Türkiye Avrupa Birliği çerçeve Anlaşması Genel Tebliği Sıra No 02; KDV Yönünden Mükellefiyet Kaydı olmayan AT yüklenicilerine yapılacak Katma Değer Vergisinin İadesine ilişkin esaslar; Sözleşme Makamınca Ödenen KDV İadesi; Vergi Dairesince Yapılacak İşlemler
TÜRKİYE -
AVRUPA BİRLİĞİ ÇERÇEVE ANLAŞMASI GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 2)
Maliye Bakanlığından: 20.04.2006
tarihli, 26145 sayılı R.G.
Avrupa
Birliği (AB) ve Türkiye arasında, AB'nin finanse ettiği ya da Türkiye-AB ortak
finansmanı ile yürütülen projeler, faaliyetler ve eylemler çerçevesinde yapılan
mal ve hizmet alımları, işler ve işlemlere ilişkin Türkiye ile AB arasındaki
idari işbirliğine dair kuralların ortaya konulması amacıyla imzalanan Türkiye
Cumhuriyeti ile AB arasındaki mali işbirliği çerçevesinde temin edilecek mali
yardımların uygulanmasına ilişkin "Çerçeve Anlaşma", Türkiye Büyük Millet
Meclisi tarafından, 26.2.2005 tarih ve 25739 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
22.2.2005 tarih ve 5303
sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunmuş, Bakanlar Kurulunca 17.3.2005
tarih ve 2005/8636
sayılı Kararla onaylanmak suretiyle 15.4.2005 tarih ve 25787 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Çerçeve
Anlaşma'nın vergi muafiyetleri ile ilgili hükümlerinin uygulama usul ve
esasları da 1 Sıra No'lu Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği1inde
belirlenmiştir.
Söz
konusu Tebliğde; mükellef olmayan Avrupa Topluluğu (AT) yüklenicilerinin bu
Anlaşma kapsamında satın aldıkları mal, hizmet ve işlerle ilgili yüklendikleri
ve indirim konusu yapamadıkları katma değer vergisinin (KDV) iadesi için Maliye
Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına başvuracağı belirtilmişti.
Bu
tebliğde, KDV yönünden mükellefiyeti bulunmayan AT yüklenicilerine bu
Anlaşma kapsamında satın aldıkları mal,
hizmet ve işlerle ilgili ödedikleri katma değer vergisinin iadesine ilişkin
usul ve esaslar, iadeye ilişkin vergi dairesince yapılacak iş ve işlemler ile uygulamada
ortaya çıkan bazı tereddütlere yönelik açıklamalara yer verilmiştir.
I-
KDV Yönünden Mükellefiyet Kaydı Olmayan AT Yüklenicilerine Yapılacak Katma
Değer Vergisinin İadesine İlişkin Esaslar:
Çerçeve Anlaşma'nın "İşbirliğinin
Genel Esasları" başlıklı EK A'nın 8'inci
maddesinin 3'üncü fıkrasında;
"AT yüklenicileri, AT sözleşmesi
kapsamında sunulan herhangi hizmet veya tedarik edilen mal veya yapılan iş için
katma değer vergisinden muaf tutulacaklardır. Bir tedarikçi tarafından AT
yüklenicisine temin edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işler de
katma değer vergisinden muaf tutulacaktır. Bu muafiyet sadece AT sözleşmesi
kapsamında AT yüklenicisi tarafından teslim edilen mallar veya sunulan
hizmetler veya yapılan işler ile bağlantılı olarak temin edilen mallara veya
sunulan hizmetlere veya yapılan işlere uygulanacaktır.
Bir AT yüklenicisi veya bu
Anlaşmada öngörüldüğü şekilde muafiyete hak kazanan AT yüklenicisine mal teslim
eden ve/veya hizmet sunan veya iş yapan herhangi bir tedarikçi, bu Anlaşmada
öngörüldüğü şekilde katma değer vergisinden muaf olarak teslim ettiği mallar
veya sunduğu hizmetler veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak ödediği katma değer
vergisini, diğer işlemleri için tahsil ettiği katma değer vergisinden indirme
hakkına sahiptir. Eğer AT yüklenicisi veya tedarikçi bu imkânı kullanamazsa,
katma değer vergisinin iadesine ilişkin Türk Kanunu kapsamında istenilen
gerekli belgeleri ekleyerek vergi idaresine yazılı talepte bulunması halinde bu
talebi takip eden azami 10 günlük bir sürede vergi idaresi KDV iadesini
yapacaktır.
KDV muafiyeti bu Anlaşmanın
imzalanmasından sonra mevcut katma değer vergisinin yerini alan veya bu vergiye
ek olarak tesis edilebilecek olan herhangi bir benzeri vergiye de
uygulanacaktır.
