Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Hakkında 6111 Sayılı Kanun Genel Tebliği Seri No 3
BAZI ALACAKLARIN YENİDEN
YAPILANDIRILMASI HAKKINDA 6111 SAYILI KANUN GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 3)
Maliye Bakanlığından: 07.04.2012
tarihli ve 28257 sayılı R.G.
25/2/2011
tarihli ve 1. Mükerrer 27857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren 6111
sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 168 inci maddesinin
birinci fıkrasında değişiklik yapan 6274 sayılı 6111 sayılı Bazı Alacakların
Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun ile 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi
Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 11/2/2012 tarihli ve 28201
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
6274
sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle yapılan değişiklik neticesinde 6111 sayılı
Kanunun 168
inci maddesinin birinci fıkrası "(1) Bakanlar Kurulu, bu Kanunun Birinci,
İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Kısımlarında öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme
sürelerini bir aya kadar, yabancı ülkelerde de faaliyette bulunan vergi
mükelleflerinden, Ekonomi Bakanlığı tarafından olağanüstü politik riskin
gerçekleştiği tespit edilen ülkede faaliyette bulunan ve bu ülkedeki
faaliyetleri nedeniyle durumları 213 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre
mücbir sebep hali kabul edilenlerin, bu Kanun kapsamında alacakları yapılandırılan
alacaklı idarelere mücbir sebep hallerinin devam ettiği süre içinde ödemeleri
gereken taksitlerin ödeme süreleri ile 213 sayılı Kanunun 15 inci maddesine
göre doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki dairelere
(alacaklı idarelere) doğal afetin vukuu tarihinden itibaren ödenmesi gereken
taksitlerin ödeme süreleri, mücbir sebep halinin bitim tarihini takip eden
aydan başlamak üzere topluca veya ayrı ayrı bir yıla kadar uzatmaya
yetkilidir." şeklini almıştır.
6111
sayılı Kanunun 168 inci maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ile
Bakanlar Kuruluna, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesine göre doğal
afet nedeniyle Bakanlığımız tarafından mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki
dairelere borçlu olanlar (münhasıran bu yerlerdeki dairelere) ile Ekonomi
Bakanlığı tarafından olağanüstü politik riskin gerçekleştiği tespit edilen
yabancı ülkede de faaliyette bulunan ve bu ülkedeki faaliyetleri nedeniyle
durumları 213 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre mücbir sebep hali kabul
edilen vergi mükelleflerinin, 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan
borçlarının taksit ödeme sürelerini mücbir sebep halinin bitim tarihini takip
eden aydan başlamak üzere topluca veya ayrı ayrıbir yıla kadar uzatma hususunda
yetki verilmiştir.
Bakanlar
Kurulu, bu yetkisini 17/3/2012 tarihli ve 28236 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan 2012/2941 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Bu Tebliğde BKK olarak
anılacaktır.) ile kullanmış olup karar metni aşağıda yer almaktadır.
"Doğal
Afetler ve Olağanüstü Politik Risk Nedeniyle Meydana Gelen Mücbir
Sebeplere
İstinaden 6111 Sayılı Kanunda Yer Alan Taksit Sürelerinin
Yeniden
Belirlenmesine İlişkin Karar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 - (1) Bu Kararın
amacı; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 13 üncü ve 15 inci maddeleri
çerçevesinde doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki
dairelere borçlu olanlar ile Ekonomi Bakanlığı tarafından olağanüstü politik
riskin gerçekleştiği tespit edilen ülkelerde de faaliyette bulunan vergi
mükelleflerinden, durumları 213 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre mücbir
sebep hali kabul edilenlerin, mücbir sebep hallerinin devam ettiği süre içinde
6111 sayılı Kanunun Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Kısımları kapsamında
alacakları yapılandırılan idarelere ödemeleri gereken taksitlerin ödeme
sürelerinin yeniden belirlenmesidir.
Doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen
yerler
MADDE 2 - (1) 6111
sayılı Kanunun yayımlandığı 25/2/2011 tarihinden sonra ülkemizde meydana gelen
doğal afetler nedeniyle, Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Kanunun 13 üncü ve 15
inci maddelerine istinaden;
a)
Kütahya İli, Simav İlçesinde 19/5/2011 ila 29/2/2012 tarihleri arasında (bu
tarihler dâhil),
b)
Rize İli, Merkez İlçesinde 24/9/2011 ila 31/12/2011 tarihleri arasında (bu
tarihler dâhil),
c)
Van İli geneli ile Bitlis İli, Adilcevaz ve Ağrı İli, Patnos ilçelerinde ise
bitim tarihi daha sonra belirlenmek üzere 23/10/2011 tarihinden itibaren (bu
tarih dâhil),
mücbir
sebep hali ilan edilmiştir.
(2)
Doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki borçluların
münhasıran bu yerlerdeki dairelere (alacaklı idarelere) olan taksit ödeme
süreleri bu Kararın 4 üncü maddesi çerçevesinde uzatılmıştır.
