Serbest Bölgeye ve Yolculara yapılan teslimlerde ÖTV uygulaması, İhraç kaydıyla yapılan teslimlerde süre, Tescil-Terkin kapsamında satılan malların iadesi, Petrol ürünlerinde ÖTV, I Sayılı Listede Teminat ve Teminat çözümü (Mülga)
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
SERİ
NO: 19
Maliye Bakanlığından:09.07.2010 tarih ve 27636 sayılı
R.G.
Bu Tebliğin konusunu 4760
sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu uygulamalarına ilişkin açıklamalar
oluşturmaktadır.
1
- SERBEST BÖLGEYE VE TÜRKİYE'DE İKAMET ETMEYEN YOLCULARA YAPILAN TESLİMLERDE
ÖTV UYGULAMASI
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununun 5/1
inci maddesiyle, yurt dışındaki müşterilere teslim edilen ve Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkan mallar ÖTV'den istisna edilmiştir.
Bu istisnanın uygulamasına ilişkin
açıklamaların yapıldığı 1 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin (5.1.1.)
bölümünde, yurt dışındaki müşteri tabirinin; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş
merkezleri yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir işletmenin
yurt dışında faaliyet gösteren şubelerini ifade ettiği, ihraç konusu malların
yurt dışına çıktığının gümrük beyannamesinin aslı veya ilgili gümrük idaresi,
noter ya da yeminli mali müşavir tarafından onaylı örneğinin, ihracatın
gerçekleştiği dönemdeki ÖTV beyannamesine eklenmek suretiyle tevsik edileceği
belirtilmiştir.
Öte yandan, 3065 sayılı Katma Değer
Vergisi (KDV) Kanununun 12/1
inci maddesindeki serbest bölgedeki alıcıya veya yetkili gümrük antreposu
işleticisine yapılan teslimlerin ihracat teslimi sayılacağına dair hükümler,
ÖTV Kanununda yer almamaktadır. Bu nedenle serbest bölgelere veya yetkili
gümrük antreposu işleticilerine yapılan teslimlerde ÖTV yönünden ihracat
istisnası uygulanması mümkün değildir.
Aynı şekilde, KDV Kanununun 11/1 inci
maddesi kapsamında Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara yapılan teslimlerde KDV
iadesi uygulamasına ilişkin 43
Seri No.lu ve özel fatura ile KDV istisnası uygulamasına ilişkin 61
Seri No.lu KDV Genel Tebliğlerinde yapılan düzenlemelerin ÖTV uygulaması
açısından geçerliliği bulunmamaktadır. Bu nedenle Türkiye'de ikamet etmeyen
yolculara ÖTV kapsamına giren malların tesliminde ÖTV istisnası uygulanması
veya tahsil edilen ÖTV'nin iadesi söz konusu değildir.
Ayrıca serbest bölgeye veya Türkiye'de
ikamet etmeyen yolculara yapılan teslimlerde ihracat istisnası
uygulanmadığından, serbest bölgeye veya Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara
teslim edilecek malların ÖTV mükelleflerinden satın alınmasında, ÖTV Kanununun 8/2
nci maddesi kapsamında tecil-terkin uygulamasının olmayacağı da tabiidir.
2
- İHRAÇ KAYDIYLA YAPILAN TESLİMLERDE SÜRE
ÖTV Kanununun 8/2 nci maddesiyle, ihraç
edilmek şartıyla ihracatçılara teslim edilen mallara ait ÖTV'nin, mükelleflerce
ihracatçılardan tahsil edilmemesi şartıyla, bu mükelleflerin talebi üzerine
vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, söz konusu
malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay
içinde ihraç edilmesi halinde tecil edilen verginin terkin olunacağı hükme
bağlanmıştır.
İhracatın yukarıdaki şartlara uygun
olarak gerçekleştirilmemesi halinde, tecil olunan vergi vade tarihinden
itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci
maddesine göre belirlenen gecikme zammı ile birlikte tahsil olunacaktır. Ancak
ihraç edilmek şartıyla teslim edilen malların 213
sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç
edilememesi halinde, tecil edilen vergi, tecil edildiği tarihten itibaren 6183
sayılı Kanunun 48
inci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte
tahsil edilecektir.
Ancak, ihraç kaydıyla teslimlerde KDV
yönünden tecil-terkin uygulamasına ilişkin KDV Kanununun 11/1
inci maddesinin (c) bendinde, ihracatın mücbir sebepler veya beklenmedik
durumlar nedeniyle üç ay içinde gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık
sürenin dolduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde başvuran ihracatçılara,
Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi halinde vergi dairelerince üç
aya kadar ek süre verilebileceğine dair hüküm bulunmasına rağmen, ÖTV Kanununda
bu yönde bir hüküm yer almamaktadır.
Bu çerçevede, ÖTV Kanununun 8/2 nci
maddesi uyarınca ihraç kaydıyla teslim edilen malların ihracatçıya teslim
tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmemesi halinde,
ilgili vergi dairesinden KDV uygulaması açısından ek süre alınmış olsa dahi,
tecil edilen ÖTV'nin gecikme zammı (mücbir sebeplerin varlığı halinde tecil
faizi) ile birlikte tahsil edileceği tabiidir.
