Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No 83) Fazla veya yersiz ödenen aylıkların geri alınması
MUHASEBAT
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 83) (FAZLA VEYA YERSİZ ÖDENEN
AYLIKLARIN GERİ ALINMASI)
Hazine
ve Maliye Bakanlığından:28.11.2023 tarih ve 32383 sayılı R.G.
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamında yer alan
kamu idarelerinde, kamu görevlilerine fazla veya yersiz aylık ödemesi
yapılmaması için alınması gereken tedbirler ve gerekli tedbirlerin alınmasına
rağmen yapılan fazla aylık ödemeleri ile aylık alındıktan sonra görevden
ayrılma sebebiyle yersiz ödemeye dönüşen aylık ödemelerinin takip ve tahsil
işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 27/12/2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğin uygulanmasında;
a) Aylık: Kamu idarelerinde çalışan kamu
görevlilerine mevzuatı uyarınca mali haklar ile sosyal hak ve yardımlar
kapsamında yapılan aylık ve ücret ödemelerini,
b) Kamu görevlisi: Kamu idarelerinin kadro
veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden, işçi statüsü dışında çalışanları,
c) Takibe yetkili birim: Kamu idarelerinin
merkez teşkilatında strateji geliştirme birimini, taşrada ise strateji
geliştirme biriminin bağlı olduğu üst yöneticinin alacağın takibi konusunda
yetki verdiği birimleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Fazla veya Yersiz Ödenen Aylıkların Takip
ve Tahsil İşlemleri
Kamu görevlilerine fazla aylık ödemesi
yapılmaması için alınacak tedbirler ve fazla ödenen aylıkların takip ve tahsil
işlemleri
MADDE 4- (1) Kamu görevlilerine fazla aylık ödemesi yapılmaması
için gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisince
10/12/2003 tarihli ve 5018
sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilgili diğer mevzuat hükümleri
çerçevesinde gerekli önlemler alınır. Alınan önlemlere rağmen kamu
görevlilerine aylık unsurlarının yanlış uygulanması, ödenmemesi gereken bir
aylık unsurunun ödenmesi ya da hatalı terfi yapılması gibi nedenlerle fazla
aylık ödenmesi halinde fazla ödenen aylıklar kamu görevlilerinden geri alınır.
Harcama birimi, alacağın takip ve tahsili için fazla ödemenin tespit edildiği
ya da tespite ilişkin belgenin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on beş iş
günü içerisinde tespite ilişkin belgeleri takibe yetkili birime gönderir.
(2) Fazla ödenen aylıklar, genel hükümlere
(11/1/2011 tarihli ve 6098
sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri) göre zamanaşımı süresi içerisinde
faiziyle birlikte kendilerine ödeme yapılan kamu görevlilerinden geri alınır.
Ay başından önce görevinden ayrılanlara
yapılan ödemelerin takip ve tahsil işlemleri
MADDE 5- (1) 14/7/1965 tarihli ve 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 164
üncü maddesi ve diğer personel kanunları uyarınca aylıkları her ayın
başında peşin olarak ödenenler için harcama birimlerince, aylıksız izinli
olarak ayrılma durumunda olduğu bilinen veya herhangi bir şekilde görevinden
ayrılan (istifa, çekilme, çekilmiş sayılma ve benzeri) kamu görevlisine gelecek
aya ait aylıklara ilişkin gerçekleştirme işleminin yapılmaması gerekir.
(2) Harcama birimlerince, aylıklara
ilişkin gerçekleştirme işleminin yapılmasından ve ödeme emri belgesinin
muhasebe birimine gönderilmesinden sonra, aylıksız izinli veya herhangi bir
şekilde görevinden ayrılan kamu görevlisi için de gerçekleştirme işleminin
yapıldığının anlaşılması halinde;
a) Ödeme emri belgesi, ilgili muhasebe
birimince henüz işleme konulmamışsa görevinden ayrılan kamu görevlilerine
yersiz ödemeye yol açmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi amacıyla harcama
biriminin talebi üzerine iade edilir.