Olağanüstü politik riskin gerçekleştiği tespit
edilen ülkeler
MADDE 3 - (1) 2011
yılında Libya ve Suriye'de meydana gelen olaylar nedeniyle bu ülkeler, Ekonomi
Bakanlığı tarafından olağanüstü politik riskin gerçekleştiği ülke olarak tespit
edilmiştir.
(2)
Libya ve Suriye'deki faaliyetleri nedeniyle durumları 213 sayılı Kanunun 13
üncü maddesine göre mücbir sebep hali kabul edilen vergi mükelleflerinin,
mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona erdiği tarih
arasına rastlayan ve 6111 sayılı Kanun kapsamında alacaklı tüm idarelere
ödemeleri gereken taksitlerin ödeme süreleri, bu Kararın 4 üncü maddesi
çerçevesinde uzatılmıştır.
Ödeme süreleri
MADDE 4 - (1) Bu Kararın
2 nci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki dairelere
borçlu olanlar ile 3 üncü maddesi kapsamında mücbir sebep hali kabul edilen
borçluların, mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona
erdiği tarih arasına rastlayan taksitlerinden (ödeme süresinin son günü mücbir
sebep halinin sona erdiği tarihe rastlayan taksitler dâhil) birincisinin ödeme
süresi mücbir sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen ayda, diğer taksitlerin
ödeme süreleri de bu ayı takip eden aylarda (toplam on iki ayda) birbirini
izleyecek şekilde ödenmek üzere uzatılmıştır.
(2)
Mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona erdiği tarih
arasına rastlayan taksit sayısının on ikiden fazla olması halinde, fazla olan
taksitler on ikinci taksitle birlikte ödenir.
(3)
Mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona erdiği tarih
arasında peşin veya defaten ödenmesi gereken tutarlar, mücbir sebep halinin
sona erdiği tarihi izleyen ayda ödenir.
(4)
Bu Kararın yayımı tarihinden önce mücbir sebep hali sona eren yerlerdeki
dairelere borçlu olanlar ile mücbir sebep hali sona eren borçluların, mücbir
sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona erdiği tarih
arasına rastlayan taksitlerinden birincisinin ödeme süresi, mücbir sebep
halinin sona erdiği tarihi izleyen aydan itibaren bir yılı geçmemek şartıyla,
bu Kararın yayımını takip eden aydan başlamak üzere, diğer taksitlerin ödeme
süreleri ise bu ayı takip eden aylarda birbirini izleyecek şekilde ödenmek
üzere uzatılmıştır.
Yürürlük
MADDE 5 - (1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 6 - (1) Bu Karar
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür."
Bu
Tebliğde, BKK'nın uygulamasına ilişkin açıklamalara yer verilmektedir.
I- 6111 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKİ
TAKSİTLERİN ÖDEME SÜRELERİNİ UZATAN HALLER
6111
sayılı Kanunun 168 inci maddesine göre bu Kanundan yararlanan borçluların
taksit ödeme sürelerinin Bakanlar Kurulunca uzatılabilmesi için bu borçluların;
-
213 sayılı Kanunun verdiği yetkiye istinaden Maliye Bakanlığı tarafından doğal
afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki dairelere borçlu
bulunması veya
-
Ekonomi Bakanlığı tarafından olağanüstü politik riskin gerçekleştiği tespit
edilen ülkede de faaliyette bulunuyor olması ve durumlarının 213 sayılı Kanun
kapsamında mücbir sebep hali kabul edilmiş olması,
gerekmektedir.
Bakanlar
Kurulu, yukarıda belirtilen her iki hal için de 6111 sayılı Kanunun 168 inci
maddesindeki, taksitlerin ödeme sürelerinin uzatılmasına yönelik, yetkisini
kullanmıştır.
1- Maliye Bakanlığı Tarafından Doğal
Afet Nedeniyle Mücbir Sebep Hali İlan Edilen Yerler ve Süreler
6111
sayılı Kanunun yayımlandığı 25/2/2011 tarihinden sonra ülkemizde meydana gelen
doğal afetler nedeniyle 213 sayılı Kanunun verdiği yetkiye istinaden
Bakanlığımız tarafından;
a)
Kütahya İli Simav İlçesinde 19/5/2011 ila 29/2/2012 tarihleri arasında (bu
tarihler dâhil),
b)
Rize İli Merkez İlçesinde 24/9/2011 ila 31/12/2011 tarihleri arasında (bu
tarihler dâhil),
c)
Van İli genelinde, Bitlis İli Adilcevaz ve Ağrı İli Patnos İlçelerinde ise
bitim tarihi daha sonra belirlenmek üzere 23/10/2011 tarihinden itibaren (bu
tarih dâhil),
mücbir
sebep hali ilan edilmiştir.
Doğal
afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki dairelere 6111 sayılı
Kanunun Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Kısımları kapsamında
taksitlendirilmiş borcu bulunanların, bu dairelere (alacakları yapılandırılan
tüm idarelere) olan taksitlerinin ödeme süreleri BKK ile uzatılmıştır.
