Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ 2012-1 (Yatırım Teşvik) (Mülga)
YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN
UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2012/1)
Ekonomi
Bakanlığı: 20.06.2012 tarih ve 28329 sayılı R.G.
Tebliğ 2025-01
ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
Genelgeler 1 2 3 4 5 6Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 5
G.G.T.
(Yatırım Teşvik) Seri No 9
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu
Tebliğ'in amacı, 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet
Yardımları Hakkında Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit
etmektir.
Tanımlar
MADDE 2 - (1)
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda yer alan tanımlara ek olarak bu
Tebliğ'de geçen;
a)
Bölgeler: Kararda belirtilen bölgeleri,
b)
Entegrasyon: Mal ve hizmet üreten tesislerin mevcut üretim hatlarında elde
edilen nihai ürüne bütünleyici nitelikte ara malı verecek ve/veya üretilmekte
olan nihai ürünü ara malı olarak kullanabilecek şekilde, mevcut tesise ileri
ve/veya geriye doğru entegre olan, yatırımın konusu ve projenin özelliği
dikkate alınarak kaideten aynı il sınırları içinde veya aynı yerde ve aynı
tesis bünyesinde olan yatırımları,
c)
İşletmeye geçiş tarihi: Yatırım süresinin (ek süre dahil) bitiş tarihini veya
bu tarihten önce tamamlama vizesi için müracaat edilmiş ise müracaat tarihini,
ç)
Karar: 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını,
d)
Komple yeni yatırım: Mal ve hizmet üretimine yönelik olarak ana makine ve
teçhizat ile yardımcı tesisleri içeren, gerektiğinde arazi-arsa ve bina-inşaat
harcamalarını da ihtiva eden, yatırımın yapılacağı yerde aynı üretim konusunda
mevcut tesisi veya mevcut tesisi ile altyapı bütünlüğü bulunmayan yatırımları,
e)
Modernizasyon: Mevcut tesislerin üretim hatlarında teknik ve/veya ekonomik
ömrünü tamamlamış makine ve teçhizata uygun parçaların eklenmesini veya mevcut
makine ve teçhizatın yenileri ile değiştirilmesini, tesiste eksik kalmış
bölümlerin tamamlanmasını, nihai ürünün doğrudan kalitesinin yükseltilmesini
veya modelinin değiştirilmesini içeren yatırımları,
f)
Oda: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı ticaret odalarını, ticaret ve
sanayi odalarını ve sanayi odalarını,
g)
Tevsi: Mevcut bir yatırıma üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle
kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı
müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımları,
ğ)
Ürün çeşitlendirme: Mevcut tesisler ile altyapı müşterekliği olan, aynı
işletmede mevcut makine ve teçhizata yapılacak ilave yatırımla farklı bir nihai
ürün elde edilmesine yönelik yatırımları,
h) Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi
Sistemi (E-TUYS): Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından
yönetilen web tabanlı uygulamayı, (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G.
2018/12 Tebliğ ile eklenmiştir)
ı) Genel Müdürlük: Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye
Genel Müdürlüğünü, (09.10.2018 tarihli ve 30560 sayılı R.G. Tebliğ 2018/3 ile değişik)[1]
i) Kullanıcı: Yatırım teşvik belgesine ilişkin iş ve
işlemler için bu Tebliğ kapsamındaki yatırımcıdan istenecek bilgileri, E-TUYS
aracılığıyla yatırımcı adına Genel Müdürlüğe bildirmek üzere yetkilendirilmiş
kişileri, (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
eklenmiştir)
j) Kullanım kılavuzu: E-TUYS üzerinden yatırım teşvik
belgesine ilişkin her türlü iş ve işlemin kullanıcılar tarafından nasıl
gerçekleştirileceğini tanımlayan ve Bakanlık internet sayfasında yer alan
dokümanı, (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
eklenmiştir)
k) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,
(09.10.2018 tarihli ve 30560 sayılı R.G.
Tebliğ 2018/3 ile eklenmiştir)
l) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
(09.10.2018 tarihli ve 30560 sayılı R.G.
Tebliğ 2018/3 ile eklenmiştir)
m)
İlave sigorta primi işveren hissesi desteği (İSPİH): Kararın 12 nci maddesinin
on birinci fıkrası kapsamında uygulanan kadın ve/veya genç istihdamına yönelik
sigorta primi işveren hissesi desteğini, (24.08.2024 / 32642 sayılı
R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
ifade
eder.
Teşvik belgesi
MADDE 3 - (1) Teşvik
belgesi, yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler
ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde
kayıtlı destek unsurlarından istifade imkanı sağlayan bir belge olup Kararın
amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için düzenlenir.
(2)
Teşvik belgesinin düzenlenmiş olması teşvik belgesi kapsamında
gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili olarak diğer mevzuat gereği kamu kurum
ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin verilmesi gerekliliğine
mesnet teşkil etmeyeceği gibi söz konusu belgelerin temin edilmesi
gerekliliğini de ortadan kaldırmaz.
Müracaat
MADDE 4 - (1) Gerçek
kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş
ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve
kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile
bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve
kuruluşlar) ve kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve
vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye'deki şubeleri kullanıcı
aracılığıyla Bakanlık internet sayfası vasıtasıyla elektronik ortamda[2] teşvik
belgesi düzenlenmesi için müracaat edebilir.
(2)
Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılacak teşvik belgesi
müracaatları değerlendirmeye alınmaz.
MADDE 5 - (1) Teşvik belgesi ile ilgili her türlü iş ve işlem
için kullanıcılar tarafından E-TUYS aracılığıyla Bakanlığa müracaat edilir.
(10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük
02.7.2018)[3]
Teşvik
belgesi müracaat şekli ve müracaatta aranacak belgeler (10.06.2018
tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)[4]
MADDE 6 - (1) Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için kullanıcılar
tarafından E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve
aşağıda belirtilen belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortamda yüklenmesi
gerekir.
a) (09.10.2018 tarihli ve 30560 sayılı R.G. Tebliğ 2018/3 ile
yürürlükten kaldırılmıştır)[5]
b) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak
müracaatlar hariç olmak üzere, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal
Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının
bulunmadığına veya tecil ve/veya taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına
ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili
birimlerinden alınacak yazı veya Kurumun elektronik bilgi iletişim ortamından
alınacak barkodlu çıktı.
c) 25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine göre "Çevresel
Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı" veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli
Değildir Kararı" şartı aranması gereken yatırım konuları için Çevre ve
Şehircilik Bakanlığından alınan Karar ve/veya Karara ilişkin yazı.
ç) Teşvik belgesi talebinde bulunulmadan önce
yatırımın karakteristiğine bağlı olarak ilgili mevzuatı gereği diğer kamu kurum
ve kuruluşlarından alınması gereken (…)[6] bilgi ve belgeler.
d) Stratejik yatırımlar için ayrıca, yatırım konusu
ile ilgili olarak sektörel, mali ve teknik analizlerin yanında 10 uncu maddede
belirtilen kriterlerin her birinin yerine getirildiğini tevsik eden bilgi,
belge, hesap ve tabloları içeren fizibilite raporu.
e) Yatırımın sektörüne, büyüklüğüne veya teşvik
uygulamalarına bağlı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diğer bilgi ve
belgeler.
(2) Teşvik belgesi ile ilgili iş ve işlemler için
kullanıcılar tarafından e-imza uygulaması çerçevesinde E-TUYS üzerinden
yüklenen evrakların Bakanlığa ayrıca ibrazı aranmaz. Kullanıcılar tarafından
e-imza uygulaması kapsamında E-TUYS'a yüklenen her türlü belge ve/veya evrakın
eksiksiz bir şekilde muhafaza yükümlülüğü ve denetime karşı sorumluluğu,
müracaat tarihinden itibaren 10 yıl boyunca yatırımcıya aittir.
(3) E-TUYS'ta kayıtlı teşvik belgesi Bakanlık
tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla elektronik ortamda paylaşılabilir.
Teşvik belgesi müracaatının
değerlendirilmesi
MADDE 7 - (1) Teşvik
belgesi düzenlenmesi talep edilen yatırım projelerinin, makro ekonomik
politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik yönden yapılacak
değerlendirme ve gerektiğinde ilgili kurum, kurul ve kuruluşlardan alınacak
görüşler sonucunda uygun bulunması halinde, yatırıma ait teşvik belgesi ile
ithal ve yerli makine ve teçhizat listeleri Genel Müdürlükçe onaylanır.
(2)
(10.06.2018 tarih ve 30447
sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018)[7]
(3)
(10.06.2018 tarih ve 30447
sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018)[8]
(4)
(…)[9] Teşvik belgesinin düzenlenmesine
mesnet teşkil edecek bilgilerin eksik ve/veya çelişkili olması halinde,
yatırımcının müracaatı değerlendirmeye alınmaz. Bu durumun giderilmesine
yönelik müracaatlar, en son müracaatın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan
mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
(5)
Müracaat ekinde ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan yatırımcılar
sorumlu olup, yatırımın herhangi bir aşamasında aksinin tespiti halinde, Genel
Müdürlükçe teşvik belgesi iptal edilebileceği gibi belge iptalini gerektirmeyen
durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerden bir kısmı müeyyide uygulanmak
suretiyle geri alınır.
(6)
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)[10] Kararın 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (j)
bendi kapsamında yer alan enerji verimliliğine yönelik projelerin
değerlendirilmesinde aşağıdaki hükümler uygulanır.
a) Kararın 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (j)
bendinde belirtilen başvuru kriterlerini sağlayan yatırımcı, yatırıma ilişkin
makine ve teçhizat listeleri ile birlikte Bakanlığa müracaat eder. Bu yatırımın
en az yüzde on beş oranında enerji tasarrufu sağlaması gerekir.
(16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı R.G. 2020/1 Tebliğ ile değişik)[11]
b) Bakanlıkça yapılacak ön inceleme neticesinde uygun
bulunan yatırımlar için enerji verimliliği kriterlerini karşılayıp
karşılamadığı ve sunulan makine ve teçhizat listesinin amaca uygun olup
olmadığına dair enerji verimliliği raporu, Bakanlık tarafından Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığından yazılı olarak temin edilir.
c) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, sunulan proje
dosyası üzerinden yapacağı inceleme ve değerlendirme sonucu, uygun görülen
makine ve teçhizat listesini de içerecek şekilde enerji verimliliği[12] raporunu hazırlar ve bu rapor dikkate alınmak
suretiyle Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenir.
ç) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı görüşünü
oluştururken, gerekli gördüğü teknik içerikli ilave bilgi ve belgeleri
yatırımcıdan doğrudan istemeye, gerekli görmesi halinde yatırım projelerinin
hazırlanması ile ilgili formatları belirleyip internet sitesi üzerinden kılavuz
olarak yayımlamaya, değerlendirme usul ve esaslarını ilan etmeye yetkilidir.
Yatırımcı, bu kapsamdaki talepleri yerine getirmekle yükümlüdür.
d) 18/4/2007 tarihli ve 5627 sayılı Enerji Verimliliği
Kanunu kapsamına giren işletmeler için ilgili mevzuat hükümlerini yerine
getirmiş olmaları şartı aranır.
e) Yatırımın tamamlanmasını müteakip, söz konusu yatırımın
belirlenen kriterleri sağlayıp sağlamadığı hususu, Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı tarafından talep edilen ve yatırımcı tarafından sunulan bilgi ve
belgelere istinaden yapılacak hesaplama ve yerinde yapılacak fiziki inceleme
neticesinde düzenlenecek gerçekleşme raporu ile tespit edilir ve Bakanlığa
bildirilir.
(7) Kararın 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendi kapsamında yer alan çevre yatırımlarına yönelik projelerin
değerlendirilmesinde TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Çevre ve Temiz Üretim
Enstitüsü tarafından verilecek raporun değerlendirme ve sonuç kısmında
proje/yatırımın onaylandığına dair, yatırımın tamamlanmasını müteakip ise
projenin başarıyla gerçekleştirildiğine dair ibare aranır. (13.11.2021 /
31658 sayılı R.G. 2021/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
(8) Kararın 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (cc)
bendi kapsamında yer alan veri merkezi yatırımlarına yönelik projelerin
değerlendirilmesinde, TS EN 50600 standardı kapsamında minimum
Kullanılabilirlik Sınıfı 3 (AC:3), minimum Koruma Sınıfı 2 (PC:2), minimum
Ayrıntı Seviyesi 2 (GL:2) olan TSE Veri Merkezi Tasarım Belgesi aranır.
Yatırımın tamamlanmasını müteakip, bu fıkrada belirtilen standartların
sağlandığına ilişkin TSE Veri Merkezi Tesis Belgesi aranır. (13.11.2021 / 31658 sayılı R.G. 2021/1
Tebliğ ile eklenmiştir)
Teşvik belgesi
kapsamında değerlendirilmeyen harcamalar
MADDE 8 - (1) Müracaat
tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi
kapsamında değerlendirilmez.
(2)
Teşvik belgesi kapsamında;
a)
Kararın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilenler hariç olmak üzere
ham madde, ara malı ve işletme malzemesi,
b)
Kullanılmış yerli makine ve teçhizat,
c)
Karayolu nakil vasıtaları ve her türlü binek araçları (sağlık ve belediye
hizmetlerinde kullanılan araçlar, trafiğe çıkamayacak nitelikte olup apron veya
limanda kullanılan araçlar ve madencilik ve hazır beton yatırımlarında
kullanılan araçlar ile Kararın 9 uncu maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen
araçlar hariç),
ç)
Havayolu ile yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar dışındaki
diğer yatırımlar için uçak ve helikopter,
d)
Porselenden, seramikten ve camdan mamul sofra ve mutfak eşyası,
e) Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları
kapsamında yurt dışından temin edilecek güneş paneli ve güneş paneli taşıyıcı
konstrüksiyon sistemleri ile, 28/2/2025 tarihinden önce 23 üncü maddenin
dokuzuncu fıkrasında belirtilen usule uygun tamamlama vizesi müracaatında
bulunulacak teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlar için olanlar hariç olmak
üzere üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan
başlayarak yurt içinde üretilmiş güneş hücreleri kullanılmadan üretilen güneş
panelleri, (25.09.2024 / 32673 sayılı R.G. 2024/3 Tebliğ ile değişik.
Yürürlük: 24.08.2024)[13] Tamamlanma tarihi Geç mad 6
f)
Lisanssız faaliyet kapsamında ve bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile
sınırlı olmak kaydıyla rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları
kapsamında yurt dışında üretilen kanat ve kuleler[14], (24.02.2022
/ 31760 sayılı R.G. 2022/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
g)
Lisanssız faaliyet kapsamında ve bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile
sınırlı olmak kaydıyla rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları
kapsamında yurt dışında üretilen jeneratörler ile jeneratörü yurt dışında
üretilerek temin edilen naseller. (24.08.2024 / 32642 sayılı
R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir. Yürürlük: 01.01.2026)
değerlendirmeye
alınmaz.
(3)
Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilenler dışında, teşvik belgesi kapsamında
değerlendirilmeyecek harcamalar sektörel özellikler dikkate alınarak proje
bazında belirlenir.
(4)
Teşvik belgelerine ait ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde inşaat
malzemelerine yer verilmez.
Yatırım cinsleri
MADDE 9 - (1) Teşvik
belgeleri kapsamında yapılacak yatırım cinsleri komple yeni, tevsi,
modernizasyon, ürün çeşitlendirme ve entegrasyondan oluşur.
(2) Komple yeni, tevsi, modernizasyon ve ürün
çeşitlendirme cinslerindeki yatırımların aynı il sınırları içinde olması gerekir.
