Damızlık ve Damızlık Harici Hayvanlar ile Üreme Ürünleri İthalatı Hakkında Tebliğ 2023-22
DAMIZLIK VE
DAMIZLIK HARİCİ HAYVANLAR İLE ÜREME ÜRÜNLERİ İTHALATI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ
NO: 2023/22)
Tarım
ve Orman Bakanlığından:29.04.2023 tarih ve 32175 sayılı R.G.
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, damızlık ve
damızlık harici hayvanlar ile üreme ürünleri ithalatına ilişkin hususları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, damızlık ve damızlık
harici; besilik, kesimlik sığır cinsi ve koyun-keçi türü hayvanlar, tek
tırnaklı hayvanlar, kanatlı hayvanlar, arı ve diğer hayvanlar ile üreme
ürünlerinin ithalatı için gerekli olan kontrol belgesinin onaylanması, aranacak
belgeler ve veteriner sağlık sertifikası düzenlenmesine ilişkin hususları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ; 11/6/2010 tarihli ve 5996
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa, 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
413 üncü ve 508 inci maddelerine ve 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Ülkeye Giriş Yapan Canlı Hayvanlarda Yürütülecek Veteriner
Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliğe
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) CITES: 27/4/1996 tarihli ve 96/8125
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Nesli Tehlikede Olan Yabani
Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,
c) Damızlık: Irkına, tipine ve verimine
özgü özellikleri gösteren vasıflı ve belgeli hayvanları,
ç) Damızlık belgesi: Ana ve babası bilinen
ve kayıt sisteminde kayıtlı damızlık hayvanlar için düzenlenmiş pedigri veya
damızlık sertifikası belgelerini, (01.07.2025 /
32943 R.G. 2025/23 Tebliğ ile değişik)[1]
d) Damızlık harici hayvan: Damızlık amacı
taşımayan her türden hayvanı,
e) Damızlık sertifikası: Ana ve babası
bilinen, ancak cetlerinin verim kayıtları bilinmeyen damızlık hayvanlar için
düzenlenmiş belgeyi, (01.07.2025 /
32943 R.G. 2025/23 Tebliğ ile değişik)[2]
f) Diğer hayvanlar: 21/12/2011 tarihli ve
28149 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ülkeye Girişte Veteriner Kontrollerine
Tabi Olan Hayvan ve Ürünlere Dair Yönetmelikte tanımlanan ve ulusal mevzuatta
herhangi bir özel düzenleme bulunmayan diğer hayvanları,
g) Elektronik Belge Yönetim Sistemi
(EBYS): İdarelerin faaliyetlerini yerine getirirken hazırladıkları ve
faaliyetlerinin delili olabilecek e-Yazışma Teknik Rehberine uygun belgelerin
içerik, üstveri, format ve ilişkisel özelliklerini koruyan, belgelerin ait
olduğu fonksiyon veya işlem için delil teşkil eden ve aidiyet zinciri
içerisindeki yönetimini elektronik ortamda sağlayan sistemi,
ğ) Elektronik imza (e-imza): Başka bir
elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan
ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi,
h) Elektronik ortam: EBYS içerisinde
e-Yazışma Teknik Rehberine uygun olarak güvenli elektronik imza ile imzalanmış
belgelerin hazırlandığı, kayıt altına alındığı, saklandığı ve gönderildiği
ortamı,
ı) Eşkal belgesi: İthal edilecek damızlık
ve damızlık harici atların eşkallerini belirten belgeyi,
i) Fiziksel ortam: Elektronik ortam
dışında fiziki olarak kağıt belge üzerinde yapılan işlemleri,
j) Genel Müdürlük: Bakanlık Makamı
tarafından yetkilendirilen Hayvancılık Genel Müdürlüğü ve/veya Gıda ve Kontrol
Genel Müdürlüğünü,
k) ICCAT İstatistik/Reeksport Belgesi:
Kılıç balığının (Xiphias gladius) her türlü ürün formu için, ithalat ve ihracat
işlemlerinde ibraz edilen uluslararası belgeyi,
l) ICCAT Orkinos Yakalama Dokümanı
(BCD/eBCD): Atlantik mavi yüzgeçli orkinosu (Thunnus thynnus) ve Pasifik mavi
yüzgeçli orkinosunun (Thunnus orientalis) iç ve dış ticaretinde ibraz edilen
uluslararası belgeyi,
m) Kontrol belgesi: Başvuru yapılan tarih
itibarıyla yürürlükte olan Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi
Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi)'nin ekinde yer
alan belgeyi,
n) Koyun-keçi türü hayvan: Et, süt, yapağı
üretimi, damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen her yaştaki koyun ve
keçileri, (01.07.2025 / 32943 R.G. 2025/23 Tebliğ ile değişik)[3]
o) Pedigri: Soy kütüğüne kayıt edilen
damızlıklarla safkan atların numara, isim, orijin, ırk, renk, eşkâl, cinsiyet,
doğum tarihi, verim kayıtları, yetiştirici ve sahibi ile hayvanın cetlerine ait
bilgileri ve verimlerini belirten belgeyi,
ö) Resmî veteriner hekim: Canlı
hayvanların sağlık denetimlerini ve resmî sertifikasyonunu gerçekleştirmek için
ihracatçı ülke veteriner makamı tarafından yetkilendirilen veteriner hekimi,
p) Sığır cinsi hayvan: Et üretimi, süt
üretimi, damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen Bison bison ve Bubalus
bubalus türü hayvanlar dâhil her yaştaki sığır ve mandaları, (01.07.2025 / 32943 R.G. 2025/23 Tebliğ ile değişik)[4]
r) Tek tırnaklı hayvan: Atgiller
familyasının Equus cinsine dâhil tüm türler (at, eşek ve benzerleri) ve
bunların melezlerinden (katır, bardo ve benzerleri) vahşi veya evcil sert
toynaklı memelileri,
s) Test belgesi: Bakanlıkça talep
edilebilecek, ihraç edilecek hayvanların bazı hastalıkları taşımadığına dair
ihracatçı ülke resmî veteriner laboratuvarlarınca yapılan test sonuçlarını
belirten onaylı belgeleri,
ş) Üreme ürünleri: Hayvanların üremesinde
kullanılan sperma, ovum, embriyo ve kuluçkalık yumurtayı,
t) Veteriner sağlık sertifikası: Hayvan ve
üreme ürünlerinin 5996 sayılı Kanun kapsamında sağlık şartlarına uygun olduğunu
gösteren, resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,
ifade eder.
Kontrol belgesi
düzenlenmesi için gereken belgeler
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki hayvanların ve
üreme ürünlerinin ithalatında gerekli olan kontrol belgesinin onaylanabilmesi
için ilgililerden aşağıda belirtilen belgeler istenir:
a) Başvuru dilekçesi.
b) Bilgisayarda ya da elektronik ortamda
usulüne uygun doldurulmuş, fiziksel ortamda yapılan başvurularda ithalatçı
kişi/firma imza yetkilisi/yetkilileri tarafından ad ve soyadı yazılmış,
imzalanmış ve kaşelenmiş ya da ticari unvanları eksiksiz olarak yazılmış,
üzerinde herhangi bir şekilde silinti ve kazıntı bulunmayan kontrol belgesi.
c) Proforma fatura/fatura ve talep
edilmesi halinde Türkçe tercümesi (Faturalarda, numara, tarih, hayvanın cinsi,
miktarı, türü, orijin ve yükleme ülkesi yazılı olur.).
ç) Bu Tebliğ kapsamında ithal edilecek
hayvanlar ile üreme ürünleri için, getiriliş amacına göre örneği Bakanlıkça
belirlenen taahhütname.
d) Döner sermaye ücretinin ödendiğine
ilişkin belge.
e) İthal edilecek hayvan ve üreme
ürünlerinin türü ve getiriliş amacına göre Bakanlıkça istenen diğer bilgi ve
belgeler (Eşkal belgesi, damızlık belgesi, test belgesi gibi). (01.07.2025 / 32943 R.G. 2025/23 Tebliğ ile değişik)[5]
f) Başvuru yapan ithalatçı ya da yükten
sorumlu kişiye ilişkin diğer bilgi ve belgeler.
g) CITES kapsamındaki türler için CITES
belgesi.
ğ) Gerektiği durumlarda, ICCAT Orkinos
Yakalama Dokümanı (BCD/eBCD) ve ICCAT İstatistik/Reeksport Belgesi.
Kontrol
belgesinin onaylanması
MADDE 6- (1) Kontrol belgesi; ilgili Genel Müdürlük
ve Genel Müdürlük tarafından yetki verilen taşra birimleri tarafından
onaylanır.
(2) Fiziksel ortamda yapılan başvurularda
kontrol belgesi, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine uygun olarak
düzenlenir. Bu durumda 5 inci maddenin birinci fıkrasında istenilen belgeler
tek nüsha olarak sunulur. İstenilen belgeler ile belgelerde bulunması gereken
bilgiler Bakanlıkça belirlenir (Cümle 01.07.2025
/ 32943 R.G. 2025/23 Tebliğ ile eklenmiştir).
(3) Kontrol belgesi, e-belge olarak da
düzenlenebilir ve e-imza ile onaylanabilir. İthalatçı tarafından e-imza ile
yapılan başvurularda EBYS ya da Bakanlıkça oluşturulan ilgili kayıt sistemi
üzerinde e-belge olarak düzenlenen kontrol belgelerinde kaşe ve mühür aranmaz.
E-imza ile yapılacak başvurularda 5 inci maddenin birinci fıkrasında istenilen
belgeler tek nüsha olarak sunulur.
(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen
şekilde yapılan başvurularda kontrol belgesi onay işlemleri, e-imza ile ya da
ilgili Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde EBYS üzerinden
ithalatçıya ve ilgili birimlere (veteriner sınır kontrol noktası ve Bakanlık il
müdürlüğüne) gönderilen üst yazı ile yapılabilir.
