Gümrük Kıymetinin belirlenmesi, kıymet araştırması ile Yurt Dışı Kıymet Araştırmasına Yönelik Yapılacak İşlemler (2012-29)
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :B.21.0.GGM.0.04.00.00-10.06.01
Konu :Gümrük Kıymeti
(GATT Anlaşması) 1993-4690 s.BKK Gümrük Kıymet Komitesi Örnek İçtihatları
Atıf
Yapan Genelgeler 1 2 3 4 5
Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25kuşyemi 26 27 28 29 30 31 32 33
BİLGE Sisteminde kıymet araştırma kriteri
13.08.2012
GENELGE
(2012/29)
A- Gümrük
Kıymetinin Belirlenmesi
Bilindiği üzere, ithal eşyasının gümrük kıymeti, 27.10.1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 23
ilâ 31 ve 07.10.2009 tarihli ve 27369 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 43
ilâ 57 nci maddelerine göre belirlenmektedir. Eşyanın gümrük kıymetinin
tespitine ilişkin yöntemlerin hangi esaslar çerçevesinde uygulanacağı ise
Gümrük Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinde belirtilmiştir.
Buna göre, beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak
kabul edilip edilmeyeceği, satışa ilişkin diğer hususlar da göz önünde
bulundurulmak suretiyle öncelikle, birinci yöntem olan satış bedeli yöntemine
göre belirlenecektir. Bu yöntemden izleyen yönteme geçilebilmesi için beyan
edilen kıymetin bu yönteme göre kabul edilemez olması gerekir. Başka bir
ifadeyle, beyan edilen kıymetin kontrolü neticesinde satış bedeli yönteminin
uygulanmasının mümkün olmadığı dolayısıyla bu yöntemin terk edilmesi gerektiği
dayanakları ile açıklanmalıdır. Satış bedeli yönteminin terk edilmesi halinde,
aynı eşyanın satış bedeli yöntemine geçilmelidir. Gümrük kıymetinin aynı
eşyanın satış bedeli yöntemine göre de belirlenememesi durumunda sırasıyla
benzer eşyanın satış bedeli yöntemi, indirgeme yöntemi ve hesaplanmış kıymet
yöntemlerine geçilmesi, ilk beş yönteme göre kıymet tespiti yapılamaması durumunda
ise son yönteme göre gümrük kıymetinin belirlenmesi gerekmektedir.
B- Satış
Bedeli Yönteminin Terk Edilmesini Gerektiren Haller
Satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymeti
belirlenirken, beyan edilen kıymetin aynı veya benzer eşyaya ait mevcut kıymetlerin
altında olması halinde, bu durum beyan edilen kıymetin reddi için tek başına
bir gerekçe oluşturmaz.
Satış bedeli yönteminin terk edilmesini gerektiren
haller aşağıda belirtilmiştir.
1) Beyan edilen eşya kıymetinin aynı veya benzer eşya
kıymetine göre düşük olmasının sebepleri araştırılırken öncelikle bu
farklılığın, satış bedeli yöntemine ilişkin Gümrük Kanununun 24 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen hususlardan
kaynaklanıp kaynaklanmadığına bakılır. Buna göre;
1. Durum: Söz konusu bentlerde belirtilen hususlardan
birinin varlığı nedeniyle kıymet farklılığı söz konusu ise;
i) Satış fiyatının hangi ölçüde etkilendiği objektif
olarak belirlenebiliyorsa, gerekli düzeltme yapılarak gümrük kıymeti satış
bedeli yöntemine göre belirlenir.
ii) Satış fiyatının hangi ölçüde etkilendiği
belirlenemiyorsa gümrük kıymeti, satış bedeli yöntemine göre belirlenemez. Bu
durumda aynı eşyanın satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymeti belirlenir. Bu
yönteme göre de belirlenemiyorsa sırasıyla diğer yöntemlere geçilir.
