Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve Buna Bağlı Yönetmelik Uyarınca Karşılıklılık İlkesi Kapsamında Bulunan Ülkeler Hakkında Tebliğ (Mülga)

4982 SAYILI BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU VE BUNA BAĞLI YÖNETMELİK UYARINCA KARŞILIKLILIK İLKESİ KAPSAMINDA BULUNAN ÜLKELER HAKKINDA TEBLİĞ Dışişleri Bakanlığından: 17.10.2008 tarihli ve 27027 tarihli R.G. 19.05.2022 / 31840 RG yayımlanan Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır Amaç MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişilerin, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve buna bağlı Yönetmelik hükümlerinden yararlanarak gerçekleştirecekleri bilgi edinme başvurularında, karşılıklılık ilkesi kapsamında bulunan ülkelerin belirlenmesidir. Kapsam MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ, Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişilerin Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca gerçekleştirdikleri bilgi edinme başvurularında uygulanır. Dayanak MADDE 3 - (1) Bu Tebliğ, 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve 19/4/2004 tarihli ve 2004/7189 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır. MADDE 4 - (1) Karşılıklılık ilkesi kapsamında bulunan ülkeler aşağıda belirtilmektedir. - Amerika Birleşik Devletleri Kazakistan - Almanya Federal Cumhuriyeti KKTC - Arnavutluk Kosta Rika - Avustralya Liechtenstein - Avusturya Litvanya - Azerbaycan Lüksemburg - Arjantin Macaristan - Bulgaristan Makedonya - Çek Cumhuriyeti Meksika - Çin Halk Cumhuriyeti Mali - Danimarka Malta - Endonezya Norveç - Finlandiya Pakistan - Güney Kore (Kore Cumhuriyeti) Paraguay - Gürcistan Portekiz - Hırvatistan Peru - Hollanda Polonya - İngiltere Rusya Federasyonu - İrlanda Romanya - İsveç Senegal - İsviçre Sırbistan - İspanya Slovakya - İsrail Slovenya - İtalya Tacikistan - Japonya Uruguay - Karadağ Ukrayna - Kanada Yunanistan MADDE 5 - (1) Karşılıklılık ilkesi kapsamındaki ülkelere ait ayrıntılı liste aşağıda belirtilmektedir. ÜLKE BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU VEYA BENZERİ BİR MEVZUAT BULUNMAKTA MI? YABANCILAR (TÜRKLER) YARARLANABİLİYOR MU? ÖZEL HÜKÜMLER ABD Bulunmakta. "Freedom of Information" ve "Federal Privacy Act" Evet. İkamet eden gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor. - Almanya Bulunmakta. a) Federal Bilgi Edinme Hakkı Kanunu b)Tüketici Bilgi Yasası ve Çevre Bilgi Yasası (hem Federal, hem eyalet makamlarını bağlar) c) İdari Usul Kanunu (hem Federal, hem eyalet makamlarını bağlar-işlem dosyasını görme hakkıdır) d)16 Eyaletten 8'inde Bilgi Edinme Yasaları mevcut, diğer 7 eyalette bulunmamaktadır. Evet. a) Federal yasalar çerçevesinde yerli ve yabancı özel ve tüzel kişiler (herkes), ancak 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunumuza kıyasla daha dar. Eyalet makamlarını bağlamamaktadır. d) Baden-Württemberg, Hessen, Bavyera, Aşağı saksonya, Rheinland-Pfalz, Sachsen, Sahsen-Anhalt veThüringen eyaletlerinde Bilgi Edinme Yasaları bulunmadığından yabancılar, bilgi edinme haklarını kullanamamaktadır. -münferit olay bazında araştırılmasında fayda olduğu değerlendirilmekte. - Afganistan Bulunmamakta Hayır - Avustralya Bulunmakta. Bilgi Özgürlüğü Yasası (1982) Evet Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanmakta. - Avusturya Bulunmakta. Bilgi Verme Yükümlülüğüne ilişkin Kanun (1998) (Federal) Evet.Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor En geç 8 hafta içinde yanıt verme yükümlülüğü var. Arnavutluk Bulunmakta. "Yabancıların Bilgi Edinme Hakkı ile İlgili Avrupa Sözleşmesi'ne 2000 yılında taraf olmuştur. Resmi Belgeler ile İlgili Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (1999) Evet. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor - Azerbaycan Bulunmakta. Bilgi Edinme Hakkına İlişkin Kanun (2005) Evet. Gerçek ve tüzel kişiler. Yabancılarla ilgili bir istisna getirilmemiştir. - Arjantin Bulunmakta Evet. Gerçek ve tüzel kişiler Kendileri ve faaliyet alanlarıyla ilgili ve mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde Bangladeş Bulunmamakta Hayır - Bahreyn Bulunmamakta Hayır - Belarus Bulunmamakta Hayır - Birleşik Arap Emirlikleri Bulunmamakta Hayır. Olay bazında değerlendirilmekte. - Bolivya Bulunmakta.31.01 2004 tarihli kararname Evet. Gerçek ve tüzel kişiler - Bosna-Hersek Bulunmakta Hayır. Sadece Bosna-Hersek vatandaşı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler taleplerini diplomatik misyonlar aracılığıyla yapıyor. Bulgaristan Bulunmaktadır. "Law for Access to Public Information" (Md.4) Evet. Yabancılar ve vatansızlar da yararlanıyor. Tüzel kişiler de yararlanıyor. - Çek Cumhuriyeti Bulunmakta. "Law on Free Access to Information" (1999) Evet. Yerleşik yerli / yabancı gerçek / tüzel kişiler yararlanıyor Başvuruların, Çekçe, İngilizce veya Almanca gibi ülkede yaygın dillerde yapılması gerekiyor. Çin Bulunmakta Evet. Yabancı gerçek/tüzel kişilerin talepleri uluslararası hukuk ve mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde değerlendiriliyor. Bilgi taleplerine 15 gün içinde cevap verilmesi gerekiyor. (Devlet sırları, ticari sırlar ve kişiler bilgiler hariç) Danimarka Bulunmakta. "Danish Access to Public Administration Files Act" 1985 Evet - El Salvador Bulunmamakta. Ancak Anayasanın 18. maddesi bu hakkı tanımakta Hayır - Endonezya Bulunmakta Bilgi Edinme Hakkı Kanunu(2008) Evet. Yabancılar, Büyükelçilikleri vasıtasıyla bilgi talebinde bulunabilmekte. Etyopya Bulunmamakta (yazılı bir mevzuat bulunmamakta) Hayır. Ancak uygulamada gerçek ve tüzel kişiler, kendilerini ilgilendiren konularda bilgi talep edebiliyor. - Fas Bulunmamakta Hayır - Finlandiya Bulunmakta a)Anayasa'nın 112. maddesi b)Hükümet Çalışmalarının Açıklığı Evet. Gerçek ve tüzel kişiler Sağlık, vergi, idari düzenlemeler gibi hususlarda sınırlandırmalar olabilmekte. Filipinler Bulunmakta. Anayasa'nın 3. maddesinin 7. bölümü.( sadece Filipinler vatandaşlarına-bu hak da kanunla sınırlandırılabilir) Hayır - Güney Kore Bulunmakta. "Act on Disclosure of Information by Public Agencies" (1998) Evet. İkamet izni hamili olan veya akademik amaçla geçici olarak ülkede bulunan yabancılar ile ülkede ofisi bulunan yabancı tüzel kişiler yararlanıyor. Devlet sırları, ticari sırlar, kişisel bilgiler hariç, Güney Kore Kamu İdaresi ve Güvenlik Bakanlığı isim, kimlik numarası adres ve iletişim bilgileri ile yazılı/sözlü başvuruları yanıtlıyor. Gürcistan Bulunmakta. Genel İdare Kanunu Evet. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor Gizlilik derecesi olan bilgiler hariç Hırvatistan Bulunmakta. Bilgi edinme Hakkı Kanunu (2003) Evet.Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor. - Hindistan Bulunmakta. "Freedom of Information Act" (2002) ve "Right of Information Act" (2005) Bu hak sadece Hint vatandaşlarına tanınmış. Hayır.Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanamıyor. Yasalarda yabancılar için bir düzenleme öngörülmemiş. En geç 30 gün içinde yanıtlama yükümlülüğü var. Hollanda Bulunmakta. Government Information Public Information Act" 1991 Evet. Yabancı ve yerli gerçek ve tüzel kişiler yararlanabiliyor. - Irak Bulunmamakta Hayır (Uygulamada bilgi talepleri sınırlı ölçüde karşılanmaya çalışılmakta) 1990 yılında onaylanan "Irak Cum. İle Türkiye Cum. Arasında Adli ve Hukuki İşbirliği Anlaşması'nın 1. maddesi" Türklere kendilerini ve faaliyetlerini ilgilendiren konularda bilgi talep etme hakkı tanımaktadır. İngiltere Bulunmakta. Freedom of Information Act (2005) Evet. - İsviçre Bulunmakta a)Bilgilerin Korunmasına dair Kanun b) Bilgi Edinmeye dair Federal Kanun Evet. Gerçek ve tüzel kişiler - İspanya Açık bir kanun maddesi bulunmamakta. Evet.Uygulamada yerli ve yabancılar bilgi talep edebilmektedir. - İran Bulunmamakta Evet. Uygulamada Türk tüzel kişiler, doğrudan veya Büyükelçiliğimiz aracılığıyla başvurmaları halinde yanıtlanıyor - İrlanda Bulunmakta. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu "Freedom of Information Act."(1997) Evet.Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor - İsrail Bulunmamakta. Bilgi Serbestliği Yasası (1998) Evet. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor - İsveç Bulunmakta. "Freedom of the Pres Act." Evet.Yabancı ve tüzel kişiler yararlanıyor. - İtalya Bulunmakta Evet. Yerli/yabancı özel/tüzel kişiler yararlanabiliyor - Japonya Bulunmakta. "Law Concerning Access to Information Held by Administrative Organs" (1999) Evet.Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor Gizlilik derecesi olan bilgilerde yanıt verilmeyebiliyor. Başvuruların Japonca yapılması tercih ediliyor. Karadağ Bulunmakta. Bilgiye Erişim Kanunu (2005) Evet. Yerli ve yabancı özel ve tüzel kişiler - Katar Bulunmamaktadır. Hayır - Kazakistan Bulunmamakta. Ancak Anayasa'nın 12. ve 18. maddesi bu hakkı tanımaktadır. Evet. Uygulamada gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilmektedir. - kendileri ve faaliyet alanlarıyla ilgili bilgileri talep edebilirler. Kanada Bulunmakta. "Access to Information Act." (1985) Evet. Sürekli mukim tüm gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor. - Kenya Bulunmamakta Hayır Askeri ve güvenlik konuları hariç, "Citizens Advice Bureau" kısıtlama ve ayırım yapmaksızın sözkonusu talepleri karşılıyor. KKTC Bulunmakta Evet. Gerçek ve tüzel kişiler kendileri ve faaliyet alanlarıyla ilgili bilgi talep edebilirler. - Kongo Dem.Cum. Bulunmamakta Hayır - Kuveyt Bulunmamakta Hayır - Küba Bulunmamakta Hayır - Kırgızistan Bulunmamakta Hayır Anayasa'daki hüküm uyarınca, yerli/yabancı herkes başvurabilir. Uygulamada farklılıklar görülüyor. Kosta Rika Bulunmakta. Anayasa'nın 19. maddesi. Evet. Yerli ve yabancılar aynı bireysel hak ve yükümlülüklere sahip. Yabancılar başvurularını diplomatik kanallardan yapmaları gerekiyor. Libya Bulunmamakta. Uygulamada, başvuruda bulunulabiliyor. Evet. Yabancı gerçek ve kişiler, prensipte yararlanabiliyor. - Litvanya Bulunmakta. 5008 sayılı Litvanya Devlet Kurumlarından ve Belediyelerden Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Evet. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor. - Lübnan Bulunmamakta Hayır (Fiili uygulama, kurumlar bazında ve bilgi talebinin içeriğine göre farklılık göstermekte) - Lüksemburg Bulunmamakta. Bununla birlikte Meclis Dilekçe Komisyonu ve Ombudsman kurumları mevcuttur. Yazılı mevzuat olmamasına rağmen, yerli ve yabancı şahıslar Ombudsman'a başvurabilmekte. - Liechtenstein Bulunmakta Bilgilerin Korunmasına dair Kanun Evet. Gerçek ve tüzel kişiler - Mali Bulunmakta Evet - Macaristan Bulunmakta Kişisel Verilerin Korunması ve Kamuoyunu İlgilendiren Bilgilerine Açıklanmasına dair Kanun (1992) Evet. Gerçek ve tüzel kişiler Özel kişiyle bağlantılı bilgilerine ülke dışına çıkarılması yasak. Başvuru sahibinin Macaristan'da olması gerekir. Makedonya Bulunmakta. Kamusal Bilgiye Özgür Erişim Yasası (2006) Evet. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanabiliyor. - Malezya Bulunmamakta Hayır - Meksika Bulunmakta Evet - Mısır Bulunmamakta. Bununla birlikte çeşitli kurumlarda farklı yöntemler mevcut. Hayır - Maldivler Bulunmamakta Hayır - Malta Bulunmakta Evet. Yerli/yabancı özel/tüzel kişiler yararlanabiliyor - Mikronezya Bulunmamakta Hayır - Moğolistan Bulunmamakta. Anayasa'da vatandaşlara dilekçe hakkı tanınmıştır. Hayır. Ancak, uygulamada yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlandırılmaktadır.(Sadece yazılı başvuru) Gizlilik derecesi olan bilgiler hariç Moritanya Bulunmamakta Hayır - Nepal Bulunmakta Hayır.Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanamıyor. - Norveç Bulunmakta. "Freedom of Information Act" ve "Act Relating to Procedure in Cases Concerning Public Administration Evet.Yerleşik yerli/yabancı gerçek/tüzel kişiler yararlanıyor. Bilgi taleplerine 14 gün içinde cevap verilmesi gerekiyor. Nijerya Bulunmamakta Hayır - Oman Bulunmamakta Hayır - Özbekistan Bulunmamakta Hayır - Palau Bulunmamakta Hayır - Pakistan Bulunmakta Freedom of Information Ordiance (2002) Evet. Yabancı tüzel kişiler konusunda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. - Paraguay Bulunmakta a) Anayasa'nın 28. maddesi b) "İdari şeffaflık ve Bilgiye Erişim" başlıklı kanun Evet. Gerçek ve tüzel kişiler Talebe ilişkin sebep belirtmek zorunda. Portekiz Bulunmakta. Anayasa'nın 268. maddesi ve İdari belgelere Erişim Kanunu (2007) Evet. Gerçek ve tüzel kişiler kendileriyle ilgili bilgi talep edebilirler - Peru Bulunmakta. 