32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ 2018-32/4; İhracat Bedelleri Hakkında

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN TEBLİĞ (İHRACAT BEDELLERİ HAKKINDA) (TEBLİĞ NO: 2018-32/48) Hazine ve Maliye Bakanlığından:04.09.2018 tarihli ve 30525 sayılı R.G. Genelgeler 1 Tasarruflu yazılar 1 Amaç MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Dayanak MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ, 11/8/1989 tarihli ve 20249 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararın 8 inci maddesine istinaden hazırlanmıştır. İhracat bedellerinin yurda getirilmesi MADDE 3 - (1) Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik)[1] (2) İhracat işlemlerine ilişkin bedeller aşağıdaki ödeme şekillerinden birine göre yurda getirilebilir. a) Akreditifli Ödeme, b) Vesaik Mukabili Ödeme, c) Mal Mukabili Ödeme, d) Kabul Kredili Akreditifli Ödeme, e) Kabul Kredili Vesaik Mukabili Ödeme, f) Kabul Kredili Mal Mukabili Ödeme, g) Peşin Ödeme. ğ) (28.08.2020 tarihli ve 31227 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[2] (3) İhracat bedellerinin beyan edilen Türk parası veya döviz üzerinden yurda getirilmesi esastır. Ancak, döviz üzerinden yapılacağı beyan edilen ihracat karşılığında farklı bir döviz cinsinin veya Türk parası üzerinden yapılacağı beyan edilen ihracat karşılığında döviz getirilmesi mümkündür. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik)[3] (4) İhracat bedelinin yolcu beraberinde efektif olarak yurda getirilmesi halinde gümrük idarelerine beyan edilmesi zorunludur. Peşin döviz MADDE 4 - (1) Peşin döviz karşılığında ihracatın 24 ay içinde gerçekleştirilmesi zorunludur. Dâhilde İşleme İzin Belgesi ve Vergi, Resim ve Harç İstisna Belgesi kapsamında ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerle ilgili olarak sağlanan peşin dövizlerin kullanım süresi belge süresi (ek süreler dahil) kadardır. (2) Tamamı tek seferde iade edilmeyen veya süresi içinde ihracatı gerçekleştirilemeyen peşin dövizler prefinansman hükümlerine tabi olur. Prefinansman hükümlerine tabi hale gelen peşin dövizlerin, ihracat taahhüt sürelerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde uzatılması halinde, alıcının muvafakat etmesi kaydıyla kullanım süreleri de verilen ek süre kadar uzatılmış sayılır. Özelliği olan ihracat MADDE 5 - (1) Yurt dışına müteahhit firmalarca yapılacak ihracatın bedelinin 365 gün içinde yurda getirilmesi[4] zorunludur. (2) Konsinye yoluyla yapılacak ihracatta bedellerin kesin satışı müteakip; uluslararası fuar, sergi ve haftalara bedelli olarak satılmak üzere gönderilen malların bedellerinin ise gönderildikleri fuar, sergi veya haftanın bitimini müteakip 180 gün içinde yurda getirilmesi[5] zorunludur. (3) İlgili mevzuat hükümlerine göre yurt dışına geçici ihracı yapılan malların verilen süre veya ek süre içinde yurda getirilmemesi veya bu süreler içerisinde satılması halinde satış bedelinin süre bitiminden veya kesin satış tarihinden itibaren 90 gün içinde yurda getirilmesi[6] zorunludur. (4) Yürürlükteki İhracat Rejimi ve Finansal Kiralama (leasing) Mevzuatı çerçevesinde kredili veya kiralama yoluyla yapılan ihracatta, ihracat bedelinin kredili satış veya kiralama sözleşmesinde belirlenen vade tarihlerini izleyen 90 gün içinde yurda getirilmesi[7] zorunludur. (5) İhracat işlemlerine ait sözleşmelerde bedellerin tahsili için fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günden fazla vade öngörülmesi durumunda, bedellerin vade bitiminden itibaren 90 gün içinde yurda getirilmesi zorunludur. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) İhracat işlemlerinde sorumluluk MADDE 6 - (1) İhraç edilen malların bedelinin süresinde yurda getirilmesinden[8] ve ihracat hesabının süresinde kapatılmasından ihracatçılar sorumludur. (2) Alacak hakkının satın alınması suretiyle ticari riskin bankalar veya faktoring şirketlerince üstlenilmesi durumunda, ihracat bedelinin yurda getirilmesi ile ilgili sorumluları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. (3) İhracata aracılık eden bankalar ihracat bedellerinin yurda getirilmesini ve satışının yapılmasını[9] izlemekle yükümlüdür. İhracat bedelinden indirimler MADDE 7 - (1) İhracatla ilgili navlun, sigorta primi, komisyon, ardiye, depolama, antrepo, gümrük resmi, harç ve faktoring masrafları ile uluslararası para piyasalarında geçerli faiz oranlarını geçmemek üzere iskonto giderleri gibi masraflar için yapılacak indirimler ile konsinyasyon yoluyla ihraç edilen mallarla ilgili nakil, muhafaza, bakım ve fümügasyon, rafa (maniplasyon), satış ve benzeri masrafların ihracat bedelinden mahsubu veya görünmeyen işlemlere ilişkin hükümler çerçevesinde döviz transferi talepleri[10] bankalarca incelenip sonuçlandırılır. (2) Ticari teamüllerin gereği olarak satış akdinde veya akreditiflerde ayrıca varış yerinde tartı ve analiz yapılması şartı bulunuyorsa, tartı ve analiz sonucunda tespit edilen vezin noksanlığı veya kalite farkı ile ekspertiz ve tahkim ücretleri ve rafa (maniplasyon) masraflarının (hariçteki gözetme şirketleri ücretleri dahil) mal bedelinden mahsubu veya görünmeyen işlemlere ilişkin hükümler çerçevesinde döviz transferi talepleri[11] bankalarca incelenip sonuçlandırılır. (3) 31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır[12] (4) Dış ticaret mevzuatı hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen mal ihraç ve ithalinde, tarafların aynı kişiler olması ve ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla, mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubuna ilişkin esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik)[13] (5) Kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından aracılık edilen işlenmemiş kıymetli madenler ithalinde ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla, mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubuna ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. (21.02.2021 / 31402 sayılı R.G. 32/61 Tebliğ ile eklenmiştir) (6[14]) Dördüncü ve beşinci[15] fıkrada belirtilen haller dışında kalan talepler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır. İhracat bedellerinden mahsuba izin verilen hallerde, ihracat bedelleri süresi içinde yurda getirilmiş sayılır. Mahsuba tabi tutulan kısım için mahsup tarihinde geçerli döviz alış kuru üzerinden döviz alım ve satım belgeleri düzenlenir.[16] Hesap kapatma, ihbar ve ek süre MADDE 8 - (1) Ticari amaçla mal ihracında, bedelleri yurda getirilme süresi içinde gelen ihracat ile ilgili hesaplar aracı bankalarca kapatılır. (2) Bankalarca söz konusu bedellerin yurda getirildiğine dair EK-1'de yer alan İhracat Bedeli Kabul Belgesi düzenlenir. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) (3) Süresi içinde kapatılmayan ihracat hesapları aracı bankalarca 5 iş günü içinde muamelenin safhalarını belirtecek şekilde yazılı olarak ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına veya Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbar edilir. (4) İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ihbarı müteakip 10 iş günü içinde ilgililere hesapların kapatılmasını teminen 90 gün süreli ihtarname gönderilir. Bu süre içinde hesapların kapatılması veya 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep hallerinin ya da haklı durumun belgelenmesi gereklidir. (5) Mücbir sebeplerin varlığı halinde, mücbir sebebin devamı müddetince altışar aylık dönemler itibarıyla ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce ek süre verilir. (6) Mücbir sebep halleri dışında kalan haklı durumların varlığı halinde, hesapların kapatılmasına ilişkin altı aya kadar olan ek süre talepleri, firmaların haklı durumu belirten yazılı beyanına istinaden üçer aylık devreler halinde ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, altı aylık süreden sonraki ek süre talepleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır. (7) Mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce verilen 24 aylık ek sürenin sonunda mücbir sebebin devamının belgelenmesi halinde açık ihracat hesabının kapatılmasına ilişkin talepler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) Mücbir sebep ve haklı durum halleri[17] MADDE 9 - (1) Mücbir sebep kabul edilebilecek haller; a) İthalatçı veya ihracatçı firmanın infisahı, iflası, konkordato ilan etmesi veya faaliyetlerini