2. Durum: Anılan bentlerde belirtilen hususlardan biri
mevcut değil ise;
İlk olarak aynı veya benzer olduğu düşünülen eşya ile
beyan edilen eşya karşılaştırılır. Herhangi bir eşyanın, bir başka eşyayla aynı
veya benzer olduğundan söz edebilmek için;
i) Kıymetinin, gümrük kıymeti olarak önceden kabul
edilmiş olması,
ii) Aynı veya benzer eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 46
ncı maddesinin birinci ve 47 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen
unsurları taşıması,
iii) Kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey
ve/veya satın aldıkları miktarların aynı veya birbirlerine yakın olması, böyle
bir satışın bulunmaması durumunda, farklı ticari düzey ve/veya farklı
miktarlardaki aynı veya benzer eşyanın satış bedeli, bu ticari düzey ve/veya
miktar farkları göz önüne alınarak yapılacak düzeltmeden sonra kullanılması,
iv) Satış tarihleri aynı veya yakın bir tarihte
olması,
v) Menşelerinin aynı olması,
Gerekir.
Beyan edilen eşya ile aynı veya benzer olduğu
düşünülen eşya arasında, sayılan bu şartların tamamının karşılanmaması halinde,
aynı veya benzer eşyanın kıymeti, beyan edilen eşya için gümrük kıymeti olarak
esas alınamaz.
Sayılan şartların da karşılanması halinde aynı eşya
kıymeti ile beyan edilen eşyanın kıymeti arasındaki farklılığın, satışa ilişkin
koşullardan kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılmalıdır. Diğer bir deyişle;
a) Satış ile ilgili satış sözleşmesinde yer alan ve
fiyatın sonradan gözden geçirilmesini öngören hükümler mi bulunmaktadır?
b) Tek bir satış muamelesine konu olup, bölümler
halinde mi ithal edilmektedir?
c) Tek fiyat üzerinden yapılan paket satın alma mı söz
konusudur?
d) Eşyanın ithali, bağlı satış konusu mudur?
e) Satıcı tarafından miktar ya da peşin ödeme
iskontosu yapılmış mıdır?
Yukarıda belirtilenlerin dışında, satış ve fiyatla
ilgili başka koşullarla da karşılaşılması muhtemeldir. Bu tür koşullar, eşyanın
kıymetini artırıcı ya da azaltıcı yönde etkileyebilecektir. Bu nedenle, beyan
edilen eşya ile aynı veya benzer olduğu belirlenen eşyanın satış koşulları,
a) Aynı olmalı veya;
b) Satış fiyatını etkilememiş olduğu belirlenmeli
veya;
c) Farklı koşula rağmen satış fiyatında objektif bir
düzeltme yapılabilmelidir.
Diğer taraftan, beyan edilen eşya kıymetinin aynı veya
benzer eşya kıymetlerine göre düşük olmasının başka sebepleri de olabilecektir.
Yukarı da belirtilen tüm hususlar birlikte
değerlendirildikten ve eşyanın kıymetinin satış bedeli yöntemine göre
belirlenemeyeceğine karar verildikten sonra aynı veya benzer eşya yöntemine
geçilecektir.
C- Gümrük
Kıymetinin Araştırılması
Gümrük Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin beşinci
fıkrası uyarınca, beyan edilen gümrük kıymetinin gerçekliği veya doğruluğu
konusunda şüpheye düşülmesi halinde, gümrük idarelerince yükümlülerden ilave
bilgi ve belge talep edilmesi de dahil olmak üzere, konunun incelenmesi ve
araştırılması neticesinde şüpheye sebebiyet veren hususlar giderilmediği
takdirde eşyanın gümrük kıymeti satış bedeli yöntemine göre tespit
edilemeyecektir. Bu durumda, ithal eşyasının beyan edilen kıymetinin gerçeklik
ve doğruluğunun tespit edilebilmesi için aşağıda belirtilen koşulların
karşılanması durumunda yurt dışı kıymet araştırmasına gidilebilecektir.