Dolayısıyla, BKK ile yapılan süre uzatımı, doğal afet nedeniyle mücbir sebep
hali ilan edilen yerlerin dışında bulunan dairelere 6111 sayılı Kanun
kapsamında ödenmesi gereken taksitleri kapsamamaktadır.
Başka
bir anlatımla, 6111 sayılı Kanun kapsamında birden fazla daireye
taksitlendirilmiş borcu bulunanların, doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali
ilan edilen yerlerdeki dairelere olan taksitlerinin ödeme süreleri BKK'ya göre
uzatıldığı halde, bu yerlerin dışındaki dairelere olan taksitlerinin ödeme
sürelerinin uzatılması yasal olarak mümkün bulunmamaktadır.
Örnek
1- Van Vergi Dairesine ve Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Yeğenbey Vergi
Dairesine olan borçları 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış olan
borçlunun, BKK gereğince Van Vergi Dairesine olan borçlarının taksit ödeme
süreleri uzatılmış olmasına rağmen, doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan
edilen yerlerdeki dairelerden olmayan Yeğenbey Vergi Dairesine olan borçlarının
taksit ödeme süreleri uzatılmamıştır.
2- Olağanüstü Politik Riskin
Gerçekleştiği Tespit Edilen Ülkelerde de Faaliyette Bulunan ve Durumları Mücbir
Sebep Hali Kabul Edilen Mükellefler
Ekonomi
Bakanlığı tarafından, 2011 yılında meydana gelen olaylar nedeniyle Libya ve
Suriye olağanüstü politik riskin gerçekleştiği ülke olarak tespit edilmiştir.
Bakanlığımızca
da Libya veya Suriye'de de faaliyette bulunan ve bu ülkelerde meydana gelen
olaylardan etkilenen mükelleflerin durumlarını ispat veya tevsik eden bilgi ve
vesikalarla etkilendikleri süreyi de belirtmek suretiyle gelir/kurumlar vergisi
yönünden bağlı oldukları vergi dairesine müracaat etmeleri ve durumlarının
değerlendirilmesi sonucunda, olaylardan vergi ödevlerinin yerine getirilmesine
engel olacak derecede etkilendiklerinin anlaşılması halinde, durumlarının
mücbir sebep hali olarak kabul edileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.
Anılan
BKK'nın 3 üncü maddesiyle Libya veya Suriye'de de faaliyette bulunan vergi
mükelleflerinden, bu ülkelerdeki faaliyetleri nedeniyle durumları 213 sayılı
Kanunun 13 üncü maddesine göre mücbir sebep hali kabul edilenlerin, mücbir
sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona erdiği tarih
arasına rastlayan ve alacakları 6111 sayılı Kanunun Birinci, İkinci, Üçüncü ve
Dördüncü Kısımları kapsamında yapılandırılmış alacaklı tüm idarelere/tahsil
dairelerine ödemeleri gereken 6111 sayılı Kanun kapsamındaki taksitlerinin
ödeme süreleri uzatılmıştır.
Örnek
2- Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı Uludağ Vergi Dairesine ve İstanbul Vergi
Dairesi Başkanlığı Zeytinburnu Vergi Dairesine olan borçları 6111 sayılı Kanun
kapsamında yapılandırılmış olan borçlunun, Libya'da meydana gelen olaylar
nedeniyle mücbir sebep halinin kabul edilmesi durumunda, BKK gereğince hem
Uludağ Vergi Dairesine hem de Zeytinburnu Vergi Dairesine olan borçlarının
taksit ödeme süreleri uzatılacaktır.
Diğer
taraftan, olağanüstü politik riskin gerçekleştiği ülkede de faaliyette bulunan
borçluların Bakanlığımız dışındaki idarelere olan taksit ödeme sürelerinin
ilgili idarece uzatılabilmesi için borçlunun durumunun 213 sayılı Kanunun 13
üncü maddesine göre mücbir sebep hali kabul edildiğine ilişkin bağlı olduğu
vergi dairesinden alacağı belgeyi alacaklı idareye ibraz etmesi gerekmektedir.
Örnek
3- Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Ostim Vergi Dairesi mükellefi (A), Sosyal
Güvenlik Kurumu Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan borçlarını 6111
sayılı Kanun kapsamında yapılandırmıştır.
Mükellef
(A)'nın Libya'da meydana gelen olaylar nedeniyle mücbir sebep halinde olduğu
kabul edilmiştir.
Buna
göre, mükellef (A)'nın, Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan ve 6111
sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçlarının taksit ödeme sürelerinin BKK
uyarınca uzatılabilmesi için mücbir sebep halinin kabul edildiğine ilişkin
belgeyi bağlı olduğu Ostim Vergi Dairesinden alarak, anılan Müdürlüğe ibraz
etmesi gerekmektedir.