b) Ödeme emri belgesi, muhasebe birimince
muhasebeleştirilerek onaylanmış ancak aylıkların henüz kamu görevlilerinin
hesabına aktarılmamış olması halinde, harcama birimince ilgili banka şubesine
yazılı bildirim yapılarak görevinden ayrılan kamu görevlisinin hesabına
aktarılacak tutarın bloke ettirilmesi ve diğer kamu görevlilerinin aylıklarının
banka hesaplarına aktarılması sağlanır. Daha sonra bloke ettirilen tutar
muhasebe biriminin ödeme hesabına iade ettirilerek ilgili muhasebe birimi
bilgilendirilir. Ayrıca, görevinden ayrılan kamu görevlisi adına
gerçekleştirilmiş olan Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilecek emeklilik keseneği
kurum karşılıkları ile sigorta primleri ve diğer işlemlerle ilgili gerekli
düzeltme işlemleri yapılır.
(3) Yersiz ödeme gerçekleşmiş ise söz
konusu ödeme, kendisine ödeme yapılan kamu görevlilerinden geri alınır. Harcama
birimi, alacağın takip ve tahsili için yersiz ödemenin tespit edildiği tarihten
itibaren on beş iş günü içerisinde tespite ilişkin belgeleri takibe yetkili
birime gönderir.
(4) Bu madde kapsamında yapılan yersiz
ödemeler, genel hükümlere göre zamanaşımı süresi içinde, faiziyle birlikte kamu
görevlilerinden tahsil edilir.
Aylıklarını aldıktan sonra görevinden ayrılanların
yersiz ödemeye dönüşen aylıklarının takip ve tahsil işlemleri
MADDE 6- (1) 657 sayılı Kanunun 164 üncü maddesi ve diğer personel
kanunları uyarınca, ay başında peşin olarak ödenen aylıklar, emekliye ayrılma
veya ölüm halinde; 657 sayılı Kanunun ek 24 üncü maddesi uyarınca, müteakip
ayın aylığına mahsuben avans olarak ödenen aylıklar, ölüm halinde geri alınmaz.
Bu haller dışında ay başından sonra herhangi bir nedenle (aylıksız izin,
istifa, çekilme, çekilmiş sayılma ve benzeri) görevinden ayrılacak olan kamu
görevlisinin bu durumu harcama birimine yazılı olarak bildirmesi ve aylığının
çalışacağı süre kadar hesaplanıp ödenmesini talep etmesi durumunda, sosyal
güvenlik kesintileri ilgili mevzuatına göre hesaplanarak aylıkları kıst olarak
ödenir.
(2) Aylığını tam olarak alıp ay başından
sonra görevinden ayrılanlar için peşin ödenmiş aylığın çalışılmayan süreye ait
kısmı geri alınır.
(3) Ay başından sonra görevinden
ayrılanlardan geri alınması gereken tutarın hesaplanmasında, Aylıklardan Geri
Alınacak Tutarı Hesaplama Tablosu (EK-1) harcama birimince
kamu görevlisinin görevinden ayrılma tarihini takip eden beş iş günü içerisinde
düzenlenir. Harcama birimi, alacağın takip ve tahsili için EK-1 Tablo ile diğer
belgeleri on beş iş günü içerisinde takibe yetkili birime gönderir.
(4) Takibe yetkili birimce, alacak takip
dosyası açılarak EK-1 Tablonun bir örneği ilgili adına borç kaydedilmek üzere
beş iş günü içerisinde muhasebe birimine gönderilir.
(5) Yersiz ödemeye dönüşen aylıklar, genel
hükümlere göre zamanaşımı süresi içerisinde faiziyle birlikte kendilerine ödeme
yapılan kamu görevlilerinden geri alınır.
(6) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesi gereğince emekli kesenek ve kurum
karşılıkları, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanununun mülga hükümlerine göre tespit olunan kamu görevlilerinden;
a) Aylıksız izne ayrılanlar ile memuriyeti
sona erenlerin emeklilik keseneği kurum karşılığının çalışılmayan süreye ait
kısmı borç kaydedilerek söz konusu tutarlar kamu görevlilerinden geri alınır.
b) 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü
maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca genel sağlık sigortası primi ödenmesi
halinde;
1) Kurumlarından aylıksız izinli
sayılanların çalışılmayan süreye ait genel sağlık sigortası primleri için
kişiler borçlandırılmaz ve Sosyal Güvenlik Kurumundan iade talebinde de
bulunulmaz.