Kontrol belgesinin onaylanmasını
kısıtlayan haller
MADDE 7- (1) Hayvan hastalıkları yönünden kısıt
bulunan ülke ya da ülkenin bir bölümünden hayvan ve üreme ürünleri ithalatı
için yapılan kontrol belgesi başvuruları reddedilir.
(2) İthal edilecek hayvanların veya üreme
ürünlerinin gümrüğe gelmiş ya da çıkış ülkesinde ihracat işlemleri tamamlanmış
olması durumları hariç, kontrol belgesi onaylanan, ancak daha sonraki süreçte
ithalatın gerçekleştirileceği ülke/bölgede ithalatı kısıtlayan bir hayvan
hastalığı çıkması durumunda, hastalık sönüşü yapılıncaya kadar onaylanmış olan
kontrol belgeleri ile işlem yapılamaz.
(3) Bakanlık, yerli gen kaynaklarının
korunması amacıyla veya ithal edilecek hayvan ve üreme ürünlerinin verim ve
kalite unsurları gibi hususlarla ilgili olarak kontrol belgesi düzenlemelerinde
ilave tedbir alabilir. İlgililer, Bakanlık tarafından alınan bu tedbirleri
yerine getirmekle yükümlüdürler.
Veteriner sağlık sertifikasının
düzenlenmesi ve geçerlilik süresi
MADDE 8- (1) Veteriner sağlık sertifikası,
ihracatçı ülkedeki yetkili resmî veteriner hekim tarafından gerekli sağlık
kontrolleri yapıldıktan sonra, sertifikada bir süre belirtilmemiş ise ihraç
edilecek hayvanların ve üreme ürünlerinin sevkiyat için yüklenmelerinden en
fazla iki gün önce, sertifikada bir süre belirtilmiş ise sertifikada belirtilen
süre içerisinde doldurulup imzalanarak mühürlenir.
(2) Veteriner sağlık sertifikasının
geçerlilik süresi sertifikada belirtilen süre kadardır. Süre belirtilmediği takdirde
sertifika; hayvanların ithalatında sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren
havayolu ve karayolu ile gelen sevkiyatlarda on beş gün, demiryolu ile gelen
sevkiyatlarda otuz gün ve denizyolu ile gelen sevkiyatlarda altmış gün, üreme
ürünleri ithalatında sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren havayolu ile
gelen sevkiyatlarda on beş gün, karayolu ile gelen sevkiyatlarda otuz gün,
demiryolu ile gelen sevkiyatlarda altmış gün ve denizyolu ile gelen
sevkiyatlarda yüz yirmi gün geçerlidir. Bu süre, sertifikanın geçerlilik süresi
içerisinde ithalat yapılmasına engel mücbir bir sebeple veya beklenmeyen
hallerle karşılaşılması durumunda, ithalatçının bu durumu Bakanlığa
belgelendirmesi ve ibraz edilen belgelerin uygun görülmesi koşulu ile
uzatılabilir.
Diğer hükümler
MADDE 9- (1) Kurbanlık amacıyla veya Bakanlık
projeleri kapsamında Bakanlık ilgili kuruluşları tarafından yapılacak
ithalatlara ilişkin teknik kriterler Bakanlıkça belirlenir.
(2) Bakanlık, ihracatçı ülkedeki sağlık ve
teknik koşulların yerinde denetlenmesi amacıyla ilave tedbirler alabilir.
Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 10- (1) Bu Tebliğ kapsamında ortaya
çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Bakanlık
yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan tebliğler
MADDE 11- (1) 18/1/2012 tarihli ve 28177 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Damızlık Harici Hayvanların İthalatında Kontrol
Belgesi Düzenlenmesi İçin Aranacak Belgeler Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2012/8)
ve 21/4/2018 tarihli ve 30398 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Büyükbaş,
Küçükbaş, Damızlık Kanatlı Hayvanlar, Tek Tırnaklı Hayvanlar, Arı ve Diğer
Hayvanlar ile Üreme Ürünleri İthalatı İçin Kontrol Belgesi Düzenlenmesi
Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2018/15) yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 12- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 13- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman
Bakanı yürütür.
[1] Mülga; ç) Damızlık belgesi:
Ana ve babası bilinen ve kayıt sisteminde kayıtlı damızlık hayvanlara verilen
belgeyi,
[2] Mülga; e) Damızlık
sertifikası: Ana ve babası bilinen, ancak cetlerinin verim kayıtları bilinmeyen
damızlık hayvanlara Bakanlıkça veya yetki verilen kuruluşlarca verilen belgeyi,
[3] Mülga; n) Koyun-keçi türü hayvan: Damızlık, besilik ve
kesimlik amacıyla ithal edilecek koyun-keçi türü hayvanları,
[4] Mülga; p) Sığır cinsi
hayvan: Damızlık dişi ve erkek sığır cinsi hayvanlar ile besilik ve kesimlik
sığır cinsi erkek hayvanları,
[5] Mülga; e) İthal edilecek hayvan ve üreme ürünlerinin türü
ve getiriliş amacına göre Bakanlıkça istenen diğer bilgi ve belgeler (Eşkal
belgesi, pedigri, damızlık sertifikası, test belgesi gibi).