II- TAKSİT ÖDEME SÜRELERİNİN YENİDEN
BELİRLENMESİ
BKK'nın
4 üncü maddesinin birinci fıkrasıyla, doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali
ilan edilen yerlerdeki dairelere borçlu olanlar ile olağanüstü politik riskin
gerçekleştiği tespit edilen ülkede de faaliyette bulunanlardan, 213 sayılı
Kanunun 13 üncü maddesine göre durumları mücbir sebep hali kabul edilen
borçluların, mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona
erdiği tarih arasına rastlayan taksitlerinin (ödeme süresinin son günü mücbir
sebep halinin sona erdiği tarihe rastlayan taksitler dâhil) ödeme süreleri;
-
birincisi, mücbir sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen ayda,
-
diğerleri ise birinci taksitin ödenmesi gereken ayı takip eden aylarda (toplam
on iki ayda) birbirini izleyecek şekilde,
ödenmek
üzere uzatılmıştır.
Anılan
fıkra ile BKK'nın Resmî Gazete'de yayımlandığı 17/3/2012 tarihi itibarıyla
mücbir sebep hali devam eden borçluların 6111 sayılı Kanun kapsamında ödemeleri
gereken taksitlerinin ödeme sürelerinin uzatılmasına yönelik düzenleme
yapılmıştır.
Buna
göre, BKK'nın yayımlandığı 17/3/2012 tarihi itibarıyla; Van İli genelinde,
Bitlis İli Adilcevaz ve Ağrı İli Patnos İlçelerinde doğal afet nedeniyle 23/10/2011
tarihinden geçerli olmak üzere ilan edilen mücbir sebep hali BKK'nın
yayımlandığı 17/3/2012 tarihi itibarıyla devam ettiğinden, bu yerlerdeki
dairelere borçlu olanlar bu fıkra kapsamına girmektedir. Ayrıca, Libya veya
Suriye'de de faaliyette bulunan vergi mükelleflerinden kişisel başvurularına
istinaden durumları mücbir sebep hali kabul edilenlerden bu halleri devam
edenler de bu fıkra kapsamında değerlendirilecektir.
Örnek
4- Van Vergi Dairesi mükellefi (B), bu vergi dairesine olan borçlarını 9 eşit
taksitte ödeme seçeneğini tercih ederek 6111 sayılı Kanunun 2 nci maddesi
kapsamında yapılandırmış olup, mükellef mücbir sebep halinin başlangıç tarihi
olan 23/10/2011 tarihi itibarıyla 6111 sayılı Kanun hükümlerini ihlal
etmemiştir.
23/10/2011
tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle, Van İli genelinde bu tarihten
başlamak üzere Bakanlığımızca ilan edilen mücbir sebep hali halen devam
etmektedir.
Konunun
örneklenebilmesi için 30/6/2012 tarihi, mücbir sebep halinin sona ereceği tarih
olarak varsayılmıştır.
Buna
göre, mükellef (B)'nin mücbir sebep halinin başlangıç ve bitiş (23/10/2011-
30/6/2012) tarihleri arasına rastlayan taksitlerinin yeni ödeme süreleri
aşağıdaki şekilde oluşacaktır.
Eski ödeme süresi
Yeni
ödeme süresi (BKK'ya göre)
1.
Taksit
Haziran 2011
Haziran
2011
2.
Taksit
Temmuz 2011
Temmuz 2011
3.
Taksit
Eylül 2011
Eylül 2011
4.
Taksit
Kasım 2011
Temmuz 2012
5.
Taksit
Ocak 2012
Ağustos
2012
6.
Taksit
Mart 2012
Eylül 2012
7.
Taksit
Mayıs 2012
Ekim 2012
8.
Taksit
Temmuz 2012
Temmuz 2012
9.
Taksit
Eylül 2012
Eylül 2012
Bu
itibarla, mükellef (B)'nin Kasım 2011, Ocak 2012, Mart 2012, Mayıs 2012
aylarında ödenmesi gereken taksitlerinin (4, 5, 6 ve 7 nci taksitler) ödeme
süreleri, BKK gereğince mücbir sebep halinin sona erdiği kabul edilen Haziran
2012 ayını takip eden Temmuz 2012 ayından başlayacak şekilde uzamıştır.
Bu
durumda, 2012 yılının Temmuz ayında iki (4 ve 8 inci taksitler), Ağustos ayında
bir (5 inci taksit), Eylül ayında iki (6 ve 9 uncu taksitler) ve Ekim ayında da
bir (7 nci taksit) taksit ödemesi yapılacaktır.
Örnek
5- Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Başkent Vergi Dairesi mükellefi (C)'nin, 12
eşit taksitte ödeme seçeneğine göre 6111 sayılı Kanunun 2 nci maddesi
kapsamında borçları yapılandırılmıştır.
Mükellef
(C), Libya'da meydana gelen olaylar nedeniyle 25/4/2011 tarihinden itibaren
mücbir sebep halinde olduğunu ve mücbir sebep halinin 31/3/2012 tarihine kadar
devam edeceğini gösterir bilgi ve belgelerle bağlı olduğu Başkent Vergi
Dairesine müracaat etmiş, gerekli değerlendirmeler yapılarak bu mükellefe
münhasıran 25/4/2011 ila 31/3/2012 tarihleri arasında mücbir sebep halinin
varlığı kabul edilmiştir.
