Özel Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği (ÖTV III Sayılı Liste kapsamındaki eşyada ÖTV uygulamaları, kolalı gazozlar ile alkollü içkiler, puro, sigarillo, sigara, nargile tütünü, enfiye veya çiğnemeye mahsus tütün gibi tütün mamulleri)
ÖZEL TÜKETİM
VERGİSİ (III) SAYILI LİSTE UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ
Maliye Bakanlığından:08.08.2015 tarihli, 29439 sayılı R.G.
Özelgeler 1 2
Tasarruflu
Yazılar 1 2
6/6/2002 tarihli ve 4760
sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 19
uncu maddesinin (c) bendi hükmüne göre, özel tüketim vergisi (ÖTV) 1
Ağustos 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Tebliğin konusunu, Özel Tüketim
Vergisi Kanununa ekli (III)
sayılı listede yer alan mallara ilişkin hükümler ile bu hükümlerle ilgili
olmak üzere adı geçen Kanunun uygulanmasına dair usul ve esaslara yönelik
açıklamalar oluşturmaktadır.
I- MÜKELLEFİYET
A- VERGİNİN KONUSU
1. (III) Sayılı Liste Kapsamındaki
Mallarda Verginin Konusu
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (1)
numaralı fıkrası uyarınca, bu Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan
malların ithali veya imal edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce
müzayede yoluyla satışı bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV'ye tabidir.
ÖTV, konusuna giren her mal için bir kez
uygulandığından, (III) sayılı listedeki malların vergi uygulandıktan sonraki el
değiştirmeleri vergiye tabi değildir. Örneğin, rakının, imalatçısı tarafından
pazarlama şirketine teslimi ÖTV'ye tabidir. Ancak, pazarlama şirketinin ve
sonraki safhaların perakende veya toptan teslimi aşamalarında ÖTV aranmaz.
(III) sayılı liste kapsamındaki mallardan daha önce
ÖTV'ye tabi tutulmamış olanların, mahkeme satış memurlukları ve icra daireleri
dâhil olmak üzere, resmî veya özel kuruluşlarca müzayede yoluyla satışı ÖTV'ye
tabidir. Ancak, daha önce ÖTV uygulanmış malların müzayede yoluyla satışlarında
ÖTV uygulanmaz. Örneğin, sigara imalatçısı bir mükellefin, ürettiği ve
stoklarında bulunan sigaralarının icra yoluyla satılması halinde, bu satış
vergiye tabidir. Bununla birlikte, bu mükellefin ÖTV'sini ödeyerek ithal ettiği
sigaraların icra yoluyla satılması halinde, ÖTV uygulanmaz.
2. (III)
Sayılı Listenin Kapsamı
Özelgeler 1 2
Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı liste,
(A) ve (B) cetvellerinden oluşur.
İkinci paragraf; (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile metinden çıkarılmıştır)
(A) (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ
Seri No 1 ile eklenmiştir) Cetvelinde;
• Alkollü içkiler,
• Kolalı, meyvalı ve sade gazozlar,
• Alkolsüz biralar,
• 20.09 ve 22.02 G.T.İ.P. numaralarında
sınıflandırılan ambalajlanmış ve/veya toptan teslime konu edilen; meyve
nektarları, meyveli içecekler, limonatalar, enerji içecekleri, sporcu
içecekleri, soğuk çay, soğuk kahve, tonik ve tatlandırılmış veya
aromalandırılmış benzeri içecekler
yer alır.
Etil alkol ve 22.01 G.T.İ.P. numarasında
sınıflandırılan, ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeler katılmamış veya
lezzetlendirilmemiş sular (tabii veya suni mineral sular ve gazlı sular dahil)
söz konusu listede yer almadığından, 20.09 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan
sebze suları ile Türk Gıda Kodeksine göre %100 meyve suyu sayılan meyve suları
ve 22.02 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan doğal mineralli doğal maden suyu
ile üretilmiş, tatlandırılmış, aromalandırılmış meyveli gazlı içecekler
parantez içi hükümle kapsam dışı bırakıldığından ÖTV'ye tabi değildir. (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer
alan 20.09 ve 22.02 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan bazı içecekler için
verginin kapsamının belirlenmesi açısından öngörülen toptan teslimden maksat,
teslimi yapılan içeceklerin aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar ile
işletmelerinde kullanacak olanlara teslimidir. Bunlar dışındakilere yapılan
teslim, perakende teslim sayılır. İçeceğin ticari amaçla satılmak ya da
işletmede kullanılmak üzere ithali de toptan teslim sayılır. (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer
alan 20.09 ve 22.02 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan bazı içecekler için
verginin kapsamının belirlenmesi açısından öngörülen ambalajlanmış içecekten
maksat ise 26/1/2017 tarihli ve 29960 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme
Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ö) bendinde tanımı yapılan
şekilde hazır ambalajlı gıda kapsamında teslime konu edilen içecektir. Buna
göre, her durumda açılmadan veya değiştirilmeden içeriği değiştirilemeyecek
şekilde, içeceği tamamen kaplayan bir ambalajın içine konulmak suretiyle, son
tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine sunulmak üzere teslime konu edilen söz
konusu G.T.İ.P. numaralarında yer alan hazır ambalajlı içecekler, verginin
kapsamındadır. Öte yandan, toptan teslime konu edilenler hariç olmak üzere,
anılan Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ğ) bendinde tanımı
yapılan şekilde perakendeci tarafından doğrudan satış için hazır ambalajlı hale
getirilmiş içeceklerin teslimi ise ÖTV'ye tabi değildir. (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
Örneğin, içecek imalatçısı tarafından
ambalajlanmış veya ambalajlanmamış olarak toptan teslime konu edilen limonata,
meyve nektarı gibi içecekler ÖTV'ye tabi iken, bu içeceklerin pastane işletmesi
tarafından imalathanesinde imal edilip, pastanede doğrudan satış için hazır ambalajlı
hale getirilmiş şekilde perakende satışa sunulması ÖTV'ye tabi değildir. Aynı
şekilde, soğuk kahve imalatçısı tarafından ambalajlanmış olarak toptan veya
perakende satışa konu edilen soğuk kahve içeceği ÖTV'ye tabi iken, kafe
işletmesi tarafından imalathanesinde imal edilip, kafede perakende satışa
sunulan soğuk kahve ÖTV'ye tabi değildir. (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ
Seri No 1 ile eklenmiştir)
(B) Cetvelinde; puro, sigarillo, sigara, nargile
tütünü, enfiye veya çiğnemeye mahsus tütün gibi tütün mamulleri ve makaron[1] yer
alır.