İlgili vergi idaresi bu Anlaşma
hükümleri uyarınca muafiyet tanınan AT yüklenicisine yazılı talebi üzerine, bu
muafiyeti teyit eden bir sertifika verecektir. Söz konusu talep, talep eden AT
yüklenicisinin kimliği ve statüsünü teyit eden belgeyi de içermelidir. Vergi
makamı bu sertifikayı verecek veya azami 30 takvim günü içinde geçerli sebeple
reddedecektir."
hükmü yer almaktadır.
Çerçeve
Anlaşmanın 6'ncı maddesinin 3'üncü fıkrasında ise, bu Anlaşmanın vergi muafiyetlerini düzenleyen 6'ncı maddesi ile
Anlaşmanın eki EK A'nın 8/3'üncü maddesinin 10 Eylül 2000 tarihinden itibaren
geçerli olacağı hükmüne yer verilmiştir.
KDV
yönünden mükellefiyet kaydı olmayan AT yüklenicileri, Çerçeve Anlaşma
kapsamında olup, bu Anlaşmanın vergi muafiyetlerine ilişkin hükümlerinin
uygulanmaya başlanmış sayıldığı 10 Eylül 2000 tarihinden sonra imzalanan ve
sonuçlanan ya da halen devam etmekte olan AT sözleşmeleri kapsamında tedarik
ettikleri mal, hizmet veya işler
nedeniyle ödedikleri ve sözleşme makamından tahsil edemedikleri katma değer
vergilerini aşağıdaki usul ve esaslara uygun olarak iade alabileceklerdir.
Öncelikle,
AB ya da Türkiye - AB ortak finansmanı ile yürütülen projeler, faaliyetler ve
eylemlerle ilgili olarak imzalanan sözleşmenin; Çerçeve Anlaşma kapsamında olan
bir AT sözleşmesi olduğunu ve bu sözleşme kapsamında tedarik edilen mal, hizmet
ve işlerin katma değer vergisinden muaf olduğunu teyiden, yükleniciler
sözleşmenin süresi bitmiş olsun olmasın, 1 Sıra No'lu Türkiye-Avrupa Birliği
Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği'nde belirtilen belgelerle (Dilekçe, Sözleşme
makamınca onaylı Bilgi Formu ve sözleşmenin örneği) birlikte Maliye Bakanlığı
Gelir İdaresi Başkanlığına müracaat edeceklerdir.
Maliye
Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına müracaat eden yüklenicilere, yapmış
oldukları sözleşmenin, Çerçeve Anlaşma kapsamına giren bir sözleşme olup
olmadığı, Çerçeve Anlaşma kapsamına giren bir sözleşme olması halinde, bu
sözleşme kapsamında tedarik edilen ve katma değer vergisinden muaf olan mal,
hizmet veya işler nedeniyle ödenen ve sözleşme makamından tahsil edilemeyen
katma değer vergisinin iadesine ilişkin bir özelge verilecektir.
AT
yüklenicileri iade için, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından
tespit edilmiş ve kendilerine verilen özelgede belirtilen vergi dairesine,
aşağıdaki belgelerle birlikte başvuracaklardır.
1-
İade
talep dilekçesi,
2-
Sözleşme
Makamı tarafından AT sözleşmesi kapsamında yapılan harcamaya ait olduğu
onaylanmış yüklenilen KDV tablosu,
3-
Mal
ve hizmet alımları ile yaptırılan işlere ilişkin fatura ve benzeri belgelerin
aslı veya onaylı örnekleri,
4-
Sözleşme
makamı tarafından, kendisine ibraz edilen fatura ve benzeri belgeler
karşılığında yapılan ödemelere ilişkin makbuzların aslı veya onaylı fotokopisi,
5-
Kendisine
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca verilen özelge örneği veya KDV
İstisna Sertifikasının onaylı fotokopisi,
6-
Katma
değer vergisinden başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunması
halinde, bu vergi türünden dolayı borcu olup olmadığına dair ilgili vergi
dairesinden alınan yazı.
Aranılan
belgelerin fotokopilerinin verilmesi halinde, AT yüklenicisi tarafından bu
fotokopilerin aslının aynısı olduğuna dair bir şerh verilerek, varsa kaşe
tatbiki ve imzalanması suretiyle
onaylanması gerekir.
Yüklenilen
KDV tablosunda, 84 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nin2
1.1.3.1 bölümünde belirtilen bilgilere yer verilecektir. Sözleşme makamı, AT
yüklenicisine Avrupa Birliği fonundan yapılan ödemenin KDV dahil olup olmadığı
konusunda yüklenilen KDV tablosuna şerh düşerek, yetkilinin ismi, unvanı ve
tarihi belirtilmek suretiyle onaylayacaktır.
Sözleşme
makamı, AB Komisyonu ile AB Komisyonu tarafından AB fonlarını kullandırmakla
görevlendirilen ve AT yüklenicisi ile AT sözleşmesini imzalayan kurum veya
kuruluşlardır.
