Gümrük Alacaklarının haciz yoluyla tahsil edilmesinde sırasıyla; teminatlı alacağın çözümü, PTT veya Banka hesaplarından, taşıtlara haciz, menkul mallara ve gayrimenkul mallara haciz konularak tahsili (2016-42)

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :80572740-010.06 Konu :Gümrük Alacağının Takibi 12.05.2016 / 15360622 Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 GENELGE (2016/42) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 201 inci maddesi uyarınca, süresi içinde ödenmeyen gümrük vergileri hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaktadır. 6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haczedilmektedir. Bu hükme göre, amme alacağının takibinde haciz tatbiki için borçlunun mal bildiriminde bulunması şart değildir. Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlunun Kanunda belirtilen süre içerisinde mal bildiriminde bulunmaması halinde, tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul ve gayrimenkul malları ile alacak ve haklarından amme alacağını karşılayacak miktarının derhal haczi gerekmektedir. 30.06.2007 tarihli, 26568 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Seri: A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinin İkinci Kısım Birinci Bölüm VI. Haciz Alt Bölümünün 11.09.2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Seri A, Sıra No 5 Tebliğ ile değişik ikinci maddesinin (b) bendi uyarınca, alacaklı tahsil daireleri, haciz bildirisi düzenlenmek suretiyle haczedilebilecek mallardan elektronik ortamda araştırması yapılabilecek olanları, elektronik ortamda araştıracak, yetki alanlarına bağlı kalmaksızın doğrudan haciz bildirisi tebliğ etmek suretiyle haczedebileceklerdir. Bu kapsamda, alacağı takip eden gümrük idarelerince, Bakanlık intranet portalı "Kesinleşmiş Gümrük Alacakları Takip İşlemleri" bölümünde yer alan uygulamaların kullanımına öncelik verilerek, belirtilen sıraya göre; 1) 6183 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi uyarınca, ödeme emri düzenlenmeksizin, borçluya bildirimde bulunulduktan yedi gün sonra, Teminat Sorgulama Programı üzerinden alacağı takip eden gümrük müdürü veya yardımcısı tarafından borca karşılık gelen miktara haciz konulması, 2) Haczedilebilir teminatı olmayan veya haczedilen teminatın gümrük alacağını karşılamaması durumunda, derhal ödeme emri düzenlenerek Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden imzalanarak borçluya tebliğ edilmesi, 3) Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçlu tarafından ödeme emrine yönelik ödeme veya tecil-taksitlendirme başvurusu yapılmamışsa, haciz varakası düzenlenerek borçlu bilgilerini içeren ve gümrük alacağına haciz konulmasını belirten bir yazının o günün mesai bitimine kadar (uygulamaya geçmesiyle birlikte Kayıtlı Elektronik Posta aracılığıyla) haciz bildirisi ekinde bankalara gönderilmesi, 4) Gümrük borçlusunun PTT'ye bağlı birimler nezdindeki posta çeki hesaplarında yer alan varlık bilgilerine elektronik ortamda ulaşılabilmesi halinde, elektronik ortamda araştırma yapılarak tespit edilen varlıkların haciz bildirisi düzenlenmek suretiyle haczedilmesi, 5) Posta çeki hesaplarında yer alan varlıkların ülke genelinde tek bir merkezden sorgulanması mümkün olduğundan, bu varlıkların araştırılmasının alacaklı gümrük idaresinin bulunduğu yerdeki PTT merkezine (uygulamaya geçmesiyle birlikte Kayıtlı Elektronik Posta aracılığıyla) haciz bildirisinin tebliği ile yapılması, 6) Bankalardan ve PTT merkezlerinden gelen cevap yazısı beklenilmeksizin ödeme emrinin tarih ve sayısı kayıt edilerek; a. Gümrük Borçlusunun Gümrüklerdeki Eşyasının Elektronik Ortamda Takibi Programı aracılığıyla borçluya ait gümrüklerde bulunan işlemi bitmemiş eşyanın, b. Borçluya ait gümrüklerde bulunan haczedilebilir eşya yoksa veya haczedilen eşyanın gümrük alacağını karşılamaması durumunda, Taşıt Sorgulama Programı aracılığıyla borçluya ait Emniyet Genel Müdürlüğüne kayıtlı taşıtların, c. Borçluya ait kayıtlı taşıt yoksa veya haczedilen taşıtların gümrük alacağını karşılamaması durumunda, Tapu Sorgulama Programı aracılığıyla borçluya ait Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne kayıtlı gayrimenkullerin, gümrük müdürü veya yardımcısı tarafından tespit edilerek, haciz yapılması ve borçlunun yapılan haciz hususunda bilgilendirilmesi, 7) Bankalardan gelen, borçlunun hesabına haciz konulduğunu bildiren yazıların alınması üzerine, diğer programlarda konulan hacizler dikkate alınmaksızın, bankalar tarafından konulan hacizlerin incelenerek gümrük alacağının karşılanması durumunda, a. Paraya kolay çevrilmesi bakımından hacizli banka hesaplarının seçilerek, fazladan haciz konulan hesaplardaki haczin kaldırılmasını bildiren yazının mesai saati bitimine kadar ilgili bankalara (uygulamaya geçmesiyle birlikte Kayıtlı Elektronik Posta aracılığıyla) gönderilmesi, b. Diğer programlar aracılığıyla konulan hacizlerin derhal kaldırılması, 8) Gümrük alacağının karşılanmaması durumunda, alacağa yönelik farklı programlarda alacak miktarını karşılayan başka bir haciz kaydı olup olmadığı kontrol edilerek haciz işlemlerine devam edilmesi, 9) Gümrük idareleri tarafından takip edilen kesinleşmiş alacaklar için, borçlu adına sistem üzerinde tescil edilmiş gümrük beyannamelerinin bulunup bulunmadığının "Bilge Sistemi TCGB Sorgulamalar Kesinleşmiş Alacak Takip" başlığı altında "TC Kimlik No" veya "Vergi Numarası" ile düzenli aralıklarla sorgulanması, bulunması halinde alacağın tutarı göz önünde bulundurularak, ilgili beyanname/beyannamelere bloke konulması, alacağın tahsil edilmesini müteakip konmuş olan blokenin, blokeyi koyan ilgili İdare tarafından kaldırılması, (30.10.2017 tarihli, 2017/5 Syılı Genelge ile değişik)[1] 10) İcra memuru, yaptığı araştırmalarda borçlunun menkul malları veya alacağının bulunmadığı veya bulunan menkul mal, alacak ve hakların borcu karşılamayacağı veya bunların kolaylıkla paraya çevrilme olasılığının bulunmadığı sonucuna ulaşırsa ya da takibi yapan idare tarafından gerekli görülmesi halinde belirtilen sıralamaya uyulmadan haciz konulması, gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Cenap AŞCI Bakan a. Müsteşar [1] Mülga; 9) Gümrük Borçlusunun Gümrüklerdeki Eşyasının Elektronik Ortamda Takibi Programında, haciz kayıtlı eşyanın gümrük işlemlerinin alacak takibi sona ermeden tamamlanması veya iptal edilmesine izin verilmemesi,