Türkiyede ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna ve KDV iadesi(Mülga)
43 SERİ NO'LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
Resmi Gazete No 22004
Resmi
Gazete Tarihi 28/07/1994
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği
ile 01.5.2014 itibariyle YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR
Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8
Katma
değer vergisi uygulamalarına ilişkin olarak aşağıdaki açıklamalara gerek
duyulmuştur.
A
- TÜRKİYE'DE İKAMET ETMEYEN YOLCULARA TANINAN İSTİSNA
Katma
Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinin
1/b bendinde, Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların, satın alarak Türkiye dışına
götürdükleri mallar için ödedikleri katma değer vergisinin malın gümrükten çıkışı
sırasında iade edileceği hükme bağlanmıştır. İade uygulamaları bu hüküm çerçevesinde
sürdürülmektedir.
Ancak
uygulamada ortaya çıkan bazı sorunlar nedeniyle Türkiye'de ikamet etmeyen
yolculara tanınan istisna uygulamasının usul ve esasları, söz konusu maddenin
ikinci fıkrasının Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yeniden tespit
edilmiştir.
Sözü
edilen istisna uygulamasının usul ve esaslarına ilişkin olarak önceki Genel
Tebliğlerde yapılan açıklamalar, bu Genel Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yürürlükten
kaldırılmıştır.
Türkiye'de
ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna uygulaması bu Genel Tebliğin yayımı
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde yürütülecektir.
1.
Türkiye'de İkamet Etmeyen Yolculara Tanınan İstisnadan Yararlanacaklar:
Söz
konusu istisnadan, Türkiye'de ikamet etmeyen ve satın aldığı malı yurt dışına götüren
Türk uyruklu veya yabancı uyruklu alıcılar faydalanabilecektir.
a)
Türk Uyruklular:
Türkiye
Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişiler Türkiye'de mukim sayıldığından
prensip olarak istisnadan faydalanamayacaktır. Ancak Türkiye Cumhuriyeti
tabiyetinde olmakla birlikte, bir yabancı ülkede ikamet etmekte olduklarına
dair o ülke resmi makamlarından alınmış ikamet tezkeresi veya bu mahiyette bir
belgeye sahip olanlar söz konusu istisnadan faydalanabilecektir.
b)
Yabancı Uyruklular:
Prensip
olarak Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde olmayanlar bu istisnadan faydalanabilir.
Ancak kendilerine Türkiye'de geçici veya daimi ikamet tezkeresi verilmiş yabancı
uyruklular istisnadan faydalanamaz.
2.
İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar:
Türkiye'de
ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna kapsamındaki satışlar vergi dairesinden
"izin belgesi" almış, gerçek usulde katma değer vergisi mükellefleri
tarafından yapılabilir. Götürü usulde katma değer vergisi mükellefi olanlar ile
katma değer vergisi mükellefi olmayan satıcılardan alınan mallar için istisna
uygulanması söz konusu değildir. İstisna kapsamında işlem yapmak isteyen satıcıların
izin belgesi almak için vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmaları
yeterlidir. İzin belgesi işletmede görünür bir yere asılır.
Daha
önce izin belgesi almış olanların yeniden izin belgesi almalarına gerek
bulunmamaktadır.
3. İstisna Kapsamına Giren Mallar:
Her türlü mal teslimleri (4760 sayılı Özel Tüketim
Vergisi Kanununa[1] ekli I Sayılı Listede yer
alan mallar hariç) için uygulama kapsamında işlem yapılabilecektir. Hizmet
ifalarında ise bu kapsamda işlem yapılması mümkün değildir. (16.05.2012 tarih ve 28294 sayılı R.G. ile
KDV G.T. Seri No
118 ile değişik)[2]
4. İstisna Kapsamında Satış Yapılabilecek Asgari Tutar :
Alıcının
istisna kapsamında satış yapabilen satıcılardan aldığı malların faturada gösterilen
vergisiz bedelleri toplamının 3.000.000[3]
liranın
üstünde olması halinde istisna uygulanabilir. Bu toplama, aynı faturada yer
alan birden fazla mal çeşidi dahildir.
5.
Satıcıların Uyacakları Esaslar:
Satıcılar,
yabancı uyrukluların pasaportlarını, Türk uyrukluların ise pasaportları ile
birlikte yabancı ülkelerde ikamet ettiklerine dair ikamet tezkeresi veya
benzeri belgeyi gördükten sonra istisna kapsamında satış yapacaklardır.
İstisna
kapsamındaki satışlar dolayısıyla düzenlenecek faturaya, satıcı tarafından;
-
Alıcının pasaport nev'i ve numarası, Türk uyruklular için ayrıca yabancı ülkede
ikamet ettiklerini gösteren belgenin tarih ve numarası,
-
Varsa alıcının banka şubesi ve hesap numarası,
yazılacaktır.
-
Satıcının bu iadeler için hesap açtırmış olması halinde banka şubesi ve hesap
numarası,
yazılacaktır.
