Kıymet araştırması, yurt dışı bilgi talep formu, Yurt Dışından Alınan İhracatımıza İlişkin Fatura Kontrolü Talepleri ve ülkelere göre belge saklama süreleri (zaman aşımı) (2012-1) (Mülga)
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
Sayı :B.02.1.GÜM.0.09.00.13.724.99. 16.02.2012
Konu :Yurtdışı Bilgi Talepleri
Tasarruflu Yazılar 1 2Çin 3 4 5 6 7 8İran 9Çin 10 11 12BAE
2023/2
Genelge ile Yürürlükten Kaldırılmıştır.
GENELGE
(2012 / 1)
Dünya Gümrük Örgütünün 1953 tarihli Karşılıklı İdari
Yardıma İlişkin Tavsiye Kararı ile Kaçakçılığın Men, Takip ve Tahkiki Konularında
Karşılıklı Yardımlaşmaya İlişkin Uluslararası Sözleşme (Nairobi Sözleşmesi),
Türkiye-AB 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararının 7 No.lu Ek'i, Türkiye-EFTA 2000/4
sayılı Ortak Komite Kararı eki Protokol D, SELEC (Güneydoğu Avrupa Kanun Uygulama
Merkezi) bünyesinde yer alan Güneydoğu Avrupa Kanun Uygulama Merkezi Anlaşması
ve gümrük alanında imzalanmış bulunan karşılıklı işbirliğine yönelik ikili
anlaşmalarımız çerçevesinde; gümrük işlemleriyle ilgili olarak Bakanlığımızca yürütülen
inceleme ve soruşturmalar ile diğer kurumlar tarafından yürütülen inceleme ve
soruşturmalar sırasında yabancı gümrük idarelerinden ya da yabancı gümrük idarelerinin
aynı kapsamda Bakanlığımızdan bilgi ve belge talebi temini söz konusu
olmaktadır.
Gümrük idarelerinin karşılıklı idari yardımlaşmasına
imkân sağlayan, tarafı olduğumuz mevcut ikili veya uluslararası anlaşmalar;
talep üzerine veya re'sen bilgi ve belgelerin değişimine, bu değişimin ne
şekilde ve hangi koşullar çerçevesinde yapılacağına dair amir hükümler içermektedir.
Aramızda herhangi bir anlaşma olmayan ülkeler ile söz konusu bilgi ve belge
değişimi ise Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yapılmakta ve bu kapsamda
diplomatik kanallar kullanılmaktadır.
Bakanlığımızın faaliyetleri kapsamında gerek
yurtdışından, gerekse yurtdışındaki makamlarca Bakanlığımızdan temini istenilen
bilgi ve belge talepleriyle ilgili olarak; uygulamada ortaya çıkan sıkıntıların
ve tereddütlerin giderilmesi, Karşılıklı İdari Yardım Anlaşmalarındaki artış ve
konjonktürel bilgi taleplerindeki yükseliş nedeniyle, sayıları giderek artan
yurtdışına yönelik taleplerimizin diğer ülkeler nezdinde yarattığı olumsuz imajın
ortadan kaldırılması, bu taleplerin mevzuatımızın verdiği imkânlar ölçüsünde en
aza indirilmesi ve işlemlerin daha kısa sürede tamamlanabilmesi amacıyla;
aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılması uygun
görülmüştür.
1. (2012/29
Sayılı 13.08.2012 tarihli Genelge ile Yürürlükten kaldırılmıştır.)[1]
2. Yabancı ülkelere yönelik taleplerimizin en kısa
sürede ve tam olarak karşılanmasını teminen; taleplerimizin uygun bilgi ve belgelerle
ilgili ülkelere iletilmesi önem taşımaktadır. Yabancı gümrük idarelerinin
taleplerine verilecek cevaplarda da gerekli özenin gösterilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, gerek yurt dışına yönelik taleplerin
gerekse yurt dışından alınan taleplerin ilgili birime sevkinde; EK-1'de
belirtilen esaslara göre düzenlenecek olan ekli formlar kullanılacaktır.
3. Yabancı ülkelerde uygulanmakta olan evrak saklama ve
zaman aşımı süreleri, bu sürelerden önceki bir tarihte gerçekleşen işlemlere
dair taleplerin karşılanmasına engel teşkil ettiğinden; ülkeler itibariyle
zaman aşımı süreleri belirli aralıklarla güncellenerek AB ve Dış İlişkiler
Genel Müdürlüğünce Bakanlığımız intranet sayfasından duyurulacak ve yurt
dışından araştırma yapılması talebinde bulunulup bulunulmayacağı hususunda bu
liste mutlaka dikkate alınacaktır. İlgili ülkeler itibariyle evrak saklama ve
zaman aşımı süreleri geçmiş talepler, ilgililerce AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne
gönderilmeyecek ve gönderildiği takdirde de anılan Genel Müdürlükçe karşılanmayacaktır.
Güncel haline Bakanlığımızın intranet sayfasında da yer verilecek söz konusu
liste, Genelgeye eklenmiştir (EK-2).
4. Ülkeler itibariyle nihai cevap bekleme süresi,
gönderilecek Yurt Dışına Giden Bilgi Talep Formunun düzenlenme tarihinden
itibaren üç yıldır. Yurt dışına yönelik araştırma talepleri, zamanaşımı, adli
süreç gibi acil durumlar haricinde cevap bekleme süresi icinde altı aydan önce olmamak
kaydıyla en fazla iki kez tekit edilecektir.
Yurtdışından cevap beklenen durumlarda, bunlar icin
süresiz olarak beklenilmeyecek ve belirtilen cevap bekleme süresinin sonunda,
yurtdışından cevap gelip gelmediğine bakılmaksızın Yurt Dışına Giden Bilgi
Talep Formuna konu inceleme/araştırma/soruşturma, yurt icinde elde edilen
verilerle sonuçlandırılacaktır. İlgili ülkeden üç yılı aşan bir süre sonunda
cevap alınması halinde, talepte bulunan birimce gerekli işlem ayrıca tesis edilecektir.
Gümrük Yönetmeliğinin 587
nci[2]
maddesinde belirtilen bir yıl hükmü saklıdır.
5. Yurt Dışından Gelen Bilgi Talep Formu kapsamında
iletilen yabancı ülkelerin, ülkemize yönelik bilgi talepleriyle ilgili olarak Bakanlığımız
Taşra teşkilatınca yapılacak inceleme/araştırma/ soruşturmaların en çok bir yıl
içerisinde sonuçlandırılması esastır.
6. Yurtdışına yönelik bilgi taleplerinde aynı anda, aynı
firmaya ve aynı ülkeye ilişkin birden fazla bilgi talebinde bulunulması
gerektiğinde bu talepler ayrı ayrı yapılmayacak, bilgi talebinde bulunanlarca
tek bir Yurt Dışına Giden Bilgi Talep Formu düzenlenecektir.
7. Yurtdışına yönelik bilgi taleplerinde yurtdışı araştırması
yapılmasına ihtiyaç duyulan firmanın her sevkıyatı soruşturma konusu yapılmayacak,
bunun yerine örnekleme yöntemi kullanılarak doğru veri elde edilecek makul
ölçüde işlem icin yurtdışı araştırması talebinde bulunulacaktır.