Buna
göre, mükellefin mücbir sebep halinin başladığı ve bittiği tarihler arasına
rastlayan 6111 sayılı Kanun kapsamında ödemesi gereken taksitlerinin ödeme
süresi, BKK gereğince mücbir sebep halinin sona erdiği Mart 2012 ayını takip
eden Nisan 2012 ayından başlayacak şekilde uzamıştır.
Bu
itibarla, mükellef (C)'nin mücbir sebep halinin başlangıç ve bitiş (25/4/2011-
31/3/2012) tarihleri arasına rastlayan taksitlerinin yeni ödeme süreleri
aşağıdaki şekilde olacaktır.
Eski ödeme süresi
Yeni ödeme süresi (BKK'ya göre)
1.
Taksit
Haziran
2011
Nisan 2012
2.
Taksit
Temmuz 2011
Mayıs 2012
3.
Taksit
Eylül 2011
Haziran
2012
4.
Taksit
Kasım 2011
Temmuz 2012
5.
Taksit
Ocak 2012
Ağustos
2012
6.
Taksit
Mart 2012
Eylül 2012
7.
Taksit
Mayıs 2012
Mayıs 2012
8.
Taksit
Temmuz 2012
Temmuz 2012
9.
Taksit
Eylül 2012
Eylül 2012
10. Taksit
Kasım 2012
Kasım 2012
11. Taksit
Ocak 2013
Ocak 2013
12. Taksit
Mart 2013
Mart 2013
Öte
yandan, 6111 sayılı Kanunun 168 inci maddesi ile Bakanlar Kuruluna verilen
ödeme süresi belirleme yetkisi mücbir sebep halinin bitim tarihini takip eden
aydan başlamak üzere bir yıl ile sınırlıdır. Bakanlar Kurulu kendisine verilen
bu yetkiyi, 6111 sayılı Kanuna göre ödenmesi gereken ve süre uzatımına konu
olan her bir taksit için ayrı ayrı olmak üzere azami on iki aya kadar ödeme
süresi belirleyerek kullanmıştır. Ancak, mücbir sebep halinin başladığı tarih
ile mücbir sebep halinin sona erdiği tarih arasına rastlayan taksit sayısının
on ikiden fazla olması halinde, fazla olan taksitlerin BKK ile belirlenmiş on
ikinci taksit ödeme süresi içerisinde bu taksitle birlikte ödeneceği
düzenlenmiştir. Dolayısıyla, 6111 sayılı Kanun kapsamında ödenmesi gereken ve
BKK ile ödeme süresi uzatılan taksitlerin ödeme sürelerinin tespitinde bu
hususa da dikkat edilmesi gerekmektedir.
Diğer
taraftan, 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçlar, Kanunun 18 inci
maddesi gereğince borçlunun tercihine bağlı olarak ya peşin ya da taksitler
halinde ödenebilmektedir.
BKK'da
peşin ödenmesi gereken tutarların ödeme sürelerinin mücbir sebep halinin
başladığı tarih ile sona erdiği tarih arasına rastlaması halinde bu tutarların,
mücbir sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen ayda ödeneceği belirlenmiştir.
Örnek
6- Van İli Saray Mal Müdürlüğü mükellefi (Ç)'nin 6111 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesi kapsamındaki borcu Ekim 2011 tarihinde peşin ödenmek üzere anılan Kanun
hükümlerine göre yapılandırılmıştır.
23/10/2011
tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle, Van İli genelinde bu tarihten
başlamak üzere Bakanlığımızca ilan edilen mücbir sebep hali halen devam
etmektedir.
Konunun
örneklenebilmesi için 30/6/2012 tarihi, mücbir sebep halinin sona ereceği tarih
olarak varsayılmıştır.
BKK'nın
4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında mücbir sebep halinin başladığı tarih ile
mücbir sebep halinin sona erdiği tarih arasında peşin veya defaten ödenmesi
gereken tutarların, mücbir sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen ayda
ödenmesi uygun bulunduğundan, mükellef (Ç)'nin Ekim 2011 ayında peşin ödemesi
gereken tutarın, örneğimizde Van İli genelinde mücbir sebep halinin 30/6/2012
tarihinde bittiği varsayıldığından, Temmuz 2012 ayında ödenmesi gerekecektir.
Bakanlığımız
dışında 6111 sayılı Kanuna göre alacakları yapılandırılan idarelere defaten
ödenmesi gereken tutarların ödeme sürelerinin mücbir sebep halinin başladığı
tarih ile sona erdiği tarih arasına rastlaması halinde de bu tutarların, mücbir
sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen ayda ödenmesi gerekmektedir.