2) Memuriyeti sona erenlerin Sosyal
Güvenlik Kurumuna ödenmiş bulunan genel sağlık sigortası priminin çalışılmayan
süreye ait kısmı borç kaydedilerek söz konusu tutarlar kamu görevlilerinden
geri alınır.
(7) 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten sonra bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında ilk defa sigortalı sayılanlardan;
a) 5434 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde
belirtilen yaş hadleri ile sıhhi izin sürelerinin doldurulması sebebiyle
memuriyeti sona eren ve 5510 sayılı Kanun çerçevesinde yaşlılık, malullük veya
vazife malullüğü aylığı bağlanmasına hak kazanamamış olanlar adına, memuriyetlerinin
sona erdiği tarih ile bu tarihi takip eden ay başı arasında çalışmadıkları
süreler için ödenen sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primi işveren
hissesi tutarı borç kaydedilerek kamu görevlilerinden geri alınmasına yönelik
işlem yapılır.
b) Memuriyeti 5434 sayılı Kanunun 40 ıncı
maddesinde belirtilen yaş hadleri ile sıhhi izin sürelerinin doldurulması hâli
hariç diğer hâllerle sona erenlerin, sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası
primlerinin aylık veya ücret ödenen gün sayısı üzerinden gönderilmesi gerekir.
Aylık prim ve hizmet belgesi henüz Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmemiş ise
prime esas kazanç, prim ödeme gün sayısı ve prim tutarlarının aylık veya ücret
ödenen gün sayısı üzerinden tespit edilerek bildirimin yapılması gerekir. Ancak
bu durumun, aylık prim ve hizmet belgesi verilerek ödemesi yapıldıktan sonra
ortaya çıkması halinde ise tam olarak gönderilen sosyal sigorta ve genel sağlık
sigortası primi işveren hisselerinin çalışılmayan süreye ait kısmı için ilgili
harcama birimince Sosyal Güvenlik Kurumundan iade talebinde bulunulması
gerekir.
c) Aylıksız izne ayrılanların sosyal
sigorta primleriyle ilgili bu fıkranın (b) bendinde belirtildiği şekilde işlem
yapılır. Genel sağlık sigorta primlerine ilişkin olarak da borçlandırma
yapılmaz. Ancak genel sağlık sigortası primlerinden iadesi gereken tutar söz
konusu ise ilgili harcama birimince Sosyal Güvenlik Kurumundan iade talebinde
bulunulur.
(8) Aylıklarını aldıktan sonra görevden
uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan
tutuklanan veya gözaltına alınan kamu görevlilerinin görevden uzaklaştırıldığı,
tutuklandığı veya gözaltına alındığı tarihten itibaren ilgili aydaki ödeme
için;
a) Harcama birimince EK-1 Tablo düzenlenir
ve bulunan tutarın 1/3'ü ilgili adına borç çıkarılır.
b) Sosyal Güvenlik Kurumuna ilgili mevzuat
hükümleri çerçevesinde gönderilecek olan emeklilik keseneği kurum karşılıkları
ile sigorta primine ilişkin yapılacak işlemlerde;
1) Bu maddenin altıncı fıkrası ile yedinci
fıkrasının (a) bendinde sayılanlar için söz konusu fıkra ve bentte yer alan
hükümler uygulanır.
2) Bu maddenin yedinci fıkrasının (b)
bendinde sayılanlar için ay başından sonra görevden uzaklaştırılma, tutuklanma
veya gözaltına alınma tarihine kadar olan günler için sigorta primine esas
kazançlarının tamamı üzerinden, bu tarihten itibaren ay sonuna kadar olan
günler için ise prime esas kazançlarının yarısı üzerinden prim ödenmesi
gerekir. Aylık prim ve hizmet belgesi henüz verilmemiş ise bu husus dikkate
alınarak bildirimin yapılması ancak, bu durumun aylık prim ve hizmet belgesi
verilerek ödemesi yapıldıktan sonra ortaya çıkmış olması halinde ise tam olarak
gönderilen sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primi işveren hisselerinin
çalışılmayan süreye ait kısmının yarısı için ilgili harcama birimince Sosyal
Güvenlik Kurumundan iade talebinde bulunulması gerekir.
(9) Görevden uzaklaştırılan, görevi ile
ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan
kamu görevlileri ile ilgili olarak özel mevzuatında yer alan mali hükümler
saklıdır.
