İdare lehine kesinleşen mahkeme kararı sonrası yapılan geri verme veya kaldırma başvurularında yeni bir idari işlem tesis edilmemesi, dolayısıyla geri verme veya kaldırma kararı alınmaması

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-80571967-159.01-00121388047 Konu :Geri Verme Kaldırma Talepleri-Kesinleşmiş Mahkeme Süreci 22.04.2026 / 121388047 DAĞITIM YERLERİNE İlgi :31.03.2020 tarihli, 53533520 sayılı dağıtımlı yazımız. Geri verme veya kaldırma taleplerine ilişkin olarak; gümrük idaresi tarafından düzenlenen ek tahakkuk kararı veya ceza kararına yükümlü tarafından itiraz edildiği ve itirazın reddi sonrasında açılan dava süreci sonunda idare lehine karar verilerek mahkeme kararının kesinleştiği durumda, söz konusu vergi veya ceza için yükümlü tarafından yapılan geri verme veya kaldırma başvuruları ile ilgili olarak yapılacak işlem hususunda gümrük idarelerinde tereddüt yaşandığı anlaşılmaktadır. İlgide kayıtlı dağıtımlı yazımızda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 210 ve takip eden ilgili maddelerinde düzenlenen geri verme veya kaldırma başvurularına ilişkin olarak 4458 sayılı Kanunun 242 nci maddesinde düzenlenen itiraz süreci ile ilgili alakalı yapılacak işlemler açıklanmış olup, söz konusu yazıda, Kanunun 242 nci maddesinde yer alan 15 günlük itiraz süresi geçtikten sonra gümrük vergilerinin ve para cezalarının (kesinleşmiş ve 6183 sayılı Kanun uyarınca takip işlemlerine başlanılmış olanlar dâhil) geri verilmesi veya kaldırılmasına yönelik olarak anılan Kanunun 211 inci maddesi kapsamında yapılan başvuruların değerlendirmeye alınabileceğine belirtilmiştir. Söz konusu yazımızda yer alan kesinleşme ifadesi, vergi veya cezanın idari işlem süreci içinde kesinleşmesine ilişkin olup idare tarafından yapılan işlemin mahkeme kararı sonrasında idare lehine kesinleşmesi durumunu kapsamamaktadır. Bilindiği üzere, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 28 inci maddesinin birinci fıkrası, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." Hükmünü ihtiva etmekte olup, idare tarafından yargı mercii kararları doğrultusunda işlem gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, gümrük idaresi tarafından düzenlenen ek tahakkuk kararı veya ceza kararına yükümlü tarafından 4458 sayılı Kanunun 242 nci maddesi uyarınca itiraz edildiği ve itirazın reddi sonrasında açılan dava süreci sonunda idare lehine karar verilerek mahkeme kararının kesinleştiği durumda, idarece mahkeme kararı doğrultusunda işlem gerçekleştirilmesi gerekmekte olup, yükümlü tarafından kesinleşmiş mahkeme kararı sonrasında yapılan geri verme veya kaldırma başvurularında yeni bir idari işlem tesis edilmemesi, dolayısıyla geri verme veya kaldırma kararı alınmaması hususunda; Bilgilerini ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri E.E.