Bu hüküm, ilgili olduğu kararlardaki lehe gelen hükümler saklı kalmak kaydı ile
daha önceki kararlara göre düzenlenen teşvik belgeleri kapsamı yatırımlara da
uygulanır. Belge kapsamı yatırımın bir bölümünün organize sanayi bölgesi içinde
bir bölümünün ise dışında olması durumunda, organize sanayi bölgesi dışında
geçerli olan destekler uygulanır. (26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G.
2017/1 tebliğ ile değişik)[15]
(3)
(16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı R.G. 2020/1 Tebliğ ile yürürlükten
kaldırılmıştır)[16]
(4)
Entegre hayvancılık yatırımlarında aşağıda belirtilen kriterler aranır.
a) Süt yönlü büyükbaş/küçükbaş hayvan yetiştiriciliği
yatırımlarında yetiştiricilik başlangıç olmak kaydıyla süt mamulleri üretimi
ve/veya proje bazında yem ünitesi (yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem
üretimi). (26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile
değişik)[17]
b) Et yönlü büyükbaş/küçükbaş besicilik
yatırımlarında, yetiştiricilik başlangıç olmak kaydıyla kesimhane ve/veya proje
bazında yem ünitesi (yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem üretimi).
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)[18]
c)
Damızlık büyükbaş/küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında,
yetiştiricilik ve proje bazında yem ünitesi (yem bitkileri yetiştiriciliği
ve/veya yem üretimi).
ç) Damızlık kanatlı yetiştiriciliği yatırımlarında,
damızlık kanatlı yetiştiriciliği ve kuluçkahane ile proje bazında yem üretimi.
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)[19]
d) Et yönlü kanatlı yetiştiriciliği yatırımlarında,
kanatlı yetiştiriciliği ve kesimhane başlangıç olmak kaydıyla, ileri işleme
ve/veya soğuk hava deposu ve/veya yem tesisi. (26.07.2017 tarih ve
30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)[20]
e) Yumurta yönlü kanatlı yetiştiriciliği
yatırımlarında, kanatlı yetiştiriciliği başlangıç olmak kaydıyla, yem tesisi
ve/veya soğuk hava deposu ve/veya yumurta tasnif ve paketleme tasnif ve
paketleme ünitesi. (26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G.
2017/1 tebliğ ile değişik)[21]
f) Et yönlü ve damızlık kanatlı yetiştiriciliği
yatırımlarında sözleşmeli yetiştiricilik de dikkate alınır.
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile eklenmiştir)
Stratejik yatırımlar
MADDE 10 - (1) Aşağıda
yer alan kriterlerin tamamını birlikte sağlayan, ithalat bağımlılığı yüksek ürünlerin
üretimine yönelik yatırımlar stratejik yatırım olarak değerlendirilir.
a)
Asgari sabit yatırım tutarının ellimilyon Türk Lirasının üzerinde olması
(münhasıran bu yatırımların enerji ihtiyacını karşılamak üzere
gerçekleştirilecek doğalgaza dayalı olmayan enerji yatırımlarının tesis kurulu
gücü ile orantılanacak kısmı yatırım tutarına dahil edilir).
b)
Teşvik belgesine konu yatırımda üretilecek ürünle ilgili yurtiçi toplam üretim
kapasitesinin, aynı ürünün ithalatından az olması.
c)
Teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımla asgari yüzde kırk
oranında katma değer sağlanması.
ç)
Yatırım konusu tesiste üretilecek ürünle ilgili son bir yıl içerisinde
gerçekleşen toplam ithalat tutarının ellimilyon ABD Dolarının üzerinde olması
(ithalat miktarının tespitinde, müracaat tarihinden önce yayımlanmış son oniki
aylık resmi veriler esas alınır).
(2)
Birinci fıkrada yer alan kriterlerin değerlendirilmesinde, EK-10'da
belirtilen esaslar dikkate alınır.
(3)
Yurt içinde üretimi bulunmayan ürünlerin üretimine yönelik yatırımlarda birinci
fıkranın (ç) bendi, rafineri ve petrokimya yatırımlarında ise (c) bendi hükmü
uygulanmaz.
(4)
Stratejik yatırımlar için istenilen fizibilite raporunda, yatırıma konu ürünle
ilgili yurt içi üretim kapasitesi, ithalat miktarı ve yatırımla oluşturulacak
katma değere ilişkin detaylı bilgi ve analizlerin bulunması gerekir. Aksi
takdirde müracaatlar değerlendirmeye alınmaz.
(5)
Projenin değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere münhasıran yatırıma konu ürüne
yönelik bilgiler ve hesaplamalar gerektiğinde diğer kurum ve kuruluşlardan
teyit edilir.
(6)
Genel Müdürlükçe yapılan incelemede stratejik yatırımların teşviki kapsamında
değerlendirilen yatırım projeleri ön inceleme raporu ile birlikte Komisyonun onayına
sunulur.
(7)
Stratejik yatırımların teşvikine yönelik başvurularda nihai karar yetkisi
Komisyona aittir. Komisyon, bu kapsamdaki projeleri değerlendirmek üzere tüm
üyelerin katılımı ile toplanır ve oy birliği ile karar alır.
(8)
Komisyon tarafından stratejik yatırım olduğuna karar verilen yatırım projeleri
için Genel Müdürlükçe teşvik belgesi düzenlenir.
(9)
Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilen ön inceleme veya Komisyonca verilen
nihai karar sonucunda stratejik yatırımların teşviki kapsamında değerlendirilmesi
uygun bulunmayan yatırım projeleri reddedilir veya yatırımcı talebine istinaden
Karar kapsamında yer alan diğer teşvik uygulamaları çerçevesinde
değerlendirilebilir.
(10)
Birinci fıkrada yer alan kriterlere ilişkin yapılan değerlendirmede kullanılan
verilerin piyasa şartları gereği bilahare değişmesi durumunda, desteklerle
ilgili herhangi bir değişiklik yapılmaksızın belge geçerliliğini muhafaza eder.
Başlamış
işlemler ve mahrece iade
Genelgeler 1
MADDE 11 - (1) Yatırım
süresi içerisinde ilgili kambiyo mevzuatında yer alan ödeme şekillerinden herhangi
biri ile ithalat işlemlerine başlanılmış veya bedeli kısmen ya da tamamen
ödenmiş ancak ithalatı gerçekleştirilememiş makine ve teçhizatın ithaline,
gümrük idarelerince belge kapsamında sağlanan destek unsurları uygulanmak
suretiyle izin verilir. (10.04.2014 tarihli, 28968 sayılı R.G. 2014/1 Tebliğ ile değişik)[22] Bu şekilde
ithalatı yapılan makine-teçhizat, teşvik belgesinde kayıtlı diğer destek
unsurlarından da faydalandırılır. (Son
cümle, 26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile eklenmiştir)
(2)
Teşvik belgesinin yatırım süresi içerisinde;
a)
Evsafa uygun çıkmaması sonucu, eşyanın serbest dolaşıma girişini müteakip
garanti süresi içinde yurt dışı edilecek makine ve teçhizatın,
b)
Tamir, bakım veya diğer nedenlerle yurt dışına gönderilecek makine ve
teçhizatın,
mahrece
iade işlemleri için doğrudan gümrük idaresine müracaat edilir. Bu yöndeki
talepler ilgili gümrük idaresince, gümrük mevzuatı çerçevesinde
sonuçlandırılır. Mahrece iade işlemine konu yatırım mallarının yurt dışı
edilmesinden itibaren bir yıl içerisinde aynısı veya yenisinin yurda giriş
işlemleri, Genel Müdürlüğün herhangi bir iznine tabi olmaksızın gümrük vergisi
muafiyeti ile katma değer vergisi istisnasından yararlandırılmak suretiyle
doğrudan gümrük idarelerince sonuçlandırılır.
Kullanılmış
makine ve teçhizat ithali
MADDE 12 - (1)
Kullanılmış makine ve teçhizat temininde, Karar hükümleri ve sektörel
kısıtlamalar göz önüne alınarak;
a)
İthalat Rejimi Kararı uyarınca yayımlanan Kullanılmış veya Yenileştirilmiş
Olarak İthal Edilebilecek Bazı Maddelere İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca
ithali mümkün olan makine ve teçhizat (karayolu nakil vasıtaları hariç),
b)
İthalat Rejimi Kararının 7
nci maddesi uyarınca ithaline izin verilen makine ve teçhizat,
teşvik
belgesi kapsamında ithal edilebilir.
(2)
Kullanılmış komple tesislerin (karayolu nakil vasıtaları hariç) ithaline
yönelik talepler, Genel Müdürlükçe proje bazında değerlendirilir. Teşvik
belgesi kapsamında ithaline izin verilen bu tesisler, yatırım konusuna bağlı
olarak yardımcı tesislerden bağımsız, bir mal veya hizmeti üretebilecek komple
bir hattan veya teşvik belgesinde kayıtlı üretimi yapabilecek bir veya birden
fazla makine ve teçhizattan da oluşabilir. Ancak, farklı firmalardan temin
edilen münferit makine ve teçhizat ile tesis oluşturulamayacağı gibi, söz
konusu tesislerin revizyon ve ticareti ile iştigal eden firmalardan da teşvik
belgesi kapsamında ithalat yapılamaz.
(3)
Kullanılmış komple tesis taleplerinin değerlendirilebilmesi için
yatırımcıların, tesise ait makine ve teçhizatın model ve imal yıllarını da
gösterir dökümlü fatura veya proforma fatura asılları ile birlikte Bakanlığa
müracaat etmeleri gerekir.
(4)
Bakanlıkça görevlendirilecek en az iki en fazla üç personelin komple tesisin
bulunduğu ülkede yapacakları ekspertiz neticesinde uygun görülmesi halinde,
kullanılmış komple tesisin teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilebilir.
(5)
Türkiye'deki serbest bölgelerden yapılacak kullanılmış komple tesis ithali
taleplerinde; Ticaret Bakanlığının[23] Serbest
Bölgeler, Yurt Dışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğünden alınmış mevcut
tesisin faaliyet ruhsatı ile tesisin ülke içerisine ithalinde serbest bölgeler
mevzuatı açısından herhangi bir sakınca bulunmadığına ilişkin uygunluk
yazısının Genel Müdürlüğe ibrazını müteakip, Genel Müdürlük personelince
kullanılmış komple tesisin bulunduğu serbest bölgede yapılacak ekspertiz
neticesinde düzenlenecek rapora istinaden teşvik belgesi kapsamında ithaline
izin verilebilir.
(6)
Kullanılmış olarak ithal edilen makine ve teçhizatın amacı dışında kullanılması
veya 21 inci madde hükmü saklı kalmak üzere satılması halinde sağlanan
destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır. Söz konusu makine ve teçhizat,
kullanılmış komple tesis kapsamında temin edilmiş ise dört ay içerisinde ihraç
edilir veya gümrüklerce yapılacak tüm masraflar yatırımcı tarafından
karşılanmak suretiyle tasfiye edilmek üzere gümrüklere terk edilir.
Faiz desteği
MADDE 13 - (1) Faiz
desteği uygulamasına ilişkin esaslar, Genel Müdürlük ve aracı kurumlar arasında
imzalanan protokol ile belirlenir.
(2)
Teşvik belgesinde faiz desteği öngörülen yatırımcılar faiz desteğinden
yararlanabilmek için Genel Müdürlük ile protokol imzalayan aracı kurumlardan
birine başvururlar. Aracı kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda
kredi kullanımı veya finansal kiralama sözleşmesi yapılması uygun görülen
projelere ilişkin faiz desteği müracaatları, yatırımcı adına protokolde
belirtilen esaslar çerçevesinde aracı kurumca Genel Müdürlüğe yapılır.
Müracaatın, Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme sonucu uygun
görülmesi gerekir.
(3)
(28.11.2023 / 32383 sayılı R.G. 2023/1 Tebliğ ile
yürürlükten kaldırılmıştır)[24]
(4)
Faiz desteği ödemesinin yapılabilmesi için;
a)
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim
ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya
taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın
bozulmadığının,
b)
21/7/1953 tarihli ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A
maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı[25] tahsilat
dairelerine müracaat tarihinden önceki onbeş gün içerisinde vadesi geçmiş
borcunun olmadığının,
tevsik
edilmesi gerekmektedir.
(5)
Bakanlıkça faiz desteği ödemelerinin vadeyi takip eden ayın sonuna kadar
yapılması esastır. Ancak, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller
nedeniyle ödeme tarihinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.
Sigorta primi
işveren hissesi desteği
MADDE 14 - (1) Sigorta
primi işveren hissesi desteği, komple yeni yatırımlarda belge kapsamında
gerçekleştirilen yatırımla sağlanan istihdam, diğer yatırım cinslerinde ise
mevcuda ilave edilen istihdam için uygulanır. Komple yeni yatırım dışındaki
yatırım cinslerinde, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısının
mevcut istihdamın altında olması halinde ilgili ay için prim desteği
uygulanmaz.
(2)
İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için işverenlerin
çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık
prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna
vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine
isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı
ödemiş olması gerekir. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç
ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin
gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.
(3)
Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasına, tamamlama vizesi tarihinin
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır.
Uygulamanın ilk başladığı ay esas alınarak teşvik belgesinde kayıtlı azami
destek oranının aşılmaması kaydıyla belgede belirtilen süre kadar
yararlandırıldıktan sonra uygulamaya son verilir.
(4)
Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanması ile ilgili işlemler Sosyal
Güvenlik Kurumunca ilgili mevzuatı çerçevesinde yürütülür.
(5)
Genel Müdürlükçe, tamamlama vizesi yapılan ve sigorta primi işveren hissesi
desteğinden yararlanabilecek teşvik belgesi sahibi işletmelere ilişkin olarak
firma adı, teşvik belgesi tarih ve sayısı, yatırım yeri ve adresi, SGK işyeri
sicil numarası, yatırımın cinsi, mevcut istihdam, ilave istihdam, vergi
dairesi, vergi numarası, destekten yararlanma süresi ve azami destek tutarı
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca,
destekten yararlanacak yatırımcılar için;
a)
Desteğin uygulanacağı aya ait prim ve hizmet belgesinde belirtilen
sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin, sigortalı hissesine isabet
eden tutar ve Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın tamamının
ödendiğinin,
b)
5510 sayılı Kanun uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel
olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya
taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın
bozulmadığının,
c)
6183
sayılı Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı[26] tahsilat
dairelerine müracaat tarihinden önceki onbeş gün içerisinde vadesi geçmiş
borcunun olmadığının,
tespit
edilmiş olması gerekir.
(6)
Bu maddenin dokuzuncu fıkra hükmü hariç olmak üzere sigorta primi işveren
hissesi desteği, sadece teşvik belgesi kapsamı yatırımda istihdam edilen ilave
sigortalılar için, teşvik belgesinde kayıtlı azami destek oranını aşmamak
kaydıyla belirtilen sürelerde uygulanır.
(7)
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sigorta primi işveren hissesi desteğinin
uygulanmasını müteakip EK-8'de yer alan formatta Bakanlıktan
toplu aktarım talebinde bulunulur. Ödemeye esas istihdam sayısının ve
Bakanlıktan aktarımı talep edilen tutarın doğruluğundan Sosyal Güvenlik Kurumu
sorumludur.
(8)
Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi
kapsamındaki yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri numarası
altında ilgili mevzuatta belirtilen aracılarca istihdam edilen sigortalı sayısı
da dikkate alınabilir.
(9) Genel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen,
tersanelerin gemi inşa yatırımlarında tamamlama vizesi şartı aranmaksızın belge
konusu geminin yapımında istihdam edilen sigortalılar için ödenmesi gereken
sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlıkça
karşılanabilir. Bu destek, gemi inşası devam etse dahi en fazla on sekiz ay
süreyle uygulanır. Yat, yüzer tesis ve deniz araçlarının inşasına yönelik
yatırımlar da bu kapsamda değerlendirilir. Uygulamaya, teşvik belgesinde
kayıtlı istihdam sayısını aşmamak üzere ödemeye esas bilgilerin Sosyal Güvenlik
Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır.