1- Kıymet
Araştırmasına Yönelik Ön İnceleme Yapılması
Bu kapsamda ilk olarak, gümrük kıymeti araştırılacak
eşya ile ilgili aynı veya benzer eşyanın gümrük kıymeti tespit edilecektir.
Aynı veya benzer eşya kıymetlerine ilişkin araştırmalarda öncelikle Gümrük Veri
Ambarı Sistemi (GÜVAS)'nde yer alan Kıymet Veri Tabanı kullanılacaktır.
Araştırmada tespit edilen beyannameler içerisinde gerekli görülenlere ilişkin
fatura bilgileri ve örneklerinin Bölge Müdürlükleri kanalıyla ilgili idareden
talep edilmesi ve konunun elde edilen bilgiler çerçevesinde ilgili İdarece
değerlendirilerek sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bununla birlikte, inceleme sırasında veri tabanında
sorgulamanın GTİP bazında yapılabildiği durumlarda, bir GTİP'in birden fazla
eşyayı içermesi durumunda, eşyaların kalite, marka ve sair farklılıklarının da
eşyanın kıymetini değiştirmesi söz konusu olduğundan, aynı GTİP için farklı
kıymetler elde edilmesi mümkündür. Bu nedenle, ilgili beyanname ve faturalar
temin edilerek bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
İkinci olarak, ithal edilen eşyaya ilişkin banka
transferlerinin ilgili bankadan sorularak teyit edilmesi gerekmektedir.
2- Risk
Analizlerinin Yapılması
Tasarruflu yazılar 1
Kıymet araştırmasına yönelik yapılan ön incelemenin
tamamlanmasından sonra kıymet araştırmasına gidilebilmesi için aşağıda
belirtilen koşulların, kıymeti araştırılacak eşya için geçerli olması
gereklidir.
2.1. Kıymet araştırmasına gidilecek eşyanın kıymetinin
düşük olmasına yönelik ekonomik gerekçeler bulunmalı (eşyanın yüksek gümrük
vergisine veya özel tüketim vergisine tabi olması gibi) ve aynı veya benzer
eşyanın gümrük kıymetinin beyan edilen eşyanın gümrük kıymetinden en az %10
oranında yüksek olmalıdır. Vergilerin tecil ve terkine tabi tutulması veya
vergiyi doğuran olayın eşyanın ilk iktisabında gerçekleşmesi (otomobil
ithalatlarında olduğu üzere) durumunda da ekonomik gerekçenin gerçekleştiği
varsayılacaktır.
2.2. Beyan edilen eşyanın katma değer vergisi dışında
diğer ithalat vergilerine tabi olması gerekir. Kıymet araştırmasına gidilmesi
için KDV tek başına yeterli sebep değildir. Bununla birlikte, sadece KDV
yönünden kıymet araştırmasına gidilebilmesi için, beyan edilen eşya kıymetinin
gerçeği yansıtmadığına ilişkin ciddi şüphe veya emarelerin bulunması gerekir.
2.3. Beyan edilen eşyanın ithalatta gözetim
uygulanmasına ilişkin tebliğler uyarınca gözetim belgesine tabi olması veya
beyan edilen kıymetin gözetime ilişkin tebliğlerde belirtilen kıymetlerden
yüksek olması durumunda kıymet araştırmasına gidilmemesi esastır. Ancak, ciddi
şüphe ve emarelerin bulunması ve bu durumun araştırma talebinde açıkça
belirtilmesi durumunda kıymet araştırmasına gidilebilecektir. Gözetim belgesine
tabi eşya için beyan edilen kıymet ile ilgili olarak gümrük idarelerine
itirazda bulunulması ve eşyanın fatura da kayıtlı tutarın (yurtdışı diğer
giderler adı altında beyan edilen tutar dahil) gözetim için belirlenen fiyattan
düşük olması halinde de kıymet araştırmasına gidilebilir.