3
- TECİL-TERKİN KAPSAMINDA SATILAN MALLARIN İADESİ
ÖTV Kanununun 8/1 inci maddesinde,
Kanuna ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların (I) sayılı listeye
dâhil olmayan malların imalinde kullanılmak üzere tesliminde, 8/2 nci
maddesinde ise Kanuna ekli listelerde yer alan malların ihraç kaydıyla teslimlerinde
tecil edilecek ÖTV'ye ilişkin hükümlere yer verilmiş bulunmaktadır.
Söz konusu maddede, tecil-terkin
şartlarına ilişkin hükümlere uyulmaması halinde tecil edilen verginin, vade
tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51
inci maddesinde belirlenen gecikme zammı (mücbir sebep durumunda tecil
faizi) ile birlikte tahsil edileceği belirtilmiştir.
Bu düzenlemeler kapsamında satın alınan
malların, gerek Kanunda belirtilen yasal süreler içerisinde (8/1 inci maddedeki
12 ay, 8/2 nci maddedeki 3 ay), gerekse bu süreler geçtikten sonra iade
edilmesi durumu, tecil-terkin şartlarının ihlal edilmesi sonucunu doğurduğundan,
anılan madde kapsamında teslim edilen malların iade edilmesi durumunda tecil
edilen verginin vade tarihinden itibaren gecikme zammı (mücbir sebep durumunda
tecil faizi) ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir.
4
- PETROL RAFİNERİLERİNDE YAKIT OLARAK KULLANILAN MALLARDA ÖTV UYGULAMASI
Mülga Akaryakıt Tüketim Vergisi
Kanununun uygulanmasında, rafineri şirketlerince yapılan petrol ürünlerinin
satışları akaryakıt tüketim vergisine tabi olup, akaryakıt tüketim vergisinin
mükellefi bu verginin konusuna giren ürünlerin satışını yapan rafineri
şirketleridir.
Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun
1/2/2000 tarihinden geçerli olmak üzere 4503 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle
yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinde rafineri şirketleri için verginin
matrahının, kendi tüketimleri için kullandıkları da dahil olmak üzere, verginin
konusuna giren petrol ürünlerinin gümrüklü rafineri satış fiyatları olduğu
hükmü yer almaktaydı.
Buna göre, 1/2/2000 tarihine kadar
rafineri şirketlerince kendi tüketimleri için kullanılan ve ticari olarak
"burner fuel-oil" diye tabir edilen mal da akaryakıt tüketim
vergisinin konusuna girmekte ve anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde
akaryakıt tüketim vergisine tabi tutulmaktaydı.
Ancak, 1/2/2000 tarihinden geçerli
olmak üzere, 4503 sayılı Kanunla Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununda yapılan
değişiklik sonucunda, rafineri şirketlerince, kendi tüketimleri için
kullandıkları petrol ürünleri, akaryakıt tüketim vergisinin konusundan
çıkarılmıştır.
Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu, ÖTV
Kanununun 18 inci maddesiyle 1/8/2002 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlükten kaldırılmakla birlikte, rafineri şirketlerinin, üretimlerinde
kullandıkları petrol ürünlerinin verginin konusuna girmemesi ilkesi Özel
Tüketim Vergisi Kanunu ile de korunmuştur.
Dolayısıyla, ÖTV Kanununun yürürlüğe
girdiği 1/8/2002 tarihinden sonra petrol rafinerilerince imal veya ithal edilen
ÖTV'ye tabi malların yine ÖTV'ye tabi malların imalatında yakıt olarak
kullanılmasının ÖTV'ye tabi tutulması söz konusu değildir.
5 - (I) SAYILI LİSTEDEKİ MALLARIN İTHALİNDE ALINAN
TEMİNAT (21.09.2011 tarih ve 28061 sayılı R.G. ÖTV
G.T. Seri
No 21 ile yürürlükten kaldırılmıştır)
1 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin
"(I) Sayılı Listedeki Mallar İçin Gümrükte Alınacak Teminat" başlıklı
(16.3.)
bölümünde, ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listedeki malların ithalinde ÖTV Kanununun
16/4
üncü maddesi uyarınca bu bölümde belirlenen tutarda banka teminat
mektubunun gümrük idarelerine verilmesi, bu şekilde teminat verilmediği sürece
gümrükleme işleminin yapılmamasının uygun görüldüğü belirtilmiştir.
Bu uygulamada banka teminat
mektubuna göre daha likit değer olan Türk Lirasının da teminat olarak kabul
edilmesi mümkündür.
6
- TEMİNAT ÇÖZÜMÜ İŞLEMLERİ
1 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin
"İthal Edilen Petrol Ürünlerinin Tesliminde Beyan Edilen ÖTV'ye Ait Bilgi
Formunun (EK:
12) Düzenlenmesi ve Gümrük İdaresince Alınan Teminatın Çözümü
İşlemleri" başlıklı (16.4.) bölümünün (e) bendinde ithalatçı imalatçıların
(I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malları ithal edip 2002/4930 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 4
üncü maddesi kapsamında imalatta kullanmaları halinde bu kullanımın yeminli
mali müşavirler tarafından düzenlenen üretim raporu ile tevsik edilmesi üzerine
vergi dairesince (EK: 12) bilgi formu düzenlenerek ilgili gümrük idaresine
gönderileceği belirtilmiştir.
Ancak bu Tebliğin yayımı tarihinden
itibaren, vergi dairelerince söz konusu formun düzenlenebilmesi için, yeminli
mali müşavirlerce düzenlenen raporlarda imal edildiği belirtilen malların
teslimine dair ÖTV beyanının da aranılması uygun görülmüştür.
Tebliğ olunur.