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)[27]
(10)
Yatırımın devri halinde uygulamadan devir tarihine kadar devreden, devir
tarihinden sonra ise aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla kalan süre kadar
devralan yararlanır.
(11) İSPİH
desteği yalnızca 29/6/2021 tarihi ve sonrasındaki müracaatlara istinaden
düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında uygulanır. İSPİH desteğinin
uygulanabilmesi için yatırımcıların yatırım teşvik belgesinde kayıtlı sigorta
primi işveren hissesi desteği uygulamasının bittiği dönemi takip eden 3 ay
içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına başvurması gerekmektedir. Teşvik
belgesi üzerinde Bakanlıkça ilave bir değişiklik yapılmaksızın, Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı tarafından İSPİH desteği başvuru tarihindeki aya ilişkin
bildirim ile birlikte destek uygulamasına başlanır; ancak, Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığına yapılan başvurunun tarihi, başvuru yapılan ayın biri ile
yirmisi arasında ise; söz konusu başvuru kapsamında başvuru tarihinden bir
önceki aya ilişkin bildirimlerden dolayı da İSPİH desteğinden yararlanılabilir.
Yatırımcılar teşvik belgelerinde belirtilen sigorta primi işveren hissesi
desteği süresinin her bir yılına karşılık bir ay için, İSPİH desteğinden
yararlandırıldıktan sonra uygulamaya son verilir. (24.08.2024
/ 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
(12) Teşvik
belgelerinde kayıtlı sigorta primi işveren hissesi desteğinden kısmi süreli
çalışma, sigortalıya ilişkin rapor, ücretsiz izin gibi eksik günler hariç olmak
üzere toplam 360 gün prim ödeme süresinde faydalanmış kadın ve/veya genç (18
yaşını doldurmuş ve 26 yaşından gün almamış kişi) İSPİH desteğine konu çalışan
sayısı hesaplamasında dikkate alınır. İSPİH desteğine konu çalışan sayısı
belirlenirken, istihdam edilen genç için sigorta primi işveren hissesi desteğinden
faydalanılan her bir ayın ilk günü 18 yaşını doldurmuş ve 26 yaşından gün
almamış olması şartı aranır. (24.08.2024 / 32642 sayılı R.G. 2024/1
Tebliğ ile eklenmiştir)
(13) İSPİH
desteği, istihdam edilecek kadın ve/veya genç sigortalılar için uygulanır.
İSPİH desteğinden faydalanılacak kişi sayısının hesaplanmasında esas çalışanlar
ile destekten faydalanılan çalışanların aynı kişiler olması gerekmemektedir.
İSPİH desteğinden faydalanılacak genç için destekten faydalanılan her bir ayın
ilk günü 18 yaşını doldurmuş ve 26 yaşından gün almamış olması şartı
aranmaktadır. Teşvik belgesi üzerinde kayıtlı mevcut istihdam sayısı dikkate
alınmaksızın ilgili ay için İSPİH desteği uygulanır. (24.08.2024
/ 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
(14) Yararlanılan
İSPİH desteği tutarı, yatırımcının faydalandığı sigorta primi işveren hissesi
desteği tutarı da dahil olmak üzere teşvik belgesinde kayıtlı azami destek
tutarını geçemez ve hesaplanan çalışan sayısı teşvik belgesinde kayıtlı olan
ilave istihdam sayısını aşamaz. Aynı işyeri sicil numarasında birden fazla
teşvik belgesi kapsamında İSPİH desteği uygulanması halinde destek
uygulamasında birleştirilen belgelerdeki azami prim tutarları toplamı dikkate
alınır. (24.08.2024 / 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
(15) Aynı
işyeri sicil numarasında tamamı İSPİH desteğinden yararlanabilecek belgeler
olması kaydı ile uygulaması birleştirilen birden fazla teşvik belgesi
kapsamında, teşvik belgelerinde belirtilen sigorta primi işveren hissesi
desteği sürelerinin toplamı ve birleştirme sonucu sağlanan ilave istihdam ile
hesaplanan çalışan sayısı dikkate alınarak, İSPİH desteği uygulanır. Diğer
taraftan, yatırımcılar aynı işyeri sicil numarasında birleştirilen sigorta
primi işveren hissesi desteği uygulamasının sona ermesini müteakip İSPİH
desteğinin uygulanabilmesi için başvuruda bulunabilir. (24.08.2024
/ 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
(16) İSPİH
desteğinden yararlanabilecek yatırımcılara ilişkin olarak firma adı, teşvik
belgesi sayısı, işyeri sicil numarası, istihdam sayısı,
vergi dairesi, vergi numarası, destek
başlangıç dönemi ve destekten yararlanma süresine dair bilgiler Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı tarafından Bakanlığa ayda bir defa olmak üzere bildirilir. (24.08.2024
/ 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
(17) İSPİH
desteği, 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla
yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin
Karar kapsamındaki yatırımlarda uygulanmaz. (24.08.2024 / 32642
sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
Sigorta primi desteği
MADDE 15 - (1) 14 üncü
maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, yedinci, sekizinci ve
onuncu fıkra hükümleri sigorta primi desteği için de uygulanır.
(2)
Sigorta primi desteği içeren teşvik belgelerinde, 14 üncü maddenin İSPİH
desteğine ilişkin hükümleri sigorta primi desteği için de uygulanır(24.08.2024
/ 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile eklenmiştir).
İthal ve yerli makine ve teçhizat listesine ilişkin işlemler ile diğer
harcamaların E-TUYS'a girilmesi (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G.
2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)[28]
MADDE 16 - (1) Yatırım teşvik belgesi kapsamında
gerçekleştirilecek ithal ve yerli makine ve teçhizat teminlerinde, alımı gerçekleştirilecek
her bir makine ve teçhizat için alım yapılmadan önce kullanıcı tarafından
E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen şekilde işlem başlatılması
gerekir.
(2) Teşvik belgesi kapsamı ithal ve yerli makine ve
teçhizat listelerine ilişkin değişiklik talepleri için Bakanlığa müracaat
edilir. Ancak, ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde her bir makine ve
teçhizat için belirtilen miktarın aşılmaması kaydıyla, listede belirtilen
tutarın üzerinde veya altında kalan alımlarda liste tadilatı yapılmaksızın
doğrudan işlem yapılabilir.
(3) İthal ve yerli makine ve teçhizat alımları dışında
kalan yatırım dönemine ait her türlü yatırım harcamasının (bina-inşaat,
arsa-arazi, yardımcı makine ve teçhizat vb.), gerçekleşmesini müteakip
kullanıcılar tarafından E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen
şekilde kaydı gerçekleştirilir.
Teşvik belgesinin revizesi
MADDE 17 - (1) Teşvik
belgesinde kayıtlı olan değerlerde, yatırımın her aşamasında tevsik edilen
bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük[29] tarafından
değişiklik yapılabilir.
(2) Teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarında
veya belgede kayıtlı diğer bilgilerde değişiklik olması durumunda, yatırımcı
tarafından revize gerekçesi veya ilgili bilgi ve belgeler ile birlikte Bakanlığa[30] müracaat edilerek teşvik belgesinin revizesi
talebinde bulunulur. Genel Müdürlük[31] tarafından yapılacak değerlendirme neticesinde
gerekçesi uygun bulunan teşvik belgeleri revize edilebilir.
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)[32]
(3) Yatırımcı bilgilerinde (unvan, vergi dairesi,
iletişim bilgileri ile diğer bilgiler) değişiklik yapılması durumunda Bakanlığa
müracaat olmaksızın yatırımcı adına kullanıcı söz konusu değişiklikleri
E-TUYS'ta günceller. (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G.
2018/12 Tebliğ ile eklenmiştir. Yürürlük 02.7.2018)
(4)[33] Yatırıma
başlama tarihinden sonra temin edilen, ancak makine teçhizat listelerinde yer
almayan makine ve teçhizatın proje ile uyumlu olanları, teşvik belgesi kapsamında
temin edilmiş sayılmak suretiyle belge kapsamına dahil edilebilir.
Süre uzatımı
MADDE 18 - (1) Teşvik
belgesine konu yatırımların proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda
öngörülecek sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen sürede
gerçekleştirilememesi halinde Bakanlığa[34] süre uzatımı
talebinde bulunulması durumunda, teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin yarısı
kadar ek süre verilebilir. Bu şekilde hesaplanan ek sürenin bir yıldan az
olması halinde ek süre bir yıl olarak uygulanır. (25.06.2016 tarih ve 29753 sayılı R.G. 2016/2 Tebliğ ile değişik)[35]
Yatırım konusu değişikliği
MADDE 19 - (1) Yatırım
konusu değişikliği talepleri için Bakanlığa[36] başvurulur.
(2)
Yatırımcı tarafından yeni yatırıma ilişkin olarak verilecek bilgilere[37] istinaden
yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde bölgesel ve sektörel kısıtlamalar
da dikkate alınarak, teşvik belgesi üzerinde yatırım konusuna ilişkin
değişiklik yapılabilir. (…)[38] Yatırım
konusu değişikliğinden önce satın alınmış ancak, yeni yatırım konusu ile ilgili
olmayan makine ve teçhizat için uygulanan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde
geri alınır.
Finansal kiralama işlemleri
MADDE 20 - (1) Teşvik
belgesi kapsamında yer alan makine ve teçhizatın tamamı veya bir kısmı finansal
kiralama yolu ile temin edilebilir.
(2)
Finansal kiralama şirketinin gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası
desteklerinden yararlanabilmesi için, teşvik belgesi sahibi yatırımcı ile
sözleşme yapılmış olması ve Genel Müdürlük[39] tarafından
finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat listesinin onaylanmış olması
gerekir.
(3)
Yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak finansal kiralama şirketi adına
düzenlenen makine ve teçhizat listesi ile yerli temin ve/veya ithalat işlemleri
yapılır. Bu işlemlerde yatırımcı, finansal kiralama şirketleri ile müteselsilen
sorumludur.
(4)
Finansal kiralama işlemine konu makine ve teçhizatın devir, satış ve ihraç
işlemleri, finansal kiralama şirketi ve yatırımcının birlikte müracaat etmeleri
halinde, 21 inci madde hükümleri çerçevesinde 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanunu ile 21/11/2012 tarihli ve 6361
sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun[40] ilgili
hükümleri saklı kalmak kaydıyla değerlendirilir.
(5)
Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın, yatırımcının mülkiyetine geçiş
tarihine kadar Genel Müdürlüğün izni olmaksızın üçüncü kişilere satışı veya
kiralanması durumunda her türlü sorumluluk finansal kiralama şirketine aittir.
İflas veya sözleşmenin feshi veya yatırımın gerçekleşmemesi durumunda,
yatırımcının mülkiyetine geçmemiş makine ve teçhizat için faydalanılan
destekler ilgili mevzuat çerçevesinde finansal kiralama şirketinden geri
alınır. Ancak, makine ve teçhizatın yatırımcının mülkiyetine geçmiş olması
durumunda ilgili yasal düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla yatırımcı sorumludur.
(6) Finansal kiralama işlemine konu makine ve
teçhizatın başka bir yatırımcıya devrinin talep edilmesi halinde; finansal
kiralama şirketi, devredecek yatırımcı ve devralacak yatırımcının birlikte
müracaatı üzerine yeni sözleşmeye istinaden devir işlemi yapılabilir. Devir
sonucu yatırımın bütünlüğünün bozulması halinde devredecek yatırımcının teşvik
belgesi iptal edilir. Ayrıca, yeni yatırımcının teşvik belgesinde kayıtlı
destek unsurlarının, ilk yatırımcının yararlandığı destek unsurlarından daha
düşük olması veya destek unsurunun hiç bulunmaması durumunda fazladan
yararlanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır.
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)[41]
(7)
Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın başka bir finansal kiralama
şirketine devri, ancak yatırımcının uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayına
istinaden yapılabilir.
(8)
Teşvik belgesi kapsamındaki kullanılmış ithal makine ve teçhizatın finansal
kiralama yoluyla teminine izin verilebilir.
(9)
6361
sayılı Kanunun 31 inci[42] maddesinde
belirtilen ihbar süresinin bitimini müteakip en geç üç ay içerisinde kiralayan
veya kiracı tarafından Bakanlığa[43] bildirimde
bulunulması kaydıyla, sözleşmenin feshedilmesi ve finansal kiralamaya konu
makine ve teçhizatın bildirimi takip eden bir yıl içerisinde (22 nci madde
hükümleri hariç) devrinin talep edilmesi durumunda, finansal kiralama şirketi
ile devralacak teşvik belgeli yatırımcının birlikte müracaatına istinaden yeni
sözleşme çerçevesinde devir işlemi uygun görülebilir. Aksi takdirde,
yararlanılan destekler finansal kiralama şirketinden geri alınır. Finansal
Kiralama Şirketince teşvik belgesi kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın
ihracının talep edilmesi durumunda ihraç izni verilebilir. (26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1
tebliğ ile değişik)[44]
(10)
Bu maddede belirtilmeyen hususlarda 6361[45] sayılı Kanun
hükümleri dikkate alınarak Genel Müdürlüğün görüşü doğrultusunda işlem tesis
edilir.
(11)
Finansal kiralamaya konu işlemin tamamlanmasını müteakip, finansal kiralama
şirketi tarafından Genel Müdürlüğe (…)[46]
gerçekleşmelerle ilgili bilgi verilir.
(12) Teşvik belgesi kapsamında temin edilmiş olan
taşınır ve taşınmaz malların tamamı veya bir kısmı, finansal kiralama şirketi
tarafından bizzat kiracıdan satın alınarak da (sat ve geri kirala) finansal
kiralama işlemine konu edilebilir. Ancak, tamamlama vizesi yapılmış olmakla
birlikte satış için asgari süreleri doldurmayan veya tamamlama vizesi
yapılmamış teşvik belgeleri kapsamındaki taşınır ve taşınmaz mallar için Genel
Müdürlüğün izni gerekir. (26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G.
2017/1 tebliğ ile değişik)[47]
Devir, satış, ihraç ve kiralama
MADDE 21 - (1) Tamamlama
vizesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın belge kapsamında temin edilen makine
ve teçhizatın beş yılını doldurmadan devri, satışı, ihracı ve kiralanması Genel
Müdürlüğün iznine tabidir.
(2)
Tamamlama vizesi yapılmamış olan teşvik belgesi kapsamındaki makine ve
teçhizatın satışının talep edilmesi durumunda Genel Müdürlükçe, yatırımcıdan
teşvik belgesinin iptali halinde satışı yapılan makine ve teçhizata ait
desteklerin kendileri tarafından ödeneceğine dair taahhütname alınır.
(3)
Teşvik belgesi kapsamı yatırımların bütün olarak satışı, tamamlama vizesinin
yapılmış olması ve işletmeye geçiş tarihinden itibaren beş yıl faaliyette
bulunulmuş olması halinde serbesttir. Bu tür durumlarda devir işlemi yapılmaz.
(4)
Sadece modernizasyon cinsinde teşvik belgesi düzenlenebilen konularda
düzenlenecek teşvik belgelerinde modernizasyona yönelik olarak aktiflerden
düşülecek makine ve teçhizatın asgari üç yıl firma aktifinde bulunmuş olması ve
aktiflerden düşmeye yönelik satışlarda satışı yapan firmanın ortakları ve
birinci derece yakınlarının satın alan firma ortaklık yapısında yüzde ellinin
üzerinde pay sahibi olmamaları şartı aranır.
(5) Tamamlama vizesi yapılıp yapılmadığına
bakılmaksızın işletmeye geçiş tarihinden itibaren beş yıllık süreyi doldurmamış
yatırımların bütün olarak devri, teşvik belgesi üzerinde unvan değişikliği yapılmak
suretiyle uygun görülür. (01.06.2018 tarih ve 30438 sayılı R.G.