daimi olarak tatil etmesi, firma hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmesi, şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü, b) Grev, lokavt ve avarya hali, c) İhracatçı veya ithalatçı memleket resmi makamlarının karar ve işlemleri ya da muhabir bankaların muameleleri dolayısıyla hesapların kapatılmasının imkânsız hale gelmesi, ç) Tabii afet, harp ve abluka hali, d) Malların kaybı, hasara uğraması veya imha edilmesi, e) İhtilaf nedeniyle dava açılması veya tahkime başvurulması, Mücbir sebep hallerinin tevsiki; (a) ve (e) halinin yetkili mercilerden, (b) ve (ç) halinin, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya mahalli odaca tasdik edilmiş olmak kaydıyla alıcı veya ithalatçı firmadan (harp ve abluka hali hariç), (c) halinin resmi makamlarımızdan, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya muhabir bankalardan, (d) halinin ise sigorta şirketlerinden, uluslararası gözetim şirketlerinden veya ilgili ülke resmi makamlarından alınmış belgelerle tevsik edilmesi şarttır. (2) Mücbir sebep halleri ile ilgili olarak yurtdışından temin edilecek belgelerin dış temsilciliklerimizce veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdik Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması gerekir. (3) Mücbir sebep halleri dışında kalan, ancak bedel getirme süreleri içerisinde ihracat bedelinin yurda getirilmesine engel olan ve resmi kayıtlarla tevsik edilebilen durumlar Vergi Dairesi Başkanlıkları veya Vergi Dairesi Müdürlüklerince haklı durum olarak değerlendirilebilir. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) Terkin MADDE 10 - (1) Her bir gümrük beyannamesi itibarıyla; a) 30.000 ABD dolarına kadar noksanlığı olan ihracat hesapları doğrudan bankalarca ödeme şekline ve toplam beyanname tutarına olan oranına bakılmaksızın, b) 30.000 ABD dolarından yüksek olmakla birlikte 100.000 ABD doları veya eşitini aşmayan, beyanname veya formda yer alan bedelin %10'una kadar noksanlığı olan (sigorta bedellerinden kaynaklanan noksanlıklar dahil) ihracat hesapları doğrudan bankalarca ödeme şekline bakılmaksızın, c) 200.000 ABD doları veya eşitini aşmamak üzere, 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep ve haklı durum halleri göz önünde bulundurulmak suretiyle beyanname veya formda yer alan bedelin % 10'una kadar açık hesaplar ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, terkin edilmek suretiyle kapatılır. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik)[18] (2) Her bir gümrük beyannamesi itibarıyla, 200.000 ABD doları veya eşitini aşan noksanlığı olan açık hesaplara ilişkin terkin talepleri bu Tebliğin 9 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ile haklı durumlar göz önünde bulundurulmak suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır. (3) Birinci fıkra kapsamında bankalarca yapılabilecek terkin işlemleri 8 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen 90 günlük ihtarname süresi içerisinde ilgili Vergi Dairesi Başkanlıkları veya Vergi Dairesi Müdürlüklerince gerçekleştirilir. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) Yetki MADDE 11 - (1) Bakanlık bu Tebliğin tatbikatını temin etmek amacıyla gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya, haklı durumları değerlendirip sonuçlandırmaya, tereddütlü hususları gidermeye, Tebliğde öngörülen haller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, döviz getirme sürelerini uzatmaya, döviz getirme zorunluluğunu kısmen veya tamamen kaldırmaya, bu Tebliğde öngörülen miktarlar ile süreleri belirlemeye ve değiştirmeye yetkilidir. Usul ve müşterek hükümler MADDE 12 - (1) Bu Tebliğin uygulanmasına yönelik Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar Merkez Bankasınca ilan edilir. (2) (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)[19] Geçiş hükümleri(31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte açık bulunan ihracat hesapları için, bu Tebliğin ihracatçı lehine olan hükümleri uygulanır. (2) İhracat bedellerinin takip edileceği bilgi sistemi Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulamaya alınana kadar 8 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan İhracat Bedeli Kabul Belgesi yerine bankalarca Döviz Alım Belgesinin kullanılması mümkündür. Yürürlük MADDE 13 - (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. (2) (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)[20] Yürütme MADDE 14 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür. EK-1 için tıklayınız. (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin Tarihi Sayısı 4/9/2018 30525 Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin Tarihi Sayısı 1- 3/3/2019 30703 2- 31/8/2019 30874 3- 31/12/2019 30995 (5. Mükerrer) 4- 28/8/2020 31227 5- 21/2/2021 31402 [1] Mülga; (1) Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez. Söz konusu bedellerin en az %80'inin bir bankaya satılması zorunludur. [2] Mülga; ğ) Banka Ödeme Yükümlülüğü (BPO). (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile eklenmiştir) [3] Mülga; (3) İhracat bedellerinin beyan edilen Türk parası veya döviz üzerinden yurda getirilmesi esas olup, Türk parası üzerinden yapılan ihracat karşılığında döviz getirilmesi mümkündür. [4] "getirilerek bir bankaya satılması" ibareleri "getirilmesi" şeklinde (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik) [5] "getirilerek bir bankaya satılması" ibareleri "getirilmesi" şeklinde (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik) [6] "getirilerek bir bankaya satılması" ibareleri "getirilmesi" şeklinde (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik) [7] "getirilerek bankalara satılması" ibaresi "getirilmesi" şeklinde (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik) [8] "getirilerek, bankalara satılmasından" ibaresi "getirilmesinden" şeklinde (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik) [9] 31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır [10] 31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır [11] 31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır [12] Mülga; (3) Bedel getirme süreleri içinde yurda getirilen ihracat bedelleri; ihracatçının ithalat bedelleri, sermaye hareketlerine ilişkin ödemeleri, görünmeyen işlemlere ilişkin giderleri ve transit ticaretinin alış bedeli ile söz konusu süreler içinde bankalarca mahsup edilebilir. [13] Mülga; (4) Dış ticaret mevzuatı hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen mal ihraç ve ithalinde, tarafların aynı kişiler olması ve ihraç bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla, mal ihraç ve ithal bedellerinin bankalarca mahsubu mümkündür. [14] (5) olan fıkra numarası (6) olarak 21.02.2021 / 31402 sayılı R.G. 32/61 Tebliğ ile teselsül ettirilmiştir. [15] "dördüncü" ibaresi "Dördüncü ve beşinci" olarak 21.02.2021 / 31402 sayılı R.G. 32/61 Tebliğ ile değiştirilmiştir. [16] (üzeri çizilen tümceler 31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmlıştır) [17] Başlık (31.12.2019 tarihli, 30995 5.Mükerrer Sayılı R.G. 2019-35/56 Tebliğ ile değişik) [18] Mülga; (1) Her bir gümrük beyannamesi itibarıyla; a) 100.000 ABD doları veya eşitini aşmamak üzere, mücbir sebeplerin varlığı dikkate alınmaksızın beyanname veya formda yer alan bedelin %10'una kadar noksanlığı olan (sigorta bedellerinden kaynaklanan noksanlıklar dahil) ihracat hesapları doğrudan bankalarca ödeme şekline bakılmaksızın, b) 200.000 ABD doları veya eşitini aşmamak üzere, bu Tebliğin 9 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri göz önünde bulundurulmak suretiyle beyanname veya formda yer alan bedelin % 10'una kadar açık hesaplar ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, terkin edilmek suretiyle kapatılır. [19] Mülga; (2) Türkiye'de yerleşik kişilerce bu Tebliğin yürürlükte bulunduğu süre içinde fiili ihracı gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedel getirme süresinin bu Tebliğin yürürlükten kalktığı tarihten sonra sona ermesi halinde bu Tebliğ hükümleri uygulanmaya devam edilir. [20] Mülga 3; (2) Bu Tebliğ hükümleri yürürlük tarihinden itibaren 18 ay süresince geçerlidir. Mülga 2; "1 yıl" ibaresi "18 ay" olarak 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı R.G. ile değiştirilmiştir. Mülga 1; "6 ay" ibaresi "1 yıl" olarak 03.03.2019 tarihli, 30703 sayılı R.G. ile değiştirilmiştir.