Diğer
taraftan, 6111 sayılı Kanunun 168 inci maddesinde değişiklik yapan 6274 sayılı
Kanunun 1 inci maddesi 25/2/2011 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlandığı 11/2/2012
tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bakanlar
Kurulu, anılan Kanunda yapılan değişiklikle kendisine verilen yetkiyi 17/3/2012
tarihli ve 28236 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2012/2941 sayılı BKK ile
kullanmıştır.
6111
sayılı Kanunun 168 inci maddesi değişikliğinin geçerlilik tarihi 25/2/2011
tarihi olduğundan, BKK'nın yayımlandığı tarihten önce mücbir sebep halinin sona
erdiği haller için BKK'nın 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme
yapılmıştır.
Söz
konusu düzenleme, "(4) Bu Kararın yayımı tarihinden önce mücbir sebep hali sona
eren yerlerdeki dairelere borçlu olanlar ile mücbir sebep hali sona eren
borçluların, mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin sona
erdiği tarih arasına rastlayan taksitlerinden birincisinin ödeme süresi, mücbir
sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen aydan itibaren bir yılı geçmemek
şartıyla, bu Kararın yayımını takip eden aydan başlamak üzere, diğer
taksitlerin ödeme süreleri ise bu ayı takip eden aylarda birbirini izleyecek
şekilde ödenmek üzere uzatılmıştır." şeklindedir.
Bu
düzenlemeye göre, BKK'nın yayımlandığı 17/3/2012 tarihinden önce mücbir sebep
hali sona eren yerlerdeki dairelere borçlu olanlar ile mücbir sebep hali sona
eren borçluların, mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin
sona erdiği tarih arasına rastlayan taksitleri, mücbir sebep halinin sona
erdiği tarihi izleyen aydan itibaren bir yılı geçmemek şartıyla Nisan 2012
ayından başlamak üzere ödenecektir. Birinci taksitin ödeneceği ay olan Nisan
2012 ayını izleyen aylarda ise diğer taksitler ödenecektir.
Bu
kapsamda, Rize İli Merkez İlçesi ile Kütahya İli Simav İlçesinde meydana gelen
doğal afetler nedeniyle ilan edilen mücbir sebep hali sırasıyla 31/12/2011,
29/2/2012 tarihlerinde, BKK'nın yayımlandığı 17/3/2012 tarihinden önce, sona
ermiştir. Buna göre, mücbir sebep halinin devam ettiği süreye rastlayan 6111
sayılı Kanun kapsamında ödenecek taksitlerin ödeme süreleri, BKK'nın 4 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasına göre belirlenecektir.
Örnek
7- Rize İli Yeşilçay Vergi Dairesi mükellefi (D), 9 eşit taksitte ödeme
seçeneğini tercih ederek bu vergi dairesine olan borçlarını 6111 sayılı Kanunun
3 üncü maddesi kapsamında yapılandırmıştır.
Rize
İli Yeşilçay İlçesinde meydana gelen doğal afet nedeniyle 24/9/2011 ila 31/12/2011
tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) mücbir sebep hali ilan edildiğinden,
6111 sayılı Kanun kapsamında ödenmesi gereken taksitlerin ödeme süreleri
BKK'nın 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası da dikkate alınarak aşağıdaki
tabloda gösterilmiştir.
Eski ödeme süresi
Yeni ödeme süresi (BKK'ya göre)
1. Taksit
Haziran 2011
Haziran 2011
2. Taksit
Temmuz 2011
Temmuz 2011
3. Taksit
Eylül 2011
Nisan 2012
4. Taksit
Kasım 2011
Mayıs 2012
5. Taksit
Ocak 2012
Ocak 2012
6. Taksit
Mart 2012
Mart 2012
7. Taksit
Mayıs 2012
Mayıs 2012
8. Taksit
Temmuz 2012
Temmuz 2012
9. Taksit
Eylül 2012
Eylül 2012
Örnek
8- Kütahya İli Simav Vergi Dairesi mükellefi (E), peşin ödeme seçeneğini tercih
ederek bu vergi dairesine olan borçlarını 6111 sayılı Kanunun 2 nci maddesi
kapsamında yapılandırmıştır.
Kütahya
İli Simav İlçesinde meydana gelen doğal afet nedeniyle 19/5/2011 ila 29/2/2012
tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) mücbir sebep hali ilan edildiğinden,
6111 sayılı Kanun kapsamında mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir
sebep halinin sona erdiği tarih arasında mükellefçe peşin ödenmesi gereken
tutarların, BKK'nın 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası hükmü uyarınca BKK'nın
yayımlandığı Mart 2012 ayını izleyen ay olan Nisan 2012 ayında ödenmesi
gerekecektir.