-
Fatura 4 nüsha olarak düzenlenecek, ilk 3 nüshası alıcıya verilecektir. 4 nüshalı
faturalar bastırılıncaya kadar ikinci ve üçüncü nüshaların alıcıya fotokopi
olarak verilmesi mümkündür. Ancak fotokopi olarak verilen örnekler satıcı tarafından
kaşe ve imza tatbiki suretiyle onaylanacaktır.
İadenin
gümrükteki banka şubesinden yapılmasını isteyen satıcılar, fatura ile beraber
alıcıya bir çek vereceklerdir. Bu çekte faturanın tarih ve numarası ile
birlikte faturada gösterilen katma değer vergisi tutan Türk Lirası olarak yer
alacaktır.
Çek
gümrükdeki banka şubesine ibraz edildiğinde Türk Lirası tutarının karşılığı,
A.B.D. Doları veya Alman Markı cinsinden alıcıya nakden ödenecektir. Söz konusu
çekin üzerinde, Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara katma değer vergisi iadesi
dışındaki işlemlerde kullanılamayacağı ve ciro edilemeyeceğine ilişkin şerhler
bulunmaktır.
İstisna,
verginin önce tahsil edilip, malın yurt dışına çıkarılmasından sonra iade
edilmesi şeklinde uygulanacaktır. Buna göre, satış sırasında düzenlenecek
faturada toplam mal bedeli üzerinden katma değer vergisi hesaplanıp ayrıca gösterilecek
ve alıcıdan tahsil edilecektir. Bu vergi ilgili dönem beyannamesinde genel
esaslar çerçevesinde beyan edilip ödenecektir. Bu vergi alıcıya 7. bölümündeki
açıklamalara göre iade edilecektir.
6.
Alıcıların Uyacakları Esaslar:
Alıcıların
istisnadan faydalanabilmeleri için satın aldıkları malları 3 ay içinde yurt dışına
çıkarmaları gerekmektedir. Çıkış sırasında fatura nüshaları ve çek düzenlenmiş
olması halinde satıcıdan alınan çek Türk gümrük kapılarında görevli bulunan gümrük
memurlarına onaylatılacaktır. Onaydan önce malların gümrük görevlilerine gösterilmesi
ve yurt dışına çıkarıldığının tespit edilmesi zorunludur. Görevliler malların gösterilmemesi
ve yurt dışına çıkarılmaması halinde faturayı ve çeki onaylamayacaklardır. Alıcılar
onaylattıkları 3 fatura nüshasından ikisini onayı yapan gümrük görevlisine bırakacaklardır.
7. Verginin Alıcıya İade Edilmesi :
Alıcılar
malın satışı sırasında kendilerinden tahsil edilen vergiyi aşağıdaki şekillerde
geri alabileceklerdir.
a)
İadenin Gümrükten Çıkarken Alınması:
Satıcıların
iade için çek verdikleri hallerde, çekte yazılı tutar çeki düzenleyen bankanın
gümrükteki şubesinden alınabilecektir. Çeki düzenleyen bankanın gümrükte şubesinin
bulunmaması halinde çek tutarı, bankacılık ve kambiyo mevzuatı gereğince gümrükteki
herhangi bir banka şubesinden de tahsil edilebilecektir. Usulüne uygun olarak düzenlenmiş
çek gümrük memuruna onaylatıldıktan sonra gümrükteki banka şubesine
verilecektir. Onaylı çeki alan banka görevlisi onaylı faturayı gördükten sonra çekte
yazılı tutan alıcıya döviz cinsinden nakden ödeyecektir. Banka şubesi bir ay içinde
yaptığı ödemeleri, izleyen ayın 10. günü mesai saati sonuna kadar satıcılara
bir dekont ile bildirecek, bu dekontta her çekin tarih ve numarası, faturanın
tarih ve numarası ile ödeme tutarı yer alacaktır.
b)
İadenin Gümrük Çıkışından Sonra Alınması:
İadenin
gümrük çıkışında ödenmesinin mümkün olmaması veya alınmak istenmemesi halinde,
alıcı malın çıktığını gösteren onaylı belgeleri çıkış tarihinden itibaren 3 ay
içinde satıcıya gönderecek, satıcı iade tutarını, belgeleri aldıktan sonra en
geç 10 gün içinde alıcının banka hesabına veya adresine havale edecektir. Alıcı
malın yurt dışına çıktığını göstermek üzere satıcıya fotokopi olmayan onaylı
fatura nüshasını, çek düzenlendiği hallerde fatura ile beraber onaylı çeki gönderecektir.
(28.02.2004 tarihli, 25387 sayılı R.G.yayımlanan 91 seri nolu tebliğ
ile değişik)[4]
İade
tutarını 10 gün içinde göndermeyen satıcıların daha sonra Türkiye'de ikamet
etmeyen yolculara tanınan istisna kapsamında satış yapmalarına izin
verilmeyecektir.
c)
Verginin Elden İadesi:
Alıcı
yukarıdaki iki usulle de iadesini alamamışsa, fotokopi olmayan onaylı fatura nüshasının
çıkış tarihinden itibaren 3 ay (18.11.2005 tarihli, 25997 sayılı R.G. - Seri No
96 Tebliğ ile değişik - Yürürlük 28.02.2004)