Eksik Belgeyle Beyan uygulamasında belgelerin tamamlanmasında kontrol, tamamlanamayacağının bildirilmesi veya sürenin dolmasına rağmen belgelerin tamamlanmaması durumunda para cezası durumu (2021-20)

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-52856264-106.02.02-00066119786 Konu :Eksik Belgeyle Beyan Uygulamasında Gümrük Kanunu'nun 234 üncü Maddesi Uyarınca Tesis Edilecek İşlemler Tasarruflu Yazılar 1 2 3 Danıştay Kararları 1 13.08.2021 / 66119786 GENELGE (2021/20) Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği ve Onaylanmış Kişi Statüsüne İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Sıra No: 1)'de düzenlenen eksik belgeyle beyan (bs-1) uygulamasında karşılaşılan durumlar itibarıyla Gümrük Kanunu'nun 234 üncü maddesinin tatbiki noktasında tereddüt hasıl olduğu ve idarelerde yeknesak bir uygulama bulunmadığı yönünde Genel Müdürlüğümüze intikal eden olaylar karşısında uygulamada birliğin sağlanmasını teminen tüm gümrük idarelerimizin aşağıda yer aldığı şekilde işlem tesis etmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere, Gümrük Kanunu'nun 71 inci maddesinin 3 üncü fıkrası; "Tamamlayıcı beyanlar ile 1 inci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sözü edilen beyanlar, ayrılmaz bir bütündür ve basitleştirilmiş işleme ilişkin beyannamelerin tescil tarihinden itibaren hüküm ifade ederler" hükmünü amirdir. Söz konusu hüküm basitleştirilmiş usulde verilmiş eksik beyana konu (bs-1) beyannamenin tamamlayıcı beyanla bir bütün haline geleceğini ve tamamlayıcı beyan ile birlikte nihai hali oluşan yükümlü beyanının beyannamenin tescilinden itibaren hüküm doğurduğunu ifade etmektedir. Bu çerçevede eksik belgeye (bs-1) konu bir beyan ancak şu şekillerde tamamlanmış olabilecektir; 1- Eksik belge tamamlama formu ile belgelerin tamamlandığının bildirilmesi 2- Süresi içerisinde yükümlünün belgeleri tamamlayamayacağını bildirmesi 3- Belgelerin tamamlanması için öngörülen sürenin dolması Öncelikle, mer'i mevzuatta eksik belgelerin tamamlanma usulü düzenlemekle birlikte belgelerin tamamlanamayacağı durumlarda yükümlünün takip etmesi gereken özel bir usul öngörülmemiştir. Dolayısıyla yükümlülerin bir dilekçe vasıtasıyla süresi içerinde eksik belgeyi tamamlayamayacağına ilişkin beyanının tamamlayıcı beyan olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Beyanın tamamlandığı an itibarıyla ortaya çıkabilecek durumlar ve yapılması gereken cezai işlemler ise şu şekildedir; 1- Eksik belge tamamlama formu süresi içerisinde verilerek belgelerin usulüne uygun ve beyannamede belirtilen eksik belgeyle uyumlu olduğunun anlaşılması halinde herhangi bir cezai işleme yer bulunmamaktadır. Söz konusu belgelerin ibrazı istendiğinde (yeşil hat beyannameleri) ibraz edilemediği veya ibraz edilen belgelerin ilk beyannamede belirtilen belgeyle uyumlu olmadığı veya usulüne uygun olmadığının anlaşılması halinde belgelerin olmadığı duruma göre hesaplanacak ek vergi tutarı tahakkuk ettirilerek gecikme faizi tatbik edilir. Ayrıca Gümrük Kanunu'nun 234 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır. ÖRNEK: (A) Firması, 01.01.2021 tarihinde tescil edilmiş serbest dolaşıma giriş beyannamesinin eki menşe ispat belgesinin, mevcut olmasına rağmen tescil anında ibraz edilememiş olması nedeniyle (bs-1) kodu seçilerek eksik beyan usulünden yararlanmıştır. Eksik beyana ilişkin eksik belge tamamlama formu 20.01.2021 tarihinde gümrük müdürlüğüne sunulmuştur. Söz konusu beyanname yeşil hatta işlem