8. (2012/29
Sayılı 13.08.2012 tarihli Genelge ile Yürürlükten kaldırılmıştır.)[3]
9. Ülkemizden yapılan ihracata ilişkin olarak yurtdışından
alınan faturaların kontrolüne dair bilgi talepleriyle ilgili olarak, EK-4'de yer alan hususlara göre işlem tesis edilecektir.
10. Bu Genelgede belirlenen şartlara haiz olmayan
yurtdışına yönelik talepler ve yurtdışına iletilecek cevaplar, gerekli koşulları
ihtiva etmelerini ve eksikliklerinin ikmalini teminen yeniden değerlendirilmek
üzere AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünce ilgili birime iade edilecektir.
11. Birim amirleri, birimlerinden yapılan yurtdışına yönelik
bilgi taleplerinin en aza indirilmesi ve işlemlerin herhangi bir gecikmeye mahal
verilmeksizin tamamlanması konularında gerekli önlemleri alacaklardır.
12. 28.02.2006 tarihli ve 2006/6
sayılı Genelge ile 26.06.2000 tarihli ve 107 sayılı, 01.03.2006 tarihli ve
55 sayılı, 23.05.2007 tarihli ve 2007/94 sayılı Müsteşarlık Makam Onayları
yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Ziya ALTUNYALDIZ
Müsteşar
EKLER :
EK-1 : Açıklama Notu ve 2 adet Talep Formu örneği.
EK-2 : Ülkeler İtibariyle Belge Saklama Süreleri.
EK-3 : Kıymet Araştırmasına İlişkin Ek.
EK-4 : İhracat
Araştırmasına İlişkin Ek.
DAĞITIM:
Merkez ve Taşra Teşkilatına
EK-1
TALEP FORMLARI
VE KULLANIM ŞEKLİ
AÇIKLAMA NOTU
Yurt dışına yönelik bilgi taleplerine ve yurt dışından
alınan bilgi taleplerine ilişkin işlemlere hız kazandırılması, personel ve zaman
tasarrufu sağlanması, gerek yabancı gümrük idarelerine yönelik taleplerimizde
gerekse bu idarelerin taleplerine verilecek cevaplarda daha tutarlı ve doğru
yazışmalar yapılarak İdaremiz açısından olumlu izlenim yaratılması amacıyla, taleplerin
aşağıda belirtilen hususlara göre düzenlenmesi önem arz etmektedir.
I. Yurt Dışına Gönderilecek Bilgi Talep Formu
1. Form, talepte bulunulacak her bir ülke itibariyle
ayrı ayrı düzenlenecek ve ayrı üst yazılara bağlanarak AB ve Dış İlişkiler Genel
Müdürlüğüne gönderilecektir.
Bir yazı ekinde aynı ülkeye yönelik birden fazla form
(firma bazında düzenlemeyerek) yer almamasına dikkat edilecektir.
2. "Bilgi Talebinin Nedeni" bölümünde, araştırmanın konusu
ile ilgili olarak talep tarihine kadar olan dönemde elde edilen bulgulara
(işlemin dayanağı, elde edilen belge ve bilgiler, talebe neden ihtiyaç
duyulduğu vb.) dair yeterli bilgi verilecek ve başka bir ülkenin gümrük idaresine
iletilmesi gerekli/uygun olmayan bilgiler (Müsteşarlık Makamı ve Bakanlık
birimleri ve/veya diğer kurumların talimat ve yazıları v.b) belirtilmeyecektir.
3. "Talep Edilecek Bilgiye Ait Belgeler" bölümünde,
yurt dışına iletilmesi uygun mahiyette ve talebimizi tevsik edici nitelikteki
belgeler kaydedilecek, form ekinde bu belgelerin (fatura, TIR Karnesi,
konşimento, ATR.1, EUR.1 v.b.) okunaklı örnekleri yer alacaktır. Gönderilecek
faturaya ilişkin taşıma belgeleri (TIR Karnesi, konşimento, CMR v.b.) mutlaka
forma eklenecektir. Yabancı gümrük idaresince bilinmesi gerekli olmayan iç
yazışmalar ve mevzuat gereğince düzenlenmiş diğer benzeri belgeler gönderilmeyecektir.
4. "Talep Edilen Bilgiler" bölümünde, yeniden düzenlenmiş
hali ekte yer alan formda sıralanan sorular kullanılacak olup, yurt dışından
talep edilmesi uygun bulunan sorunun yanındaki kutucuk (X) şeklinde işaretlenmek
surtiyle iletilecektir. Formda kayıtlı sorular dışında soruların olması durumunda
bu sorular formda ayrıca belirtilerek, mümkün olduğunca yorum yapılmaksızın
yabancı dile tercüme edilerek ilgili ülkeye iletildiğinden; açık ve anlaşılır şekilde
yazılacaktır.
5. "Bilgi Talebinin Nedeni" bölümünde yer alan
açıklama ile "Talep Edilecek Bilgiler" bölümü ve form ekinde yer alan belgeler
arasında mutlaka illiyet bağı bulunmasına özen gösterilecektir.
6. Formun "Talepte Bulunan" başlıklı V numaralı bölümü
ilgili denetim elemanı, merkez birimlerinde en az şube müdürü, taşra birimlerinde
de en az müdür düzeyinde mutlaka doldurulacaktır. Formun VI numaralı "Onay"
bölümü, denetim birimlerince yapılan taleplerde en az başkan yardımcısı, merkez
birimlerinde en az daire başkanı, taşra biriminde ise en az bölge müdür yardımcısı
tarafından doldurulacaktır.
II. Yurt Dışından Gelen Bilgi Talep Formu
1. Formun I, II ve III numaralı bölümleri AB ve Dış
İlişkiler Genel Müdürlüğünce doldurulacaktır.
2. Formun IV ve V numaralı bölümü talebi cevaplayan yetkili
tarafından doldurulacaktır. Formun VI numaralı bölümü; talebi cevaplayan denetim
birimi ise en az başkan yardımcısı, merkez birimleri ise en az daire başkanı,
taşra birimi ise bölge müdürü veya yetkilendirdiği görevli tarafından
doldurulacaktır.
3. Formda yer alan cevaplar, zorunlu özetlemeler hariç
olmak üzere aynen tercüme edilerek ilgili ülkeye gönderileceğinden, karşı
tarafa iletilmesi gerekmeyen bilgi ve belgeler form üzerinde belirtilmeyecektir.
4. Yurt dışından alınan taleple ilgili olarak; birden
fazla bölge müdürlük bağlantılarında yapılan araştırmalar sonucu düzenlenen formlarda
kayıtlı bilgiler, araştırmayı yönlendiren bölge müdürlüğünce tek bir "Yurt
Dışından Gelen Bilgi Talep Formu" üzerinde derlenerek yurt dışına iletilmek
üzere AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne gönderilecektir.
5. Yurt dışından alınan talep üzerine ilgili
birimlerce rapor düzenlenmesi halinde, düzenlenen raporlar AB ve Dış İlişkiler
Genel Müdürlüğüne gönderilmeyecek, talepte bulunan ülkeye talep doğrultusunda
verilecek bilgi ve belgeler anılan Forma kayden bu ülkeye iletilmek üzere
ilgili birime gönderilecektir.
6. Formun "Cevaplayan Yetkili" başlıklı V numaralı
bölümü ilgili denetim elemanı, merkez birimlerinde en az şube müdürü/uzman,
taşra birimlerinde de en az müdür düzeyinde mutlaka doldurulacaktır. Formun VI
numaralı "Onay" bölümü, denetim birimlerince yapılan taleplerde en az başkan
yardımcısı, merkez birimlerinde en az daire başkanı, taşra biriminde ise en az
bölge müdür yardımcısı tarafından doldurulacaktır.
YURT DIŞINA GÖNDERİLECEK BİLGİ
TALEP FORMU*
I. Bilgi Talep Edilecek Ülke:
II. Bilgi Talebinin Nedeni :
III. Talep Edilecek Bilgiye Ait Belgeler :
1.
2.
3.
.
.
.
IV. Talep Edilen Bilgiler:
1.
Ekte yer alan faturada
unvan ve adresi kayıtlı ihracatçı/ithalatçı firmanın fatura tarihinde ve halen
ticari faaliyette bulunup bulunmadığı ile ticaret sicili kayıtlarında mevcut
olup olmadığının,
1.
Ekli faturada kayıtlı alıcı/satıcı firmanın
fatura tarihi itibariyle ticari faaliyette olup olmadığının,
2.
Ekli fatura ve diğer
belgelerin İdarenizde işlem görüp görmediğinin,
3.
Fatura ve diğer belgeler konusu eşyanın söz
konusu belgelerde kayıtlı alıcılar/satıcılar tarafından ithal/ihraç edilip
edilmediğinin,
4.
Fatura ve diğer belgede kayıtlı eşya cins,
nevi ve niteliği ile miktar ve kıymetin gerçek olup olmadığının,
5.
Faturada kayıtlı cins, nevi
ve nitelik ile miktar ve kıymet gerçek değil ise; gerçek cins, nevi ve
niteliği ile miktar ve kıymetin ne olduğunun ve diğer bilgilerin doğru olup
olmadığının,
6.
Ekli ihracat/ithalat faturasında
belirtilen ihracat/ithalat bedelinin, İdarenize sunulan faturada veya ihracatçı/ithalatçı
firmanın muhasebe kayıtlarına esas tutulan faturada yer alan bedelle uyumlu
olup olmadığının,
7.
İthalatların/ihracatların
yapılması halinde alıcı/satıcı firmanın ithalat/ihracat bedelini hangi ödeme
şekline göre ve ne kadar ödedikleri,
8.
Ekte yer alan belgelerin
tasdiklerinin İdareniz yetkili makamlarınca yapılıp yapılmadığının,
9.
Üretici belgesinin imalatçı
firma tarafından düzenlenip düzenlenmediği ile belgede kayıtlı eşyanın
gönderici firma tarafından imal edilip edilmediğinin,
10.
Faturada kayıtlı bedel
dışında, fatura konusu eşya ile ilgili olarak başkaca döviz transferi yapılıp
yapılmadığının,
11.
Ekli fatura muhteviyatı
eşyanın kullanılmış olup olmadığının,
12.
Ekli faturada kayıtlı
kıymetin doğru olup olmadığının,
13.
Ekte yer alan belgelerin,
Gümrük makamları ve firma nezdinde araştırılarak, ilgili belgelerin birer örneği
ile birlikte bildirilmesi,
14.
Ekte yer alan faturaların üzerinde
kayıtlı firmalar tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin,
15.
Belgelerde kayıtlı mal
sevkıyatlarının üzerlerinde kayıtlı cins, nev'i, miktar ve kıymete uygun
olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin,
16.
Ekli belgelerde bulunan
imza, mühür ve kaşelerin doğru olup olmadığının,
17.
Beyan edilen tarife kodunun
doğru olup olmadığı, doğru değilse gerçek tarife kodunun ne olduğu
X. EK SORU (Varsa)
V. Talepte Bulunan: VI.
Onay:
Adı-Soyadı: Adı-Soyadı:
Ünvanı: Ünvanı:
Tarih-İmza: Tarih-İmza:
YURT DIŞINDAN GELEN BİLGİ TALEP FORMU
I. Talepte Bulunan Ülke ve Talebinin
Nedeni:
II. Talebe Ekli Belgeler :
III.
Talep Edilen Bilgiler / Belgeler :
1
2.
3.
.
.
IV. Talebe verilecek cevaplar /
Gönderilecek belgeler :
1.
2.
3.
.
.
.
V. Cevaplayan yetkili: VI.
Onay:
Adı-Soyadı: Adı-Soyadı
:
Ünvanı: Ünvanı:
Tarih-İmza: Tarih-İmza:
EK-2
ÜLKELER
İTİBARİYLE BELGE SAKLAMA SÜRELERİ
1
A.B.D.
5 yıl
2
AFGANİSTAN
10 yıl
3
ALMANYA
5 yıl (Gümrük İdaresinde belge
saklama süresi)
3 yıl (Firmalarda belge
saklama süresi)
4
ARJANTİN
6-10 yıl (Ticari Mallara
İlişkin belgelerin saklama süresi)
12 yıl (Kimyasal ürün,
silah, kamu sağlık-güvenliği v.b. ürünlere dair belge saklama süresi)
5
ARNAVUTLUK
10-15 yıl (Gümrük
İdaresinde belge saklama süresi)
10 yıl (Firmalarda belge
saklama süresi)
6
AVUSTRALYA
7 yıl
7
AVUSTURYA
7 yıl
8
AZERBAYCAN
1 ay-1 yıl (Mal sınıflandırmasına
göre belirleniyor)
9
B.A.E.
Genellikle 1 yıl
10
BAHREYN
4 yıl
11
BELÇİKA
5 yıl
12
BEYAZ RUSYA
3 yıl
13
BOSNA HERSEK
10 yıl Sınırsız (mali konularda)
14
BULGARİSTAN
5-6 yıl
15
ÇEK CUMHURİYETİ
10 yıl
16
ÇİN HALK CUMHURİYETİ
5 yıl (Gümrük İdaresinde
fatura saklama süresi)
3 yıl (Gümrük İd.nde
ith./ihr. belgesi saklama süresi)
Tasarruflu Yazılar 1Çin
17
DANİMARKA
5 yıl
18
ENDONEZYA
2 yıl
19
ESTONYA
7 yıl (2006 dan itibaren
beyanname belgeleri saklanmıyor)
20
ETYOPYA
10 yıl
21
FAS
5 yıl
22
FRANSA
3 yıl
23
GÜNEY AFRİKA
5 yıl (Gümrük İdaresinde
belge saklama süresi)
3 yıl (Firmalarda belge saklama
süresi)
24
GÜNEY KORE
3 yıl
25
GÜRCİSTAN
6 yıl
26
HIRVATİSTAN
3 yıl
27
HOLLANDA
5 yıl
28
HONG KONG
2 yıl
29
IRAK
15 yıl (Gümrük belgeleri ve
şahadetnameler)
5 yıl (Transit Geçen Araç Dosyası-SonuçlanmışGeçiciİthalat
dosyası-İhracat beyanları-Manifestolar)
10 yıl (Diğer Gümrük
beyanları)
30
İNGİLTERE
4 yıl(Gümrük İd.nde
elektronik ortamda bilgi saklama süresi)
4 yıl (ithalatçının belge
saklama süresi)
31
İRAN
5 yıl
32
İSPANYA
6 yıl (Firmalarda muhasebe
kaydı ve belge saklama süresi)
En az 3 yıl (Gümrük
kontrolü icin gümrük belgesi saklama süresi)
33
İSRAİL
5 yıl
34
İSVEÇ
10 yıl
35
İSVİÇRE
5 yıl (Gümrük İdaresinde
belge saklama süresi)
3 ay - 5 yıl (Firmalarda
belge saklama süresi)
36
İTALYA
3 yıl (Gümrük beyannamesi
ve ekli belgeler)
10 yıl (Firmaların ticari
belge ve hesap saklama süresi)
37
İZLANDA
Gümrük idaresinde belge
yok.