ÖTV'nin konusuna giren malların tanımlanmasında, Türk
Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tanımlamalar dikkate alınır. Diğer mevzuatta
yer alan tanımlar dikkate alınmaz. Ancak, Türk Gümrük Tarife Cetveli ve İzahnamesinde
tanımlama veya açıklama olmadığı durumlarda, Gelir İdaresi Başkanlığınca
yapılan belirleme ve açıklamalar doğrultusunda işlem tesis edilir.
Öte yandan; (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ
Seri No 1 ile eklenmiştir)
• 20.09 ve 22.02 G.T.İ.P. numaralarında
sınıflandırılan mallardan bazılarının sadece ambalajlanmış olanları verginin
konusuna alındığından, teslime konu edilen içeceğin hazır ambalajlı gıda
kapsamında olup olmadığı,
• Türk Gıda Kodeksine göre %100 meyve suyu
sayılan meyve suları (6/8/2014 tarihli ve 29080 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri Ürünler Tebliğinde
tanımlanan meyve suyu ve konsantreden meyve suyu) kapsam dışında olduğundan,
teslime konu edilen içeceğin %100 meyve suyu niteliğini haiz olup olmadığı
hususları Türk Gıda Kodeksine göre ilgili
mevzuatta yapılan belirleme ve açıklamalar çerçevesinde tespit edilir.
3. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon
(G.T.İ.P.) Numarasının Tespiti
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (2)
numaralı fıkrasında, Kanuna ekli listelerde yer alan malların Türk Gümrük
Tarife Cetvelinde tanımlanan eşyalar olduğu hükme bağlanmıştır.
Dolayısıyla, ÖTV'ye tabi mallar, esas itibarıyla,
Kanuna ekli listelerde, Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki tarife, tarife alt
pozisyon açılımları, G.T.İ.P. numaralarına yer verilmek suretiyle ve Türk
Gümrük Tarife Cetvelinde tanımlandığı şekilde belirlenmiştir.
Bu bağlamda, ülkemizde bir malın Türk Gümrük Tarife
Cetvelinin hangi G.T.İ.P. numarasında sınıflandırıldığının belirlenmesinde
yetkili kurum Gümrük ve Ticaret Bakanlığı olup, yükümlülerin bu husustaki
talepleri bu Bakanlığın Bölge Müdürlükleri tarafından ilgili mevzuatı
çerçevesinde sonuçlandırılmaktadır.
4. Malın
Sınıflandırıldığı G.T.İ.P. Numarasının veya Tanımının Değişmesi
Tasarruflu yazılar 1
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (2)
numaralı fıkrası uyarınca, Kanuna ekli listelerdeki malların tarife
numaralarında veya tanımlarında, Kanuna ekli listeler dışında yapılacak
değişiklikler ÖTV uygulamasında hüküm ifade etmez.
Buna göre, (III) sayılı listede yer alan bir malın,
G.T.İ.P. numarasının veya tanımının değiştirilmek ya da kaldırılmak suretiyle
başka bir G.T.İ.P. numarasına taşınması veya bu mal için yeni G.T.İ.P.
numarası/numaraları ihdas edilmesi ve benzeri hallerde, (III) sayılı listede
değişiklik yapılmadığı sürece, Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve bu Kanuna
dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararları ile Özel Tüketim Vergisi Genel
Tebliğleri açısından uygulamada değişiklik olmaz.
Öte yandan, Maliye Bakanlığı Kanuna ekli listelerdeki
malların tarife numaralarında veya tanımlarındaki değişikliğin mahiyetini, Türk
Gümrük Tarife Cetvelinde yapılan değişikliklere bağlı olarak açıklamaya
yetkilidir.
B- TANIMLAR
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde yer
alan tanımlardan, (III) sayılı liste uygulamasına ilişkin olanlara yönelik
açıklamalar aşağıdadır.
1. İthalat
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendinde, verginin konusuna giren malların Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi "ithalat" olarak tanımlanmıştır.
Bu kapsamda, 27/10/1999 tarihli ve 4458
sayılı Gümrük Kanununun2 geçici ithalat ve hariçte işleme rejimleri
ile geri gelen eşyaya ilişkin hükümleri uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Gümrük
Bölgesine giren mallar da ithal edilmiş sayılır.
2. Teslim ve Teslim Sayılan Haller
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (e) bendinde "teslim", bir mal üzerindeki tasarruf hakkının
malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere
devredilmesi olarak tanımlanmıştır.
Ayrıca aynı maddenin,
• (2) numaralı
fıkrasında, bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere
veya kişilere tevdiinin teslim hükmünde olduğu, malın alıcıya veya onun adına
hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesinin başlatılması veya
nakliyeci ya da sürücüye tevdi edilmesinin de teslim olduğu, trampanın iki ayrı
teslim hükmünde olduğu, kap veya ambalajların geri verilmesinin mutat olduğu
hallerde teslimin, bunların içinde bulunan mallar itibarıyla yapılmış
sayılacağı,
• (3) numaralı
fıkrasında, vergiye tabi malların, vergiye tabi olan malların imali dışında her
ne suretle olursa olsun kullanılması, sarfı, işletmeden çekilmesi veya işletme
personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi ile
mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda zilyetliğin devrinin teslim
sayılacağı
hükme bağlanmıştır.
Dolayısıyla, teslim işleminde malın gönderildiği yere
varmış olması şart değildir. Malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci ya da
sürücüye tevdi edilmesi ile teslim gerçekleşir. Trampa iki ayrı teslim
sayıldığından, vergiye tabi bir malın karşılığının yine vergiye tabi bir mal
olması halinde, her iki teslim ayrı ayrı ÖTV'ye tabidir.
ÖTV kapsamına giren malların depozito karşılığı geri
verilmesi mutat olan kap ve ambalajlar içinde tesliminde vergileme, sadece kap
ve ambalajların içindeki mallar için yapılır. Ancak ÖTV kapsamına giren
malların, depozito karşılığı geri verilmesi mutat olmayan kap ve ambalajlarla birlikte
tesliminde, bu mallar, kap ve ambalajı ile birlikte ÖTV'ye tabidir.
