Özet Beyan Uygulamaları, eksiklik fazlalık takibatı, konteynır ile taşınan eşyada takibat, Ticaret Odası veya Konsolosluk Onayı Aranmaması (2012-2)

T.C. GÜMRÜK ve TİCARET BAKANLIGI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.21.0.GGM.0.17.01.00- 10.06.01 Konu :Özet Beyan Uygulaması 24.01.2012 2022/7 genelgede konu edilmiştir. Tasaruflu Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 GENELGE (2012/2) 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve buna bağlı Gümrük Yönetmeliğinin özet beyana ilişkin hükümleri cercevesinde aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre işlem yapılacaktır: 1- Birden Fazla Özet Beyanda Kayıtlı Eşyanın Tek Beyanname ile işlem Görmesi Farklı özet beyanlarda kayıtlı olmakla birlikte, alıcısı, tabi tutulacağı rejim ve faturadaki döviz cinsi aynı olan eşya, yükümlüsünce talep edilmesi halinde, tek beyanname ile işlem görebilecektir. 2. Özet Beyanda Düzeltme (2019/25 Sayılı Genelge ile değişik)[1] Özet beyanda düzeltme yapılması ile ilgili hususlar, Gümrük Kanununun 35/B maddesinin altıncı fıkrasında; manifestoların ibrazına ilişkin hususlar ise Gümrük Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Bu kapsamda, özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı durumu haric olmak üzere, özet beyan ve/veya orijinal manifesto ile konşimentolarda kayıtlı bilgiler arasında farklılık bulunması halinde, özet beyanda yapılacak düzeltmelerde, konşimentolarda yer alan bilgiler esas alınacaktır. Özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı durumunda yapılacak işlemler ise 3 üncü madde başlıkları altında belirtildiği şekilde yürütülecektir. 3- Özet Beyan Eksiklik/Fazlalığı Durumunda Yapılacak İşlemler a) Özet Beyan Eksiklik/Fazlalığının Tespit ve Takip Edileceği Gümrük İdaresi Özet beyan eksiklik/fazlalığının konusunu Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya icin giriş gümrük idaresine verilen özet beyan oluşturmaktadır. Dolayısıyla, özet beyan eksiklik/fazlalık tespiti ve takibatı, giriş gümrük idarelerince yapılacak ve takibat eşyanın gümrükce onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından önce başlatılacaktır. Transit rejimi kapsamında transit beyannamesi ile giriş gümrük idaresinden varış (ic ya da sınır) gümrük idaresine sevk edilen eşyada varış gümrük idaresince farklılık tespit edilmesi durumunda, varış gümrük idaresinde özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı yapılması söz konusu olmayıp Gümrük Yönetmeliğinin 247 nci[2] maddesi uyarınca işlem yapılacaktır. Ücüncü Paragraf; (2015/9 Sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırılmıştır)[3] Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın bulunduğu taşıtın mührünün sağlam olması ve herhangi bir şüphe halinin bulunmaması nedeniyle taşıtın tartılmadan transit beyannamesi ile varış gümrük idaresine sevk edildiği durumda, varış gümrük idaresince yapılacak kontrolde tasıma belgelerinde kayıtlı miktar esas alınacak olup tasıma belgelerine göre farklılık tespit edilmesi durumunda Gümrük Yönetmeliğinin 247 nci[4] maddesi uyarınca işlem yapılacaktır. Ancak, yükümlünün giriş gümrük idaresinde taşıtın tartılmasını talep etme ve Gümrük Kanununun 41 inci maddesinde belirtilen hakkı saklı olup taşıtın giriş gümrük idaresinde tartılması durumunda, tartım sonucu tespit edilen miktarın tasıma belgelerinde ve varsa özet beyanda belirtilen miktardan farklı olması halinde, eşyanın niteliği itibariyle yapılacak tartım veya sayım sonucuna göre giriş gümrük idaresince özet beyan eksiklik/fazlalık takibatına gecilmesi gerekmektedir. TIR karnesi kapsamındaki eşyada tespit edilen eksiklik veya fazlalıklara ilişkin takibat, özet beyan hükümlerine göre değil, TIR karnesine ilişkin mevzuat hükümlerine göre yapılacaktır. b) Özet Beyan Eksiklik/Fazlalığının Tespiti Durumunda