III- BKK İLE
ÖDEME SÜRESİ UZATILAN TAKSİTLERİN 6111 SAYILI KANUNUN 19
UNCU MADDESİ KARŞISINDAKİ DURUMU
Bilindiği
üzere, 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında "(1) a) Bu
Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az
taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen veya
eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar,
gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre
belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte
ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. Süresinde ödenmeyen veya
eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim
yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde
matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun
hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı
idareler açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır.
b)
Bu Kanunun 17 nci maddesinin; onuncu fıkrasının (b) bendi, onsekizinci,
yirmibirinci, yirmiikinci ve yirmiüçüncü fıkraları hükümlerine göre ödenmesi
gereken taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde
ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının bu fıkra hükümlerine göre
izleyen taksit ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır."
hükmü yer almaktadır.
Bu
hükme göre, Kanun kapsamında ödenmesi gereken taksitlerin bir takvim yılında en
fazla iki defa ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen veya eksik
ödenen taksit tutarlarının borçlunun başvuru sırasında tercih ettiği
taksitlendirme süresinin son taksitini izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her
ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme
zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla
Kanun hükümlerinden yararlanılacaktır. Aynı şekilde bir takvim yılında bir
taksit ödemesi öngörülen yapılandırmalarda da taksitlerden birinin süresinde
ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksit
tutarlarının geç ödeme zammı ile birlikte izleyen taksit ile birlikte ödenmesi
şartıyla 6111 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılmaya devam edilecektir.
Diğer
taraftan;
-
Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin geç ödeme zammıyla birlikte
son taksiti izleyen ayın sonuna kadar da ödenmemesi,
-
Bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik
ödenmesi,
-
Bir takvim yılında tek taksit ödemesi öngörülen hallerde ödenmeyen taksitin
izleyen taksitle birlikte ödenmemesi,
halinde
Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.
6111
sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükmü BKK ile uzatılan taksitler için de
uygulanacaktır. BKK ile ödeme süresi uzatılan taksitlerden sonuncusunun ödeme
süresinin son gününün, 6111 sayılı Kanundan yararlanmak için yapılan başvuru
ile tercih edilen taksit seçeneğine göre ödenmesi gereken son taksitin ödeme
süresinden sonraki bir tarihe rastlaması halinde, 6111 sayılı Kanunun 19 uncu
maddesi uygulamasında BKK ile ödeme süresi uzatılan en son taksit esas
alınacaktır.
Bu
çerçevede, mücbir sebep hali nedeniyle ödeme süresi uzamamış olan taksitlerin
6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre geç ödeme zammıyla birlikte
ödenebileceği sürenin tayininde de BKK ile ödeme süresi uzatılan en son taksit
tarihi esas alınacaktır.
Bununla
birlikte, ödeme süreleri mücbir sebep halinin başladığı tarihten öncesine
rastlayan dolayısıyla ödeme süresi değişmemiş olan taksitlerin, geç ödeme zammı
ile birlikte ödenmesi durumunda tahsili gereken geç ödeme zammının hesabında
mücbir sebep halinin devam ettiği sürenin bir etkisi bulunmamaktadır. Bir başka
anlatımla, bu taksitler için mücbir sebep halinin devam ettiği sürelere de geç
ödeme zammı hesaplanacaktır.
BKK
ile mücbir sebep halinin başlangıç ve bitiş tarihleri arasına rastlayan 6111
sayılı Kanun kapsamındaki taksitlerin ödeme süreleri uzadığından, borçluların
ödeme süresi uzayan taksitlerini süresinde ödememeleri halinde, taksitlerin BKK
ile belirlenen ödeme süreleri esas alınarak 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi
gereğince geç ödeme zammı hesaplanacaktır.
Bu
nedenle, BKK ile ödeme süresi uzatılan taksitlerden, BKK'nın yürürlüğünden
önce, 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre ödenen taksitler için tahsil
edilmiş olan geç ödeme zammı, borçlunun öncelikle diğer taksitlerine mahsup
edilmek üzere red ve iade edilecektir.
Diğer
taraftan, 6111 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
gereğince hesaplanması gereken gecikme zamları için de yukarıda yapılan
açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
BKK
ile yapılan ödeme süresi uzatımından borçluların yararlanabilmeleri için mücbir
sebep halinin başlangıç tarihinden önce 6111 sayılı Kanun hükümlerinin ihlal
edilmemiş olması gerektiği tabiidir.
Yukarıda
yapılan açıklamalar çerçevesinde, Örnek 4'teki mükellefin ödeme
alternatiflerine göre BKK karşısındaki durumu aşağıda değerlendirilmiştir.
1-
Mükellef (B)'nin mücbir sebep halinin başladığı 23/10/2011 tarihi itibarıyla
Van Vergi Dairesine olan yapılandırılmış borçlarının ilk üç taksitini ödememiş
olması halinde, bu taksitler için BKK ile herhangi bir süre uzatımı söz konusu
olmadığından, 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükmüne göre Kanundan
yararlanma hakkı kaybedilmiş olacaktır.