Vergiye tabi olan malların, vergiye tabi olan malların
imali dışında, her ne suretle olursa olsun kullanılması, sarfı veya işletmeden
çekilmesi de teslim sayılır. Dolayısıyla, (III) sayılı listedeki malların
ÖTV'nin konusuna girmeyen bir malın imalinde kullanılması halinde teslim
gerçekleşmiş sayılır. Ancak işletmede üretilen ÖTV'ye tabi bir malın aynı işletme
bünyesinde ÖTV'ye tabi olan başka bir malın imalinde girdi olarak kullanılması
vergiye tabi değildir.
Örneğin, işletmede imal edilen şarabın aynı işletmece
vermut imalinde kullanılması durumunda, teslim gerçekleşmiş sayılmaz ve ÖTV
aranmaz, şarabın girdi olarak kullanımıyla imal edilen vermutun teslimi ise
ÖTV'ye tabi olur. Diğer taraftan, çikolata imalatçısının ÖTV'ye tabi olmayan
çikolata imalinde kullandığı, kendi ürettiği likör için teslim gerçekleşmiş
sayılır. Bu durumda, imalatta kullanılan likör için genel hükümler çerçevesinde
ÖTV beyan edilip ödenir.
Vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim,
ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi teslim olarak kabul edilir.
Bu çerçevede, vergiye tabi malların üçüncü şahıslara satılması ile personele
ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi ya da özel
amaçlarla işletmeden çekilmesi arasında, vergilendirme açısından bir fark
yoktur.
Teslim ve teslim sayılan haller, Katma Değer Vergisi
Genel Uygulama Tebliğinin3
(I/A/2 ve 3) bölümlerinde yapılan açıklamalara göre değerlendirilir.
C- VERGİYİ DOĞURAN OLAY
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinde vergiyi
doğuran olay, işlemlerin özelliklerine göre ayrı ayrı tayin ve tespit
edilmiştir.
Buna göre, (III) sayılı liste kapsamındaki malların;
i. Tesliminde vergiyi doğuran olay, bunların, imal edenler
ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler
tarafından teslimi,
ii. Tesliminden önce fatura veya benzeri belgeler
verilmesi hallerinde vergiyi doğuran olay, bu belgelerde gösterilen miktarla
sınırlı olmak üzere, fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,
iii. Kısım kısım tesliminin mutat olduğu veya bu
hususta mutabık kalındığı hallerde vergiyi doğuran olay, her bir kısmın
teslimi,
iv. Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon
suretiyle satışında vergiyi doğuran olay, bu malların komisyoncular veya
konsinyi işletmelere teslimi, (27.05.2021 / 31493 sayılı R.G. Seri No:3
Tebliğ ile değişik)[2]
v. İthalatında vergiyi doğuran olay, Gümrük Kanununa
göre gümrük yükümlülüğünün doğması, ithalat vergilerine tabi olmayan işlemlerde
ise gümrük beyannamesinin tescili
anında meydana gelir.
Ç- MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU
1. Mükellef
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca, (III) sayılı listedeki malları imal
veya ithal edenler ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışını
gerçekleştirenler ÖTV mükellefidir.
(III) sayılı listedeki malların imalatçılarına ilişkin
ÖTV mükellefiyeti, imalat faaliyetine başlanmasından önce tesis ettirilir.
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer
alan 20.09 ve 22.02 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan içeceklerden
bazılarının sadece ambalajlanmış ve/veya toptan teslime konu edilenleri
verginin kapsamında olduğundan, söz konusu içecekleri imal etmekle birlikte;
• İmal ettiği içecekleri toptan teslime
konu edenlerin, söz konusu içecekleri ambalajlanmamış (dökme halinde) olarak
satışa konu etseler dahi mükellefiyet tesis ettirmeleri gerekmektedir,
• İmal ettikleri içecekleri hazır
ambalajlı gıda kapsamında teslime konu edenlerin, hiç toptan teslimi söz konusu
olmasa dahi mükellefiyet tesis ettirmeleri gerekmektedir,
• İmal ettikleri içecekleri
ambalajlanmamış olarak veya doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş
olarak sadece perakende teslime konu edenlerin, başkaca ÖTV'ye tabi mal satışı
bulunmaması halinde, ÖTV mükellefiyeti tesis ettirmesine gerek yoktur. (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
Öte yandan, 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununun4 153 üncü maddesi uyarınca ÖTV mükellefiyeti
tesis ettiren mükellefler, ÖTV'ye tabi işlemleri bulunmaması nedeniyle ÖTV
mükellefiyetlerinin sona erdirilmesini, bir dilekçe ile bağlı bulundukları
vergi dairesine başvurmak suretiyle isteyebilir. Bu dilekçe üzerine
mükellefiyet kaydı ilgili vergi dairesince terkin edilir.
Ancak Vergi Usul Kanununun 160 ıncı maddesi hükmü
uyarınca, mükellefin ÖTV'ye ilişkin mükellefiyet kaydının terkin edilmesi,
mükellefin işi bırakmasından önceki döneme ilişkin yükümlülüklerini ortadan
kaldırmayacağı gibi, bu tarihten sonra faaliyette bulunduğunun tespiti halinde,
bu dönemlere ilişkin vergilendirmeye ve sahte belge düzenleme fiilini
işleyenler hakkında kovuşturma yapılmasına ve ceza uygulanmasına da engel
teşkil etmez.
2. Vergi Sorumlusu
2.1. Mükellefin Türkiye İçinde
İkametgâhının, İşyerinin, Kanuni ve İş Merkezlerinin Bulunmaması Halinde
Sorumluluk
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (2)
numaralı fıkrası kapsamında, ÖTV mükellefinin Türkiye içinde ikametgâhının,
işyerinin, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması halinde, verginin konusuna
giren malları mükelleften teslim alanlar veya adına hareket edenler, ÖTV'nin
beyanı ve ödenmesiyle ilgili ödevlerin yerine getirilmesinden mükellef gibi
sorumludur.
2.2. Belgesiz Mal Bulundurulması Halinde
Sorumluluk
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (3)
numaralı fıkrasına göre, fiilî veya kaydî envanter sırasında Kanuna ekli
listelerdeki malların belgesiz olarak bulundurulduğunun tespiti halinde,
belgesiz mal bulunduran mükelleflere, bu malların alış belgelerinin ibrazı için
tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış
belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen malın, tespit
tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan ÖTV, alışını belgeleyemeyen
mükellef adına re'sen tarh edilir. Tarh edilecek ÖTV, asgari maktu vergi
tutarına göre hesaplanan vergiden az olamaz. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası
uygulanır.