Yapılacak İşlemler Özet beyan ile boşaltma listesinin karsılaştırılması sonucunda özet beyan eksiklik veya fazlalığının tespit edilmesi halinde, taşıtın isleticisi, kullanıcısı veya temsilcisi, gecici depolama yeri isletme memuru ve karsılaştırmayı yapan gümrük memuru tarafından imzalanmak suretiyle bir tutanak düzenlenecek ve bu tutanak üzerinden özet beyan eksiklik/fazlalık takibatına gecilecektir. Taşıtın isleticisi, kullanıcısı, temsilcisi ya da isletmeci kurulusun başvurusu üzerine de özet beyan eksiklik/fazlalık takibatına gecilebilecektir. Özet beyanda kayıtlı miktara göre eksik veya fazla cıkan eşya icin özet beyanı veren kişiye, tutanağın düzenlendiği tarihte bildirimde bulunulacaktır. Tebligatın tutanak tarihi itibariyle yapılamaması halinde, tebligatın yapıldığı tarih, özet beyan eksikliği veya fazlalığına ilişkin 3 aylık takibat süresinin başlangıc tarihi olarak kabul edilecektir. Özet beyan eksiklik veya fazlalıkları ile ilgili takibat, elektronik ortamda kayda alınacaktır. c) Konteynır ile Taşınan Eşyada Özet Beyan Eksiklik/Fazlalığı Tasıma sekli itibariyle cok sayıda konteynerin bir arada taşındığı durumlarda, konteynır acılmadan boşaltma listelerinin düzenlenmesi halinde, boşaltma listelerinin konteyner bazında düzenlenmesi, arac olarak kabul edilen konteynerin, özet beyan işlemlerinde kap olarak dikkate alınması ve özet beyan eksiklik/fazlalık takibatının konteyner bazında yapılması gerekmektedir. Konteyner acılmak suretiyle boşaltma listelerinin düzenlenmesi halinde takibatın konteyner bazında değil, konteynerden boşaltılan eşya bazında yapılması gerekmektedir. c) Cezaî İşlem Özet beyanı veren kişi tarafından eksiklik veya fazlalığın neden kaynaklandığı, 3 aylık takibat süresi icinde, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı suretiyle ispatlanacaktır: 1) Eşyanın yüklendiği liman idaresinin veya cıkış acentesinin ya da taşıyıcının bir kamu kuruluşu olması halinde bunlardan alınan resmî belge, 2) Yükleme esnasında (1) bendinde belirtilen kurum ve kuruluşların bulunmaması halinde, ihracatcı veya yüklemeyi yapan kuruluştan alınan ve eşyanın yüklendiği limandaki en büyük mülki idare amirince, gümrük idaresince, ticaret ve sanayi odalarınca veya liman başkanlığınca onaylanmış belge. Ayrıca havayolu taşımacılığında, mahrec ülkedeki yer hizmeti firması ve/veya havayolu şirketi yetkilileri tarafından eşyanın yüklendiği yerde düzenlenecek belge ile de ispat yapılabilecektir. Bu belgelerin süresi icinde ibrazı halinde, eksiklik veya fazlalık takibatı sonlandırılacak, ibraz edilmemesi halinde ise Gümrük Kanununun 237 nci maddesi uyarınca cezaî işleme başlanacaktır.(2019/25 Sayılı Genelge ile 1.paragraf değişik)[5] Sürenin bitiminden önce talepte bulunulması halinde, ilgili gümrük idaresince, 3 aylık takibat süresi 3 ay uzatılacak ve yeni süre ilk 3 aylık sürenin sonuna 3 ay eklenmek suretiyle belirlenecektir. Bu suretle belirlenecek sürenin bitiminden önce gümrük idarelerine yapılacak gerekceli taleple süre 1 ay daha uzatılabilecektir. Dökme gelen eşyada, Gümrük Kanununun 237 nci maddesi uyarınca, Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen oranlar dahilinde ortaya cıkan eksiklik ve fazlalıklar icin takibat yapılmaz. Özet beyan eksikliği veya fazlalığının, Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen oranları aşması halinde, özet beyan takibatı ve varsa cezaî işlem, eksiklik veya fazlalığın Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen oranları aşan kısmı icin uygulanır. Takibata konu olmayan miktar icin herhangi bir cezaî işlem uygulanmaz.