2-
Mükellef (B), 1 inci taksiti süresinde ödediği halde, 2, 3 ve 4 üncü taksitleri
ödememiştir. Böyle bir durumda, 1 inci taksit süresinde ödendiğinden ve 4 üncü
taksitin de ödeme süresi BKK ile uzatıldığından, 6111 sayılı Kanunun 19 uncu
maddesi kapsamında mükellefin 2011 takvim yılında süresinde ödenmeyen iki
taksiti olacaktır. Dolayısıyla, mükellefin BKK'nın yayımlandığı tarih itibarıyla
6111 sayılı Kanundan yararlanma hakkı devam etmektedir.
3-
Mükellef (B), Haziran 2011 ayında ödemesi gereken 1 inci taksiti süresinde
ödememiştir. Mükellef (B)'nin başvuru sırasında tercih ettiği taksit seçeneğine
göre, son taksitin (9 uncu taksit) ödeme süresi Eylül 2012 ayı olmasına rağmen
BKK ile 7 nci taksitin ödeme süresi Ekim 2012 ayı olarak yeniden
belirlenmiştir. Buna göre, mükellef (B), süresinde ödenmeyen 1 inci taksitini
Kasım 2012 ayı sonuna kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödemesi halinde, bu
taksit için de 6111 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanabilecektir.
4-
Mükellef (B), 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış borcunun 1 ve 2 nci
taksitini süresinde ödediği halde, 3, 4 ve 5 inci taksitlerini sürelerinden
sonra Şubat 2012 ayında geç ödeme zammı ile birlikte ödemiştir. BKK ile 4 ve 5
inci taksitlerin ödeme sürelerinin uzatılması nedeniyle, bu taksitlere ilişkin
ödenmiş olan geç ödeme zamlarının mükellefin diğer taksitlerine mahsubu
gerekmektedir. Ancak, 3 üncü taksitin ödeme süresi BKK ile uzamadığından bu
taksite ilişkin tahsil edilen geç ödeme zammının red ve iadesi söz konusu
olmayacaktır.
5-
Mükellef (B)'nin 6111 sayılı Kanun kapsamında ödemesi gereken 4, 5, 6 ve 7 nci
taksitlerinin ödeme süreleri BKK ile uzatıldığından, 2012 takvim yılında bu
mükellef tarafından toplam altı (4, 5, 6, 7, 8, 9 uncu taksitler) taksit
ödemesi yapılacaktır. Buna göre, mükellef (B), 2012 yılının Temmuz ayında iki
(4 ve 8 inci taksitler), Ağustos ayında bir (5 inci taksit), Eylül ayında iki
(6 ve 9 uncu taksitler) ve Ekim ayında da bir (7 nci taksit) taksit olmak üzere
ödeme yapacaktır.
Böyle
bir durumda, 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi gereğince bir takvim yılında
iki taksit ödememe halinin tespitinde her bir taksit ayrı ayrı
değerlendirilecektir. Örneğin, mükellefin Temmuz 2012 ayında ödenmesi gereken
taksitleri (4 ve 8 inci taksitler) ödememesi halinde, iki taksitin ödenmemesi
nedeniyle iki ihlal hakkı kullanılmış olacaktır. 2012 yılında bu taksitlerin
dışında başka bir taksitin daha süresinde ödenmemesi halinde 6111 sayılı Kanun
hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.
IV- DİĞER HUSUSLAR
1-
6111 sayılı Kanunun 18 inci maddesine istinaden başvuru sırasında tercih edilen
taksit sayısı esas alınarak katsayı hesaplanmaktadır. BKK ile taksitlerin ödeme
sürelerinin uzatılması katsayı hesabını etkilememektedir. Bir başka anlatımla
taksitlerin ödeme sürelerinin uzatılması başvuru sırasında tercih edilmiş
taksit sayısını değiştirmediğinden, tercih edilen taksit sayısına göre
hesaplanmış katsayılarda da herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.
2-
BKK ile 6111 sayılı Kanunun Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Kısımları
kapsamında yapılandırılan ve mücbir sebep hallerinin devam ettiği süre içinde
ödenmesi gereken taksitlerin ödeme süreleri yeniden belirlenmiş olup, anılan
Kanunda yer alan başvuru sürelerinde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bu
nedenle, 6111 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere süresinde başvuru
yapmayan borçluların BKK ile yapılmış düzenlemelerden yararlanması söz konusu
olmayacaktır.
3-
6111 sayılı Kanunun 168 inci maddesinde 6274 sayılı Kanunla yapılan değişiklik
ile doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki dairelere
borçlu olanlar ile olağanüstü politik riskin gerçekleştiği tespit edilen ülkede
de faaliyette bulunan ve bu ülkedeki faaliyetleri nedeniyle durumları 213
sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre mücbir sebep hali kabul edilenlerin, 6111
sayılı Kanun kapsamında mücbir sebep hali devam ettiği sürece ödenmesi gereken
taksitlerinin ödeme sürelerinin uzatılması mümkün olup, bunun dışında 213
sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde sayılan diğer mücbir sebep halleri nedeniyle
6111 sayılı Kanun kapsamındaki taksitlerin ödeme sürelerinin uzatılması Kanunen
mümkün bulunmamaktadır.
Tebliğ
olunur.