Dolayısıyla, bu kapsamda işlem tesis edilebilmesi
için, mükellefiyetin veya mükellefiyeti gerektirecek faaliyetin bulunması ve
söz konusu malların belgesiz olarak bulundurulduğunun fiilî veya kaydî envanter
neticesinde tespit edilmesi gerekmekte olup, bu yönde herhangi bir tespit
bulunmadığı sürece mezkûr düzenleme kapsamında ÖTV tarhiyatı yapılmaz. Örneğin,
perakende satış yapan bir işletme nezdinde belgesiz olarak alkollü içki veya
tütün mamulü bulundurulduğunun tespiti halinde bulunduran hakkında bu uygulama
kapsamında işlem tesis edilir.
Öte yandan, belgesiz mal bulunduran mükelleflere bu
malları satanlara, bu satışları ile ilgili vergi inceleme raporuna dayanılarak
ÖTV tarhiyatı yapıldığı takdirde, bu kapsamda ayrıca alıcıdan ÖTV ve buna
ilişkin ceza aranmaz.
Ayrıca, (III) sayılı liste kapsamındaki malların ithalatı,
imal edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla
satışı aşamaları ÖTV'ye tabi olduğundan, belgesiz olarak bulundurulduğu tespit
edilen malların söz konusu safhalarda vergilendirildiğinin tespiti halinde de
bu uygulama kapsamında işlem tesis edilmez.
II- İSTİSNALAR VE VERGİ İNDİRİMİ
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin (2)
numaralı fıkrasında, Maliye Bakanlığının,
• Bu Kanunda yer
alan istisna ve muafiyetlerin uygulanmasına,
• Verginin
tecilinde alınacak teminatların türü ve miktarları ile tecil edilen verginin
terkinine
ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu
hükme bağlanmıştır.
Söz konusu yetkiye dayanılarak, mezkûr Kanunda yer
alan, (III) sayılı listedeki mallara ilişkin istisna ve ihraç kayıtlı teslim
uygulamalarının usul ve esasları aşağıda belirlenmiştir.
A- İHRACAT İSTİSNASI
1. ÖTV Mükelleflerinin İhracat
Teslimleri
Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı liste
kapsamına giren malların ihracat teslimleri, Kanunun 5 inci maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca;
• Teslimin yurt
dışındaki müşteriye yapılması,
• Teslim konusu
malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması
şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde ÖTV'den
istisnadır.
Bu bağlamda, (III) sayılı liste kapsamındaki malların,
imalatçıları tarafından yurt dışındaki müşterilere teslim edilmesi ve Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkması halinde bu teslim ÖTV'den müstesnadır.
"Yurt dışındaki müşteri" tabiri; ikametgâhı, işyeri,
kanuni ve iş merkezleri yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir
işletmenin yurt dışında faaliyet gösteren şubelerini ifade eder.
Söz konusu malların imalatçıları tarafından yurt
dışındaki büro, temsilcilik, acente veya benzeri kuruluşlarına, buralarda
tüketilmek veya satılmak üzere tesliminde de ihracat istisnası uygulanır.
Uluslararası taşımacılığa ilişkin olarak; yabancı bayraklı gemilere, yabancı
hava yolu firmalarının hava taşıma araçlarına ve yerli deniz ve hava taşıma araçlarına
yapılan teslimler de ihracat teslimi olarak değerlendirilir. İstisna kapsamına
giren teslimlere ilişkin işlem veya ödemelerin yabancı deniz ve hava yolu
firmalarının Türkiye'deki acenteleri tarafından yapılması istisnanın
uygulanmasına engel değildir. Söz konusu teslimlerin ihracat istisnası
kapsamında vergiden müstesna tutulabilmesi için gümrük çıkış beyannamesi ile
tevsik edilmesi gerektiği tabiidir.
İhraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına
hareket eden Türkiye'deki kişi ya da kuruluşlara veya bizzat alıcıya işlenmek
ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmek üzere Türkiye'de teslim edilen
mallar için ihracat istisnası uygulanmaz.
İhracat teslimine ilişkin yurt dışındaki müşteri adına
düzenlenen faturalar ile uluslararası taşımacılığa ilişkin olarak yabancı
bayraklı gemilere, yabancı hava yolu firmalarının hava taşıma araçlarına ve
yerli deniz ve hava taşıma araçlarına ihracat istisnası kapsamında yapılan
teslimler dolayısıyla düzenlenen faturalarda ÖTV hesaplanmaz.
İstisna kapsamında yapılan teslimler, ÖTV Beyannamesinin
"İstisnalar ve İndirimler" bölümünün "İstisnalar" tablosundaki istisna türü
listesinden "İhracat İstisnası" seçilerek beyan edilir.
ÖTV mükelleflerince ayrıca, beyannamenin "Ekler"
bölümünde yer alan "İhracat İstisnası" tablosuna, istisna kapsamında yapılan
teslime ilişkin gümrük çıkış beyannamesi ile satış faturasına ilişkin bilgiler
ve Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgiler girilir.
İhracata konu malların yurt dışına çıktığı,
• Gümrük
beyannamesinin ilgili gümrük idaresi, noter ya da yeminli mali müşavir (YMM)
tarafından onaylı örneği ile
• Yurt dışındaki
müşteri adına düzenlenen faturanın (uluslararası taşımacılığa ilişkin yabancı
ve yerli deniz ve hava taşıma araçlarına yapılan teslimlerde, bu teslimlere ait
faturanın) firma yetkililerince aslının aynı olduğuna dair bir şerh verilerek
kaşe ve imza tatbik edilmek suretiyle onaylı fotokopisi
bir dilekçe ekinde ÖTV yönünden bağlı olunan vergi
dairesine ibraz edilerek tevsik edilir.
Posta ve hızlı kargo taşımacılığı yolu ile yapılan
ihracat teslimleri, kargo şirketi adına düzenlenen, malı yurtdışına gönderilen
mükellefin bilgisinin yer aldığı ve gümrük müdürlüğü tarafından elektronik
ortamda onaylanan elektronik ticaret gümrük beyannamesi ile tevsik edilir.
