinde çıkış gümrüğünce yapılan muayene neticesinde transit beyannamesine
aykırı çıkan eşya için, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri
saklı kalmak üzere, sonradan ihraç edilsin veya edilmesin Gümrük Kanunu'nun 241
inci maddesine göre para cezası uygulanır.
(6) Transit beyannamesi kapsamında sevk edilen
eşyanın varış gümrüğünde yapılan muayenesinde fazlalık çıkması durumunda 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
hükümleri saklı kalmak üzere aşağıdaki şekilde işlem yapılması gerekmektedir:
a) Eşyanın cins ve nevinin aynı, kap adedinin fazla
olması halinde fazla çıkan eşya geçici depolanan eşya statüsünde geçici
depolama yerine alınır. Fazlalıkla ilgili olarak transit beyannamesi üzerine
şerh düşülür ve beyanname kapatılır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 241
inci maddesi uyarınca yükümlüsüne usulsüzlük cezası tatbik edilir.
b) Geçici depolanan eşya statüsünde geçici depolama
yerine alınan fazlalık için 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 46
ncı maddesinde belirtilen 20-45 günlük süre içerisinde fazla çıkan eşyanın mülkiyeti
ispat edildiği takdirde yükümlüsünce rejim beyanında bulunulmasına izin
verilir. Eşyanın mülkiyetinin söz konusu süreler içerisinde ispat edilemediği
takdirde fazla çıkan eşya Gümrük Mevzuatının tasfiye ile ilgili hükümleri
uyarınca tasfiye işlemine tabi tutulur.
VIII-
İhracat eşyasının transitinde çıkış gümrük idaresi değişikliği:
Türk ihraç eşyası taşıyan Türk plakalı araçların,
transit beyannamelerinde belirtilen çıkış gümrüğü yerine başka bir gümrükten
çıkış yapmalarına ilişkin gerekçeli taleplerinin gümrük idaresince uygun
görülmesi ve gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra araç kapsamı mühür
altına alınmak suretiyle çıkışına izin verilir.
IX-
Yürürlükten kaldırılan Genelgeler:
Aşağıdaki belirtilen Genelge'ler işbu Genelge ile
yeniden düzenlendiğinden; 22.10.2007 tarihli 2007/27
sayılı Genelge ise 2008/75 sayılı Onay ile 1 nolu Taşıt Takip Programı
kapsamına alındığından yürürlükten kaldırılmıştır:
(1) 07.02.2000 tarihli 2000/6
sayılı Genelge
(2) 29.05.2000 tarihli 2000/29
sayılı Genelge
(3) 13.05.2002 tarihli 2002/11
sayılı Genelge
(4) 10.06.2003 tarihli 2003/10
sayılı Genelge
(5) 28.11.2005 tarihli 2005/21
sayılı Genelge
(6) 13.06.2006 tarihli 2006/13
sayılı Genelge
(7) 12.02.2007 tarihli 2007/13
sayılı Genelge
(8) 04.04.2007 tarihli 2007/20
sayılı Genelge
(9) 05.11.2007 tarihli 2007/29
sayılı Genelge
(10) 24.06.2008 tarihli 2008/18
sayılı Genelge
Bilgi ve gereğini rica ederim.
M. Emin ZARARSIZ
Müsteşar
DAĞITIM:
Merkez ve taşra
teşkilatına
EK.1
TRANSİT
BEYANNAMESİ İLE TRANSİTİNDE FATURA ARANACAK EŞYA LİSTESİ
1- Petrol ve petrol ürünleri, LPG, madeni yağ
2- Çay, şeker, kahve
3- Muz
4- Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler
(sigara vb)
5- Her türlü alkollü içki (bira hariç)
6- Kakao ve kakao müstahzarları
7- Elektronik eşya (televizyon, bilgisayar v.b.)
8- Her türlü silah ve mühimmat,
9- Türkiye'ye ithali yasak eşya
[1]
Mer'i Yönetmeliğin 212 ve ilerisi maddeler
[2]
PcGK Not: Mer'i Yönetmelikte korelasyon ekine rastlanmamış olup, 37 nolu ekte
refabet belgesi işlenmiştir
[3]
Mer'i Yönetmeliğin 249.Maddesi
[4]
Mer'i Yönetmeliğin 114.Maddesi
[5]
Mer'i Yönetmeliğin 213.Maddesi
[6]
Mer'i Yönetmeliğin 115.Maddesi
[7]
Mer'i Yönetmeliğin 223 ve 241.Maddeleri