3- Yurt Dışı
Kıymet Araştırmasına Yönelik Yapılacak İşlemler
Yukarıda belirtilen şartlardan birinin varlığının
tespiti durumunda, kıymet araştırmasına gidilebilmesi için aşağıdaki işlemler
yapılacaktır.
3.1.
Yükümlüden ilave bilgi ve belge istenilmesi:
Gümrük İdaresince, Ek-1'de örneği
yer alan ve asgari hangi bilgileri içereceği belirtilen yazı, beyan sahibine
tebliğ edilir. Bu talep yazısında, istenilen ilave ispatlayıcı belgeler ve/veya
kıymet konusunda açıklanması istenilen hususlar açıkça belirtilir.
3.2.
Yükümlüye verilecek süre:
Yapılacak tebligatta 45 gün cevap süresi verilir.
Sürenin bitiminden önce beyan sahibince yazılı ve gerekçeli talepte bulunulması
durumunda 45 günü aşmamak kaydıyla ek süre verilir.
3.3. Kıymet incelenmesi sonuçlanmadan eşyanın çekilmek
istenmesi:
Tasarruflu yazılar 1
Eşya gümrüğün gözetimi altındayken yükümlü tarafından
çekilmek isteniyorsa, Gümrük Yönetmeliğinin 587
nci maddesinde belirtilen koşullarla talep kabul edilir.
3.4. İlave
bilgi-belge talebinin karşılanması ve ibraz edilen bilgi-belgelerin uygun
bulunması:
İbraz edilen bilgi ve belgeler, kabul edilebilir
nitelikte ve beyan edilen kıymetin fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğunu
kesin olarak ortaya koyuyorsa, gümrük kıymeti satış bedeli yöntemine göre
tespit edilir.
3.5. İlave
bilgi-belge talebinin karşılanmaması:
Süresi içinde ilave bilgi-belge talebinin
karşılanmaması durumunda, beyan edilen gümrük kıymetinin gerçeklik ve
doğruluğunun ispatlanamaması, Gümrük Kanununun 65 inci maddesinin birinci
fıkrası çerçevesinde talep edilen bilgilerin sunulmaması ve Kıymet Bildirim
Formunun "Taahhütname" bölümünde belirtilen taahhüde uyulmadığı gerekçeleriyle
beyan reddedilerek kıymet araştırmasına gidilir.
Ancak, İdarece bu çerçevede kıymet araştırmasına
gidilmeden önce söz konusu belgelerin sunulması halinde, bu belgeler süresi
içinde sunulan bilgi-belgeler gibi değerlendirmeye alınacaktır.
3.6. İbraz
edilen bilgi ve belgeler uygun ve yeterli bulunmaması:
Verilen bilgi ve belgeler kabul edilebilir nitelikte
değil ve/veya fiilen ödenen veya ödenecek fiyatın belirlenmesine imkan
sağlamıyor ya da beyan edilen kıymetin doğruluğunu ispat için yeterli değil
ise; kabul edilmeme veya yeterli bulunmama gerekçeleri açıkça ifade edilerek
beyan reddedilir ve bu genelgedeki esaslar çerçevesinde kıymet araştırmasına
gidilir.
3.7. Yurt
dışı kıymet araştırması ve Bölge Müdürlüğünce Yapılacak İnceleme
Yurt dışı kıymet araştırmasına gidilmesi durumunda,
idarece "Yurt Dışına Gönderilecek Bilgi Talep Formu" düzenlenerek Bölge
Müdürlüğüne gönderilir. Mezkur formun "II-Bilgi talebenin nedeni" bölümünde,
kıymet araştırmasına gidilmesine ilişkin ekonomik gerekçeler, aynı veya benzer
eşyaya ilişkin beyannamenin sayı ve tarihleri, aynı veya benzer eşyanın gümrük
kıymeti, aynı veya benzer eşyanın hangi oranda beyan edilen kıymetten yüksek
olduğu, bankalar nezdinde yapılan araştırma sonucu ve varsa ciddi şüphe ve
emareler açıkça belirtilir. Söz konusu hususların açıkça belirtilmediği
durumlarda Bölge Müdürlüğü'nce araştırma talebi resen reddedilir.