II-Sözleşme
Makamınca Ödenen Katma Değer Vergisinin İadesi:
AT
sözleşmesi kapsamında yapılan mal, hizmet alımı ve işlerle ilgili olarak
yüklendikleri katma değer vergisinin iadesini talep edecek çok sayıda AT
yüklenicisi bulunması halinde, Sözleşme Makamı katma değer vergisini ilgili AT
yüklenicisine ödeyip, bu ödediği vergiyi
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca belirlenen vergi dairesine
başvurarak iade alabilir.
Sözleşme
Makamı vergi dairesine her bir AT yüklenicisine ödediği katma değer
vergisini ve ilgili AT sözleşmelerini
içeren bir liste ve ödeme makbuzunun aslı veya onaylı fotokopisini ibraz
edecektir.
Listede;
AT sözleşmesinin tarihi, sayısı, AT yüklenicisinin adı veya unvanı, konusu,
tutarı ile ödeme makbuzunun tarih, sayı, tutarı ve ödenen KDV tutarına yer
verilecek, 5303 sayılı Kanunla onaylanan
Çerçeve Anlaşma kapsamında olduğu belirtilerek onaylanacaktır.
III-Vergi Dairesince
Yapılacak İşlemler:
Vergi
Dairesi Başkanlıkları, Vergi Dairesi Başkanlığının olmadığı yerlerde
Defterdarlıklar, otomasyonlu bir vergi dairesini iadeyi yapmakla
görevlendirerek, bu Tebliğin yayımından itibaren 10 gün içerisinde Maliye
Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına bildireceklerdir.
Tespit
edilen ilgili vergi dairesince, yukarıda belirtilen belgelerle birlikte
müracaat eden AT yüklenicisine, öncelikle hiçbir vergi türünden mükellefiyet
kaydı bulunmaması halinde potansiyel bir vergi kimlik numarası verilecektir.
Eğer KDV dışında başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna
ilişkin vergi kimlik numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir.
Vergi
dairesi iade talebini, nakden veya mahsuben iade talep edilip edilmediğine
bakmaksızın gerekli incelemeler yapıldıktan sonra yerine getirecektir.
İade
işlemleri sırasında 84 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği'nin "Özel
Esaslar" bölümündeki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, yukarıda istenilen
belgeler dışında herhangi bir belge istenilmeyecektir.
AT
sözleşmesinde yer alan bedeli aşan harcamalara ait KDV ile yüklenici tarafından
AT sözleşmesi kapsamında ödenen ve sözleşme makamından tahsil edilen
KDV yükleniciye iade edilmez.
IV-
Diğer Hususlar:
Çerçeve Anlaşma ve 1 Sıra No'lu
Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği'nin uygulamasında ortaya
çıkan bazı tereddütlerle ilgili açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
a-
Katılım öncesi danışman dışında, bir eşleştirme anlaşması veya sözleşmesine
dahil uzmanlar, eşleştirme sözleşmesi kapsamında yapacakları mal ve hizmet
alımı ile işlerle ilgili olarak Çerçeve Anlaşmada yer alan vergi
muafiyetlerinden yararlanmaları için görevli oldukları eşleştirme sözleşmesine referansı da içeren
muafiyet talep dilekçesi ve aynı eşleştirme sözleşmesi uyarınca kendisine
istisna sertifikası verilen katılım öncesi danışman tarafından onaylı bu
uzmanların isimlerini ve kalacakları süreleri içeren bir liste ile Maliye
Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına başvurarak muafiyet talebinde bulunacaklardır.
Aynı
grupta gelen uzmanlar, her birinin dilekçede imzası olmak kaydıyla tek bir
dilekçe ile de muafiyet talebinde bulunabileceklerdir. Bu talep üzerine
muhataplarına ibraz etmeleri için, kendilerine AT sözleşmesi kapsamında
yaptıkları mal ve hizmet alımı ile işlerin katma değer vergisinden muaf olduğu
hususunda özelge verilecektir.
b- Yıllara sari inşaat - taahhüt işi yapan AT yüklenicileri, bu inşaat -
taahhüt işi ile ilgili olarak yüklendikleri ve ilgili dönemde verdikleri KDV
beyannamesinde indiremedikleri katma
değer vergisini, 1 Sıra No'lu Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel
Tebliği'nde belirtilen usul ve esaslar dahilinde iade alabileceklerdir. Ancak
84 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği'nde belirtilen satış faturaları
yerine, ilgili vergilendirme döneminde yaptıkları işle ilgili hakediş belgeleri
karşılığında sözleşme makamınca yapılan ödemeye ilişkin verilen makbuzun
yüklenilen KDV tablosuna eklenmesi yeterli olacaktır.
Tebliğ
olunur.
________________________
1 20.05.2005
tarih ve 25820 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
2 23.11.2001
tarih ve 24592 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.