2018/1 Tebliğ ile değişik)[48]
Mücbir sebep ve fevkalade hal
durumları
MADDE 22 - (1) Teşvik
belgesi düzenlenmesinden tamamlama vizesi işlemleri sonuçlanıncaya kadar devam
eden işlemlerle ilgili olarak;
a)
Tabii afetler ve yangın (ilgili resmi kurumlardan alınacak yazı ile varsa
sigorta hasar ekspertiz raporu aranır),
b)
Yatırımcının faaliyetlerinden kaynaklanmayıp diğer nedenlerle kamu idarelerinin
aldığı kararlar ve uygulamalar sonucu yatırımcının faaliyet ve/veya yatırım
yapamaz hale gelmesi (ilgili kamu kurumundan alınacak yazı aranır),
c)
Grev ve lokavt (İl çalışma müdürlüklerinden alınacak yazı aranır),
ç)
Devletçe konulan yasaklar, savaş ve abluka hali,
d)
Yatırımcının çoğunluk hissesi sahiplerinin ölümü (mahkeme kararı aranır),
e)
Yatırım konusu makine ve teçhizatın, yatırımcının iradesi ve kusuru dışında
çalınma vb. sebeplerle elden çıkması ( resmi kurumlardan alınacak yazı aranır)
halleri
mücbir sebep ve fevkalade hal durumları olarak değerlendirilir.
Tamamlama
vizesi
MADDE 23 - (1) Kullanıcı tarafından, öngörülen süre veya ek süre
bitimini müteakip altı ay içinde, yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için
E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve EK-5'de
belirtilen bilgi ve belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortamda yüklenmesi
suretiyle Bakanlığa müracaat edilir. (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G.
2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)[49]
(2) Genel Müdürlük, yatırımların tamamlama ekspertizi
için Kalkınma Ajanslarını, Bakanlık İl Müdürlüklerini,[50] odaları veya yatırımın bulunduğu il valiliğini
görevlendirebilir. Ayrıca, Genel Müdürlükçe uygun görülmesi halinde, daha
önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak üzere
tamamlama vizesi işlemleri, EK-5'de yer alan bilgi ve
belgelere ilave olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tamamlama
ekspertiz raporuna istinaden de yapılabilir. Ancak, Genel Müdürlük gerekli
görülen hallerde yatırım yerinde tespit yapmaya yetkilidir.
(10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük
02.7.2018)[51]
(3)
Ekspertiz işlemlerinin Genel Müdürlükçe yapılacak olması halinde, yatırım
mahallinde ekspertiz yapmak üzere Genel Müdürlükten en az iki, en fazla üç
personel görevlendirilir. Genel Müdürlük tarafından Kalkınma Ajansları, Bakanlık İl
Müdürlükleri,[52] odalar veya yatırımın bulunduğu il valiliğinin
görevlendirilmesi halinde; tamamlama ekspertizi, görevlendirilen mercinin
kadrolu iki personeli ile yatırımcı tarafından tayin edilecek yeminli mali
müşavir tarafından yapılır ve EK-7'de yer alan yatırım
tamamlama ekspertiz raporu müştereken hazırlanarak bir ay içerisinde Genel
Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe sonuçlandırılan tamamlama vizesi
işlemleri ile ilgili olarak yatırımcıya ve ekspertiz işlemini yapan mercie
bilgi verilir.
(10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük
02.7.2018)[53]
(4)
(10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı
R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018)[54]
(5)
Daha önceki Kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak
üzere, ekspertiz işlemleri için görevlendirilecek personelin her birine
ödenecek ekspertiz ücreti yüz Türk Lirasıdır. Bu görevlendirmelerde ekspertiz
ücreti, yol ve konaklama giderleri yatırımcı tarafından karşılanır. Tamamlama
ekspertizi için görevlendirilen merciler tarafından yatırımcılardan, başka
hiçbir ad altında ilave ücret talep edilemez. (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik.
Yürürlük 02.7.2018)[55]
(6)
(16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı R.G. 2020/1 Tebliğ ile yürürlükten
kaldırılmıştır)[56]
(7)
Mücbir sebep ve fevkalade hal durumları nedeniyle tamamlama vizesine ilişkin
aranan belgelerin ibraz edilememesi durumunda tamamlama vizesine ilişkin
talepler;
a)
Teşvik belgesi kapsamında ithali yapılan makine ve teçhizata ilişkin ilgili
gümrük idaresinden temin edilecek gümrük giriş beyannamelerinin onaylı
örneklerinin,
b)
Alımı gerçekleştirilen yerli makine ve teçhizata ait satıcı firmalardan temin
edilecek fatura nüshalarının,
c)
Varsa diğer yatırım harcamalarına ait ilgili kurum ve kuruluşlardan temin
edilecek belgelerin,
ç)
Arsa bedeli için ilgili tapu dairesinden temin edilecek tapu örneğinin,
d)
Bina-inşaat harcamaları için ilgili belediyeden temin edilecek yapı ruhsatı
ve/veya yapı kullanım izin belgesi örneğinin,
e)
Mücbir sebep ve fevkalade hal durumunu tevsik eden ilgili resmi kurumlardan
alınacak yazının,
Genel
Müdürlüğe ibraz edilmesini müteakip sonuçlandırılabilir.
(8)
Daha önceki yıllara ait Bakanlar Kurulu Kararlarına istinaden düzenlenmiş olan
teşvik belgelerinin tamamlama vizeleri, ilgili olduğu kararlardaki lehe gelen
hükümler saklı kalmak kaydı ile belgenin düzenlendiği şekli dikkate alınarak
yapılır. Bu belgelerden, Kaynak Kullanımını Destekleme Primi ihtiva edenlerin
tamamlama vizesi işlemleri, ilgili banka tarafından fiziki, mali ve teknik
inceleme yapılmak suretiyle tanzim edilmiş olan ve prim ödemesine esas teşkil
eden raporlara istinaden doğrudan Genel Müdürlükçe yapılabilir.
(9) Genel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen
elektrik enerjisi üretimine yönelik yatırımların ve bölgesel teşvik
uygulamaları kapsamında desteklenen güneş ve rüzgar enerjisinden elektrik
enerjisi üretimine yönelik yatırımların tamamlama vizesi, firmanın teşvik
belgesine konu yatırıma ilişkin ilgili kurum tarafından düzenlenen geçici kabul
belgesinin tasdikli sureti ile asgari sabit yatırım tutarının ve bölgesel
yatırım teşvik belgelerinin bölgesel destek sınıfı niteliğinin sağlandığına
ilişkin EK-11'de yer alan, "Elektrik Enerjisi Üretimi
Yatırımlarında Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamı Harcamaların Tespitine İlişkin
Yeminli Mali Müşavir Raporu"nu Bakanlığa ibraz etmesi halinde yapılmış sayılır. (28.11.2023 / 32383 sayılı R.G. 2023/1
Tebliğ ile değişik)[57]
Görev verilen kurum ve kuruluşların
yükümlülükleri
MADDE 24 - (1) Kalkınma
Ajansları[58] ile Bakanlık İl
Müdürlükleri,[59] valilikler, odalar, (…)[60]
yeminli
mali müşavirler gibi görev verilen kurum ve kuruluşlar Karar ve Tebliğ'in
uygulamasına yönelik olarak yapmış oldukları işlemlerden sorumludurlar.
(2)
Görev verilen ilgili kurum ve kuruluşlar yapılan müracaatları iki ay içerisinde
sonuçlandırmakla yükümlüdür.
(3)
Karar veya tebliğ hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen, Bakanlık
tarafından verilen görüşleri ve talimatları uygulamayan görev verilen
kuruluşların[61] yetkilerine
Bakanlıkça son verilir ve gerekli tedbirleri alıncaya kadar yeni görev
verilmez.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 25 - (1) 28/7/2009
tarihli ve 27302 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yatırımlarda Devlet
Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2009/1)
yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1
- (1)
Bu Tebliğin hükümleri, Kararın lehe gelen hükümleri açısından 1/1/2012
tarihinden sonra yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine de
uygulanır.
(2)
Bu Tebliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrası, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile 20 nci maddesinin
beşinci ve on ikinci fıkralarında yer alan hükümler daha önceki Kararlara istinaden
düzenlenen yatırım teşvik belgelerine de uygulanır. (08.05.2014 tarihli ve 28994 sayılı R.G. - 2014/2 Tebliğ ile eklenmiştir. Yürürlük
20.06.2012 den itibaren geçerli olmak üzere)
GEÇİCİ MADDE 2 - (27.08.2016 tarih ve 29814 sayılı R.G. 2016/3 Tebliğ
ile eklenmiştir) (1) Güneş enerjisi santrali yatırımları
kapsamında 25/06/2016 tarihinden önce,
a) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulundan
lisans veya ön lisans almış olan firmalarca temin edilecek güneş panellerinin,
b) Türkiye'ye sevk edilmek üzere yatırımcı
firma adına bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan güneş
panellerinin,
teşvik belgesi kapsamında ithal
edilmesine ilişkin talepler, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren otuz gün
içerisinde müracaat edilmesi halinde Bakanlıkça değerlendirilir.
Daha önceki
kararlara ilişkin uygulama (26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1
tebliğ ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
3-- (1) Bu Tebliğin "YATIRIM
TAMAMLAMA VİZESİ İÇİN İSTENECEK BELGELER" başlıklı Ek-5'inde
yer alan hususlar daha önceki Kararlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik
belgelerinin tamamlama vizesi işlemlerinde de uygulanır.
E-TUYS
uygulaması kapsamı (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G.
2018/12 Tebliğ ile eklenmiştir. Yürürlük 02.7.2018)
GEÇİCİ MADDE
4 - (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine, bu
maddeyi ihdas eden Tebliğden önceki tebliğ hükümleri uygulanır.
Daha önceki teşvik
belgelerine ilişkin uygulama
GEÇİCİ MADDE 5-
(1) Bu maddeyi ihdas eden Tebliğ ile değiştirilen 23 üncü maddenin dokuzuncu
fıkrası hükümleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen
yatırım teşvik belgelerine de uygulanır. (28.11.2023 / 32383 sayılı R.G. 2023/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 6- (1) 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde
28/2/2025 tarihinden önce olarak tanımlanan yatırım tamamlama vizesi son
müracaat tarihi, 28/2/2025 tarihinden önce düzenlenmiş yatırım teşvik belgeleri
için, yatırımın tamamlanmasına yönelik gerekli izin, onay, kabul işlemleri için
anılan tarihten önce ilgili kamu kurum ve kuruluşları ya da kamu lisansı
altında faaliyet gösteren dağıtım şirketlerine başvuru yapıldığının tevsik
edilmesi halinde, 31/5/2025 olarak uygulanır. (19.04.2025 / 32875 sayılı R.G. 2025/1 Tebliğ ile eklenmiştir)
Yürürlük
MADDE 26 - (1) Bu Tebliğ
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı
yürütür. (09.10.2018 tarihli ve
30560 sayılı R.G. Tebliğ 2018/3 ile değişik)[62]
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
20/6/2012
28329
Tebliğde Değişiklik
Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
1-
10/4/2014
28968
2-
8/5/2014
28994
3-
25/9/2014
29130
4-
28/4/2016
29697
5-
25/6/2016
29753
6-
27/8/2016
29814
7-
26/7/2017
30135
8-
1/6/2018
30438
9-
10/6/2018
30447
10-
9/10/2018
30560
11-
9/11/2018
30590
12-
16/10/2020
31276
13-
13/11/2021
31658
14-
24/2/2022
31760
15-
28/11/2023
32383
16-
24/8/2024
32642
17-
25/8/2024
32643
18-
19/4/2025
32875
EK-1 (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018)
EK-2
(08.05.2014
tarihli ve 28994 sayılı R.G. - 2014/2
Tebliğ ile değişik. Yürürlük 20.06.2012)
(16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı
R.G. 2020/1 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)
EK-3
(10.06.2018
tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük 02.7.2018)
EK-4 (10.06.2018 tarih ve
30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük
02.7.2018)
EK-5
YATIRIM TAMAMLAMA VİZESİ İÇİN İSTENECEK BELGELER
1- 4)
10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten
kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018)[63]
5- Makine ve
teçhizat ile ilgili fatura veya gümrük beyanname fotokopileri,
6-7) (25.06.2016 tarih ve 29753 sayılı R.G.
2016/2 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)[64]
8- (25.06.2016 tarih ve
29753 sayılı R.G. 2016/2 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)[65]
9- 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde
Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının
bulunmadığına veya tecil ve taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına ve yapılandırmanın
bozulmadığına dair yazı aslı veya Kurumun elektronik bilgi iletişim ortamından
alınacak barkodlu çıktı (Kamu kurum ve kuruluşlarında bu belge aranmaz),
10- Varsa teşvik
belgesindeki özel şartların yerine getirildiğine ilişkin bilgi ve belgeler.
11- Teşvik
belgesi kapsamı yatırımla ilgili varsa, vergi indirimine konu kur farkı ve faiz
giderlerine ilişkin YMM onaylı liste ya da rapor.
12- 10.06.2018 tarih ve
30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük
02.7.2018)[66]
Gerçekleşen
İthal Makine ve Teçhizat Listesi Formatı (2 nüsha hazırlanacaktır)
Sıra No.
Onaylı Liste Sıra No.
Makine ve Teçhizat Adı
Miktarı
FOB
($)
Mal / Maliyet Bedeli
(TL)
Gümrük Beyannamesi
Yevmiye Kaydı
Satılan Makine
ve Teçhizatın Yevmiye Kayıtları
Tarih
No.
Tarih
No.
Tarih
No.
(Onaylı Liste ile Uyumlu)
(Gümrük Giriş Beyannamesi Değerleri)
(Yevmiye defterinde
kayıtlı bedel)
Gerçekleşen
Yerli Makine ve Teçhizat Listesi Formatı (2 nüsha hazırlanacaktır)
Sıra No.
Onaylı Liste Sıra No.
Makine ve Teçhizat Adı
Miktarı
Mal / Maliyet Bedeli
(TL)
Fatura
Yevmiye Kaydı
Satılan Makine
ve Teçhizatın Yevmiye Kayıtları
Tarih
No.
Tarih
No
Tarih
No
(Onaylı Liste ile Uyumlu)
(Yevmiye defterinde
kayıtlı bedel)
Gerçekleşen
Bina-İnşaat Harcamaları Listesi Formatı (1 nüsha hazırlanacaktır)
Sıra No.
Harcamanın Cinsi
Toplam Tutarı (TL)
(KDV Hariç)
Fatura
Yevmiye Kaydı
Tarih
No.
Tarih
No
(Yevmiye defterinde
kayıtlı bedel)
Gerçekleşen
Diğer Yatırım Harcamaları Listesi Formatı (1 nüsha hazırlanacaktır)
Sıra No.
Harcamanın Cinsi
Toplam Tutarı (TL)
(KDV Hariç)
Fatura
Yevmiye Kaydı
Tarih
No.
Tarih
No
(Yevmiye defterinde
kayıtlı bedel)
13-
(25.06.2016
tarih ve 29753 sayılı R.G. 2016/2 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)[67]
14-
10.06.2018
tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük 02.7.2018)
15) (01.06.2018 tarih ve 30438 sayılı R.G.
2018/1 Tebliğ ile eklenmiştir) Daha
önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak üzere,
talep edilmesi halinde aşağıdaki örneğe uygun olarak hazırlanan "Yatırım Teşvik
Belgesi Kapsamı Harcamaların Tespitine İlişkin Yeminli Mali Müşavir Raporu". Bu
durumda, (4), (5), (10), (11), (12) ve (14) numaralı sıralarda yer alan
belgeler aranmaz.
YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMI HARCAMALARIN
TESPİTİNE İLİŞKİN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR RAPORU
1. YATIRIMCI İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Adı/Unvanı:
Vergi Dairesi/No:
2. YATIRIM TEŞVİK BELGESİ İLE İLGİLİ
BİLGİLER:
Teşvik Belgesi Tarih ve Sayısı:
Yatırım Yeri Adresi:
Yatırım Başlama-Bitiş Tarihi (ek süre dahil):
3. İSTİHDAM İLE İLGİLİ BİLGİLER:
SGK Sicil No: (Yatırım ile sağlanan istihdamın kayıtlı
olduğu tüm SGK sicil numaraları yazılabilir)
4. GERÇEKLEŞEN YATIRIM İLE İLGİLİ
BİLGİLER:
Toplam
Sabit Yatırım (TL)
Yatırımın
Finansmanı (TL):
I.
Arazi-Arsa:
I. Öz
Kaynaklar:
II.
Bina-İnşaat:
II.
Yabancı Kaynaklar:
III.
Makine ve Teçhizat:
a. iç Kredi:
a.İthal Makine ve Teçhizat:
b. Dış Kredi:
b. Yerli Makine ve Teçhizat
c. Döviz/Dövize Endeksli Kredi:
IV.
Diğer Harcamalar:
a) Kur Farkı:
b) Faiz Gideri:
c: Diğer (Etüd-Proje, Yardımcı Makine ve Teçhizat,
İthalat ve Gümrükleme, Taşıma ve Sigorta, Montaj ile Diğer Harcamalar
V. Toplam
III.
Toplam
5. SONUÇ VE DEĞERLENDİRMELER:
Yatırıma başlama ve bitiş tarihleri arasında yapılan
yatırım harcamalarına ilişkin defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde;
- Ekte yer alan listelerde belirtilen harcamaların
yasal defter kayıtları ile uyumlu olduğu,
- Belge kapsamında temin edilen sabit kıymetlerin
rapor tarihi itibariyle firma aktiflerinde kayıtlı olduğu,
- Yerli kullanılmış makine ve teçhizat temin
edilmediği (devre konu makine-teçhizat hariç),
- Yatırım teşvik belgesi kapsamı harcamalar için
diğer kamu kuru ve kuruluşların desteklerinden yararlanılmadığı (Diğer kamu
kurum ve kuruluşlarının sadece sübvansiyonlu kredi desteğinden yararlanılmış
ise kredi tutarı ve kullanılan kuruluş yazılır),
- Teşvik belgesinde kayıtlı özel şartların yerine
getirildiği
Tespit edilmiştir."
Ekler: 1) Yatırımcı ve Yeminli Mali Müşavir tarafından
imzalanmış ve kaşeli/mühürlü,
a) Gerçekleşen harcama listeleri, (12 numaralı
sırada yer alan formatta hazırlanmış arsa, bina- inşaat, ithal ve yerli
makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcamaları listeleri),
b) Yatırım takip formu (EK-6'da yer alan formata
uygun olarak hazırlanmış) ve Vergi Levhası,
2) Yeminli Mali Müşavirin kayıtlı olduğu odadan
temin edilen faaliyet belgesi aslı.
EK-6
(10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018)
YATIRIM
TAKİP FORMU
Yatırımcının Adı /
Unvanı :
Teşvik Belgesi
Tarihi/No :
YATIRIM
HARCAMALARININ YILLARA GÖRE DAĞILIMI (TL)
YATIRIM TUTARI
...... Yılı
...... Yılı
...... Yılı
Toplam Harcama
1. Arazi - arsa
2. Bina inşaat
3.
Makine ve teçhizat
3.1. İthal
3.2. Yerli
4. Diğer yatırım harcamaları
4.1. Etüd ve proje
4.2. Yardımcı makine ve teçhizat
4.3. İthalat ve gümrükleme
4.4. Taşıma ve sigorta
4.5. Montaj
4.6.
Diğer
TOPLAM SABİT YATIRIM TUTARI
YATIRIM FİNANSMANININ YILLARA GÖRE DAĞILIMI (TL)
YATIRIMIN FİNANSMANI
...... Yılı
...... Yılı
...... Yılı
Toplam Finansman
1. Öz Kaynaklar (%.....)
2. Yabancı Kaynaklar (%.....)
2.1. İç kredi
2.2. Dış kredi
2.3. Döviz / Dövize Endeksli Kredi
TOPLAM FİNANSMAN
……/……/20...
Kaşe ve
yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili
imza
EK-7
YATIRIM TAMAMLAMA EKSPERTİZ RAPORU ÖRNEĞİ
I) YATIRIMCI İLE
İLGİLİ BİLGİLER
1.
ADI / UNVANI
:
2.
HABERLEŞME ADRESİ
:
3.
TELEFON
:
FAKS
:
E-POSTA ADRESİ
:
WEB ADRESİ
:
4.
VERGİ DAİRESİ
:
5.
VERGİ KİMLİK NO
:
6.
SGK SİCİL NO
:
II) YATIRIM TEŞVİK
BELGESİYLE İLGİLİ BİLGİLER
1.
TEŞVİK BELGESİ TARİH
VE SAYISI
:
2.
YATIRIM CİNSİ
:
3.
YATIRIM YERİ
:
4.
SEKTÖRÜ VE KONUSU
:
5.
BAŞLAMA TARİHİ
:
6.
BİTİŞ TARİHİ
:
III) YATIRIM İLE
İLGİLİ BİLGİLER
1.
İSTİHDAM (KİŞİ)
YATIRIM ÖNCESİ
GERÇEKLEŞEN
TOPLAM
2.
KAPASİTE
YATIRIM ÖNCESİ
GERÇEKLEŞEN
TOPLAM
IV) GERÇEKLEŞEN TOPLAM
SABİT YATIRIM TUTARI TABLOSU ( TL)
A) ARAZİ-ARSA
:
Satın Alınma Tarihi
Arazi - Arsa Büyüklüğü
Bedeli
B) BİNA-İNŞAAT
:
m2
Birim Fiyat
Toplam
a.
Ana bina ve tesisleri
b.
İdare Binaları
c.
Diğer Binalar
Toplam
C) MAKİNA - TEÇHİZAT
:
a.
İthal Makine ve Teçhizat
:
b.
Yerli Makine ve Teçhizat
:
D) DİĞER HARCAMALAR
:
a.
Etüd ve proje
:
b.
Yardımcı makine ve
teçhizat
:
c.
İthalat ve gümrükleme
:
ç.
Taşıma ve sigorta
:
d.
Montaj
:
e.
Diğer
:
TOPLAM SABİT YATIRIM
TUTARI
:
V) YATIRIMIN
FİNANSMANI (TL)
ÖZKAYNAKLAR (%.....)
:
YABANCI KAYNAKLAR
(%.....)
:
a.
İç Kredi
b.
Dış Kredi
c.
Döviz / Dövize
Endeksli Kredi
TOPLAM FİNANSMAN
:
VI) İTHAL MAKİNE VE
TEÇHİZAT BİLGİLERİ
FOB ($)
TL
Yeni
Kullanılmış
Toplam
VII) KREDİ BİLGİLERİ
Banka Adı
Şubesi
Kredi Türü
Kullanıldığı Tarih
Tutarı (TL)
TOPLAM
VIII) EKSPERLERİN
İLAVESİNDE YARAR GÖRDÜKLERİ DİĞER HUSUSLAR
1.
2.
3.
RAPOR TARİHİ
EKSPERLER
EKSPERİN İSMİ
İMZA
1.
2.
3.
EK-8
SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNCA BAKANLIĞA GÖNDERİLECEK
TALEP FORMU
Sıra no
Yatırımcının Adı/unvanı
Yatırımcının Vergi Numarası
Teşvik Belgesi Sayısı
SGK İŞYERİ SİCİL NUMARASI
Destek Dönemi
Mevcut İstihdam
İlave İstihdam (Kişi)
*
İstihdam Sayısı (Kişi)
**
Sigorta primi işveren hissesi (Türk
Lirası)
İşçi hissesi desteği tutarı
(Türk Lirası)
***
Mahiyet Kodu (1)
İşkolu Kodu (4)
Yeni Şube Kodu (2)
Eski Şube Kodu (2)
Sıra No (7)
İl Kodu (3)
İlçe Kodu (2)
Kontrol no
(2)
Yıl
Ay
1
2
3
4
5
6
T O P L A M
(*)
Bakanlıkça teşvik belgesi sahibi işletmelere ilişkin olarak Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığına bildirilen ilave
istihdam (yeni yatırımlarda istihdamın tamamı, diğer yatırım
cinslerinde sadece ilave istihdam) sayısı yazılacaktır.
(**) Desteğin uygulandığı dönemdeki İşveren Payından Yararlandırılan ilave
istihdam sayısı yazılacaktır.
(Yararlandırılan istihdam sayısı, Bakanlıkça bildirilen istihdam sayısının
üzerinde olamaz.)
(***) İşçi hissesi desteği VI ncı bölgede bulunan yatırımlar için uygulanır.
EK-9
EKONOMİ BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ HESAP
NUMARALARI
(09.10.2018 tarihli
ve 30560 sayılı R.G. Tebliğ 2018/3 ile
yürürlükten kaldırılmıştır)
Banka Adı
Şube Adı
Şube Kodu
Hesap Numarası
IBAN NO
T. Vakıflar Bankası T.A.O.
Ekonomi Bakanlığı
Bağlı Şubesi
709
158007294005505
TR720001500158007294005505
T. Halk Bankası A.Ş.
Necatibey Şubesi
386
5000029
TR890001200938600005000029
EK-10
STRATEJİK YATIRIMLARA İLİŞKİN KATMA
DEĞER HESABI VE DEĞERLENDİRME ESASLARI
I. Katma Değer Hesabında Esas Alınacak
Tablo Formatları
Tablo 1: Üretilecek ürün için hazırlanacak katma değer hesabı
tablosu
.......…………… Üretimi
GTİP
Yıllık Üretim Kapasitesi (F) ………………
Girdilerin(1)
Adı
Miktarı (Adet, kg, m2...)
Birim Fiyatı
(TL)
Girdi Maliyeti
(Fiyat*Miktar) (TL)
A) Hammadde ve Aramalı
(birim ürün için)
1) .................
2) .................
3) .................
B) Mamulün
Bünyesine Giren Yardımcı Maddeler
(birim ürün için )
1) ..................
2) ..................
3) ..................
Birim Ürün
Girdi Maliyeti Toplamı (A+B)
X
C)
Ürün Girdi Maliyeti (Yıllık)
F x X = Z
D)
Ürün Satış Tutarı (Yıllık)
F
Birim Ürün Satış Fiyatı (E)
F x E = Y
ÜRÜN KATMA DEĞER ORANI
% [(Y-Z)
/ (Z)]*100
(1) Katma değer
hesabında amortisman, enerji ve işçilik girdi maliyetlerine dahil edilmez.
Yatırım kapsamında her bir ürün için, toplam ürün satış tutarından (Y) toplam ürün girdi maliyetleri (Z) çıkartılarak, çıkan sonucun toplam
ürün girdi maliyetlerine (Z) bölünüp
yüzle çarpılması suretiyle katma değer oranı bulunur.
Tablo 2: Birbirinden bağımsız olmayan hatlarda üretilecek birden fazla ürün için
hazırlanacak
ek katma
değer hesabı tablosu (örnek olarak 3 ürün dikkate alınmıştır)
Toplam
Ürün Girdi Maliyeti (Yıllık)
F1
x X1 = Z1
F2
x X2 = Z2
F3
x X3 = Z3
Toplam Ürün Satış Tutarı (Yıllık)
F1
F2
F3
E1
E2
E3
F1
x E1 = Y1
F2
x E2 = Y2
F3
x E3 = Y3
TOPLAM ÜRÜN KATMA DEĞER ORANI
% { [(Y1+Y2+Y3)-(Z1+Z2+Z3)]
/ ( Z1+Z2+Z3)}*100
Yatırım kapsamında birbirinden bağımsız olmayan hatlarda birden fazla
ürün üretilmesi durumunda (örnek olarak 3 ürün dikkate alınmıştır), her bir
ürün için ayrı ayrı Tablo 1'deki hesaplama yapılır ve bahse konu ürünlerin
toplam ürün satış tutarından (Y1+Y2+Y3),
toplam ürün girdi maliyetleri (Z1+Z2+Z3)
çıkartılarak, çıkan sonucun toplam ürün girdi maliyetlerine (Z1+Z2+Z3)
bölünüp 100'le çarpılması suretiyle yatırımın katma değer oranı hesaplanır.
II.
Stratejik Yatırım Değerlendirme Esasları
1- Bir yatırımda birbirinden bağımsız hatlarda
farklı ürünler üretilmesi durumunda;
a)
Yatırım teşvik belgesi için müracaat tarihinden önce yayımlanmış son 12
aylık veriler dikkate alınarak, ithalatın yurt içi üretim kapasitesinden fazla
olup olmadığı,
b)
Yatırım teşvik belgesi için müracaat tarihinden önce yayımlanmış son 12
aylık veriler dikkate alınarak ithalat tutarının 50 milyon ABD Dolarının
üzerinde olup olmadığı,
c)
Farklı üretim hatlarında üretilecek ürünlerin katma değer oranı
her bir ürün için ayrı ayrı bulunur.
d)
Yatırım teşvik belgesi kapsamı yatırımda üretilecek olan farklı
ürünlerin yatırım tutarları toplamının
50 milyon Türk Lirasının üzerinde olması gerekir.
Bütün ürünler dikkate alınarak
(d)'de belirtilen kriterin sağlanmasına rağmen, üretilecek her bir ürün bazında
a, b ve c'de belirtilen kriterlerin herhangi birini sağlayamayan ürün/ürünler,
stratejik yatırım kapsamında değerlendirilmez. Söz konusu ürün/ürünler ve
bunlara ilişkin yatırım harcamaları proje kapsamından çıkartılarak, proje
kapsamında kalan diğer ürün/ürünler için
yukarıdaki kriterler çerçevesinde yeniden hesaplama yapılır ve bu
kriterlerin tamamının sağlanması durumunda söz konusu ürün/ürünlere ilişkin
yatırım, stratejik yatırım olarak değerlendirilir.
2- Bir yatırımda birbirinden bağımsız olmayan
hatlarda bir veya birden fazla asıl işlem görmüş ürün (teşvik belgesi konusu
yatırımla elde edilmesi amaçlanan ürün) ile varsa ekonomik değeri olan ikincil
işlem görmüş ürünün (teşvik belgesi konusu yatırımla elde edilmesi amaçlanan
asıl işlem görmüş ürün dışındaki yan ürün) ortaya çıkması durumunda;
a)
Yatırım teşvik belgesi için müracaat tarihinden önce yayımlanmış son 12
aylık veriler dikkate alınarak, ithalatın yurt içi üretim kapasitesinden fazla
olup olmadığı,
b)
Yatırım teşvik belgesi için müracaat tarihinden önce yayımlanmış son 12
aylık veriler dikkate alınarak ithalat tutarının 50 milyon ABD Dolarının
üzerinde olup olmadığı,
her bir ana ürün için
ayrı ayrı bulunur.
c)
Yatırım teşvik belgesi kapsamında üretilecek ürünlerin yıllık ürün
satış ve girdi maliyetleri Tablo 1'deki şekilde ayrı ayrı hesaplanır ve çıkan
değerler Tablo 2'de belirtilen şekilde hesaplanmak suretiyle yatırımın toplam
katma değer oranı bulunur.
d)
Yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek sabit yatırım
tutarının 50 milyon Türk Lirasının üzerinde olması gerekir.