Bölge Müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda,
araştırma yapılmasına gerek bulunur ise mütalaasıyla birlikte Bakanlığa (AB ve
Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü) gönderilir. Aksi halde, yapılacak işlem gümrük
idaresine bildirilir.
Beyana göre hesaplanan vergiler toplamı 5.000 TL'yi
aşmayan eşya için yurt dışından bilgi talebinde bulunulmaz. Ancak, araştırma
konusu eşyanın birden fazla beyanname ile ithal edildiği durumlarda,
hesaplamada bunlar toplu olarak dikkate alınır.
3.8. Yurt
dışı araştırması sonucuna göre yapılacak işlem:
Yurt dışı Araştırması sonucunda;
a) Yükümlü tarafından beyan edilen kıymetin gerçek ve
doğru olduğu tespit edilirse, bu çerçevede gerekli işlemler yapılır.
b) Alınan yanıtta ilgili ülke tarafından talebin
karşılanamayacağı ya da bilgi bulunamadığı bildirilmiş ise, gümrük idaresince
mevcut verilere göre değerlendirme yapılır.
c) Beyan edilen kıymetin gerçek veya doğru olmadığı
tespit edilir ise, ilgilendirdiği yönüyle Gümrük Kanunu, 21.3.2007 tarihli ve 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve 26.9.2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde gerekli adli ve idari işlemler
yapılarak sonucundan ilgili belge suretleri ile birlikte Bakanlığa (Risk
Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü) bilgi verilir.
Beyana göre yapılan tahakkuklar ile idarece tahakkuk
ettirilen vergiler arasındaki farkın, yükümlüsünce Gümrük Yönetmeliğinin 587
nci maddesinde belirtildiği şekilde teminata bağlanarak eşyanın çekilmesi veya
referans/veri kıymetler göz önünde bulundurularak teminat alınması durumlarında,
talepte bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl içerisinde Yurt Dışı
Araştırmasının sonuçlanmaması halinde, gümrük idaresinde mevcut verilere göre
değerlendirme yapılır ve işlem sonuçlandırılır. Bu süreden sonra cevaplar
çerçevesinde vergi farkı ortaya çıkan hallerde, gerekli işlemler yerine
getirilir.
Gerek yurt dışı araştırması sonucunda talebin
karşılanamayacağının veya bilgi bulunmadığının bildirilmesi, gerekse bir yıllık
sürenin geçmesi nedeniyle mevcut verilere göre değerlendirme yapılacak olması durumlarında;
öncelikle beyanın kabul edilip edilmeyeceği hususunda bir değerlendirme
yapılır. Bu değerlendirmede; yükümlüden temin edilen bilgi ve belgeler
(beyanname ve ekleri ile varsa ilave bilgi-belgeler), Bakanlıktan bildirilen
veriler, varsa benzer konulara ilişkin denetim raporları, ithal tarihinden
sonraki süreç de dahil olmak üzere aynı ve benzer eşya ithalatlarında tespit
edilen kıymetle, GÜVAS'tan temin edilen bilgiler gibi konuya ilişkin tüm
bilgiler dikkate alınır.
Yapılan değerlendirme sonucunda beyanın kabul edilmesi
gerektiği sonucuna varılırsa, işlemler buna göre sonuçlandırılır.
Aksi durumda, Gümrük Kanunun 24 üncü maddesinin (a),
(b), (c), ve (d) bentlerinde belirtilen koşullarının varlığı halinde eşyanın
gümrük kıymeti, gümrük kıymetinin belirlenmesine ilişkin esaslar çerçevesinde
tespit edilir. Söz konusu koşulların bulunmaması durumunda, kıymet araştırması
temin edilen verilere göre sonuçlandırılır.
D- Uygulama
Bu genelgenin uygulanmasına ilişkin olarak EK-2'de örnek olaylara yer verilmiş olup, karşılaşılacak
durumların değerlendirilmesinde yönlendirici mahiyette dikkate alınması
gerekmektedir.