Sınır ticareti kapsamında yapılan ihracat, gümrük
beyannamesi ile tevsik edilir. Bu durumda ayrıca, bir defaya mahsus olmak üzere
sınır ticareti yetki belgesi de ibraz edilir.
2. ÖTV Ödenerek Satın Alınan Malların
İhracat Teslimleri
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (3)[3]
numaralı fıkrasında, ihraç edilen mallara ait alış faturaları veya benzeri
belgelerde ayrıca gösterilen ve beyan edilen ÖTV'nin ihracatçıya iade
edilmesine imkân tanınmış olup, bu iadeye ilişkin usul ve esasları belirleme hususunda
Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.
Bu kapsamda, (III) sayılı listedeki malların ihraç
edilmesi halinde bu verginin iadesi, sadece ÖTV mükelleflerinden satın alınan
mallar için söz konusudur. ÖTV uygulanan safhadan sonraki satıcılardan alınan malların
ihraç edilmesi halinde, alış belgelerinde görünmeyen ve malın fiyatına dâhil
edilmiş olan ÖTV iade edilmez.
Örnek: İmalatçı (A)'nın ürettiği sigarayı ÖTV ödeyerek satın
alan (B)'nin bu malı ihraç etmesi durumunda, (A)'nın satış faturasında gösterilen
ve yine (A) tarafından beyan edilerek vergi dairesine ödenen ÖTV, (B)
tarafından iade konusu yapılabilir. Ancak (B)'nin imalatçı (A)'dan satın aldığı
söz konusu malı (C)'ye satması ve (C)'nin bu malı ihraç etmesi halinde, (A)
tarafından beyan edilen ve (C)'nin satın aldığı sigaranın fiyatına dâhil
edilmiş olan ÖTV, iade edilmez.
Aynı şekilde ÖTV ödenerek ithal edilen (III) sayılı
liste kapsamındaki malın ithalatçısı tarafından ihraç edilmesi halinde, gümrük
idaresine ödenen ÖTV, ithalatçı-ihracatçı tarafından iade konusu yapılabilir.
Ancak, ÖTV ödenerek ithal edilen malın, ithalatçısından satın alınarak ihraç
edilmesi halinde ÖTV iade konusu yapılmaz.
ÖTV ödenerek ithal edilen veya yurt içinde ÖTV
mükellefinden satın alınan malların ihracatında, ödenen ÖTV'nin iadesi için söz
konusu malın, ithalatçısı veya yurt içinden satın alan tarafından, olduğu gibi (aynen)
ihraç edilmiş olması şartı aranır. Örneğin, imalatçısından ÖTV'si ödenerek
satın alınan taze üzüm şarabının çeşitli aroma ve katkı maddeleri ile işlenerek
ihraç edilmesi halinde taze üzüm şarabı için ödenen ÖTV iade edilmez.
İhraç edilen mallara ait ÖTV'nin iadesi, 429 Sıra
No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde5 belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde Standart İade Talep Dilekçesi ile talep edilir. Söz konusu ÖTV'nin
iadesinin talep edilmesi halinde,
• İhracatçı adına
düzenlenen ve üzerinde ÖTV'nin ayrıca gösterildiği fatura veya benzeri belge
(ihraç edilen mal ithal edilmiş ise ithalatta düzenlenen gümrük beyannamesi ve
verginin ödendiğini gösteren gümrük makbuzu),
• İhraç edilen
mala ait gümrük beyannamesi,
• İhraç edilen
mala ilişkin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenen fatura (uluslararası
taşımacılığa ilişkin yabancı ve yerli deniz ve hava taşıma araçlarına yapılan
teslimlerde, bu teslimlere ait fatura)
ihracatçının katma değer vergisi (KDV) yönünden bağlı
olduğu vergi dairesine verilir. Gümrük beyannamesi ile gümrük makbuzunun ilgili
gümrük idaresi, noter ya da YMM tarafından onaylı örneği, diğer belgelerin ise
aslının aynı olduğuna dair bir şerh verilerek kaşe tatbiki ve imzalanması
suretiyle firma yetkililerince onaylı fotokopisi vergi dairesine verilir.
Bu belgelerin vergi dairesine ibrazı üzerine ilgili
vergi dairesince, ihraç edilen malın alımına ait ÖTV'nin, mükellefi tarafından
bağlı olduğu vergi dairesine (ithalatta gümrük idaresine) ödendiği teyit
edilir. Bu teyitten sonra, ihraç edilen mala ait ÖTV, talebe göre, gümrük
beyannameli mal ihracından doğan KDV iadesi ile ilgili olarak Katma Değer
Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde (IV/E bölümü hariç) belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde, nakden ve/veya mahsuben iade edilir. İhraç edilen malla
ilgili olarak ÖTV'nin yanı sıra KDV iadesi de talep edilmiş olması halinde,
yukarıda belirtilen belgelerden KDV iadesi için ibraz edilmiş olanlar
mükelleften ayrıca istenilmez, vergi dairesine ibraz edilen belgelerin şef ve
müdür yardımcısı tarafından onaylı fotokopileri kullanılır.
3. İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (6) numaralı bendi uyarınca, ÖTV mükelleflerince ihracat
istisnası uygulanarak ihraç edilen malların, Gümrük Kanunu hükümlerine göre
geri gelmesi halinde ithalatta ÖTV uygulanmaz.
Ancak, ihracatçıların ÖTV iadesinden yararlandığı
ihracat işlemine konu malların veya ÖTV ödemeksizin ihraç kaydıyla satın alarak
ihraç ettiği malların geri gelmesi halinde, gümrük idaresince geri gelen mallar
için ithalatın yapıldığı tarih itibarıyla ÖTV uygulanır. Bu nedenle, geri gelen
mallar için gümrük idaresi tarafından, ihracatçının ÖTV iadesinden veya
tecil-terkin uygulamasından yararlanıp yararlanmadığı, yararlanmışsa
yararlandığı tutar ihracatçının bağlı olduğu vergi dairesinden tespit edilir ve
buna göre işlem yapılır. Bu tespit, ithalatçının adı-soyadı/unvanı, vergi
kimlik numarası/T.C. kimlik numarası, geri gelen malın cinsi, miktarı, tutarı,
ilgili bulunduğu gümrük beyannamesinin tarih ve sayısı ile diğer gerekli
bilgiler ilgili vergi dairesine aktarılmak suretiyle yapılır.
İhraç kaydıyla yapılan teslimlere ilişkin olarak, ihraç
kaydıyla teslimde bulunan mükellefin tecil edilen vergisi henüz terkin
edilmemişse, ihracatçının ÖTV'yi gümrük idaresine ödediğinin tevsiki üzerine,
vergi dairesince tecil edilen vergi gecikme zammı uygulanmaksızın terkin
edilir.
4.
Gümrüksüz Satış Mağazalarına Yapılan Teslimler (05/07/2018
tarihli, 30469 sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile eklenmiştir. Yürürlük: 01/06/2018)
4.1.
ÖTV Mükelleflerince Gümrüksüz Satış Mağazalarına Yapılan Teslimler
Özel
Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, aynı
Kanuna ekli (III) sayılı listedeki malların, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 95
inci maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre faaliyette bulunan gümrüksüz satış
mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların depolarına teslimi
vergiden müstesnadır.
Gümrüksüz
satış mağazaları ve depoları 4458 sayılı Gümrük Kanununun 95 inci maddesinin
(1) numaralı fıkrasındaki yetkiye istinaden 8/8/2017 tarihli ve 30148 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliğinde
tanımlanmıştır.
Düzenleme
gereği, Kanuna ekli (III) sayılı listedeki malların, istisna kapsamında, sadece
gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere teslimi mümkün bulunduğundan,
teslim aşamasında teslime konu malın ilgili gümrük mevzuatına göre gümrüksüz
satış mağazalarında satılabilecek mal cinslerinden olup olmadığı ÖTV
mükelleflerince kontrol edilir, teslime konu malın ilgili gümrük mevzuatına
göre gümrüksüz satış mağazalarında satılabilecek mal cinslerinden olmaması
halinde, istisna kapsamında mal teslim edilemez.
ÖTV
mükellefleri, istisna kapsamında gümrüksüz satış mağazalarına veya bunların
depolarına yaptıkları teslimlerde hesaplanan ÖTV tutarını, fatura bedeline
dahil etmez, ancak fatura bedeline dahil edilmeyen bu tutarı faturada "ÖTV
Kanununun (5/2) Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen
ÖTV Tutarı ……… TL'dir." şerhi ile gösterir.
Gümrüksüz
satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların depolarına
yapılan teslimlerde, antrepo beyannamesi düzenlenecek olup, malın gümrüksüz
satış mağazasına veya deposuna konulduğunu (fiilen işleticiye teslim
edildiğini/işletici tarafından fiilen teslim alındığını) gösteren antrepo giriş
sayım tutanağını da ihtiva eden antrepo beyannamesinin ilgili gümrük idaresi
tarafından onaylandığı tarih itibariyle istisna kapsamındaki işlemin
gerçekleştiği kabul edilir.
İstisna
kapsamında yapılan teslimler, ÖTV Beyannamesinin "İstisnalar ve İndirimler"
bölümünün "İstisnalar" tablosundaki istisna türü listesinden "Gümrüksüz Satış
Mağazalarına Yapılan Teslimlerde İstisna" seçilerek beyan edilir. ÖTV mükelleflerince
ayrıca, beyannamenin "Ekler" bölümünde yer alan "Gümrüksüz Satış Mağazalarına
Yapılan Teslimlerde İstisna" tablosuna, gümrüksüz satış mağazası işleticisi
tarafından düzenlenen antrepo beyannamesine ilişkin bilgiler, bu istisna
kapsamında yapılan teslimler nedeniyle düzenlenen faturalara ait bilgiler ve
Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgiler girilir.
Malların
gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların
depolarına teslim edildiği;
• Malın
gümrüksüz satış mağazasına veya deposuna konulduğunu gösteren antrepo giriş
sayım tutanağını da ihtiva eden gümrük idaresi tarafından onaylanmış antrepo
beyannamesinin aslı veya ilgili gümrük idaresi, noter ya da YMM tarafından
onaylanmış örneği ile
•
Gümrüksüz satış mağazası işleticisi adına düzenlenen faturanın firma
yetkililerince aslının aynı olduğuna dair bir şerh verilerek kaşe ve imza
tatbik edilmek suretiyle onaylı fotokopisi
bir
dilekçe ekinde ÖTV yönünden bağlı olunan vergi dairesine ibraz edilerek tevsik edilir.
Vergi dairesince ilgili gümrük idaresinden antrepo beyannamesinin doğruluğu
teyit edilir (gümrük idaresince bilgilerin elektronik ortamda iletilmiş olması
halinde ayrıca yazışma yapılmaz).
ÖTV
Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi uyarınca
ÖTV'nin konusuna giren malların gümrüksüz satış mağazaları tarafından
yurtdışından getirilerek bu mağazalara veya depolarına konmasının ve aynı
fıkranın (6) numaralı bendi uyarınca gerçek kişiler tarafından bu mağazalardan
(mağazanın malları yurt içinden mi yoksa yurt dışından mı tedarik ettiğine
bakılmaksızın) satın alınan malların Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin
birinci fıkrasının 4 ve (6/a) bentleri kapsamında gümrük vergisinden muaf
olarak yurda sokulmasının ÖTV'den müstesna olduğu tabiidir.
4.2.
ÖTV Ödenerek Satın Alınan Malların Gümrüksüz Satış Mağazalarına Teslimleri
Özel
Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (3) numaralı fıkrasında, Gümrük
Kanununun 95 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre faaliyette bulunan
gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların
depolarına teslim edilen malların alış faturaları ve benzeri belgeler üzerinde
gösterilen ve beyan edilen ÖTV'nin bu malları teslim edenlere iade edilmesine
imkân tanınmış olup, bu iadeye ilişkin usul ve esasları belirleme hususunda
Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.
Bu
kapsamda, (III) sayılı listedeki malların gümrüksüz satış mağazalarına veya
bunların depolarına teslim edilmesi halinde bu verginin iadesi, sadece ÖTV
mükelleflerinden alınan veya doğrudan ithal edilen mallar için söz konusudur.
ÖTV uygulanan safhadan sonraki satıcılardan alınan malların söz konusu mağaza
veya depolara teslim edilmesi halinde, alış belgelerinde görünmeyen ve malın
fiyatına dâhil edilmiş olan ÖTV iade edilmez.
