Gümrük İşlemleri- A.TR Dolaşım Belgelerinin basımı, dağıtımı, düzenlenmesi ve onaylanmasına ilişkin yetki verilecek kişi, kurum, kuruluşların belirlenmesi ile bunlar tarafından yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasları
GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (GÜMRÜK İŞLEMLERİ) (SERİ NO: 148)
Gümrük ve
Ticaret Bakanlığından:23.05.2018 tarih ve 30429 sayılı R.G.
Genelgeler 1
Tasarruflu Yazılar 1 2
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 - (1) Bu
Tebliğin amacı ve kapsamı, Türkiye veya Avrupa Birliğinde serbest dolaşımda
bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden
yararlanabilmesini sağlamak üzere gümrük idaresince vize edilen A.TR Dolaşım
Belgelerinin basımı, dağıtımı, düzenlenmesi ve onaylanmasına ilişkin Gümrük ve
Ticaret Bakanlığınca yetki verilecek kişi, kurum, kuruluşların belirlenmesi ile
bunlar tarafından yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasların tespit
edilmesidir.
Dayanak
MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ, 23/8/2006 tarihli ve 2006/10895
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Türkiye ile Avrupa
Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar
Hakkında Karar" uyarınca hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 - (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Birlikler: Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birlikleri
ve ihracatçı birliklerini,
c) Elektronik sistem: Menşe ispat ve dolaşım
belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin
düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen
kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair alt
yapıyı,
ç) Genel Müdürlük: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,
d) Karar: 23/8/2006 tarihli ve 2006/10895 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Türkiye ile Avrupa Topluluğu
Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında
Karar"ı,
e) Oda: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı
ticaret odaları, sanayi odaları veya ticaret ve sanayi odalarını, Esnaf ve
Sanatkârlar Odaları Birliklerine bağlı olan ve TESK tarafından yetkilendirilmiş
odaları,
f) TESK: Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonunu,
g) TİM: Türkiye İhracatçılar Meclisini,
ğ) TOBB: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,
ifade eder.
A.TR Dolaşım
Belgelerinin basım ve dağıtım yetkisi
MADDE 4 - (1) Kararın doğru olarak uygulanması, belgelerin
birbirleriyle şekil ve içerik yönünden aynı olması, ancak birbirlerinden farklı
ve sıralı bir seri numarası ile basılması ve hangi firmalar tarafından
kullanıldığının takip edilebilmesinin sağlanması amacıyla A.TR Dolaşım
Belgelerinin; Karara uygun olarak basımının ve dağıtımının gerçekleştirilmesi
konusunda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Esnaf ve
Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ayrı
ayrı yetkilendirilmiştir.
(2) A.TR Dolaşım Belgelerinin birinci fıkra hükümleri
uyarınca yetkilendirilen kurum veya kuruluşlarca ilk defa basılması veya söz
konusu belgelerin yeniden basılmasını gerektirecek ve Gümrük ve Ticaret
Bakanlığınca bildirilecek şekilsel değişikliklerin olması halinde; A.TR Dolaşım
Belgelerinin deneme amaçlı basılmış örnekleri nihai basım aşamasından önce
Bakanlığın incelemesine ve onayına sunulur. Ancak gerekli düzeltmeler
yapıldıktan ve örnekler Bakanlıkça onaylandıktan sonra basım işlemi gerçekleştirilebilir.
A.TR Dolaşım Belgelerinin satışı ve takibi
MADDE 5 - (1) Kararda yer alan hükümlere uygun olarak
bastırılan A.TR Dolaşım Belgeleri, TOBB, TİM ve TESK tarafından ilgili oda ve
birliklere gönderilir.
(2) Odalar ve birliklerce satılan A.TR Dolaşım
Belgelerinin satış ve onay ücreti belge satışı sırasında tahsil edilir.
(3) TOBB, TİM ve TESK tarafından basımı yapılan A.TR
Dolaşım Belgeleri, takip edilebilir olması koşuluyla ilgili oda ve birliklerce
talep eden firmalara ve temsil ettikleri firmalar için kullanılmak üzere gümrük
müşavirlerine satılır. Belgelerin bir sonraki yılda uygulanacak satış fiyatı ve
onay fiyatı, basım yetkisi verilmiş kurumların da görüşü alınarak her yıl
Bakanlık tarafından belirlenir. Belgelerin satış ve onay fiyatına ilişkin görüş
ilgili kurumlarca en geç 1 Aralık tarihine kadar verilir. Bakanlıkça yapılan
değerlendirme neticesinde belirlenen fiyatlar Bakanlıkça duyurulur.
Odalardan/birliklerden satın alınan A.TR Dolaşım Belgeleri sadece adına satın
alınan kişilerin kendi ihtiyaçları için kullanılabilir. Odalardan/birliklerden
gümrük müşavirlerince satın alınan A.TR Dolaşım Belgeleri, sadece satın alan
gümrük müşavirlerinin temsil ettiği firmaların ihtiyaçları için kullanılabilir.
Bu belgeler, başka kişi veya firmalara verilemez veya satılamaz.
(4) Odalar ve birlikler tarafından A.TR Dolaşım
Belgelerinin satışında ve sonrasında aşağıda sayılan hususlar yerine getirilir:
a) Belge satışı sırasında belgeyi satın alan kişinin
T.C. Kimlik Numarası, adına belge satın alınan firma veya gümrük müşavirinin
ismi ve vergi numarası alınarak satılan A.TR Dolaşım Belgelerinin seri
numaraları ile eşleştirilerek elektronik sisteme girilir.
b) Odalar/birlikler sadece sattıkları belgeleri
onaylayabilir. Odalar/birlikler sattıkları belgelerin onay için geri gelip
gelmediğini elektronik sistem üzerinden takip eder. Odalar/birliklerce
satıldığı halde 1 yıl[1] içinde elektronik sistem üzerinden işlem yapılmayan
belgeler elektronik sistemde geçersiz statüye gelir ve işlem yapılmama
sebepleri belgeyi satın alan firma veya gümrük müşaviri tarafından elektronik
sistem üzerinde açıklanır. Açıklama yapılmaması halinde, bu durum belgeleri
satın alan firma veya gümrük müşavirine yeni belge satışında dikkate alınır.