7 yıl (Firmalarda belge saklama
süresi)
38
JAPONYA
2 yıl
39
KANADA
10 yıl
40
KARADAĞ
5 yıl
41
KAZAKİSTAN
5 yıl (ithalatta gümrük idaresinde
belge saklama süresi)
10 yıl (ihracatta gümrük
idaresinde belge saklama süresi)
5 yıl (Dış ticaret
firmalarında belge saklama süresi)
42
KUVEYT
5 yıl
43
KÜBA
120 gün (Ticari kargo belgeleri)
20 gün (El konulan mallar)
1 ay (Franchize
ithalat/ihracat)
44
LETONYA
2-3 yıl(Gümrük İdaresinde
belge saklama süresi)
10 yıl (Firmalarda belge
saklama süresi)
10 yıl(Transit geçiş ve
menşe belgesi icin belge saklama süresi)
45
LİTVANYA
6 yıl
46
MACARİSTAN
5 yıl
47
MAKEDONYA
5 yıl
48
MALEZYA
5 yıl
49
MISIR
5 yıl
50
MOĞOLİSTAN
10 yıl 2 yıl (transit)
51
MOLDOVA
5 yıl
52
NORVEÇ
10 yıl
53
OMAN
5 yıl
54
ÖZBEKİSTAN
5 yıl
55
PAKİSTAN
5 yıl
56
POLONYA
5 yıl
57
ROMANYA
5 yıl (2007 yılına kadar
belge saklama süresi)
3 yıl (2007 yılından
itibaren belge saklama süresi)
58
RUSYA
5 yıl (İthalat işlemlerinde
belge saklama süresi.)
10 yıl (İhracat
işlemlerinde belge saklama süresi.)
59
SENEGAL
3 yıl
60
SIRBİSTAN
3 -5-10 yıl (ürün türüne ve
önemine göre)
61
SİNGAPUR
2 yıl (Ticaret Odalarında
belge saklama süresi)
62
SLOVAKYA
3 yıl
63
SLOVENYA
5 - 10 yıl
64
SRİ LANKA
5 yıl (Gümrük İdaresinde
belge saklama süresi)
3 yıl (İthalatçı Firmada belge
saklama süresi)
65
SURİYE
4 yıl
66
SUUDİ ARABİSTAN
5 yıl
67
TACİKİSTAN
3 yıl
68
TAYLAND
5 yıl (Firma kapandıysa 2
yıl)
10 yıl (çok önemli
belgeler)
69
TAYVAN
2 yıl
70
TÜRKMENİSTAN
5 yıl
71
UKRAYNA
3 yıl
72
ÜRDÜN
5 yıl
73
VİETNAM
3 yıl (Menşe
şahadetnameleriyle ilgili belgeler)
74
YEMEN
4 ila 10 gün (Gümrük
muafiyet belgesi saklama süresi)
75
YUNANİSTAN
5 yıl (Gümrük İdaresinde
belge saklama süresi)
3 yıl (İthalatçı Firmada
belge saklama süre
EK-3
KIYMET
ARAŞTIRMASI
(2012/29
Sayılı 13.08.2012 tarihli Genelge ile Yürürlükten kaldırılmıştır.)
İthal
eşyasının gümrük kıymeti, Gümrük Kanununun 23 ila 31 ve Gümrük Yönetmeliğinin 35 ila 49 uncu maddelerine göre belirlenmektedir.
Gümrük Yönetmeliğinin 37 ila 42 nci maddelerinde eşya kıymetinin tespitine
ilişkin yöntemler, 36 ncı maddede bu yöntemlerin hangi esaslar çerçevesinde
uygulanacağı belirtilmiştir.
Buna
göre, beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak kabul edilip edilmeyeceği,
satışa ilişkin diğer hususlar da göz önünde bulundurulmak suretiyle öncelikle,
birinci yöntem olan satış bedeli yöntemine göre belirlenecektir. Bu yöntemden
izleyen yönteme geçilebilmesi icin beyan edilen kıymetin bu yönteme göre kabul
edilemez olması gerekir. Başka bir ifadeyle, beyan edilen kıymetin kontrolü
neticesinde satış bedeli yönteminin uygulanmasının mümkün olmadığı dayanakları
ile açıklanmalıdır. Buradan hareketle, satış bedeli yönteminin terk edilmesi
halinde, bunu izleyen aynı eşyanın satış bedeli yöntemine geçilmelidir.
A- Aynı veya benzer eşya kıymetlerinin
beyan edilen kıymete göre yüksek olduğunun belirlenmesi halinde satış bedeli
yöntemi terk edilebilir mi?
Satış
bedeli yöntemine göre gümrük kıymeti belirlenirken, beyan edilen kıymetin aynı
veya benzer eşyaya ait mevcut kıymetlerin altında olması halinde, bu durum
beyan edilen kıymetin reddi icin tek başına bir gerekçe oluşturmaz. Yani, beyan
edilen kıymetten yüksek kıymetin olması satış bedeli yönteminin terk edilmesi
icin tek başına yeterli bulunmamaktadır.
Bir
sonraki yönteme geçilebilmesi icin, öncelikle satış bedeli yönteminin kullanılıp
kullanılamayacağı kesin olarak belirlenmelidir. Bunu belirlemek icin ise, hangi
hallerde bu yöntemin terk edilmesi gerektiği bilinmelidir.
B- Hangi hallerde satış bedeli yöntemi terk
edilmelidir?
Beyan
edilen eşyanın kıymetinin aynı veya benzer eşyanın kıymetine göre düşük
olmasının sebepleri araştırılırken öncelikle bu farklılığın, satış bedeli
yöntemine ilişkin Gümrük Kanununun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a),
(b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen hususlardan kaynaklanıp
kaynaklanmadığına bakılmalıdır. Satış ve fiyatla ilgili bu bentlerde sayılan
hususlardan birinin bulunması ya da bulunmaması hallerinde ise, bu yöntemin
terk edilip terk edilemeyeceği aşağıda açıklanmıştır.
1. Durum:
Bu bentlerde belirtilen hususlardan birinin varlığı nedeniyle kıymet farklılığı
söz konusu ise;
a)
Satış fiyatının hangi ölçüde etkilendiği objektif olarak belirlenebiliyorsa, gerekli
düzeltme yapılarak gümrük kıymeti satış bedeli yöntemine göre belirlenebilir.
b)
Satış fiyatının hangi ölçüde etkilendiği saptanamıyorsa, o halde gümrük kıymeti
satış bedeli yöntemine göre belirlenemez. Bu durumda izleyen yönteme, yani aynı
eşyanın satış bedeli yöntemine, buna göre de belirlenemiyorsa sırasıyla izleyen
diğer yöntemlere geçilmelidir.
2. Durum:
Yapılan kontrol neticesinde bu bentlerde sayılan hususlardan biri mevcut
değilse, gümrük kıymetinin nasıl belirleneceğine karar verilmeden önce tespit
edilen kıymet farklılığının gerçekten doğru tespit edilip edilmediği çok iyi
belirlenmelidir. Bu nedenle, aynı veya benzer olduğu düşünülen eşya ile beyan
edilen eşya aşağıda belirtildiği gibi karşılaştırılmalıdır.