Asıl ve ikincil işlem görmüş ürün/ürünlerin toplamı üzerinden (c) ve
(d)'de belirtilen kriterlerin sağlanmasına rağmen, üretilecek her bir asıl
işlem görmüş ürün bazında (a) ve (b)'de belirtilen kriterleri sağlayamayan
ürünler, stratejik yatırım kapsamında değerlendirilmez. Bu durumda, (a) ve
(b)'deki kriterleri sağlayamayan asıl işlem görmüş ürün/ürünlerin toplam satış
tutarı içerisindeki payının %50'nin üzerinde olması halinde, söz konusu
ürünlerin üretimi için de kullanılan ortak ana üretim üniteleri stratejik
yatırım kapsamında değerlendirilmez. İkincil işlem görmüş ürün/ürünlerin girdi
maliyeti, asıl işlem görmüş ürün/ürünler içerisinde değerlendirileceğinden söz
konusu ürün/ürünlere ait sadece satış fiyatı katma değer hesaplamasında dikkate
alınır.
Stratejik yatırım kapsamında değerlendirilmeyen asıl işlem görmüş
ürün/ürünlere ilişkin yatırım harcamaları proje kapsamından çıkartılarak, proje
kapsamında kalan diğer asıl ve ikincil işlem görmüş ürün/ürünler için
yukarıdaki kriterler çerçevesinde yeniden hesaplama yapılır ve bu kriterlerin
sağlanması durumunda, söz konusu ürün/ürünlere ilişkin yatırım stratejik yatırım
olarak değerlendirilir.
III.
Katma Değer Oranının Tespitine Yönelik Örnek Hesaplamalar
ÖRNEK 1: Birbirinden bağımsız hatlarda üretilecek K, L ve M ürünlerinin üretimine yönelik 70 Milyon Türk Lirası
sabit yatırım tutarında bir yatırım için stratejik yatırım desteklerinden
yararlanmak üzere Bakanlığımıza müracaat edilmesi durumunda, ilgili ürünlerin
katma değer hesabı aşağıdaki şekilde yapılır.
K Ürününün
Üretimi
GTİP
Yıllık Üretim Kapasitesi 1.000 Adet / Yıl
Girdilerin Adı
Miktarı (Adet, kg, m2...)
Birim Fiyatı
(TL)
Girdi Maliyeti
(Fiyat*Miktar) (TL)
A)
Hammadde ve Aramalı
(birim ürün için)
Hammadde-1
1
Kg
1.000
1.000
Hammadde-2
100
m2
2.000
200.000
Aramalı-1
10 Adet
5.000
50.000
B) Mamulün
Bünyesine Giren Yardımcı Maddeler
(birim ürün için )
Yardımcı
Madde-1
1
Kg
500
500
Birim Girdi
Maliyeti Toplamı
251.500
C) Ürün Girdi
Maliyeti (Yıllık)
251.500.000
D) Ürün Satış
Tutarı (Yıllık)
1.000
350.000
350.000.000
ÜRÜN KATMA DEĞER ORANI
% 39,2
L Ürününün
Üretimi
GTİP
Yıllık Üretim Kapasitesi 1.000 Adet / Yıl
Girdilerin Adı
Miktarı (Adet, kg, m2...)
Birim Fiyatı
(TL)
Girdi Maliyeti
(Fiyat*Miktar) (TL)
A)
Hammadde ve Aramalı
(birim ürün için)
Hammadde-1
1 Adet
500
500
Hammadde-2
10
m2
3.000
30.000
Aramalı-1
100 Adet
1.000
100.000
B) Mamulün
Bünyesine Giren Yardımcı
Maddeler
(birim ürün için )
Yardımcı
Madde-1
1
Kg
100
100
Birim Girdi
Maliyeti Toplamı
130.600
C)
Ürün Girdi Maliyeti (Yıllık)
130.600.000
D)
Ürün Satış Tutarı (Yıllık)
1.000
200.000
200.000.000
ÜRÜN KATMA DEĞER ORANI
% 53,1
M Ürününün
Üretimi
GTİP
Yıllık Üretim Kapasitesi 1.000 Adet / Yıl
Girdilerin Adı
Miktarı (Adet, kg, m2...)
Birim Fiyatı
(TL)
Girdi Maliyeti
(Fiyat*Miktar) (TL)
A) Hammadde ve Aramalı
(birim ürün için)
Hammadde-1
10
Kg
2.000
20.000
Hammadde-2
1.000
m2
100
100.000
Aramalı-1
2
Kg
1.000
2.000
B) Mamulün
Bünyesine Giren Yardımcı Maddeler
(birim ürün için )
Yardımcı
Madde-1
10
Kg
500
5.000
Birim Girdi
Maliyeti Toplamı
127.000
C)
Ürün Girdi Maliyeti (Yıllık)
127.000.000
D)
Ürün Satış Tutarı (Yıllık)
1.000
180.000
180.000.000
ÜRÜN KATMA DEĞER ORANI
% 41,7
K, L ve M ürünlerinin, 2. bölümün 1. kısmının (a) ve (b) bentlerinde
belirtilen kriterleri sağladığı halde, katma değer oranı açısından sadece L ve
M ürünlerinin üretiminin eşik değer olan %40 oranını aştığı belirlenmiştir. Bu
durumda, K ürününün üretimine yönelik hattın projeden çıkartılmasını müteakip
kalan kısmın sabit yatırım tutarının 50 Milyon TL olan eşik değerin üzerinde
olması halinde, bu iki ürüne yönelik yatırımın stratejik yatırım desteklerinden
istifadesi mümkün olabilecektir. Diğer taraftan, K ürününün üretimine ilişkin
yatırımın ise diğer teşvik uygulamaları kapsamında değerlendirilmesi söz konusu
olabilecektir.
ÖRNEK 2: Birbirinden bağımsız olmayan hatlarda üretilecek asıl işlem görmüş K ve
L ürünleri ile ikincil işlem görmüş M ürününün üretimine yönelik 70 Milyon TL
sabit yatırım tutarında bir yatırım için stratejik yatırım desteklerinden yararlanmak
üzere Bakanlığımıza müracaat edilmesi durumunda, ilgili ürünlerin katma değer
hesabı aşağıdaki şekilde yapılır.
K Ürününün
Üretimi
(Asıl işlem görmüş ürün)
GTİP
Yıllık Üretim Kapasitesi 1.000 Adet / Yıl (F1)
Girdilerin Adı
Miktarı (Adet, kg, m2...)
Birim Fiyatı
(TL)
Girdi Maliyeti
(Fiyat*Miktar) (TL)
A)
Hammadde ve Aramalı
(birim ürün için)
Hammadde-1
1
Kg
1.000
1.000
Hammadde-2
100
m2
2.000
200.000
Aramalı-1
10 Adet
5.000
50.000
B) Mamulün
Bünyesine Giren Yardımcı Maddeler
(birim ürün için )
Yardımcı
Madde-1
1
Kg
500
500
Birim Girdi
Maliyeti Toplamı (A+B)
251.500 (X1)
C) Ürün Girdi
Maliyeti (Yıllık)
251.500.000
D) Ürün Satış
Tutarı (Yıllık)
1.000
350.000(E1)
350.000.000
L Ürününün
Üretimi
(Asıl işlem görmüş ürün)
GTİP
Yıllık Üretim Kapasitesi 1.000 Adet / Yıl (F2)
Girdilerin Adı
Miktarı (Adet, kg, m2...)
Birim Fiyatı
(TL)
Girdi Maliyeti
(Fiyat*Miktar) (TL)
A) Hammadde ve
Aramalı
(birim ürün için)
Hammadde-1
1 Adet
500
500
Hammadde-2
10
m2
3.000
30.000
Aramalı-1
100 Adet
1.000
100.000
B)
Mamulün Bünyesine Giren
Yardımcı Maddeler
(birim ürün için )
Yardımcı
Madde-1
1
Kg
100
100
Birim Girdi
Maliyeti Toplamı (A+B)
130.600 (X2)
C)
Ürün Girdi Maliyeti (Yıllık)
130.600.000
D)
Ürün Satış Tutarı (Yıllık)
1.000
200.000(E2)
200.000.000
M Ürününün
Üretimi
(İkincil işlem görmüş ürün)
Yıllık Üretim Kapasitesi 1.000 Adet / Yıl (F3)
Miktarı (Adet, kg, m2...)
Birim Fiyatı
(TL)
Fiyat*Miktar (TL)
D)Ürün
Satış Tutarı (Yıllık)
1.000
50.000 (E3)
50.000.000
Toplam
Ürün Girdi Maliyeti (Yıllık)
F1
x X1 = 251.500.000
F2
x X2 = 130.600.000
Toplam Ürün Satış Tutarı (Yıllık)
F1
x E1 = 350.000.000
F2
x E2 = 200.000.000
F3 x E3 = 50.000.000
TOPLAM ÜRÜN KATMA DEĞER ORANI
% 57
K ve L ürünlerinin, 2. bölümün 2. kısmının (a) ve (b) bentlerinde
belirtilen kriterleri sağladığı ve üretimin tamamı üzerinden yapılan katma
değer hesabında da % 40 oranının aşıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda, söz
konusu ürünlerin üretimine yönelik bu yatırımın tamamının stratejik yatırımlara
yönelik devlet desteklerinden yararlanması mümkün olabilecektir.
EK-11
(28.11.2023 / 32383 sayılı R.G. 2023/1 Tebliğ ile değişik) MÜLGA HALİ
ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ YATIRIMLARINDA YATIRIM
TEŞVİK BELGESİ KAPSAMI HARCAMALARIN TESPİTİNE İLİŞKİN
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR RAPORU
1. YATIRIMCI İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Adı / Unvanı:
Vergi Dairesi / No:
SGK Sicil No:
Sigorta primi işveren hissesi desteği azami prim
tutarı: ….. TL
İrtibat bilgileri / Telefon-E-Posta adresi:
2. YATIRIM TEŞVİK BELGESİ İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Teşvik Belgesi Tarih ve Sayısı:
Yatırım Yeri Adresi:
Yatırım Başlama-Bitiş Tarihi (ek süre dahil):
3. İSTİHDAM:
Mevcut:
İlave:
Toplam:
4. GERÇEKLEŞEN YATIRIM İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Toplam Sabit Yatırım (TL):
Yatırımın Finansmanı (TL):
I. Arazi-Arsa :
I. Öz Kaynaklar:
II. Bina-İnşaat:
II. Yabancı Kaynaklar:
III. Makine ve Teçhizat:
a. İç
Kredi:
a. İthal Makine ve Teçhizat:
b. Dış
Kredi:
b. Yerli Makine ve Teçhizat:
c. Döviz /
Dövize Endeksli Kredi:
IV. Diğer Harcamalar:
a. Kur Farkı:
b. Faiz Gideri:
c. Diğer
(Etüd-Proje, Yardımcı Makine ve Teçhizat, İthalat ve Gümrükleme, Taşıma ve
Sigorta, Montaj ile Diğer Harcamalar):
V. Toplam:
III. Toplam:
5. SONUÇ VE DEĞERLENDİRMELER:
Yatırıma başlama ve bitiş tarihleri arasında yapılan
yatırım harcamalarına ilişkin defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde;
Belge kapsamında yapılan harcamaların yasal defter kayıtları ve E-TUYS
kayıtları ile uyumlu olduğu, temin edilen sabit kıymetlerin rapor tarihi
itibarıyla firma aktiflerinde olduğu ve teşvik belgesinin özel şartlarında
tarih ve numarası belirtilen projeye ait onaylı Geçici Kabul Tutanağına göre
yatırımın teşvik belgesinde kayıtlı şart ve karakteristiklere uygun olarak
gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılan harcamalar
Tebliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (e)/(f)/(g) bendine uygun olarak
gerçekleştirilmiştir.
Yatırım kapsamında firmanın ilave
istihdam talebi bulunmamaktadır.
(veya)
Yatırım teşvik belgesinde ilave istihdam
talebi bulunması sebebiyle GES/RES yatırımı için münhasıran SGK işyeri
numarası alındığı teyit edilmiştir.
Yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım
kredisi kullanılmamıştır.
(veya)
Yatırım teşvik belgesi kapsamında
gerçekleşen yatırım tutarını aşmayacak şekilde yatırım kredisi kullanıldığı
tespit edilmiş olup, (varsa) yatırını dönemi içerisinde oluşan maliyetlere
intikal eden kur farkı ve faiz gideri, yatırımcı firma kayıtları esas
alınarak detayları ile incelenmiş ve rapor ekinde sunulmuştur.
......20…..
Sicil No/Kütük No
Mühür/İmza
Ekler: 1) Teşvik belgesinin özel şartlarında
belirtilen proje numarasına ait ilgili kurum tarafından düzenlenen Geçici
Kabul Belgesinin tasdikli sureti.
2) Yeminli Mali Müşavirin kayıtlı olduğu
odadan temin edilen geçerlilik süresi devam eden faaliyet belgesi aslı.
3) Tamamlama vizesi müracaat tarihi
itibariyle 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel
olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığı; veya tecil ve/veya
taksitlendirildiği ya da yapılandırıldığı ve yapılandırmanın bozulmadığı,
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ilgili birimlerinden alınan yazı veya Kurumun
elektronik bilgi iletişim ortamından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na
verilmek üzere alınan barkotlu çıktısı.
4) Vergi Levhası
Ek-11 (mülga 2) (24.08.2024 / 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile değişmeden
önceki hali)
(28.11.2023 / 32383 sayılı
R.G. 2023/1 Tebliğ ile değişik hali)
ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ YATIRIMLARINDA YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMI
HARCAMALARIN TESPİTİNE İLİŞKİN
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR
RAPORU
1. YATIRIMCI İLE
İLGİLİ BİLGİLER:
Adı / Unvanı:
Vergi Dairesi / No:
SGK Sicil No:
Sigorta primi işveren hissesi desteği azami prim tutarı: ….. TL
İrtibat bilgileri /
Telefon-E-Posta adresi:
2. YATIRIM TEŞVİK
BELGESİ İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Teşvik Belgesi Tarih
ve Sayısı:
Yatırım Yeri Adresi:
Yatırım
Başlama-Bitiş Tarihi (ek süre dahil):
3. İSTİHDAM:
Mevcut:
İlave:
Toplam:
4. GERÇEKLEŞEN
YATIRIM İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Toplam Sabit Yatırım
(TL):
Yatırımın Finansmanı
(TL):
I. Arazi-Arsa :
I. Öz Kaynaklar:
II. Bina-İnşaat:
II. Yabancı
Kaynaklar:
III. Makine ve
Teçhizat:
a. İç Kredi:
a. İthal Makine ve
Teçhizat:
b. Dış Kredi:
b. Yerli Makine ve
Teçhizat:
c. Döviz / Dövize Endeksli Kredi:
IV. Diğer
Harcamalar:
a. Kur Farkı:
b. Faiz Gideri:
c. Diğer (Etüd-Proje, Yardımcı Makine
ve Teçhizat, İthalat ve Gümrükleme, Taşıma ve Sigorta, Montaj ile Diğer
Harcamalar):
V. Toplam:
III. Toplam:
5. SONUÇ VE
DEĞERLENDİRMELER:
Yatırıma başlama ve
bitiş tarihleri arasında yapılan yatırım harcamalarına ilişkin defter
kayıtlarının incelenmesi neticesinde; Belge kapsamında yapılan harcamaların
yasal defter kayıtları ve E-TUYS kayıtları ile uyumlu olduğu, temin edilen
sabit kıymetlerin rapor tarihi itibarıyla firma aktiflerinde olduğu ve teşvik
belgesinin özel şartlarında tarih ve numarası belirtilen projeye ait onaylı
Geçici Kabul Tutanağına göre yatırımın teşvik belgesinde kayıtlı şart ve
karakteristiklere uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
(SONUÇ VE
DEĞERLENDİRMELER, BÖLGESEL DESTEK SINIFINDAKİ YATIRIM TEŞVİK BELGELERİ İÇİN
AŞAĞIDAKİ HUSUSLARI DA İÇERECEK ŞEKİLDE HAZIRLANACAKTIR.)
Bölgesel teşvik
uygulamaları kapsamında desteklenen lisanssız güneş/rüzgar enerjisinden
elektrik enerjisi üretimine yönelik işbu yatırımla ilgili olarak yatırımcı
firma olan, .................'nın ........ tarih ve ........ sayılı
yatırım teşvik belgesi müracaatında verilen bilgi ve belgelere uygun olarak
yatırımını tamamladığı ve
……………......................................
firmasından ........ tarih ve ...... sayılı .............faturalar
kapsamında temin edilen................. adet panelin/kanat, jeneratör ve
türbinlerin Türkiye'de üretilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Yatırım kapsamında
firmanın ilave istihdam talebi bulunmamaktadır.
(veya)
Yatırım teşvik
belgesinde ilave istihdam talebi bulunması sebebiyle GES/RES yatırımı için
münhasıran SGK işyeri numarası alındığı teyit edilmiştir.
Yatırım teşvik
belgesi kapsamında yatırım kredisi kullanılmamıştır.
(veya)
Yatırım teşvik
belgesi kapsamında gerçekleşen yatırım tutarını aşmayacak şekilde yatırım
kredisi kullanıldığı tespit edilmiş olup, (varsa) yatırını dönemi içerisinde
oluşan maliyetlere intikal eden kur farkı ve faiz gideri, yatırımcı firma
kayıtları esas alınarak detayları ile incelenmiş ve rapor ekinde sunulmuştur.
......20…..
Sicil No/Kütük No
Mühür/İmza
Ekler: 1) Teşvik belgesinin özel şartlarında belirtilen proje numarasına ait
ilgili kurum tarafından düzenlenen Geçici Kabul Belgesinin tasdikli sureti.
2) Yeminli Mali Müşavirin
kayıtlı olduğu odadan temin edilen geçerlilik süresi devam eden faaliyet
belgesi aslı.
3) Tamamlama vizesi
müracaat tarihi itibariyle 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik
Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığı;
veya tecil ve/veya taksitlendirildiği ya da yapılandırıldığı ve
yapılandırmanın bozulmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ilgili birimlerinden
alınan yazı veya Kurumun elektronik bilgi iletişim ortamından Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı'na verilmek üzere alınan barkotlu çıktısı.
4) Vergi Levhası
EK-11 (28.11.2023 / 32383 sayılı
R.G. 2023/1 Tebliğ ile değişmeden önceki hali)
(09.11.2018 tarihli ve 30590 sayılı R.G. 2018/4 Tebliğ ile
eklenmiştir)
ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ YATIRIMLARINDA
YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMI HARCAMALARIN TESPİTİNE İLİŞKİN YEMİNLİ MALİ
MÜŞAVİR RAPORU
1. YATIRIMCI İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Adı/Unvanı:
Vergi Dairesi/No:
2. YATIRIM TEŞVİK BELGESİ İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Teşvik Belgesi Tarih ve
Sayısı:
Yatırım Yeri Adresi:
Yatırım Başlama-Bitiş
Tarihi (ek süre dahil):
3. İSTİHDAM
Mevcut: İlave: Toplam:
4. GERÇEKLEŞEN YATIRIM
İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Toplam Sabit Yatırım (TL)
Yatırımın Finansmanı (TL):
I. Arazi-Arsa:
I. Öz Kaynaklar:
II. Bina-İnşaat:
II. Yabancı Kaynaklar:
III. Makine ve Teçhizat:
a.İç Kredi:
a.İthal Makine
ve Teçhizat:
b. Dış Kredi:
b. Yerli Makine
ve Teçhizat
c. Döviz/Dövize
Endeksli Kredi:
IV. Diğer Harcamalar:
a. Kur Farkı:
b. Faiz Gideri:
c. Diğer
(Etüd-Proje, Yardımcı Makine ve Teçhizat, İthalat ve Gümrükleme, Taşıma ve
Sigorta, Montaj ile Diğer Harcamalar:
V. Toplam
III. Toplam
5. SONUÇ VE
DEĞERLENDİRMELER:
Yatırıma başlama ve bitiş tarihleri arasında yapılan yatırım
harcamalarına ilişkin defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde; Belge
kapsamında yapılan harcamaların yasal defter kayıtları ile uyumlu olduğu ve
temin edilen sabit kıymetlerin rapor tarihi itibariyle firma aktiflerinde
olduğu tespit edilmiştir.
Ekler:1) Yeminli Mali Müşavirin
kayıtlı olduğu odadan temin edilen faaliyet belgesi aslı.
"
[1] ı) Genel
Müdürlük: Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel
Müdürlüğünü, (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G.
2018/12 Tebliğ ile eklenmiştir)
[2] "şubeleri"
ibaresinden sonra gelmek üzere "kullanıcı aracılığıyla Bakanlık internet
sayfası vasıtasıyla elektronik ortamda" ibaresi (10.06.2018
tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile eklenmiştir. Yürürlük 02.7.2018)
[3] Mülga; Müracaat mercii
MADDE 5 - (1) Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için Bakanlığa müracaat
edilir. Ancak, genel ve bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında yer alan, sabit
yatırım tutarı onmilyon Türk Lirasını aşmayan ve Ek-4'te
belirtilen yatırımlar için firmanın tercihine bağlı olarak yatırımın yapılacağı
yerdeki yerel birimlere de müracaat edilebilir.
(26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G. 2017/1 tebliğ ile değişik)
Mülga;
(1) Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için Bakanlığa müracaat edilir. Ancak, genel
teşvik uygulamaları kapsamında yer alan, sabit yatırım tutarı onmilyon Türk
Lirasını aşmayan ve EK-4'te belirtilen yatırımlar için firmanın tercihine bağlı
olarak yatırımın yapılacağı yerdeki yerel birimlere de müracaat edilebilir.
[3](2) Teşvik
belgelerinin geçerlilik süresi içerisindeki işlemlerle ilgili müracaatlar,
teşvik belgesi müracaatını değerlendiren ilgili kuruma yapılır. Müracaatlar, bu
Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde değerlendirilerek ilgili merci
tarafından sonuçlandırılır. Ancak devir, satış, ihraç, kiralama ve yatırımcı
talebine istinaden yapılan iptaller dışındaki teşvik belgesi iptali işlemlerine
ilişkin müracaatlar ile yatırım konusu değişikliği ve yatırımın nakli
konusundaki talepler Genel Müdürlüğün görüşü alınarak sonuçlandırılır.
[4] Mülga; Teşvik
belgesi müracaatında aranacak belgeler
MADDE 6 - (1) Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için yapılacak
müracaatlarda aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişi veya kişilerce
imzalı müracaat dilekçesi.
b) Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter
tasdikli imza sirküleri, kamu kurumları ve şahıs şirketleri ile gerçek kişiler
için imza beyannamesi.
c) EK-1'deki örneğe uygun olarak
hazırlanmış, her sayfası yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişi veya
kişilerce imzalı ve kaşeli yatırım bilgi formu ve taahhütname ile makine ve
teçhizat listeleri.
ç) Bakanlığa yapılacak müracaatlarda, dörtyüz Türk Lirası
tutarındaki meblağın Bakanlık Döner Sermaye İşletmesine ait EK-9'da
belirtilen hesaba yatırıldığına dair belge, müracaatın yerel birimlere
yapılması durumunda, yukarıda belirtilen meblağın yüz Türk Lirası tutarındaki
kısmının ilgili yerel birim hesabına yatırıldığına, bakiye kısmının ise Bakanlık
Döner Sermaye İşletmesi hesabına yatırıldığına dair belge.
d) Firmanın
son ortaklık yapısını gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi veya Türkiye
Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesi örneği. (25.06.2016
tarih ve 29753 sayılı R.G. 2016/2 Tebliğ ile değişik)[4]
e) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak
müracaatlar hariç olmak üzere, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal
Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının
bulunmadığına veya tecil ve/veya taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına
ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili
birimlerinden alınacak yazı veya Kurumun elektronik bilgi iletişim ortamından
alınacak barkodlu çıktı.
f) 3/10/2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine göre "Çevresel
Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı" veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli
Değildir Kararı" şartı aranması gereken yatırım konuları için Çevre ve
Şehircilik Bakanlığından alınan Karar ve/veya Karara ilişkin yazı. (08.05.2014 tarihli ve 28994 sayılı R.G. - 2014/2 Tebliğ ile değişik)[4]
g) Teşvik belgesi talebinde bulunulmadan önce yatırımın
karakteristiğine bağlı olarak ilgili mevzuatı gereği diğer kamu kurum ve
kuruluşlarından alınması gereken ve EK-2'de belirtilen bilgi ve belgeler.
ğ) Stratejik yatırımlar için ayrıca, yatırım konusu ile
ilgili olarak sektörel, mali ve teknik analizlerin yanında 10 uncu maddede
belirtilen kriterlerin her birinin yerine getirildiğini tevsik eden bilgi,
belge, hesap ve tabloları içeren fizibilite raporu.
h) Yatırımın sektörüne, büyüklüğüne veya teşvik
uygulamalarına bağlı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diğer bilgi ve
belgeler.
ı) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tek Pencere Portal
Sistemi üzerinden doldurulacak olan ithal makine teçhizat listesi ve bu listeye
ait başvuru numarası. (28.04.2016 tarih ve 29697 sayılı
R.G. ile eklenmiştir. Yürürlük 02.05.2016)
[5] Mülga; a)
Dörtyüz Türk Lirası tutarındaki meblağın Bakanlık Döner Sermaye İşletmesine ait
EK-9'da belirtilen hesaba yatırıldığına dair belge.
[6] "ve EK-2'de
belirtilen" ibaresi 16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı
R.G. 2020/1 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[7] Mülga; (2) Yerel birimlere yapılan müracaatlarla ilgili
olarak yerel birimler, yapılan değerlendirme sonucunda uygun görülen yatırım
projeleri için;
a) Yapılan müracaata istinaden düzenlenen ve yerel birim
yetkililerinin paraf ve imzalarını haiz yatırım projesi değerlendirme formunu,
b) Yerel birimce onaylı üçer nüsha teşvik belgesi ve eki
makine ve teçhizat listelerini,
Genel
Müdürlüğe gönderirler. Genel Müdürlükçe de uygun görülen yatırımlara ilişkin
teşvik belgeleri onaylanarak bir nüshası muhafaza edilmek, bir nüshası da
yatırımcıya verilmek üzere iki nüshası ilgili yerel birime iletilir.
[8] Mülga; (3)
Yerel birimin yaptığı değerlendirme sonucunda uygun görülmeyen yatırım
projeleri ile ilgili ihtilaflı durumlarda Genel Müdürlüğün görüşü doğrultusunda
işlem yapılır.
[9] "yatırım
bilgi formunda yer alan ve" ibaresi 10.06.2018 tarih ve
30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018
[10] Mülga; (6) (25.09.2014 tarih ve
29130 sayılı R.G. 2014/3 Tebliğ ile eklenmiştir) Kararın 17 nci maddesinin
(j) bendi kapsamında yer alan enerji verimliliğine yönelik projelerin
değerlendirilmesinde aşağıdaki hükümler uygulanır:
a) Enerji tasarruf oranı, işletmede tek bir ürün çeşidi
üretilmesi durumunda birim ürün başına enerji tüketimi, birden fazla ürün
çeşidi üretilmesi durumunda ise işletmenin enerji yoğunluğu dikkate alınarak
hesaplanır ve baz yılında hesaplanan değerin kontrol yılında hesaplanan
değerdeki değişim oranına göre belirlenir. Başvuru tarihinden önceki mali yıl
baz yılı, proje uygulamasının tamamlandığının yazılı olarak bildirilmesini
takip eden mali yıl ise kontrol yılı olarak kabul edilir.
b) Kararın 17 nci maddesinin (j) bendinde belirtilen başvuru
kriterlerini sağlayan yatırımcı, bu yatırım ile sağlayacağı enerji tasarruf
oranını taahhüt ederek yatırıma ilişkin makine ve teçhizat listeleri ile
birlikte Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına müracaat eder. Söz konusu
Bakanlık, gerekli gördüğü diğer bilgi ve belgeleri yatırımcıdan talep edebilir.
c) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından enerji
verimliliği açısından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu düzenlenen rapor
ve uygun bulunan makine ve teçhizat listeleri Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığınca Ekonomi Bakanlığına iletilir. Düzenlenen rapor ve uygun bulunan
makine ve teçhizat listeleri dikkate alınarak Ekonomi Bakanlığı tarafından
uygun görülen projeler için yatırım teşvik belgesi düzenlenir.
ç)
Yatırımın tamamlanmasını müteakip, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
tarafından talep edilen ve yatırımcı tarafından temin edilen bilgi ve belgelere
istinaden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yapılan hesaplama ve yerinde
yapılacak fiziki inceleme neticesinde söz konusu yatırımın belirlenen
kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin olarak düzenlenen rapor Enerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanlığınca, Ekonomi Bakanlığına gönderilir.
[11] Mülga; a)
Kararın 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtilen başvuru
kriterlerini sağlayan yatırımcı, bu yatırım ile en az yüzde yirmi oranında
enerji tasarrufu sağlayacağını ve azami 5 yıl içerisinde yatırımın geri
döneceğini taahhüt ederek, yatırıma ilişkin makine ve teçhizat listeleri ile
birlikte Bakanlığa müracaat eder.
[12] "içerecek
şekilde" ibaresinden sonra gelmek üzere "enerji verimliliği" ibaresi 16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı R.G. 2020/1 Tebliğ ile eklenmiştir.
[13] Mülga: e)
Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları kapsamında yurt dışından
temin edilecek güneş paneli ve güneş paneli taşıyıcı konstrüksiyon sistemleri
ile üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan
başlayarak yurt içinde üretilmiş güneş hücreleri kullanılmadan üretilen güneş
panelleri, (25.08.2024 / 32643 sayılı R.G. 2024/2 Tebliğ ile değişik. Yürürlük:
24.08.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihi)
[14] "yurt
dışından temin edilecek kanat, jeneratör ve türbinler" ibaresi "yurt dışında
üretilen kanat ve kuleler" olarak 24.08.2024 / 32642 sayılı R.G. 2024/1 Tebliğ ile
değiştirilmiştir.
[15] Mülga; (2)
Komple yeni, tevsi, modernizasyon ve ürün çeşitlendirme cinslerindeki
yatırımların, aynı işletmede veya aynı organize sanayi bölgesinde olması
gerekir. Bu hüküm, ilgili olduğu kararlardaki lehe gelen hükümler saklı kalmak
kaydı ile daha önceki kararlara göre düzenlenen teşvik belgeleri kapsamı
yatırımlara da uygulanır.
[16] Mülga; (3)
Hazır giyim yatırımlarında, mevcut tesislerde makine ve teçhizat ilavesi
nedeniyle kapasite artışının yüzde yüzü geçmesi halinde bu yatırımlar komple
yeni yatırım olarak değerlendirilir.
[17] Mülga; a) Süt
yönlü büyükbaş/küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında, yetiştiricilik
ve süt mamulleri üretimi başlangıç olmak kaydıyla, proje bazında yem ünitesi
(yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem üretimi) ve/veya soğuk hava deposu.
[18] Mülga; b) Et
yönlü büyükbaş/küçükbaş besicilik yatırımlarında, yetiştiricilik ve kesimhane
başlangıç olmak kaydıyla, soğuk hava deposu ve/veya proje bazında yem ünitesi
(yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem üretimi) ve/veya et mamulleri
üretimi.
[19] Mülga; ç)
Damızlık kanatlı yetiştiriciliği yatırımlarında, damızlık tavuk veya hindi
yetiştiriciliği ve kuluçkahane ile proje bazında yem üretimi.
[20] Mülga; d) Et
yönlü kanatlı yetiştiriciliği yatırımlarında, hindi veya et yönlü tavuk
yetiştiriciliği ve kesimhane başlangıç olmak kaydıyla, ileri işleme ve/veya soğuk
hava deposu ve/veya yem tesisi.