26366 sayılı yasa Evet. Yerli/yabancı özel kişiler yararlanabiliyor Başvurular, Ulusal Kamu Kayıtları Sistemi ve Peru Kamu Kayıtları Amirliğine 001-2002-JUS sayılı Yönetmelik çerçevesinde yatırılacak harç ile yapılıyor. Polonya Bulunmakta. Anayasanın 61.nci maddesi ile Kamu Bilgilerine Erişim Kanunu (2001) Evet.Yabancı gerçek ve tüzel kişiler yararlanıyor - Rusya Federasyonu Bulunmamakta. Ancak Anayasanın 29. maddesi bu hakkı tanımakta Evet Devlet sırrı olarak görülenler konular hariç. Romanya Bulunmakta a)Kamuyu İlgilendiren Bilgilere Serbestçe Erişim Kanunu (2001) b)Gizli Bilgilerin Korunması Hakkında Kanun (2002) Evet. Gerçek ve Tüzel kişi - Senegal Bulunmakta Evet. - Slovenya Bulunmakta. Evet. Gerçek ve tüzel kişiler kendileri ve faaliyet alanlarıyla ilgili bilgi talep edebilirler. Hükümetdışı otorite (Information Commissioner) aracılığıyla mümkün Sırbistan Bulunmakta. Bilgiye Erişim Kanunu (2004) Evet. Yerli ve yabancı özel ve tüzel kişiler. - Slovakya Bulunmakta Bilgiye Serbest Erişim Kanunu Evet. Gerçek ve Tüzel kişiler - Singapur Bulunmamakta. Bununla birlikte uygulamada bilgi talepleri e-posta yoluyla iletilebiliyor. İkamet izni olan yabancılar da e-posta ile başvurabiliyor. - Srilanka Bulunmakta. "Freedom of Information"(2003) Hayır. Yabancılar için herhangi bir düzenleme yok. - Suriye Bulunmamakta Hayır Suriye Nüfus İdaresi, Suriye'de yaşayan yabancılarla ilgili olarak sadece doğum, ölüm, evlenme ve boşanma gibi hususlara ilişkin bilgileri kayda geçirmekte ve talep halinde bu konularda bilgilendirmektedir. Sadece gerçek kişiler bu haktan yararlanabilmekte. Suudi Arabistan Bulunmamakta Hayır Yabancı gerçek/ tüzel kişiler yerel makamlardan bir Suudi vatandaşı aracılığıyla bilgi alabiliyor. Tacikistan Bulunmakta a)Bilgi Hakkında Kanun b)Enformatizasyon Hakkında Kanun c)Bilgi Koruma Hakkında Kanun Evet. Gerçek ve tüzel kişiler (İdari Erkin bilgi edinme hakkı konusunda şeffaf olmadığı söylenebilir) - Tanzanya Bulunmamakta Hayır Gerçek kişiler ilgili makama doğrudan, tüzel kişiler ise "Tanzanian Investment Center" a başvuruyor. Tunus - - - Türkmenistan Bulunmamakta Hayır (Uygulamada, verilen dilekçe 3 gün içinde işleme konulması gerekmektedir. Ancak, uygulamada aksaklıklar var.) - Uganda Bulunmamakta Hayır Yabancı özel/tüzel yerel makamlardan bilgi edinme hakkına sahipler Uruguay Bulunmakta Evet. Gerçek ve tüzel kişiler Kişi, neden bilgi talep ettiğini açıklamak zorunda Ukrayna Bulunmakta. Bilgi Edinme Kanunu Evet - Vietnam Bulunmamakta Hayır. (Ancak, gerçek ve tüzel kişiler, devlet kurumlarınca gerçekleştirilen somut işlemler hakkında, yönetmelikler uyarınca, bilgi talep edebilmekteler) - Venezuela Bulunmamakta. Bununla birlikte Anayasa'nın 58. maddesi benzeri bir hak tanımakta, ancak uygulamada mümkün olmamaktadır. Hayır - Yunanistan Bilgi edinmeyle ilgili farklı düzenlemeler bulunmakta. 2690 sayılı "İdari İşlemler Kanunu" ve "Anayasa'nın 5A maddesi", bunların önemli olanları. Evet. Yerli-Yabancı ve "mütekabiliyet ilkesi" şeklinde sınırlama bulunmamakta. - Yabancı gerçek ve tüzel kişilerin resmi ikamet/kuruluş izni sahibi olması gerekir. Yürürlük MADDE 6 - (1) Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 7 - (1) Bu Tebliği Dışişleri Bakanı yürütür.