ÖTV
ödenerek ithal edilen veya yurt içinde ÖTV mükellefinden satın alınan malların
gümrüksüz satış mağazalarına veya bunların depolarına teslim edilmesi halinde,
ödenen ÖTV'nin iadesi için söz konusu malın, ithalatçısı veya yurt içinden
satın alan tarafından, olduğu gibi (aynen) teslime konu edilmiş olması şartı
aranır.
Gümrüksüz
satış mağazalarına veya bunların depolarına teslim edilen mallara ait ÖTV'nin
iadesi, 429 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde Standart İade Talep Dilekçesi ile talep edilir. Söz konusu
ÖTV'nin iadesinin talep edilmesi halinde;
•
Gümrüksüz satış mağazası veya deposuna mal teslim eden adına düzenlenen ve
üzerinde ÖTV'nin ayrıca gösterildiği fatura veya benzeri belge (gümrüksüz satış
mağazasına veya bunların deposuna teslim edilen mal ithal edilmiş ise ithalatta
düzenlenen gümrük beyannamesi ve verginin ödendiğini gösteren gümrük makbuzu),
• Malın
gümrüksüz satış mağazasına veya deposuna konulduğunu gösteren antrepo giriş
sayım tutanağını da ihtiva eden gümrük idaresi tarafından onaylanmış antrepo
beyannamesi,
• Teslim
edilen mala ilişkin gümrüksüz satış mağazası işleticisi adına düzenlenen fatura
gümrüksüz
satış mağazasına mal teslim eden kişinin KDV yönünden bağlı olduğu vergi
dairesine verilir. Antrepo beyannamesi ile gümrük beyannamesi ve gümrük
makbuzunun ilgili gümrük idaresi, noter ya da YMM tarafından onaylı örneği,
diğer belgelerin ise aslının aynı olduğuna dair bir şerh verilerek kaşe tatbiki
ve imzalanması suretiyle firma yetkililerince onaylı fotokopisi vergi dairesine
verilir. Bu belgelerin vergi dairesine ibrazı üzerine ilgili vergi dairesince,
gümrüksüz satış mağazasına teslim edilen malın alımına ait ÖTV'nin, mükellefi
tarafından bağlı olduğu vergi dairesine (ithalatta gümrük idaresine) ödendiği
teyit edilir. Bunun yanı sıra, iadenin yapılabilmesi için ilgili gümrük
idaresinden antrepo beyannamesinin doğruluğunun da teyit edilmesi gerekir
(gümrük idaresince bilgilerin elektronik ortamda iletilmiş olması halinde
ayrıca yazışma yapılmaz).
Bu
teyitlerden sonra, söz konusu mala ait ÖTV, talebe göre, gümrüksüz satış
mağazalarına veya bunların depolarına mal tesliminden doğan KDV iadesi ile
ilgili olarak Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde (IV/E bölümü hariç)
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, nakden ve/veya mahsuben iade edilir.
Gümrüksüz satış mağazalarına veya bunların depolarına yapılan teslimlerle
ilgili olarak ÖTV'nin yanı sıra KDV iadesi de talep edilmiş olması halinde,
yukarıda belirtilen belgelerden KDV iadesi için ibraz edilmiş olanlar
mükelleften ayrıca istenilmez, vergi dairesine ibraz edilen belgelerin şef ve
müdür yardımcısı tarafından onaylı fotokopileri kullanılır.
4.3.
Gümrüksüz Satış Mağazasına Teslim Edilen Malların İade Edilmesi
ÖTV
mükelleflerince ÖTV Kanununun 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında
istisna uygulanarak gümrüksüz satış mağazalarına veya bunların depolarına
teslim edilen malların iade edilmesi durumunda ÖTV doğmaz. Bu takdirde, iade
alınan malların tekrar teslime konu edilmesi durumunda ÖTV mükelleflerince ÖTV
hesaplanacağı tabiidir.
Ancak,
gümrüksüz satış mağazalarına veya bunların depolarına ÖTV Kanununun 5 inci
maddesinin (3) numaralı fıkrası kapsamında mal teslim edenlerin ÖTV iadesinden
yararlandığı/yararlanabileceği teslimlere konu malların mağaza işleticilerince
iade edilmesi halinde, gümrük idaresince malların iade edildiği hususu
mağazaya/depoya teslimde bulunan mükellefin KDV yönünden bağlı olduğu vergi
dairesine bildirilir. İlgili vergi dairesince henüz mükellefe ÖTV iadesi
yapılmamışsa herhangi bir iade yapılmaksızın talep sonuçlandırılır. İade
yapılmışsa;
•
Mükellefin, malların geri geldiği aylık vergilendirme döneminde, yasal defter
kayıtlarını düzeltmek suretiyle iadesini aldığı tutarı vergi dairesine ödemesi halinde
bu tutar, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın mükelleften geri
alınır.
•
Mükellefin, iade aldığı tutarı, malların geri geldiği aylık vergilendirme
döneminde vergi dairesine iade etmemesi halinde, mükellefe iade edilen ÖTV,
malların geri geldiği dönemden mükellef tarafından ödemenin yapıldığı döneme
kadar gecikme faizi uygulanarak vergi ziyaı cezası ile birlikte mükelleften
aranır.
4.4.
Sorumluluk
İstisna
kapsamında gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya
bunların depolarına teslim edilen malların, hak sahipleri dışındakilere
satılması veya hak sahibi olanlara belirlenen limitlerin üstünde satılması ya
da yersiz veya haksız olarak her türlü kullanımı halinde, ödenmeyen ÖTV ve buna
bağlı KDV, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte mağaza
işleticisinden aranır. İlgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak satış/kullanım
yapıldığının tespiti halinde, ilgili gümrük idaresi tarafından durum işleticinin
KDV yönünden bağlı olduğu vergi dairesine bildirilir.
Bu istisna
uygulamasında, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde işlem tesis edilmemesi
suretiyle istisna kapsamında mal teslim edilmesi halinde, mağaza işleticisinin
doğrudan sorumlu tutulduğu haller dışında, ziyaa uğratılan vergiler, vergi
ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte ÖTV mükellefinden aranır.
5.[4] Serbest
Bölgelere Yapılan Teslimler
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (1)
numaralı fıkrasında, Kanuna ekli listelerdeki malların ihracat teslimlerinde
ÖTV istisnası uygulanabilmesi için;
• Teslimin yurt
dışındaki müşteriye yapılması,
• Teslim konusu
malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması
şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği hükme
bağlanmıştır.