[21] Mülga; e)
Yumurta yönlü kanatlı yetiştiriciliği yatırımlarında, yumurta tavuğu
yetiştiriciliği başlangıç olmak kaydıyla, yem tesisi ve/veya soğuk hava deposu
ve/veya yumurta tasnif ve paketleme ünitesi.
[22] Mülga; (1)
Yatırım süresi içerisinde ilgili kambiyo mevzuatında yer alan ödeme
şekillerinden herhangi biri ile ithalat işlemlerine başlanılmış veya bedeli
kısmen ya da tamamen ödenmiş ancak ithalatı gerçekleştirilememiş makine ve
teçhizatın ithaline, yatırım süresi bitiş tarihini izleyen dört ay içerisinde,
gümrük idarelerince belge kapsamında sağlanan destek unsurları uygulanmak
suretiyle izin verilir.
[23] "Bakanlığın"
ibaresi "Ticaret Bakanlığının" şeklinde (09.10.2018
tarihli ve 30560 sayılı R.G. Tebliğ 2018/3 ile değişik)
[24] Mülga: (3)
Aynı teşvik belgesi kapsamı yatırım için faiz desteği uygulamasına yönelik
olarak, yatırım süresince birden fazla aracı kurum talepte bulunamaz. Faiz
desteğinden yararlandırılmaya başlanıldıktan sonra aracı kurum değiştirilmemek
kaydıyla aynı teşvik belgesi kapsamı yatırım için birden fazla itfa tablosuna
göre işlem yapılabilir. Stratejik yatırımlar için, faiz desteği uygulamasına
yönelik olarak birden fazla aracı kurum talepte bulunabilir.
[25] "Maliye
Bakanlığı" ibareleri "Hazine ve Maliye Bakanlığı" şeklinde (09.10.2018 tarihli ve 30560 sayılı R.G.
Tebliğ 2018/3 ile değişik)
[26] "Maliye
Bakanlığı" ibareleri "Hazine ve Maliye Bakanlığı" şeklinde (09.10.2018 tarihli ve
30560 sayılı R.G. Tebliğ 2018/3 ile değişik)
[27] Mülga; (9)
Genel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen, tersanelerin gemi inşa
yatırımlarında tamamlama vizesi şartı aranmaksızın belge konusu geminin
yapımında istihdam edilen sigortalılar için ödenmesi gereken sigorta primi
işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlıkça karşılanabilir.
Bu destek, gemi inşası devam etse dahi yatırıma başlama tarihinden itibaren en
fazla on sekiz ay süreyle uygulanır. Yat, yüzer tesis ve deniz araçlarının
inşasına yönelik yatırımlar da bu kapsamda değerlendirilir. Uygulamaya, teşvik
belgesinde kayıtlı istihdam sayısını aşmamak üzere ödemeye esas bilgilerin
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır.
[28] Mülga; İthal ve
yerli makine ve teçhizat listesi değişikliği
MADDE 16 - (1) Teşvik belgesi ekinde yer alan ithal ve yerli makine ve
teçhizat listelerine ilişkin değişiklik talepleri, teşvik belgesi düzenlenmesi
için müracaat edilen merci tarafından sonuçlandırılır. Ancak, kullanılmış
komple tesislerin teşvik belgesi kapsamına dahil edilmesine ilişkin müracaatlar
Bakanlığa yapılır.
(2) İthal ve
yerli makine ve teçhizat listelerinde her bir makine ve teçhizat için
belirtilen miktarın aşılmaması kaydıyla, listede belirtilen tutarın üzerinde
veya altında kalan alımlarda liste tadilatı yapılmaksızın doğrudan işlem
yapılabilir. (26.07.2017 tarih ve 30135sayılı R.G.
2017/1 tebliğ ile değişik)
Mülga;
(2) İthal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde yer alan fiyatların, her bir
makine ve teçhizat itibarıyla yüzde yüze kadar artış veya yüzde elliye kadar
azalışlarında liste tadilatı yapılmaksızın doğrudan işlem yapılabilir.
[29] "teşvik
belgesini düzenleyen merci" ibaresi "Genel Müdürlük" şeklinde (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[30] "teşvik
belgesini düzenleyen mercie" ibaresi "Bakanlığa" şeklinde (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[31] "İlgili
mercii" ibaresi "Genel Müdürlük" şeklinde (10.06.2018
tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[32] Mülga; (2)
Teşvik belgesinin sabit yatırım tutarının yüzde ellisinin üzerindeki artış veya
azalışlar ile belgede kayıtlı diğer bilgilerde değişiklik olması durumunda
yatırımcılar, teşvik belgesini düzenleyen mercie müracaat ederek, teşvik
belgesinin revizesi talebinde bulunabilirler.
[33] 10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
teselsül edilmiştir. Yürürlük 02.7.2018
[34] "teşvik
belgesinin düzenlendiği mercie" ibaresi "Bakanlığa" şeklinde (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[35] Mülga; (1)
Teşvik belgesine konu yatırımların proje bazında yapılacak değerlendirme
sonucunda öngörülecek sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen
sürede gerçekleştirilememesi halinde, yatırım harcaması yapılmış olması
kaydıyla EK-6'da yer alan Yatırım Takip Formu ile birlikte
teşvik belgesinin düzenlendiği mercie süre uzatımı talebinde bulunulması
durumunda, teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre
verilebilir. Bu şekilde hesaplanan ek sürenin bir yıldan az olması halinde ek
süre bir yıl olarak uygulanabilir.
[36] "teşvik
belgesi müracaatını değerlendiren mercie" ibaresi "Bakanlığa" şeklinde (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[37] "yatırım
bilgi formuna" ibaresi "bilgilere" şeklinde (10.06.2018
tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[38] "Değişikliğin
ilgili yerel birim tarafından yapılabilmesi için Genel Müdürlüğün uygun
görüşünün alınması gerekir." cümlesi 10.06.2018 tarih
ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 02.7.2018
[39] "teşvik
belgesini düzenleyen ilgili merci" ibaresi "Genel Müdürlük" şeklinde (10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile
değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[40] "10/6/1985
tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun" ibaresi "21/11/2012
tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri
Kanununun" şeklinde (01.06.2018 tarih ve 30438 sayılı
R.G. 2018/1 Tebliğ ile değişik)
[41] Mülga; (6)
Finansal kiralama işlemine konu makine ve teçhizatın başka bir yatırımcıya
devrinin talep edilmesi halinde; finansal kiralama şirketi, devredecek
yatırımcı ve devralacak yatırımcının birlikte müracaatı üzerine yeni sözleşmeye
istinaden devir işlemi yapılabilir. Bu durumda yatırım bütünlüğünün bozulması
halinde söz konusu makine ve teçhizatın yeniden temin edilmesi gerekir. Ayrıca,
yeni yatırımcının teşvik belgesinde kayıtlı destek unsurlarının, ilk
yatırımcının yararlandığı destek unsurlarından daha düşük olması veya destek
unsurunun hiç bulunmaması durumunda fazladan yararlanılan destekler ilgili
mevzuat çerçevesinde geri alınır.
[42] "3226 sayılı
Kanunun 23 üncü" ibaresi "6361 sayılı Kanunun 31 inci" şeklinde (01.06.2018
tarih ve 30438 sayılı R.G. 2018/1 Tebliğ ile değişik)
[43] "ilgili
mercie" ibaresi "Bakanlığa" şeklinde (10.06.2018 tarih
ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[44] Mülga; (9)
3226 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinde belirtilen ihbar süresinin bitimini
müteakip en geç üç ay içerisinde kiralayan veya kiracı tarafından ilgili mercie
bildirimde bulunulması kaydıyla, sözleşmenin feshedilmesi ve finansal
kiralamaya konu makine ve teçhizatın bildirimi takip eden bir yıl içerisinde
(22 nci madde hükümleri hariç) devrinin talep edilmesi durumunda, finansal
kiralama şirketi ile devralacak teşvik belgeli yatırımcının birlikte
müracaatına istinaden yeni sözleşme çerçevesinde devir işlemi uygun
görülebilir. Aksi takdirde, yararlanılan destekler finansal kiralama
şirketinden geri alınır.
[45] "3226" ibaresi "6361" olarak (01.06.2018 tarih ve 30438 sayılı R.G. 2018/1 Tebliğ ile
değişik)
[46] "veya ilgili
mercie" ibaresi 10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G.
2018/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük
02.7.2018
[47] Mülga; (12)
Teşvik belgesi kapsamında temin edilmiş olan makine ve teçhizatın tamamı veya
bir kısmı, finansal kiralama şirketi tarafından bizzat kiracıdan satın alınarak
da (sat ve geri kirala) finansal kiralama işlemine konu edilebilir. Ancak,
tamamlama vizesi yapılmış olmakla birlikte satış için asgari süreleri
doldurmayan veya tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgeleri kapsamındaki
makine ve teçhizat için Genel Müdürlüğün izni gerekir.
(08.05.2014 tarihli ve 28994 sayılı R.G. -
2014/2 Tebliğ ile eklenmiştir. Yürürlük 20.06.2012 den itibaren geçerli
olmak üzere)
[48] Mülga; (5)
Tamamlama vizesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın işletmeye geçiş tarihinden
itibaren beş yıllık süreyi doldurmamış yatırımların bütün olarak devri, teşvik
belgesi üzerinde unvan değişikliği yapılmak suretiyle uygun görülebilir.
[49] Mülga; (1)
Genel Müdürlük, yatırımların tamamlama ekspertizi ve/veya vizesi işlemleri için
yerel birimleri, odaları, bankaları veya yatırımın bulunduğu il valiliğini
görevlendirebilir. Ayrıca, Genel Müdürlükçe uygun görülmesi halinde, daha
önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak üzere
tamamlama vizesi işlemleri, EK-5'de yer alan bilgi ve
belgelere ilave olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tamamlama
ekspertiz raporuna istinaden de yapılabilir. Ancak, Genel Müdürlük gerekli
görülen hallerde yatırım yerinde tespit yapmaya yetkilidir.
[50] "Kalkınma
Ajanslarını" ibaresinden sonra gelmek üzere "Bakanlık İl Müdürlüklerini,"
ibaresi (16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı R.G. 2020/1
Tebliğ ile eklenmiştir)
[51] Mülga; (2)
Ekspertiz işlemlerinin Genel Müdürlükçe yapılacak olması halinde, yatırım
mahallinde ekspertiz yapmak üzere Genel Müdürlükten en az iki, en fazla üç
personel görevlendirilir. Genel Müdürlük tarafından yerel birimler, odalar,
bankalar veya yatırımın bulunduğu il valiliğinin görevlendirilmesi halinde;
tamamlama ekspertizi ve/veya vizesi işlemleri, görevlendirilen mercinin kadrolu
iki personeli ile yatırımcı tarafından tayin edilecek yeminli mali müşavirin
yapacakları inceleme sonucunda müştereken düzenlenecek EK-7'de
yer alan yatırım tamamlama ekspertiz raporuna istinaden ilgili merci tarafından
yapılır.
[52] "Kalkınma
Ajansları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Bakanlık İl Müdürlükleri," ibaresi (16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı R.G. 2020/1 Tebliğ ile
eklenmiştir)
[53] Mülga; (3)
Tamamlama vizesi için görevlendirilen merci tarafından yapılan ekspertiz
işlemleri sonucunda yatırımın gerçekleşme değerleri ile birlikte tamamlama
vizesi şerhi, ilgili merci tarafından doğrudan teşvik belgeleri üzerine derc
edilerek sonucundan Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Tamamlama vizesi işlemi ile
ilgili olarak, EK-7'de yer alan yatırım tamamlama ekspertiz raporu, teşvik belgesinin
aslı, ithal ve yerli makine ve teçhizat liste asılları ve gerçekleşen değerler
üzerinden hazırlanmış ilgili merci tarafından onaylı yeni listeler bir ay
içerisinde nihai onay için Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe uygun
görülen tamamlama vizesi işlemleri ile ilgili olarak yatırımcıya ve ekspertiz
işlemini yapan mercie bilgi verilir.
[54] Mülga; (4)
Faiz desteği ihtiva eden teşvik belgelerinin tamamlama vizesi işlemleri
yapılmak üzere, ekspertiz raporu ve eklerinin ilgili merci tarafından Genel
Müdürlüğe gönderilmesi gerekir.
[55] Mülga; (5)
Daha önceki Kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak
üzere, ekspertiz işlemleri için görevlendirilecek personelin her birine
ödenecek ekspertiz ücreti yüz Türk Lirasıdır. Bu görevlendirmelerde ekspertiz
ücreti, yol ve konaklama giderleri yatırımcı tarafından karşılanır.
Yatırımcılardan, başka hiçbir ad altında ilave ücret talep edilemez.
[56] Mülga; (6)
Kamu kuruluşlarınca gerçekleştirilen yatırımların tamamlama vizesi işlemleri
ekspertiz işlemi yapılmaksızın doğrudan ilgili kuruluş tarafından verilecek
bilgi ve belgelere istinaden Genel Müdürlükçe yapılır.
[57] Mülga: (9)
Genel teşvik uygulamaları kapsamında düzenlenen elektrik enerjisi üretimine
yönelik yatırımların tamamlama vizesi, firmanın teşvik belgesine konu yatırıma
ilişkin ilgili kurum tarafından düzenlenen geçici kabul belgesinin tasdikli
sureti ile asgari sabit yatırım tutarının sağlandığına ilişkin EK-11'de yer
alan "Elektrik Enerjisi Üretimi Yatırımlarında Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamı
Harcamaların Tespitine İlişkin Yeminli Mali Müşavir Raporu"nu Bakanlığa ibraz
etmesi halinde yapılmış sayılır. (09.11.2018 tarihli ve 30590 sayılı R.G.
2018/4 Tebliğ ile eklenmiştir)
[58] "Yerel
birimler" ibaresi "Kalkınma Ajansları" şeklinde (10.06.2018
tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[59] "Kalkınma
Ajansları ile" ibaresinden sonra gelmek üzere "Bakanlık İl Müdürlükleri,"
ibaresi (16.10.2020 tarihli ve 31276 sayılı R.G. 2020/1
Tebliğ ile eklenmiştir)
[60] "bankalar" ibaresi
10.06.2018 tarih ve 30447 sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ
ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük
02.7.2018
[61] "yerel
birimler ile görev verilen diğer kuruluşların" ibaresi "görev verilen
kuruluşların" şeklinde (10.06.2018 tarih ve 30447
sayılı R.G. 2018/12 Tebliğ ile değişik. Yürürlük 02.7.2018)
[62] Mülga; MADDE 27 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Ekonomi Bakanı yürütür.
[63] Mülga; 1- Yatırım teşvik belgesi aslı,
2- İthal makine
ve teçhizat listesi aslı,
3- Yerli makine
ve teçhizat listesi aslı,
4-
Yatırımın gerçekleşme durumunu gösteren Ek-6'daki formata uygun olarak
hazırlanmış yatırım takip formu, (08.05.2014 tarihli ve
28994 sayılı R.G. - 2014/2 Tebliğ ile
değişik. Yürürlük 20.06.2012 den itibaren geçerli olmak üzere)
[64] Mülga; 6- Tasdikli kapasite raporu,
7-
Noter tasdikli imza sirküleri veya imza beyannamesi,
[65] 8- Belge
kapsamında bina-inşaat harcaması yapılmış olması halinde bina ruhsatı ve/veya
yapı kullanma izni,
[66] Mülga;
12-Gerçekleşen ithal, yerli, bina-inşaat ve diğer harcamalar listeleri (aşağıda
gösterilen formatta kaşeli, yetkililerce
imzalı)
[67] Mülga; 13-
Belge kapsamında kredi kullanılmış ise ilgili bankalardan alınacak yazı
asılları,