(10) Aylıkların iadesi ile ilgili borcun
hesaplanmasında, Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilen emeklilik keseneği kurum
karşılıkları ile sigorta primleri konusunda ilgili mevzuat hükümleri saklı
kalmak kaydıyla ödemenin yapıldığı ayın gün sayısı dikkate alınarak işlem
yapılır. Kamu görevlisinin mesai bitiminde görevinden ayrılması halinde,
görevli olduğu son gün borçlandırmaya dâhil edilmez.
Kamu görevlilerine yapılan fazla veya
yersiz aylık ödemelerinden doğan alacaklarda faiz
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki alacaklarda 4/12/1984 tarihli
ve 3095
sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanır. Faiz
başlangıç tarihinin tespitinde ise 6098 sayılı Kanunun 117 nci maddesi dikkate
alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Diğer hususlar
MADDE 8- (1) Harcama birimince, tespit edilen fazla veya yersiz
aylık ödemesinin takip ve tahsil işlemleri için takibe yetkili birime bildirim
yapılıncaya kadar söz konusu alacak, kamu görevlilerince rızaen ödenebilir. Bu
durumda harcama birimince, söz konusu alacağın borç tahakkuk kaydı yaptırılarak
tahsil edilmesi sağlanır ve takibe yetkili birime bilgi verilir.
(2) Fazla veya yersiz ödenen aylıkların
rızaen ödenmemesi halinde, harcama birimince gönderilen belgelere istinaden
takibe yetkili birimce alacak takip dosyası açılır ve ilgili adına borç
kaydedilmek üzere beş iş günü içerisinde muhasebe birimine bildirilir.
(3) Kamu idarelerinde işçi statüsünde
istihdam edilenlere yapılan fazla veya yersiz aylık ödemelerinin geri
alınmasında bu Tebliğ hükümleri kıyasen uygulanabilir. Bu durumda sosyal
güvenlik kesintileri ilgili mevzuat hükümlerine göre hesaplanır.
(4) Kamu görevlisine aylık ve ücret
dışında yapılan ek ders, fazla çalışma gibi ödemelerin geri alınmasında veya
fiili hizmet zammı ödemelerinin Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilmesinde bu
Tebliğ hükümleri kıyasen uygulanabilir.
(5) Genel bütçe kapsamındaki kamu
idareleri ile özel bütçeli idarelerde taksitlendirme işlemleri, 26/9/2011
tarihli ve 659
sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk
Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine,
kapsamdaki diğer kamu idarelerinde ise ilgili mevzuat hükümlerine göre
gerçekleştirilir.
(6) Bu Tebliğ kapsamındaki alacaklar
11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
(7) Bu Tebliğ kapsamındaki alacakların
silinmesinde 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri kıyasen uygulanır.
(8) Kamu görevlisinin görev yaptığı yerin
değişmesi halinde takip ve tahsil işlemleri, fazla veya yersiz ödemenin
yapıldığı harcama birimi esas alınarak gerçekleştirilir.
(9) Bu Tebliğ kapsamında yer almamakla
birlikte 657 sayılı Kanuna tabi kamu görevlisi istihdam eden kamu idareleri, bu
Tebliğ hükümlerini kıyasen uygulayabilir.
(10) Rızaen ödenmeyen alacaklar, hükmen
tahsil için takibe yetkili birimce kamu idaresini temsile yetkili hukuk
birimine gönderilir.
Yetki
MADDE 9- (1) Hazine ve Maliye Bakanlığı;
a) Bu Tebliğin uygulanmasına ilişkin
işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesine ilişkin belirleme yapmaya,
b) Bu Tebliğin uygulanması sırasında
ortaya çıkacak tereddütleri gidermeye,
yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 10- (1) 20/2/2004 tarihli ve 25379 mükerrer
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra
No: 16) Kişilerden Alacaklar yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 11- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 12- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve
Maliye Bakanı yürütür.