E-
Yürürlükten kaldırılan Genelgeler
AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün 2012/1 sayılı
Genelgesinin 1
nci ve 8 nci maddesi ile EK-3'ü
yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Ziya ALTUNYALDIZ
Bakan a.
Müsteşar
EKLER:
1-Tebligat Örneği
2-Örnek Olaylar
EK - 1
T.C.
GÜMRÜK VE
TĠCARET BAKANLIĞI
..............................................................................
Sayı : …/ …/200...
Konu :
…………………………………..
………………………………………...
……………………….
……………………………………..Müdürlüğü'nde adınıza tescilli …/…/201…
tarih ve ……………. sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın
kıymet yönünden kontrolü neticesinde;
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
……
………………… tespit edilmiştir.
Bu durumda, söz konusu beyanname muhteviyatı eşyalarla
ilgili beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak kabul edilmesi hususunda
tereddüde düşülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, bu yazımızın tebliği tarihinden
itibaren 45 gün içinde aşağıda belirtilen ek bilgi ya da belgelerin
gönderilmesi veya söz konusu belgelerle birlikte başvurulması halinde, kıymet
hususu yeniden incelenecektir (sürenin bitiminden önce yazılı ve gerekçeli
olarak ek süre talebinde bulunulabilir). Aksi halde mevcut bilgi ve belgelere
göre değerlendirme yapılacaktır.
Gümrük kıymetinin tespiti sırasında geçecek sürenin
beklenilmek istenilmemesi halinde Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesine göre
işlem yapılması mümkündür.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
İmza
(İdare Amiri)
İstenilen Bilgi ve Belgeler:
EK-2
ÖRNEK 1
İşlem
Yükümlü (A), serbest dolaşıma giriş rejimine tabi
tutmak istediği ithal eşyasını, faturasına uygun olarak CIF $100 birim kıymet
üzerinden beyan etmiştir.
Gümrük İdaresince yapılan ilk inceleme sonucunda, aynı
eşyanın gümrük idarelerinden yakın tarihlerde muhtelif beyannamelerle CIF $115
birim kıymet üzerinden ithalatının yapıldığı ve kıymet araştırmasına gidilmesi
için gerekli koşullardan birinin sağlandığı tespit edilmiştir.
Gümrük idaresince yapılacak işlem
Yükümlüye muhatap bir yazı ile (örnek EK-1), söz
konusu eşyasının idarelerinden yakın tarihlerde muhtelif beyannamelerle CIF
$115 birim kıymet üzerinden ithalatının yapıldığı, bu nedenle beyan edilen
kıymetin gümrük kıymeti olarak kabulü konusunda tereddüt hasıl olduğu
belirtilerek, mezkur fiyat düşüklüğünün gerekçelerinin bildirilmesi istenir.
(Yükümlüden talep edilecek bilgi ve belgelerin niteliği olayın özelliğine göre
gümrük idaresince belirlenir)
Bu aşamada yükümlü tarafından talep edilmesi halinde, Gümrük
Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde belirtilen koşullarla eşyanın gümrükten
çekilmesine izin verilir.
Durum 1:
Yükümlü, verilen süre içerisinde gümrük idaresine
sunduğu dilekçesinde, söz konusu düşüklüğün satıcı tarafından uygulanan miktar
iskontosundan kaynaklandığını belirtmiş, satıcının uyguladığı fiyat şablonuna
ilişkin belgeleri sunmuş ve yapılan satış sözleşmesinin onaylı örneğini
eklemiştir. Gümrük idaresi yaptığı inceleme sonucunda belgelerin birbiriyle
tutarlı, uygun ve beyanı destekler nitelikte olduğunu tespit etmiştir. Bu
durumda beyan kabul edilir.
Durum 2:
Yükümlü süresi içinde herhangi bir bilgi-belge
sunmamış ve süre uzatımı da talep etmemiştir. Bu durumda, beyan reddedilerek
Gümrük Yönetmeliği'nin 43 ilâ 57 nci maddelerine göre gümrük kıymeti
belirlenir.
Durum 3:
Yükümlü tarafından onaylı fatura örneği sunulmakla
beraber düşüklüğün nedeni konusunda hiçbir açıklama yapılmamıştır.
Bu durumda, söz konusu düşüklüğün mevzuat çerçevesinde
kıymete dahil edilmemesi gereken bir unsurdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı
bilinemediğinden beyan tevsik edilmemiş sayılır ve 2 nci durumdaki gibi işlem
yapılır.
ÖRNEK 2
İşlem
Yükümlü (B), serbest dolaşıma giriş rejimine tabi
tutmak istediği ithal eşyasını, faturasına uygun olarak CIF $100 birim kıymet
üzerinden beyan etmiştir.
Gümrük İdaresince yapılan inceleme sonucunda, aynı
eşyanın gümrük idarelerinden yakın tarihlerde muhtelif beyannamelerle CIF $115
birim kıymet üzerinden ithalatının yapıldığı ve kıymet araştırmasına gidilmesi
için gerekli koşullardan birinin sağlandığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, fatura üzerinde yapılan incelemede belge
üzerinde yer alan bazı ibare ve emareler nedeniyle, belgenin mahallinde
düzenlenen gerçek belge olduğu hususunda tereddüt hasıl olmuştur.
Gümrük idaresince yapılacak işlem
Yükümlüye muhatap bir yazı ile (örnek EK-1), kıymet
düşüklüğüne ilişkin hususlar belirtilir ve düşüklüğün izahı ve onaylı belge
ibrazı istenir. Ayrıca, B bölümünde açıklanan şekilde yurt dışı araştırması
talep edilir. Talep halinde Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde belirtilen
koşullarla eşyanın gümrükten çekilmesine izin verilir.
Yükümlü tarafından kıymet düşüklüğün izahı ve onaylı
belge ibrazı durumunda, belgeler kabul edilebilir nitelikte ise işlemler
sonuçlandırılır.
Yurt dışı araştırmasında, farklı bir sonuç elde
edilmesi durumunda bu sonuca göre gerekli adli ve idari işlemlere tevessül
edilir.
ÖRNEK 3
İşlem
Yükümlü (C), serbest dolaşıma giriş rejimine tabi
tutmak istediği ithal eşyasını, faturasına uygun olarak CIF $100 birim kıymet
üzerinden beyan etmiştir.
Gümrük İdaresince yapılan inceleme sonucunda, söz
konusu eşya ile ilgili olarak Bakanlıkça bir tasarruflu yazı ile eşya
kıymetinin $115 birim kıymet düzeyinde bulunduğu ve bu hususun veri olarak göz
önünde bulundurulması gerektiği bildirilmiştir.
Gümrük idaresince yapılacak işlem
Kıymet araştırmasına gidilmesi için gerekli koşulların
sağlanıp sağlanmadığı araştırılır. Koşulların sağlanmadığının anlaşılması
üzerine kıymet araştırmasına son verilir. Koşullardan en az birinin sağlanması
durumunda yükümlüye muhatap bir yazı ile (örnek EK-1), kıymet düşüklüğüne
ilişkin hususlar belirtilir ve kıymet düşüklüğünün izahı ile onaylı belge
ibrazı istenir. Talep halinde Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde
belirtilen koşullarla eşyanın gümrükten çekilmesine izin verilir. İstenilen
belgelerin sunulması ve düşüklüğün izahı durumunda işlem sonuçlandırılır.
Veri olarak göz önüne alınan bilgi haricinde şüphe
gerektiren bir durum yok ise ve makul sayılabilecek bir düşüklük söz konusu
ise, yurt dışı araştırmasına gidilmeyebilir.
Böyle durumlarda, konu bir bütün olarak
değerlendirilerek yapılacak işlem konusunda karar verilir.