A.TR Dolaşım
Belgelerinin onay yetkisi
MADDE 6 - (1) İhracatçılar veya kanuni temsilcileri tarafından
elektronik sistem üzerinden düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri 8 inci maddede
sayılan işlemlerin yerine getirilmesinin ardından yetkilendirilmiş odalar ve
birlikler tarafından elektronik sistem üzerinden onaylanır.
A.TR Dolaşım
Belgelerinin düzenlenmesi
MADDE 7 - (1) A.TR Dolaşım Belgelerine ilişkin bilgi ve
belgeler, ihracatçılar veya kanuni temsilcileri tarafından elektronik sisteme
girilerek elektronik olarak imzalanır.
(2) A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için başvuruda
bulunan ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili
kanuni temsilcisi; eşyanın gümrük statüsünü veya Kararın diğer hükümlerinin
yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden bilgi ve belgeleri elektronik sisteme
yüklemekle sorumludur.
A.TR Dolaşım
Belgelerinin onaylanması
MADDE 8 - (1) İhracatçılar veya kanuni temsilcileri tarafından
düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri Bakanlıkça yetkilendirilen kişi, kurum ve
kuruluşlar tarafından onaylanırken aşağıdaki hususlar yerine getirilir:
a) İhracatçılar veya kanuni temsilcileri tarafından
elektronik sisteme girilen bilgilerin doğruluğu ve A.TR Dolaşım Belgelerinin
Karara uygun olarak doldurulduğu tespit edilir.
b) A.TR Dolaşım Belgesi, Gümrük Birliği Gümrük
Bölgesinin iki parçası arasında doğrudan nakledilen, Avrupa Kömür ve Çelik
Topluluğunu (AKÇT) Kuran Anlaşma Kapsamı Ürünlerin Ticaretine İlişkin Türkiye
ile AKÇT Arasındaki Anlaşma kapsamındaki ürünler hariç olmak üzere, sanayi
ürünleri ile işlenmiş tarım ürünleri için düzenlenir. Bunlar dışındaki veya
Karar kapsamında sayılan ülkeler dışında bir ülkeye gönderilen eşya için
düzenlenmiş belgeler onaylanmaz.
c) A.TR Dolaşım Belgesinde kayıtlı eşyanın serbest
dolaşımda olup olmadığına ilişkin haklı sebebe dayanan herhangi bir tereddüt
olması halinde eşyanın serbest dolaşım statüsünün tevsikini teminen aşağıdaki
belgelerden bir veya birkaçı ya da varsa gerekli görülen başka belgeler olay
bazında yapılacak değerlendirmeye göre talep edilebilir;
1) Eşyanın teminine ilişkin müstahsil makbuzu,
2) Borsa tescil beyannamesi,
3) Satış faturaları,
4) İthalat beyannameleri,
5) Alış faturaları,
6) A.TR Dolaşım Belgeleri,
7) Tercihli menşe ispat belgeleri,
8) Dahilde işleme izin belgesi,
9) Telafi edici verginin ödendiğine dair makbuz
örnekleri,
10) Telafi edici vergilerin ilgili eşyanın ihracat
beyannamelerinin kapatılması esnasında ödeneceğine dair taahhütname,
11) Üretici firmaya ilişkin kapasite raporu.
ç) Belgelere ilişkin kontroller tamamlandıktan sonra,
elektronik imza ile imzalanarak elektronik sistem üzerinden onay işlemi
tamamlanır.
d) "Sonradan Verilmiştir" ve "İkinci Nüsha" ibareli A.TR Dolaşım
Belgelerinin onaylanmasına ilişkin olarak Kararın buna ilişkin maddelerinde yer
alan şartlara uygun işlem tesis edilir.
Yetki
MADDE 9 - (1) Bakanlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü), bu Tebliğin
uygulanmasını temin etmek amacıyla gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya,
özel ve zorunlu durumlar ile bu Tebliğde yer almayan hususları diğer kamu kurum
ve kuruluşlarınca çıkarılan mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla inceleyip
sonuçlandırmaya yetkilidir.
Sorumluluk
MADDE 10 - (1) Bu Tebliğde belirtilen merciler, kendilerine ibraz
edilen ve A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesine esas teşkil eden belgelerin
ilgili mevzuata uygun olarak kontrolünden ve kendilerinin hazırladıkları
belgelerin doğruluğundan sorumludur. Basım ve elektronik sistem kullanım
yetkisi verilmiş kurumlar, A.TR Dolaşım Belgesinin elektronik ortamda takibi de
dâhil olmak üzere bu Tebliğin işleyişi ile ilgili olarak gerekli görülen tüm
tedbirleri almakla yükümlüdür.
(2) Bakanlık, odalar/birliklerce A.TR Dolaşım
Belgelerinin Karara uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini denetleyebilir.
Yürürlükten
kaldırılan tebliğ
MADDE 11 - (1) 3/5/2009 tarihli ve 27217 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri
No: 70) yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 12 - (1) Bu Tebliğ 14/5/2018 tarihinden itibaren geçerli
olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı
yürütür.
Songül
[1] "6 ay" ibaresi "1 yıl" olarak 01.08.2024 / 32619 sayılı R.G. 205 sayılı Tebliğ ile
değiştirilmiştir.