EK-1
AYLIKLARDAN
GERİ ALINACAK TUTARI HESAPLAMA TABLOSU
A- PERSONEL
BİLGİLERİ
Harcama
Birimi Adı
VKN
Muhasebe
Birimi Adı
VKN
Borçlunun
Adı Soyadı
Ünvanı
Sicil
/ T.C. Kimlik No
Borcun Nedeni
Tebliğ
Tarihi
Aylık
Dönemi
Adresi
Ayrılış
Tarihi
Faiz
Başlangıç Tarihi
Gelir
Vergisi İstisnası
B- AYLIK
BİLGİLERİ
ÖDENEN
a
HAK EDİLEN
b=(a/Ödemenin yapıldığı aydaki gün
sayısı)*Çalışılan gün sayısı
HAK
EDİLMEYEN
c=(a-b)
I-HAK EDİLEN VE HAK EDİLMEYEN AYLIK
TUTARLARI
Aylık
Tutar
Taban Aylığı
Kıdem
Aylığı
Ek
Gösterge
Yan
Ödeme
Aile
Yardımı (Eş için)*
------------
Aile
Yardımı (Çocuk için)*
------------
Toplu
Sözleşme İkramiyesi*
------------
Özel
Hizmet Tazminatı
Ücret
Tutarı
Tazminat
Tutarı
Ek
Ödeme
Üniversite
Ödeneği
Geliştirme
Ödeneği
Yargı
Ödeneği
Diğer**
TOPLAM
(1)
II-EMEKLİ KESENEKLERİ/ SİGORTA
PRİMLERİ***
Emekli
Kes./Sigorta Primi
(Devlet/İşveren
Payı)
Emekli
Kes.Karş. (% 100)
Genel
Sağlık Sigortası Primi (Devlet/İşveren Payı)
TOPLAM
(2)
Kesilen Vergi Tutarı
Kesilmesi
Gereken Vergi Tutarı
Yersiz Kesilen Vergi Tutarı
III-VERGİ KESİNTİLERİ
Gelir
Vergisi****
Damga
Vergisi*****
TOPLAM
(3)
IV- HESAPLANAN BORÇ TUTARI
(1+2)-3******
Gerçekleştirme
Görevlisi
Harcama Yetkilisi
Adı-Soyadı
Adı-Soyadı
Ünvanı Ünvanı
(imza) (imza)
* Aile yardımı (Eş ve çocuk için) ile toplu sözleşme
ikramiyesi kıst çalışılan ayda tam olarak dikkate alınır ve kamu görevlisinden
geri alınmaz.
** Tabloda yer alan aylık unsurlarından ilgili
mevzuatı uyarınca kamu görevlisine ödenenler doldurulur. Tabloda yer almamakla
birlikte, kamu görevlisine aylık, ödenek, zam ve tazminatlar gibi başka
unsurlardan da ödeme yapılması halinde bu unsurlar da borçlandırmaya dâhil
edilir.
*** 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten sonra bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ilk defa sigortalı
sayılanlara ilişkin olarak;
a) Sosyal Güvenlik
Kurumuna aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi (ödemenin gerçekleştirilmiş
olması zorunluluğu da dikkate alınarak) durumunda, tam olarak gönderilen
primlerin çalışılmayan süreye ait kısmı Kurum tarafından iade edildiğinde;
işveren payının gelir kaydedilmesi ve kişi payının ise gelir vergisi yönüyle
değerlendirilerek ilgili kamu görevlisine iade edilmesi gerekir.
b) Sosyal Güvenlik Kurumuna aylık prim
ve hizmet belgesinin henüz verilmemiş olması (ödemenin de yapılmaması gerektiği
hususu dikkate alınarak) durumunda ise çalışılmayan süreye ait işveren payı
gelir kaydedilir. Kişi payı ise gelir vergisi yönüyle değerlendirilerek kişiden
geri alınacak borç miktarını azaltıcı tutar olarak dikkate alınır.
c) Aylıksız izne ayrılma sebebiyle
çalışılmayan süreye ait genel sağlık sigortası priminin tamamının devlet
tarafından karşılanacağı durumlarda;
1) Sosyal Güvenlik Kurumuna aylık prim ve hizmet
belgesinin verilmesi (ödemenin gerçekleştirilmiş olması zorunluluğu da dikkate
alınarak) durumunda, ilave gönderilmesi gereken genel sağlık sigortası prim
tutarı, Kurumun iade edeceği sosyal sigorta primi işveren payından mahsup
edilir.