C- Aynı veya benzer olduğu düşünülen
eşya, beyan edilen eşyanın aynı veya benzeri midir?
Herhangi
bir eşyanın, bir başka eşyayla aynı veya benzer olduğundan söz edebilmek icin
öncelikle, kıymetinin evvelce gümrük kıymeti olarak kabul edilmiş olması
şartıyla;
a)
Gümrük Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin (a) ve (b) bentlerinde tanımlandığı
gibi, birbirlerinin aynı veya benzeri olmalı,
b)
Ticari düzey ve/veya satın aldıkları miktarlar aynı veya birbirlerine yakın olmalı,
c)
Menşeleri aynı olmalı,
d)
Satış tarihleri aynı veya yakın bir tarihi kapsamalıdır.
Beyan
edilen eşya ile aynı veya benzer olduğu düşünülen eşya arasında, sayılan bu
dört unsurdan sadece birinin dahi uyuşmaması halinde, aynı veya benzer eşyanın
kıymeti, beyan edilen eşya icin gümrük kıymeti olarak esas alınamaz.
Sayılan
dört unsurun aynı olması halinde ise, aynı veya benzer eşya kıymetleri ile beyan
edilen eşyanın kıymeti arasındaki farklılığın, satışa ilişkin koşullardan
kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılmalıdır.
a)
Satış ile ilgili satış sözleşmesinde yer alan ve fiyatın sonradan gözden
geçirilmesini öngören hükümler mi bulunmaktadır?
b)
Tek bir satış muamelesine konu olup, bölümler halinde mi ithal edilmektedir?
c)
Tek fiyat üzerinden yapılan paket satış konusu mudur?
d)
Eşyanın ithali, bağlı satış konusu mudur?
e)
Satıcı tarafından miktar ya da peşin ödeme iskontosu yapılmış mıdır?
Yukarıda
belirtilenlerin dışında, satış ve fiyatla ilgili başka koşullarla da
karşılaşılması muhtemeldir. Bu tür koşulların, eşya kıymetlerini artırıcı ya da
azaltıcı yönde etkileyebileceği tabiidir. Bu nedenle, beyan edilen eşya ile
aynı veya benzer olduğu belirlenen eşyanın satış koşulları,
-
aynı olmalı veya
-
satış fiyatını etkilememiş olduğu belirlenmeli veya
-
farklı koşula rağmen satış fiyatında objektif bir düzeltme yapılabilmelidir.
Diğer
taraftan, beyan edilen eşya kıymetinin aynı veya benzer eşya kıymetlerine göre
düşük olmasının başka sebepleri de olabilir. Örneğin, beyan edilen eşya kıymetinde
damping yapılmış olabilir.
Buraya
kadar belirtilen tüm hususlar göz önünde bulundurularak, bu eşyaların
birbirinin aynı veya benzer olup olmadığı belirlenir. Ancak buradan, aynı veya
benzer eşya kıymetlerinin yüksek veya beyan edilen eşyanın aynı veya benzer
olduğunun belirlenmesi halinde, satış bedeli yöntemi terk edilerek, izleyen
aynı eşyanın satış bedeli yöntemine geçileceği sonucuna varılmamalıdır.
D- Aynı veya benzer eşyanın, beyan edilen
eşyaya uygun olduğu kesin olarak belirlenirse ve ithal eşyasının beyan edilen
kıymetinin gerçeklik ve doğruluğu hususunda tereddüt hasıl olur ise yapılacak
işlemler:
1. Yükümlüden ilave bilgi ve belge
istenilmesi:
Gümrük
İdaresince, ekte bir örneği yer alan ve asgari hangi bilgileri içereceği
belirtilen yazı (Ek: 1) beyan sahibine tebliğ edilir. Bu talep yazısında,
istenilen ilave ispatlayıcı belgeler ve/veya
kıymet konusunda açıklanması istenilen
hususlar açıkça belirtilir. Mükelleften;
-
Yurtdışı ihracat ülkesinden çıkış beyannamesi,
-
Alıcı ve satıcı arasında yapılan satış sözleşmesi-kontratın veya
-
İhracatçı karşı ülkede ihracatın yapıldığı il veya bölgedeki ticaret odasından
alınacak ve kıymeti teyit edecek nitelikteki belgelerin, noter ya da
konsolosluk tasdikli tercüme edilmiş suretleri
istenilecektir.
2. Yükümlüye verilecek süre:
Yapılacak
tebligatta 45 gün cevap süresi verilir. Sürenin bitiminden önce beyan sahibince
yazılı ve gerekçeli talepte bulunulması durumunda 45 günü aşmamak kaydıyla ek
süre verilir.
3. Kıymet incelemesi sonuçlanmadan
eşyanın çekilmek istenmesi:
Eşya
gümrüğün denetlenmesi altındayken yükümlü tarafından çekilmek isteniyorsa,
Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde belirtilen koşullarla talep kabul
edilir.
4. İlave bilgi-belge talebinin
karşılanması ve ibraz edilen bilgi-belgelerin uygun bulunması:
İbraz
edilen bilgi ve belgeler kabul edilebilir nitelikteyse ve beyan edilen kıymetin
fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğunu kesin olarak ortaya koyuyorsa,
gümrük kıymeti satış bedeli yöntemine göre tespit edilir.
5. İlave bilgi-belge talebinin karşılanmaması:
Süresi
icinde ilave bilgi-belge talebinin karşılanmaması durumunda, beyan edilen
gümrük kıymetinin gerçeklik ve doğruluğunun ispatlanamaması, Gümrük Kanununun
65 inci maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde talep edilen bilgilerin
sunulmaması ve Kıymet Bildirim Formunun "Taahhütname" bölümünde belirtilen
taahhüde uyulmadığı gerekçeleriyle beyan reddedilerek Gümrük Yönetmeliğinin 36
ncı maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde uygun yönteme göre kıymet
tespiti yapılır.
Buna
göre eşyanın gümrük kıymeti, mezkûr Yönetmeliğin 38 ila 42 nci maddelerde yer
alan yöntemlerin sırasıyla uygulanması yoluyla belirlenir. Söz konusu yöntemler
sırasıyla; aynı eşyanın satış bedeli yöntemi, benzer eşyanın satış bedeli
yöntemi, indirgeme yöntemi, hesaplanmış kıymet yöntemi ve son yöntemdir. Bir
yönteme göre belirlenemeyen kıymet icin sıra dahilinde olmak üzere izleyen
yönteme geçilir. Eşyanın gümrük kıymeti bir üst maddede yer alan yöntem
hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt madde hükümleri uygulanamaz.
Ancak, beyan sahibinin yazılı talebinin gümrük idaresince uygun bulunması
şartıyla, bu yöntemlerden indirgeme yöntemi ile hesaplanmış kıymet yönteminin uygulama
sırası değiştirilebilir.
Ancak,
İdarece bu çerçevede kıymet tespitinin yapılmasından önce söz konusu belgelerin
sunulması halinde, bu belgeler süresi icinde sunulan bilgi-belgeler gibi
değerlendirmeye alınır.