(07.04.2014 tarihli 2014/13 sayılı Genelge ile değişik)[6] Özet beyan eksikliklerinde uygulanacak ceza miktarları, Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, (…)[7] eksikliğin tespit edilip tutanağın imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan İthalat Rejim Kararı eki listelerde "Diğer ülkeler" sütununda yer alan gümrük vergisi oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanacaktır. d) Dosyalama işlemleri Özet beyan fazlalığı takibatlarında özet beyan itibarıyla, özet beyan eksikliği takibatlarında ise konşimento itibarıyla ayrı ayrı dosya acılacaktır. Söz konusu dosyalarda aşağıdaki belgelerin bulunması gerekmektedir: a) Eksiklik veya fazlalığa konu eşyanın tasıma belgeleri ile varsa beyanname örnekleri, b) Eksiklik veya fazlalığa ilişkin tutanak, c) Takibata gecildiğine dair gümrük idaresinin yükümlüye muhatap yazısı ve tebliğ zarfı (yazının elden teslim edilmesi durumunda; tebellüğ edenin adı, unvanı, imzası ve tebliğ tarihi), c) Yükümlü tarafından ek süre istenilmesi veya takibatın kaldırılmasının talep edilmesi durumunda; bu taleplere ilişkin dilekceler (posta kanalıyla müracaat edilmesi halinde, dilekcelerin icinde bulunduğu zarflar) ve ilgili gümrük idaresinin takibatın devam ettiğini veya ek süre verildiğini bildirir yazısı ve tebliğ zarfı, d) Ceza miktarını belirleyen yazı ve ceza tahakkukunun yapılması sırasında hesaplamaya yardımcı bilgi ve belgeler (eşyanın faturası, eksik-fazlalık kısmının fatura değeri, günlük kur, eşyanın gümrük giriş tarife istatistik pozisyonu ve vergi oranı) ile tahakkukun nasıl yapıldığını gösterir ayrıntılı liste, e) Ceza kararı, f) Ceza kararının mükellefine gönderilme yazısı ile tebliğ zarfı, g) İtiraz dilekcesi ve buna ilişkin belgeler. e) Özet Beyan Eksiklik/Fazlalığı Durumunda Eşyanın Bir Gümrük Rejimine Tabi Tutulması 1- Özet beyan eksikliği durumu Özet beyan eksikliği durumunda, fiilen mevcut olan miktar üzerinden gümrük işlemleri yürütülecektir. 2- Özet beyan fazlalığı durumu Yapılan özet beyan fazlalığı takibatı sonucunda, eşyanın mahrecinden yanlışlıkla yüklendiğinin ispat edilmesi ve takibatın kaldırılması üzerine eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenilmesi halinde, bu eşya icin Gümrük Kanununun 63 üncü maddesi saklı kalmak kaydıyla, yeni bir beyanname tescil edilecektir. Tescil edilen beyanname konusu eşya icin mülkiyet hakkı ile ilgili bir sorunun kalmaması bakımından tasıma belgesinde (konşimento, yük senedi, CMR vb.) gerekli düzeltme yapılacak; fazla cıkan eşya bedelinin mükellefince İthalat Rejim Kararının 6 ncı maddesi uyarınca göndericiye ödendiğine dair belgeler gümrük idaresine ibraz edilecektir. Özet beyan fazlalığının, eşyanın mahrecinden yanlışlıkla yüklenmesinden kaynaklandığının gümrük rejimi beyanından önce kanıtlanması durumunda, düzeltilen taşıma belgesindeki bilgilerle uyumlu bir faturanın ibrazı istenecek, beyandan sonra kanıtlanması durumunda ise fazla cıkan eşyaya ilişkin yeni bir fatura aranacaktır. Özet beyan fazlası olmakla birlikte, Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca takibata konu olmayan eşyanın, beyan sahibi tarafından bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenilmesi halinde, herhangi bir ceza tatbik edilmeksizin ilgili gümrük rejimi hükümleri cercevesinde işlem yapılacaktır. (A.TR ve Menşei Belgeleri icin 15.07.2010/15952 yazı yayımlanmıştır) Özet beyan takibatı sonuclanmadan özet beyan fazlası eşya hakkında bir gümrük beyanında bulunulmak istenilmesi durumunda eşya teslim edilmeyecektir. Ancak, eşyanın saklanmasının masraflı ve külfetli olması halinde, aynen korunması koşuluyla ve eşyanın gümrüklenmiş değeri tutarında teminat alınarak eşya sahibine yed-i emin olarak teslim edilebilecektir. Takibat sonucunda özet beyan fazlası eşyanın yanlışlıkla mahrecinden fazla olarak yüklenmiş olduğunun ispat edilememesi halinde, yed-i eminde bulunan eşya gümrük idaresince teslim alınarak Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin ücüncü ve besinci fıkraları uyarınca işlem yapılacak ve alınan teminat iade edilecektir. Yed-i eminde bulunan eşyanın, takibat süresi icerisinde tüketilmiş olması ve yapılan takibat sonucunda özet beyan fazlası eşyanın yanlışlıkla mahrecinden fazla olarak yüklenmiş olduğunun ispat edilememesi halinde, Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin ücüncü fıkrası uyarınca CIF kıymeti kadar para cezası alınacak ve 207 nci maddesi uyarınca teminat nakde cevrilecektir. 