görmemiş ise eksik belge tamamlama formu ile birlikte gümrük müdürlüğüne sunulan eksik belge, süresi içinde tamamlandığı için herhangi bir cezai işleme gerek bulunmamaktadır. Diğer taraftan, söz konusu beyannamenin yeşil hatta işlem görmesi halinde eksik belge tamamlama formu ile birlikte belge asılları veya örnekleri gümrük idaresince ayrıca istenilmedikçe ibraz edilmeyeceğinden yine herhangi bir cezai işleme gerek bulunmamaktadır. Ancak gümrük idaresince ibrazı istenen söz konusu belge asılları veya örneklerinin, ibraz edilememesi veya ilk beyannamede belirtilen belgeyle uyumlu olmaması halinde, hesaplanacak ek vergi tutarı tahakkuk ettirilerek, gecikme faizi tatbik edilir ve Gümrük Kanunu'nun 234 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır. 2- Süresi içerisinde yükümlünün eksik belgeleri tamamlayamayacağını beyan ettiği durumda ise yükümlü ilk beyanını beyannamede değişiklik gerektirecek şekilde tamamlamış olacaktır. Beyanın nihai olarak oluştuğu an itibarıyla beyan edilen belgeler ile ibraz edilen belgeler arasında bir farklılık bulunmadığından Gümrük Kanunu'nun 234 üncü maddesi uyarınca işlem yapılmasına yer bulunmamaktadır. Bu şekilde bir beyan bulunması halinde, belgelerin olmadığı duruma göre hesaplanacak ek vergi tutarı tahakkuk ettirilerek gecikme faizi tatbik edilir. ÖRNEK: (A) Firması, 01.01.2021 tarihinde tescil edilmiş serbest dolaşıma giriş beyannamesinin eki menşe ispat belgesinin, mevcut olmasına rağmen tescil anında ibraz edilememiş olması nedeniyle (bs-1) kodu seçilerek eksik beyan usulünden yararlanmıştır. Eksik beyana ilişkin eksik belgelerin tamamlanamayacağı 20.01.2021 tarihinde gümrük müdürlüğüne bildirilmiştir. Bu durumda hesaplanacak ek vergi tutarı tahakkuk ettirilerek gecikme faizi tatbik edilir, ancak Gümrük Kanunu'nun 234 üncü maddesi uyarınca işlem yapılmasına gerek bulunmamaktadır. 3- (Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 13.05.2025 tarihli 109138270 sayılı yazısında bahsedilen 2024/4829 sayılı Danıştay kararı ile iptal edilmiştir) Eksik belgelerin tamamlanması için verilen sürenin dolması ancak yükümlünün eksik belge tamamlama formunu ve eksik belgeleri ibraz etmediği durumda yükümlünün ilk beyanını olduğu şekliyle koruduğu ancak ilgili belgelere sahip olmadığı kabul edilmelidir. Zira yükümlü kendisine tanınan süre içerisinde herhangi bir işlem yapmadığından beyan ilk verildiği haliyle tamamlanmış olacaktır. Bu sürenin dışında verilen eksik belge tamamlama formunun veya ibraz edilen belgenin kabul edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu durumda belgelerin olmadığı duruma göre hesaplanacak ek vergi tutarı tahakkuk ettirilerek gecikme faizi tatbik edilir. Ayrıca Gümrük Kanunu'nun 234 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır. ÖRNEK: (A) Firması, 01.01.2021 tarihinde tescil edilmiş serbest dolaşıma giriş beyannamesinin eki menşe ispat belgesinin, mevcut olmasına rağmen tescil anında ibraz edilememiş olması nedeniyle (bs-1) kodu seçilerek eksik beyan usulünden yararlanmıştır. Eksik beyana ilişkin eksik belge tamamlama formu ve eksik belgelerin tamamlanmadığı, 03.02.2021 tarihinde gümrük idaresince tespit edilmiştir. Bu durumda, hesaplanacak ek vergi tutarı tahakkuk ettirilerek, gecikme faizi tatbik edilir ve Gümrük Kanunu'nun 234 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır. Bilgi ve gereğini rica ederim. Rıza Tuna TURAGAY Bakan a. Bakan Yardımcısı Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine