Sektörel Dış Ticaret Şirketleri Statüsüne İlişkin Tebliğ (İhracat 2025/8)
SEKTÖREL DIŞ
TİCARET ŞİRKETLERİ STATÜSÜNE İLİŞKİN TEBLİĞ (İHRACAT: 2025/8)
Ticaret
Bakanlığından:19.12.2025 tarih ve 32112 sayılı R.G.
Firmalara ilişkin liste
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı;
şirketlerin ihracat amacıyla bir araya gelerek dünya pazarlarına yönlendirilmesini
sağlamak üzere; ihracat, finansman, tedarik, nakliye, sigorta, gümrükleme
konularında hizmet sağlayarak dış ticarette uzmanlaşmaları ve bu suretle daha
etkin faaliyet göstermeleri amacıyla şirketlere sektörel dış ticaret şirketi
statüsü verilmesi, söz konusu statünün geri alınması ile bu statüye ilişkin
yetki ve sorumluluklara dair usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Tebliğ, 13/1/2011
tarihli ve 6102
sayılı Türk Ticaret Kanununun 124 üncü maddesinde belirtilen şirketler,
24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile 1/6/2000 tarihli ve
4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun hükümleri
çerçevesinde ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan kooperatif ve birlikleri
kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 22/12/1995
tarihli ve 95/7623
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İhracat Rejimi Kararının 3
üncü maddesinin birinci fıkrasının (k)
bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Bağımsız Denetim Kuruluşu (BDK): Kamu
Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş
bağımsız denetim kuruluşlarını,
c) Borsa: Borsa İstanbul Anonim Şirketini,
ç) Destek Yönetim Sistemi (DYS): Mal
ihracatına ve hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri ile Dâhilde İşleme
Rejimi, Hariçte İşleme Rejimi, Vergi Resim Harç İstisnası, Belgesiz İhracat
Kredilerine ilişkin bileşenlerden oluşan Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim
Sistemini,
d) Karar: Sektörel
dış ticaret şirketlerine ilişkin kararı,
e) Statü: Sektörel
dış ticaret şirketi statüsünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsüne İlişkin
İşlemler
Başvuru esasları
MADDE 4- (1) Statü verilecek şirketlerin; aynı veya
tamamlayıcı sektörlerde faaliyette bulunan, asgari beş şirketin bir araya
gelmesiyle en az 5.000.000 (beş milyon) TL ödenmiş sermayeli anonim şirket
olması gerekir. Ödenmiş sermaye tutarı her takvim yılı başında (TÜFE+Yİ-ÜFE)/2
oranında güncellenir. Ödenmiş sermaye şartı statünün verildiği tarih itibarıyla
aranır ve müteakip yıllarda bu koşulu daha önce sağlayan şirketler için bu şart
yeniden aranmaz.
(2) Şirketlerin her bir tüzel kişi
ortağının, başvuru tarihinden en az iki yıl önce ticaret siciline kayıtlı
olması gerekir.
(3) Sektörel dış
ticaret şirketlerinin her bir tüzel kişi ortağının sermaye payı, toplam şirket
sermayesinin % 20'sinden fazla olamaz.
(4) Şirketlerin 6/12/2012
tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili diğer mevzuat
hükümlerine göre hisse senetlerinin borsada işlem görmesi durumunda, Bakanlığın
önceden izni ve görüşü alınması şartıyla üçüncü fıkrada belirtilen ortaklık
payına ilişkin sınırlama uygulanmaz. Borsada işlem gören şirketler dışındaki
diğer şirketlere ait payların/hisse senetlerinin tamamının nama yazılı olması
gerekir.
(5) Statü almak için Bakanlığa (İhracat
Genel Müdürlüğü) başvuruda bulunan şirket ve ortaklarıyla ilgili olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu
maddesinde belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmediğini
veya kullanılmadığını, başvuru sahibi şirketin veya ortakların bağlı
bulundukları vergi dairesinden alınacak bir yazı ile belgelendirilmesi gerekir.
(6) Şirketlere, şirketin kurulması ve
gelişmesinde yardımcı olmak amacıyla, ortaklık payları her bir madde için
münferiden % 20'yi aşmamak üzere, ortak olabilecekler şunlardır:
a) Profesyonel yönetici olarak çalışmaları
kaydıyla en az 10 yıl tecrübeye sahip gerçek kişiler.
b) Şirketlere ve ortaklarına mal, ekipman ve hizmet sağlayan şirketler.
(7) Statü verilecek şirketin gerçek
ve/veya tüzel kişi ortakları, diğer tüzel kişi ortaklarının hâkim ortağı (% 51
ve üzeri paya sahip) olamaz.
Statü başvurusu
MADDE 5- (1) Şirketlerin statü alabilmeleri için
başvuru belgeleri ile birlikte DYS üzerinden Bakanlığa (İhracat Genel
Müdürlüğü) başvurmaları gerekir.
(2) Başvurularda eksik bilgi ve belgelerin
bulunması ve/veya Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından ek bilgi ve
belge talep edilmesi halinde, DYS üzerinden başvuru sahibi şirkete bildirimde
bulunulur. İstenilen bilgi ve belgelerin bildirim tarihinden itibaren en geç
bir ay içerisinde DYS üzerinden tamamlanması gerekir. Eksikliklerin bir ay
içerisinde tamamlanmaması durumunda başvuru reddedilir.
(3) Bakanlık, statü başvurusunda bulunan
şirketleri içerik, şekil ve bütünlük açısından inceler. Bakanlığın başvuru
kapsamında sunulan belgeler ve amaca yönelik olarak yapılan ön incelemede
şirkete ilişkin değerlendirdiği yetkinlikler şunlardır:
a) Kurumsal kapasitesi ve bunu geliştirme
potansiyeli.
b) İhracat stratejisi ve politikaları.
c) Bilgi sistemleri ve yönetimi.
ç) Finansal performansı.
d) Organizasyon ve kurumsal alt yapısı.
(4) Bakanlık değerlendirme sonucunda
başvuruyu DYS üzerinden onaylayabilir, reddedebilir veya eksik görülen
hususlara ilişkin geliştirme önerilerinde bulunabilir.
(5) Bakanlık, gerekli gördüğü durumlarda
başvuruya ilişkin değerlendirmeleri yapabilmek ve geliştirme önerilerinde
bulunmak amacıyla yerinde inceleme yapabilir.
Statünün onaylanması
MADDE 6- (1) Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda,
uygun bulunan şirketlere statü verilir ve konuya ilişkin karar şirketlerin
bilgileri ile birlikte Resmî Gazete'de yayımlanır.
Statünün sona ermesi
MADDE 7- (1) Şirketin statüsü, 12
nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi saklı kalmak kaydıyla, statünün
geri alınmasına ilişkin kararın veya şirkete dış ticaret sermaye şirketi
statüsü verilmesine ilişkin kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte sona
erer.
Ortaklıklara ilişkin hükümler
MADDE 8- (1) Sektörel dış
ticaret şirketleri;
a) Ortaklarının üretimine katkıda bulunmak
veya faaliyette bulunduğu sektörle ilgili işlemlerinde kolaylık sağlamak
amacıyla, yönetim kurulunca oybirliğiyle karar verilmesi ve Bakanlıktan
(İhracat Genel Müdürlüğü) önceden izin alınması kaydıyla, hizmet ve imalat
sanayi sektöründe faaliyette bulunan şirketlere ortak olabilirler veya bu
sektörlerde şirket kurabilirler.
b) Ortaklarının faaliyet gösterdiği üretim
dalına ait hammadde tedarikinde imalatçı olarak değerlendirilir.
c) Aynı sektörde faaliyette bulunmak
kaydıyla, ortağı olmayan şirketlerin ihracatına aracılık edebilirler. Ancak,
ihracata aracılık etmeden önce, söz konusu şirketlerin 213 sayılı Kanunun 359
uncu maddesinde belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
düzenlenmediğini ve/veya kullanılmadığını bağlı bulunduğu vergi dairesinden
alınacak bir yazı ile belgelendirmesini talep eder.
Sorumluluk
MADDE 9- (1) Sektörel dış
ticaret şirketleri, kendi nam ve hesaplarına yurt içinden bizzat satın
aldıkları ve tedarik ettikleri malların ihracatında bu malların üretimi, temini
ve ihracatı ile ilgili düzenlenen tüm belgelerden idari ve cezai yükümlülükler
açısından sorumludurlar.
(2) Aracılı ihracat
sözleşmesine dayanarak imalatçı veya tedarikçi şirketlerin sektörel dış ticaret şirketleri
üzerinden gerçekleştirdikleri ihracatta, aracılık sözleşmesinde aksine bir
hüküm bulunmadığı takdirde malın üretimi veya tedariki ile ilgili tüm belgeler
ve malın ihracatı ile ilgili ihracat, kambiyo, gümrük ve ilgili diğer mevzuat hükümleri
kapsamındaki idari ve cezai yükümlülüklerden doğrudan ve münhasıran imalatçı ve
tedarikçi şirketler sorumludur.
Raporlama
MADDE 10- (1) Sektörel dış
ticaret şirketleri, geçmiş yıla ilişkin faaliyetleriyle ilgili olarak, her
yılın ocak ayı sonuna kadar faaliyet raporu belgelerini DYS üzerinden Bakanlığa
(İhracat Genel Müdürlüğü) sunmakla yükümlüdürler.
(2) Statüsü devam eden şirketler; ana
sözleşme değişikliği, ünvan değişikliği, adres/şirket
merkezi değişikliği, şube açılışı/kapanışı, yönetici temsil ve ilzam
değişiklikleri, birleşme, sermaye artırımı, sermaye azaltımı,
pay devri, konkordato ilan etmesi, iflas etmesi, resen
terkin edilmesi, tasfiye edilmesi ve münfesih duruma düşmesine ilişkin
hususlarda en geç bir ay içerisinde Bakanlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) bilgi
vermekle yükümlüdürler.
(3) Statüsü devam eden şirketler; tüzel
kişi ortaklarının ortaklık paylarını devretmesi, konkordato
ilan etmesi, iflas etmesi, resen terkin edilmesi, tasfiye edilmesi ve münfesih
duruma düşmesine ilişkin bildirimleri ile gerçek kişi ortaklarının kısıtlılık
kararı alması, vasi atanması, kayyım atanması, iflas etmesi, gaiplik kararı
alması, vefat etmesi ve benzeri ortaklık haklarını kullanmaya engel teşkil eden
durumların ortaya çıkması hallerinde en geç bir ay içerisinde Bakanlığa
(İhracat Genel Müdürlüğü) bilgi vermekle yükümlüdürler.
(4) Statüsü devam eden şirketlerde,
kısıtlanmış, vasi/kayyım atanmış, gaip durumda, vefat etmiş, resen terkin
edilmiş, iflas etmiş, tasfiye edilmiş ve münfesih durumda bulunan ortakların
toplam ödenmiş sermaye içindeki pay oranının %5'i aşmaması esastır. Bu oranın
aşılması halinde, gerekli düzenlemelerin yapılabilmesini teminen
Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından şirkete bir aylık süre verilir.
Verilen süre içerisinde durumun düzeltilmemesi halinde, şirketin statüsü
Bakanlıkça iptal edilir.
Ortaklığın devredilmesi
MADDE 11- (1) Sektörel dış
ticaret şirketlerinde; ortaklıktan ayrılmak isteyen ortakların payları, şirket
yönetim kurulunun izniyle ve bu Tebliğde belirtilen koşullara uymak kaydıyla,
yeni veya mevcut ortaklara devredilebilir. Şirket, söz konusu değişikliği en
geç bir ay içerisinde Bakanlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) bildirmekle
yükümlüdür.
Statünün geri
alınması ve denetim
MADDE 12- (1) Sektörel dış
ticaret şirketlerinin;
a) Statü aldıkları
takvim yılı hariç, müteakip takvim yılı içinde en az (FOB) 5.000.000 (beş
milyon) ABD Doları ihracatı ve takip eden her takvim yılı için ise (FOB)
5.000.000 (beş milyon) ABD Dolarından az olmamak üzere faaliyette bulundukları
sektörün toplam ihracat miktarının ABD Doları cinsinden en az % 0,1 (binde
1)'ini gerçekleştirememeleri,
b) Başvuru evraklarında sahte ve yanıltıcı
bilgi ve belge kullanılması suretiyle statü aldığının tespiti,
c) Yapılacak inceleme ve denetlemeler
neticesinde, bu Tebliğ hükümleri ile ortakların hak ve menfaatlerine aykırı
durumlarının tespit edilmesi,
ç) Statü aldığı tarihten sonra 213
sayılı Kanunun 359
uncu maddesinde belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
düzenlendiğinin ve/veya kullanıldığının tespit edilmesi,
d) Statü aldığı tarihten sonra ortakları
ve aracılı ihracat sözleşmesi kapsamında ihracatına aracılık ettiği imalatçı
veya tedarikçi şirketler tarafından, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinde
belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlendiğinin ve/veya
kullanıldığının tespiti üzerine, anılan şirketler ile arasındaki aracılı
ihracat sözleşmesini feshetmemesi,
halinde Bakanlıkça statüsü geri alınır ve ilgili
karar Resmî Gazete'de yayımlanır.
(2) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamında
tespitte bulunulması durumunda statü verildiği tarih itibarıyla geri alınır ve
bu şirketler statünün sonra erdiği tarihten başlamak üzere iki takvim yılı
boyunca tekrar statü başvurusunda bulunamazlar.
(3) Birinci fıkranın (a), (c), (ç) ve (d)
bentleri kapsamında tespitte bulunulması durumunda statü, kararın Resmî
Gazete'de yayımı itibarıyla geri alınır ve bu şirketler statünün sonra erdiği
tarihten itibaren bir takvim yılı boyunca tekrar statü başvurusunda
bulunamazlar.
(4) Statüye sahip şirketler, statü
aldıkları takvim yılı hariç olmak üzere takip eden her takvim yılı için
faaliyetlerine yönelik BDK tarafından denetlenir ve denetim raporunu en geç bir
sonraki yılın mart ayının son gününe kadar Bakanlığa sunarlar. BDK, söz konusu
denetimi Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan
İlgili Hizmetler Standardı 4400 (İHS 4400) çerçevesinde gerçekleştirir.
(5) Statünün geri alınmasını gerektiren
eksikliklerin tespit edilmesi durumunda, Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü)
ilgili sektörel dış ticaret şirketine bildirimde
bulunularak bir ay içerisinde eksiklikleri tamamlaması ve gerekli açıklamaları
Bakanlığa iletmesi talep edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 13- (1) Bakanlık; bu Tebliğin uygulanması ile
ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu Tebliğin
uygulanmasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir.
İzleme ve değerlendirme
MADDE 14- (1) Bakanlık, ilgili şirketlerin
faaliyetlerini bu Tebliğ kapsamında izleme ve değerlendirmeye yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 15- (1) 2/7/2004 tarihli
ve 25510 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sektörel Dış
Ticaret Şirketleri Statüsüne İlişkin Tebliğ (İhracat 2004/4)
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı
yürütür.
SE