2) Sosyal Güvenlik Kurumuna aylık prim
ve hizmet belgesinin henüz verilmemiş olması (ödemenin de yapılmaması gerektiği
hususu dikkate alınarak) durumunda ise devlet tarafından karşılanacak genel
sağlık sigortası primi tespit edilerek Kuruma bildirim yapılır.
**** Görevinden ayrılan personelin kıst maaşının
hesaplanmasında, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle gelir vergisi istisnası
tam olarak esas alınacak, gelir vergisi istisnasında kıst hesaplama
yapılmayacaktır. Ancak, kişinin yararlanacağı gelir vergisi istisna tutarı
ilgili ayda kişiden kesilen gelir vergisi tutarını geçemeyecektir.
Aylığın hak
edilen kısmına isabet eden gelir vergisi tutarının, yararlanılması gereken
gelir vergisi istisnası tutarından;
a) Küçük veya eşit olması halinde, vergi istisnası
sonrası gelir vergisinin (kişinin maaşından kesilen gelir vergisinin),
b) Büyük olması halinde ise peşin aldığı maaşın vergi
istisnası sonrası gelir vergisi ile hak ettiği maaştan hesaplanan vergi
istisnası sonrası gelir vergisi tutarı arasındaki farkın,
kişiden geri alınacak borç miktarını azaltıcı tutar olarak
dikkate alınması gerekir. Buna ilişkin örnekler aşağıda yer almaktadır.
Örnek 1-
Çalışılan gün: 10
gün
Vergi İstisnası: 2.280,46
TL
Hesaplanan Gelir Vergisi: 3.150,00 TL
İndirim sonrası kesilen Gelir Vergisi: 3.150,00-2.280,46=869,54 TL (Bordroda
kişiden kesilen)
Kıst (10 gün için) hesaplanan Gelir Vergisi: 3.150,00*10/30=1.050,00 TL
Bu durumda kıst döneme isabet eden gelir vergisi
(1.050,00 TL), vergi istisnası tutarından (2.280,46 TL) küçük olduğu için,
vergi istisnası sonrası gelir vergisi (869,54 TL) (Maaşından kesilen gelir
vergisinin tamamı) kişiden geri alınacak borç miktarını azaltıcı tutar olarak
dikkate alınır.
Örnek 2-
Çalışılan gün: 25
gün
Vergi İstisnası: 2.280,46
TL
Hesaplanan Gelir Vergisi: 3.150,00 TL
İndirim sonrası kesilen Gelir Vergisi: 3.150,00-2.280,46=869,54
TL (Bordroda kişiden kesilen)
Kıst (25 gün için) hesaplanan Gelir Vergisi: 3.150,00*25/30=2.625,00TL
Kıst maaşından ödenmesi gereken gelir vergisi: 2.625,00-2.280,46=344,54 TL
Bu durumda kıst döneme isabet eden gelir vergisi
(2.625,00 TL), vergi istisnası tutarından (2280,46 TL) büyük olduğu için,
kişinin maaşından kesilen gelir vergisi tutarı (869,54 TL) ile hak ettiği
maaşın vergi istisnası sonrası gelir vergisi tutarı (344,54 TL) arasındaki fark
(869,54-344,54=525,00 TL) kişiden geri alınacak borç miktarını azaltıcı tutar
olarak dikkate alınır.
***** 488 sayılı
Damga Vergisi Kanununa göre, verginin konusunu Kanuna ekli (1) sayılı Tabloda
yazılı kağıtlar oluşturduğundan, Kanuna ekli listedeki usulüne uygun
düzenlenmiş ve imzalanmış kağıtlar için vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş
olacaktır. Bu nedenle, damga vergisinin tamamının "kesilmesi gereken vergi
tutarı" olarak dikkate alınması gerekir.
****** Genel bütçeli kamu idareleri dışındaki kamu
idarelerinde, kamu görevlisine peşin ödeme yapılırken kesilen vergiler kişinin
borcunu düşüren unsur olarak dikkate alınmaz. Ancak, verginin henüz vergi
dairesine ödenmediği durumlarda bu tutar, ilgili hesabında kayıtlı vergi
tutarından kişinin borcuna mahsuben ret ve iade edilebilir. Aksi durumda vergi
dairesine fazla veya yersiz ödenen vergiler için kişi tarafından vergi
dairesinden ret ve iade talebinde bulunulabilir.