6. İbraz edilen ilave bilgi ve belgelerin
uygun ve yeterli bulunmaması:
Verilen
bilgi ve belgeler kabul edilebilir nitelikte değil ve/veya fiilen ödenen veya
ödenecek fiyatın belirlenmesine imkân sağlamıyor ya da beyan edilen kıymetin
doğruluğunu ispat icin yeterli
değil
ise; kabul edilmeme veya yeterli bulunmama gerekçeleri açıkça ifade edilerek
beyan reddedilir ve Gümrük Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinde belirtilen esaslar
çerçevesinde uygun yönteme göre kıymet tespiti yapılır. Söz konusu tespit bu
bölümün 5 inci maddesinin ikinci paragrafında belirtilen esaslar çerçevesinde
yerine getirilir.
7. Bölge Müdürlük bünyesinde veya Bölge
Müdürlük arası aynı-benzer eşya kıymeti sorgulaması:
Gerek
satış bedeli yöntemine göre eşya kıymetinin tespit edilmemesi nedeniyle aynı
veya benzer eşya kıymetlerine ulaşmak icin, gerekse beyan edilen kıymetin
doğruluğunun anlaşılması amacıyla, Gümrük İdarelerince diğer Gümrük İdareleri
ve Bölge Müdürlüklerinden kıymet araştırması yapılabilir.
Aynı
veya benzer eşya kıymetlerine ilişkin araştırmalarda öncelikle Gümrük Veri
Ambarı Sistemi (GÜVAS)'nde yer alan Kıymet Veri Tabanı kullanılır. Araştırmada tespit
edilen beyannameler içerisinde gerekli görülenlere ilişkin fatura bilgileri ve
örneklerinin Bölge Müdürlükler kanalıyla ilgili idareden talep edilmesi ve konunun
elde edilen bilgiler çerçevesinde ilgili İdarece değerlendirilerek
sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bununla
birlikte, inceleme sırasında Veri Tabanında sorgulamanın GTİP bazında
yapılabildiği, eşya bazında kıymet sorgulama imkânının bulunmadığı, homojen bir
eşya icin kıymet bazında sorgulama yapılması mümkün iken, bir GTİP'in birden
fazla eşyayı içermesi durumunda, eşyaların kalite, marka ve sair farklılıkları
da eşyanın kıymetini değiştireceğinden, aynı GTİP icin farklı kıymetler elde
edilmesinin mümkün olduğu hususu da göz önünde bulundurulmalıdır.
8. Beyanname ekinde yer alan ve talep
üzerine ibraz edilen belgelerin gerçeklik veya doğruluğundan şüphe edilmesi
nedeniyle yurtdışı araştırması yapılması:
Dünya
Ticaret Örgütü Kıymet Anlaşmasına göre referans kıymet üzerinden işlem
yapılamayacağı dikkate alınarak, sadece referans fiyatlara uymadığı
gerekçesiyle yurt dışı araştırmasına gidilmeyecektir.
Diğer
taraftan, beyana göre hesaplanan vergileri toplamı 1.000 TL'yi aşmayan eşya
icin yurt dışından bilgi talebinde bulunulmayacaktır. Ancak, araştırma konusu
eşyanın birden fazla beyanname ile ithal edildiği durumlarda, hesaplamada
bunlar toplu olarak dikkate alınacaktır.
Yurt
dışı araştırmalarında; belirlenmiş esaslara göre idarece doldurulan "Yurt
Dışına Gönderilecek Bilgi Talep Formu" düzenlenerek Bölge Müdürlüğüne
gönderilir. Mezkûr formun "II-Bilgi talebinin nedeni" bölümünde, şüphe
nedenleri ile idarece kıymet tespit yöntemlerinin uygulanma sonuçları ayrıntılı
olarak açıkça belirtilir.
Bölge
Müdürlükçe yapılan inceleme sonucunda, araştırma yapılmasına gerek bulunur ise
mütalaasıyla birlikte Bakanlığa (AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü)
gönderilir. Aksi halde, yapılacak işlem gümrük idaresine bildirilir.
9. Yurt dışı araştırması sonucuna göre yapılacak
işlem:
Yurt
dışından alınacak cevaba göre, yükümlü tarafından beyan edilen kıymetin gerçek
ve doğru olduğu tespit edilirse, bu çerçevede gerekli işlemler yapılır.
Alınan
yanıtta ilgili ülke tarafından talebin karşılanamayacağı ya da bilgi bulunamadığı
bildirilmiş ise, gümrük idaresinde mevcut verilere göre değerlendirme yapılır.
Beyan
edilen kıymetin gerçek veya doğru olmadığı tespit edilir ise, ilgilendirdiği
yönüyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde gerekli adli ve idari
işlemler yapılarak sonucundan ilgili belge fotokopileri ile birlikte Bakanlığa
(Gümrükler Genel Müdürlüğü) bilgi verilir.
Beyana
göre yapılan vergi tahakkukları ile İdarece tahakkuk ettirilen vergiler
arasındaki farkın, yükümlüsünce Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde
belirtildiği şekilde teminata bağlanarak eşyanın çekilmesi veya referans/veri
kıymetler göz önünde bulundurularak teminat alınması durumlarında, talepte
bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl içerisinde yurt dışı araştırmasının sonuçlanmaması
halinde, gümrük idaresinde mevcut verilere göre değerlendirme yapılır ve işlem
sonuçlandırılır. Bu süreden sonra alınan cevaplar çerçevesinde vergi farkı
ortaya çıkan hallerde, gerekli işlemler yerine getirilir.
Gerek
yurt dışı araştırması sonucunda talebin karşılanamayacağının veya bilgi
bulunmadığının bildirilmesi, gerekse bir yıllık sürenin geçmesi nedeniyle
mevcut verilere göre değerlendirme yapılacak olması durumlarında; öncelikle beyanın
kabul edilip edilmeyeceği hususunda bir değerlendirme yapılır. Bu
değerlendirmede; yükümlüden temin edilmiş olan bilgi ve belgeler (beyanname ve
ekleri ile varsa ilave bilgi-belgeler), Bakanlıktan bildirilen veriler, varsa
benzer konulara ilişkin denetim raporları, ithal tarihinden sonraki süreç de
dahil olmak üzere aynı ve benzer eşya ithalatında tespit edilen kıymetler,
GÜVAS'tan temin edilen bilgiler gibi konuya ilişkin tüm bilgiler dikkate
alınır.
Yapılan
değerlendirme sonucunda beyanın kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılırsa,
işlemler buna göre sonuçlandırılır. Aksi durumda ise gümrük kıymeti, bu bölümün
5 inci maddesinin ikinci paragrafında belirtilen esaslar çerçevesinde
belirlenir.
10. Uygulama
Yukarıda
değinilen açıklama notlarının uygulanmasına ilişkin olarak aşağıda örnek
olaylara yer verilmiş olup (Ek: 2), karşılaşılacak durumların değerlendirilmesinde
yönlendirici mahiyette dikkate alınması gerekmektedir.
Ek: 1 (Tebligat Örneği)
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
..... Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Sayı :
Konu :
…/…/20
…………………………………..
………………………………………...
……………………….
……………………………………..
Müdürlüğünde adınıza tescilli …/…/200… tarihli ve ……………. sayılı serbest
dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymet yönünden kontrolü neticesinde;
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………
tespit edilmiştir.
Bu
durumda, söz konusu beyanname muhteviyatı eşyalarla ilgili beyan edilen
kıymetin gümrük kıymeti olarak kabul edilmesi hususunda tereddüde düşülmüştür.