4- 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci Maddesinin Dördüncü Fıkrasının (c) Bendinin Uygulaması (2015/9 Sayılı Genelge ile eklenmiştir) Özet beyanda eşyanın cinsinin yanlış beyan edildiğinin tespiti durumunda uygulanacak cezayı düzenleyen 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (c) bendi, özet beyan aşamasında yapılan kontrol/muayene sonucundaki tespitler ile sınırlı olacak şekilde uygulanacak olup, rejim beyanı yapıldığında özet beyana ilişkin işlemler tamamlandığından ve ilgili rejim hükümlerine göre işlem gercekleştirildiğinden, beyanname aşamasında, beyanname ile özet beyanın karşılaştırılması sonucunda tespit edilen söz konusu usulsüzlük icin bu madde hükmü uygulanmayacaktır. 5-[8] Yürürlükten Kaldırılan Genelgeler a) 28.2.2002 tarihli ve 2002/7 sayılı Genelge, b) 25.9.2002 tarihli ve 2002/28 sayılı Genelge, c) 10.4.2003 tarihli ve 2003/5 sayılı Genelge, c) 5.5.2003 tarihli ve 2003/9 sayılı Genelge, d) 27.9.2003 tarihli ve 2003/17 sayılı Genelge, e) 15.1.2004 tarihli ve 2004/2 sayılı Genelge, f) 7.5.2008 tarihli ve 2008/14 sayılı Genelge, g) 6.6.2011 tarihli ve 2011/35 sayılı Genelge, yürürlükten kaldırılmıştır. Bilgi ve gereğini rica ederim. Ziya ALTUNYALDIZ Bakan a. Müsteşar DAGITIM: Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlükleri [1] Mülga; 2- Ticaret Odası veya Konsolosluk Onayı Aranmaması Gümrük idarelerine ibraz edilen manifestolarda mahrec ülkedeki Ticaret Odası ve/veya Türk Konsolosluğu onayı aranmayacaktır. Bunun yanında, özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı durumu haric olmak üzere, özet beyan ve/veya orijinal manifesto ile konşimentolarda kayıtlı bilgiler arasında farklılık bulunması halinde, özet beyanda yapılacak düzeltmelerde, konşimentolarda yer alan bilgiler esas alınacak; mahrec ülkedeki Ticaret Odası ve/veya Türk Konsolosluğu onayı aranmayacaktır. PcGK Not: Mer'i Yönetmeliğin 239-242.Maddeler [3] Mülga 3.paragraf; Ancak, miktar bakımından manifesto ve tasıma belgeleri ile varsa özet beyana uygun olarak giriş gümrük idaresinde transit beyannamesi verilmiş olmakla birlikte, henüz varış gümrük idaresine sevk edilmemiş ve giriş gümrük idaresinin denetiminde bulunan eşyada, transit beyannamesine ilişkin yapılan kontrol/muayene sonucunda miktar yönünden farklılık tespit edilmesi halinde özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı yapılacaktır. PcGK Not: Mer'i Yönetmeliğin 239-242.Maddeler [5] Mülga 1.paragraf; Özet beyanı veren kişi tarafından eksiklik veya fazlalığın neden kaynaklandığının, 3 aylık takibat süresi icinde, eşyanın yüklendiği liman yetkilileri, cıkış acenteleri ve taşımacı kuruluş kamu kurulusu ise bu kuruluştan alınan ve eşyanın yüklendiği limandaki en büyük Mülki İdare Amirince, Gümrük İdaresince, Ticaret ve Sanayi Odalarınca veya Liman Başkanlığınca onaylanmış belgelerle ispat edilemediği takdirde Gümrük Kanununun 237 nci maddesi uyarınca cezai isleme başlanacaktır. [6] Mülga ücüncü fıkra; Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen oranların asıldığı durumlarda, özet beyan takibatı, eksiklik/fazlalığın tamamı icin yapılacak ve uygulanması gereken durumlarda cezaî işlem, eksiklik/fazlalığın tamamı üzerinden uygulanacaktır. [7] "eksikliğin tamamı üzerinden" ifadesi 07.04.2014 tarihli 2014/13 sayılı Genelge ile fıkradan cıkarılmıştır [8] 2015/9 Genelge ile 4.madde eklenmesi nedeni ile teselsül edilmiştir.