Açıklanan
nedenlerle, bu yazımızın tebliği tarihinden itibaren 45 gün icinde aşağıda
belirtilen ek bilgi ya da belgelerin gönderilmesi veya söz konusu belgelerle
birlikte başvurulması halinde, kıymet hususu yeniden incelenecektir (sürenin
bitiminden önce yazılı ve gerekçeli olarak ek süre talebinde bulunulabilir).
Aksi halde mevcut bilgi ve belgelere göre değerlendirme yapılacaktır.
Gümrük
kıymetinin tespiti sırasında geçecek sürenin beklenilmek istenilmemesi halinde
Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesine göre işlem yapılması mümkündür.
Bilgi
edinilmesini rica ederim.
İmza
(İdare Amiri)
İstenilen Bilgi ve Belgeler:
Ek: 2
ÖRNEK 1
İşlem
Yükümlü
(A), serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutmak istediği ithal eşyasını,
faturasına uygun olarak CIF 100 $ birim kıymet üzerinden beyan etmiştir.
Gümrük
İdaresince yapılan inceleme sonucunda, aynı eşyanın gümrük idarelerinden yakın
tarihlerde muhtelif beyannamelerle CIF 110 $ birim kıymet üzerinden ithalatının
yapıldığı tespit edilmiştir.
Gümrük
idaresince yapılacak işlem
Yükümlüye
muhatap bir yazı ile (örnek Ek: 1), söz konusu eşyasının idarelerinden yakın
tarihlerde muhtelif beyannamelerle CIF 110 $ birim kıymet üzerinden ithalatının
yapıldığı, bu nedenle beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak kabulü
konusunda tereddüt hasıl olduğu belirtilerek, mezkûr fiyat düşüklüğünün gerekçelerinin
bildirilmesi istenir. (Yükümlüden talep edilecek bilgi ve belgelerin niteliği
olayın özelliğine göre gümrük idaresince belirlenir)
Bu
aşamada yükümlü tarafından talep edilmesi halinde, Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci
maddesinde belirtilen koşullarla eşyanın gümrükten çekilmesine izin verilir.
Durum
1:
Yükümlü,
verilen süre içersinde gümrük idaresine sunduğu dilekçesinde, söz konusu düşüklüğün
satıcı tarafından uygulanan miktar iskontosundan kaynaklandığını belirtmiş,
satıcının uyguladığı fiyat şablonuna ilişkin belgeleri sunmuş ve yapılan satış
sözleşmesinin onaylı örneğini eklemiştir. Gümrük idaresi yaptığı inceleme sonucunda
belgelerin birbiriyle tutarlı, uygun ve beyanı destekler nitelikte olduğunu
tespit etmiştir. Bu durumda beyan kabul edilir.
Durum
2:
Yükümlü
süresi icinde herhangi bir bilgi-belge sunmamış ve süre uzatımı da talep
etmemiştir. Bu durumda, beyan reddedilerek Gümrük Yönetmeliğinin 38 ila 42 nci
maddeleri çerçevesinde göre işlem yapılır.
Durum
3:
Yükümlü
tarafından onaylı fatura örneği sunulmakla beraber düşüklüğün nedeni konusunda
hiçbir açıklama yapılmamıştır.
Bu
durumda, söz konusu düşüklüğün mevzuat çerçevesinde kıymete dahil edilmemesi
gereken bir unsurdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı bilinemediğinden beyan tevsik
edilmemiş sayılır ve 2 nci durumdaki gibi işlem yapılır.
ÖRNEK
2
İşlem
Yükümlü
(B), serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutmak istediği ithal eşyasını,
faturasına uygun olarak CIF 100 $ birim kıymet üzerinden beyan etmiştir.
Gümrük
İdaresince yapılan inceleme sonucunda, aynı eşyanın gümrük idarelerinden yakın
tarihlerde muhtelif beyannamelerle CIF 110 $ birim kıymet üzerinden ithalatının
yapıldığı tespit edilmiştir.
Ayrıca,
fatura üzerinde yapılan incelemede belge üzerinde yer alan bazı ibare ve
emareler nedeniyle, belgenin mahallinde düzenlenen gerçek belge olduğu
hususunda tereddüt hasıl olmuştur.
Gümrük
idaresince yapılacak işlem
Yükümlüye
muhatap bir yazı ile (örnek Ek: 1), kıymet düşüklüğüne ilişkin hususlar
belirtilir ve düşüklüğün izahı ve onaylı belge ibrazı istenir. Ayrıca, 8
numaralı bentte açıklanan şekilde yurt dışı araştırması talep edilir. Talep
halinde Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde belirtilen koşullarla eşyanın
gümrükten çekilmesine izin verilir.
Yükümlü
tarafından düşüklüğün izahı ve onaylı belge ibrazı durumunda, belgeler kabul
edilebilir nitelikte ise işlemler sonuçlandırılır.
Yurt
dışı araştırmasında, farklı bir sonuç elde edilmesi durumunda bu sonuca göre
gerekli adli ve idari işlemlere tevessül edilir.
ÖRNEK
3
İşlem
Yükümlü
(C), serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutmak istediği ithal eşyasını,
faturasına uygun olarak CIF 100 $ birim kıymet üzerinden beyan etmiştir.
Gümrük
İdaresince yapılan inceleme sonucunda, söz konusu eşya ile ilgili olarak Gümrük
ve Ticaret Bakanlığınca bir tasarruflu yazı ile eşya kıymetinin 110 $ birim
kıymet düzeyinde bulunduğu ve bu hususun veri olarak göz önünde bulundurulması
gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Gümrük
idaresince yapılacak işlem
Yükümlüye
muhatap bir yazı ile (örnek Ek: 1), kıymet düşüklüğüne ilişkin hususlar
belirtilir ve düşüklüğün izahı ile onaylı belge ibrazı istenir. Talep halinde
Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde belirtilen koşullarla eşyanın gümrükten
çekilmesine izin verilir. İstenilen belgelerin sunulması ve düşüklüğün izahı durumunda
işlem sonuçlandırılır.
Veri
olarak göz önüne alınan bilgi haricinde şüphe gerektiren bir durum yok ise ve
makul sayılabilecek bir düşüklük söz konusu ise, yurt dışı araştırmasına
gidilmeyebilir.
Böyle
durumlarda, konu bir bütün olarak değerlendirilerek yapılacak işlem konusunda
karar verilir.
EK-4
YURT DIŞINDAN
ALINAN İHRACATIMIZA İLİŞKİN FATURA KONTROLÜ TALEPLERİ
1- Yabancı ülke gümrük idaresinden alınan bilgi talebi
ve talebe ekli belgelerin bilgi talebine dayanak oluşturan uluslararası anlaşma
kapsamına girip girmediği, söz konusu anlaşma hükümlerine uygun olup olmadığı,
talebin, araştırmayı mümkün kılacak bilgi ve belgeyi kapsayıp kapsamadığı
hususları AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından incelenecek ve bu
hususları karşılamayan bilgi talepleri işleme konulmayarak yabancı ülke gümrük
idaresine gerekli bildirimde bulunulacaktır.
2- Bilgi talebine konu eşyanın Türkiye'de yerleşik
ihracatçısı ile ilgili olarak AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından
öncelikle Bakanlığımız Vergi Sicil Bilgileri veri tabanı üzerinde sorgulama
yapılacak, faal vergi sicil mükellefiyeti bulunmadığı anlaşılan firmalara
ilişkin belgeler üzerinde başkaca bir inceleme yapılmayarak bu durum yabancı
ülke gümrük idaresine bildirilecektir.
3- AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından,
faal vergi sicil mükellefiyeti bulunduğu anlaşılan firmalara ait belgeler
incelenerek, Bakanlığımız Veri Ambarında yer alan bilgilerden de yararlanılarak
ihracatın gerçekleştirildiği gümrük idaresi nezdinde araştırma yapılacaktır.
4- Bilgi talebine konu belgelerin gümrük
idarelerimizde işlem görmediğinin anlaşılması halinde başka bir inceleme yapılmaksızın,
yabancı ülke gümrük idaresine gerekli bildirimde bulunulmasını teminen durum AB
ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne bildirilecektir.
5- Bilgi talebine konu belgeler ile gümrük
idarelerimizde işlem gören belgelerin uyumlu olduğunun anlaşılması halinde;
temin edilebilen cevabı kanıtlayan belgelerin tasdikli örnekleri de eklenmek
suretiyle yabancı ülke gümrük idaresine gerekli bildirimde bulunulması icin AB
ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne bilgi verilecektir.
6- İlgili Bölge Müdürlüğüne intikal eden bilgi talebine
konu belgeler üzerinde gümrük idarelerimize ait olduğu izlenimi uyandıran mühürler
veya gümrük memurlarımıza ait olduğu izlenimi uyandıran kaşeler ve/veya imzalar
tatbik edilmiş ise, konu bu yönüyle işlemin gerçekleştirildiği gümrük idaremiz
nezdinde sorgu konusu edilecektir. Yapılan sorgu sonucunda, mührün ve/veya kaşe
ve/veya imzanın gümrük idarelerimiz tarafından tatbik edilmediğinin anlaşılması
veya yurt dışından incelenmesi istenilen belge üzerindeki mühür ve/veya kaşe
ve/veya imzanın gümrükte çalışanlara ait olmadığının tespit edilmesi halinde,
bu durum yabancı ülke gümrük idaresine bildirilmek üzere AB ve Dış İlişkiler
Genel Müdürlüğüne iletilecek, konu ayrıca ilgili denetim birimine intikal
ettirilmeyecektir.
Diğer taraftan, bilgi talebine konu belgeler üzerinde
gümrük idarelerimize ait olduğu izlenimi uyandıran mühürler veya gümrük
memurlarımıza ait olduğu izlenimi uyandıran kaşeler ve/veya imzaların tatbik
edildiğinin anlaşılması halinde, teknik açıdan gümrük mevzuatını ilgilendirmeyen
durumlarda ilgili gümrük idaresince savcılığa suç duyurusunda bulunulacaktır.
7- Yabancı ülkelerin gümrük idarelerinden alınan bilgi
taleplerine ilişkin olarak yukarıda belirtilen çerçevede bu ülkelere bildirimde
bulunulurken, bilgi talebine konu işlemler ile ilgili olarak yabancı ülke
makamları tarafından yürütülecek soruşturmalar sonucunda konusu suç teşkil eden
bir fiilin tespit edilmesi ve bu fiile Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının da
dahil olduğunun ispatlanması halinde gerekli inceleme ve/veya soruşturmaların
tarafımızca da yapılmasını teminen; araştırmayı yapan birim tarafından, ilgili
ülke gümrük idaresine iletilmek üzere AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne
gönderilecek cevabi yazıda, ilgili ülke gümrük idaresinden bu duruma ilişkin
tespitler talep edilecektir.
8- Yurt dışından gelen bilgi talebine konu eşyanın
ihracatı sırasında gümrük idarelerimizde işlem gören faturada kayıtlı bilgiler
ile bilgi talebine ekli faturada kayıtlı bilgiler arasında uyumsuzluk olması
halinde aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır:
a) Yalnızca birim kıymet bilgisi bakımından uyumsuzluk
bulunması durumunda, konu, ilgili gümrük müdürlüğü tarafından sonucundan bilgi
istenilmeksizin, mali mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmek üzere
ihracatçının kayıtlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne intikal ettirilecek,
b) Eşyanın miktarına, cinsine ve dolayısıyla kıymetine
ilişkin bilgilerin uyumlu olmaması ve/veya bilgi talebine ekli faturalar
üzerinde Bakanlığımıza ait mühür izi ile mührü tatbik eden memurun isim-sicil
bilgilerinin bulunması durumunda, gümrük müdürlüğü tarafından yapılacak
araştırma sonucuna göre, evrak ve/veya mühür sahteciliği, 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3/13,
3/14 ve 3/15 maddeleri kapsamında değerlendirilmesinde tereddüt bulunmayan
olaylar ile ilgili olarak doğrudan ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunulacak,
c) İlgili gümrük ve muhafaza bölge müdürlüğünce
yapılan inceleme sonucunda denetim birimine intikal ettirilmesi gerektiği
kanaatine varılması halinde, konu ile ilgili tüm bilgi ve belgeler,
gerekçeleriyle birlikte Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'na intikal ettirilerek,
sonucundan yabancı ülke gümrük idaresine gerekli bildirimde bulunulmasını teminen,
Yurt Dışından Gelen Bilgi Talep Formu'na kayden AB ve Dış İlişkiler Genel
Müdürlüğüne iletilecektir.
d) Uyumsuzluğun idari inceleme veya adli kovuşturmayı
gerektirir yönünün bulunmaması halinde ise konu yine gerekçeleriyle birlikte
Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirilecektir.
[1] Mülga;
1. Yurtdışına yönelik bilgi talebinde bulunmadan önce ülke icinde
yapılacak ön çalışmayla birçok bilginin elde edilebileceğinden hareketle,
yurticinde bulunan tüm kaynaklar tüketildikten sonra yurtdışı araştırmasına
gidilmesi esas alınarak; öncelikle gümrük işlemlerine ilişkin bilgi ve
belgelerin yanı sıra ilgili gerçek ve tüzel kişilerin hesap ve mali kayıtlarının
incelenmesi, banka verilerinin araştırılması, Bakanlığımızda ve internette
bulunan çeşitli bilgi/veri tabanlarının ve diğer bilgilerin araştırılması gibi
yöntemlerle bilgi ve belge temini ile inceleme/araştırma/soruşturmanın
sonuçlandırılmasına çalışılacaktır.
Bu şekilde yeterli sonuç alınamayacağının
anlaşılması halinde ilgili ülkeden bilgi talebinde bulunulacaktır.
[2] 24.02.2012/1942 yazı ile
değiştirilmiştir.
[3]
Mülga; 8.
İthal eşyasının gümrük kıymeti, Gümrük Kanununun 23
ila 31 inci ve Gümrük Yönetmeliğinin 37
ila 42 nci[3]
maddelerine göre belirlenmektedir. Buna göre, gümrük müdürlüklerince yurt dışı
kıymet araştırmasına geçilmeden önce, beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak
kabul edilip edilmeyeceğinin belirlenmesine ilişkin olarak anılan maddelerde
belirtilen yöntemler sırasıyla uygulanacak olup bir yöntemden diğerine
geçilebilmesi icin, beyan edilen kıymetin bu yönteme göre kabul edilemez olması
gerekmektedir. Bu kapsamda, kıymet araştırmasında izlenecek yönteme ilişkin
uygulanacak esaslar EK-3'de ayrıca belirtilmiştir.