Bu hüküm gereğince, yurt içinden serbest bölgelere
yapılan teslimlerde, teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması şartı
gerçekleşmediğinden, ihracat istisnası uygulanmaz.
Öte yandan, serbest bölgelerden yurt dışına yapılan
teslimler ÖTV'den müstesnadır. Serbest bölgelerden yurt dışına yapılan
teslimlerde, gümrük beyannamesi düzenlenmemesi nedeniyle, (III) sayılı
listedeki malların serbest bölgeden ihracatı, serbest bölgeye giren mallar için
düzenlenen gümrük beyannamesi ile birlikte gümrük idaresince onaylı serbest
bölge işlem formlarıyla tevsik edilir. Dolayısıyla, söz konusu belgeler de
ihracatın tevsikinde veya iade talebinde, ibrazı gerekli diğer belgelerle
birlikte vergi dairesine verilir.
6.[5] Yetkili
Gümrük Antreposu İşleticisine Yapılan Teslimler
25/10/1984 tarihli ve 3065
sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun6 12 nci maddesinin (1) numaralı
fıkrasındaki, yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılan teslimlerin ihracat
teslimi sayılacağına dair hükümler, Özel Tüketim Vergisi Kanununda yer
almamaktadır.
Dolayısıyla, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci
maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince, yetkili gümrük antreposu
işleticilerine yapılan teslimlerde ÖTV yönünden ihracat istisnası uygulanmaz.
Ancak, Kanunun 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası
uyarınca, 4458
sayılı Gümrük Kanununun 95 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre
faaliyette bulunan gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara
veya bunların depolarına yapılan teslimlerin vergiden müstesna olduğu tabiidir.
(05/07/2018
tarihli, 30469 sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile eklenmiştir.
YÜRÜRLÜK:01/06/2018)
7.[6] Türkiye'de
İkamet Etmeyen Yolculara Yapılan Teslimler
Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (1)
numaralı fıkrası kapsamındaki, "Türkiye'de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura ile
Yapılan Satışlar (Bavul Ticareti)" ile "Yolcu Beraberi Eşya (Türkiye'de İkamet
Etmeyenlere KDV Hesaplanarak Yapılan Satışlar)" uygulamalarına ilişkin olarak
mezkûr Kanun ve Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde yer alan
düzenlemelerin ÖTV uygulaması bakımından geçerliliği bulunmamaktadır.
Bu nedenle, Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara ÖTV
kapsamına giren malların tesliminde ÖTV istisnası uygulanmaz veya tahsil edilen
ÖTV iade edilmez.
B- DİPLOMATİK İSTİSNA
1. Kapsam
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 6 ncı maddesine göre,
Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan malların,
• Karşılıklı
olmak kaydıyla yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilciliklerine,
konsolosluklarına ve bunların diplomatik haklara sahip mensuplarına,
• Uluslararası
anlaşmalarla vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bunların
diplomatik haklara sahip mensuplarına,
• Ev sahibi
hükümet anlaşmaları veya ülkemizin taraf olduğu diğer anlaşmalar çerçevesinde
Türkiye'deki uluslararası kuruluşlara ve bunların yönetici kadrolarında görev
yapan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan mensuplarına Türkiye'de görevde
bulundukları süre içerisinde
kendi ihtiyaçları için teslimi, ÖTV uygulanmadan önce
müzayede yoluyla satışı ve bunlar tarafından ithali ÖTV'den istisnadır.
2. İstisnadan Yararlanabilecekler
İstisnadan,
• Karşılıklı
olmak kaydıyla yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilcilikleri,
konsoloslukları ve bunların diplomatik statüyü haiz bulunan diplomatik misyon
şefleri, diplomasi memurları, konsolosluklarda görevli misyon şefleri,
meslekten konsolosluk memurları,
• Uluslararası
anlaşmalarla vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlar ve bunların
diplomatik haklara sahip mensupları,
• Türkiye Büyük
Millet Meclisi tarafından onaylanan ya da Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan ev sahibi ülke anlaşmaları veya ülkemizin taraf olduğu diğer anlaşmalar
kapsamında, Türkiye'deki uluslararası kuruluşlar ile bu kuruluşların yönetici
kadrolarındaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan mensupları
yararlanabilir.
Bu istisna uygulamasında, istisnadan yararlanacak
olanların kapsamı Dışişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca birlikte
belirlenir.
3. İstisnadan Yararlananlara Belge
Verilmesi
İstisnadan yararlanan kişi ve kuruluşlara Dışişleri
Bakanlığınca, ÖTV istisnasından yararlanacakları malları gösteren bir belge
verilir. Bu belge, (III) sayılı listedeki mallar için varsa istisnadan
yararlanılacak miktar veya tutarları da gösterir şekilde, ÖTV mükellefine veya
ithalde gümrük idaresine verilmek üzere düzenlenir.
4. İstisna Uygulaması
Bu istisna (III) sayılı listedeki malların, istisnadan
yararlananlar tarafından ithalinde veya mükellefler tarafından istisnadan
yararlanan kişi ve kuruluşlara tesliminde uygulanır.
İstisna uygulamasından yararlanmak isteyen kişi veya
kuruluşlarca, işlemi yapacak olan ÖTV mükelleflerine veya gümrük idaresine,
Dışişleri Bakanlığınca verilen belge ibraz edilerek bu işlemde ÖTV
uygulanmaması talep edilir. ÖTV mükellefleri veya gümrük idarelerince,
kendilerine ibraz edilen belgedeki bilgilere, düzenledikleri faturada veya
gümrük makbuzunda yer verilir. Bu suretle yapılan teslimler veya ithalat için
ÖTV hesaplanmaz ve tahsil edilmez.
ÖTV mükelleflerince, bu kapsamda teslim edilen mala
ait bilgiler ile bedeli, teslim tarihi ve alıcıya ait bilgilerin yer aldığı ve
yanına kaşe tatbik edilerek imzalanan söz konusu belgenin bir fotokopisi, Vergi
Usul Kanununun muhafaza ve ibraz hükümleri gereğince muhafaza edilir ve talep
edilmesi halinde ibraz edilir.
ÖTV mükellefleri, diplomatik istisna kapsamındaki
teslimlerinde hesaplanan ÖTV tutarını, fatura bedeline dâhil etmez, ancak
fatura bedeline dâhil edilmeyen bu tutarı düzenlenen faturada "ÖTV Kanununun 6
ncı Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen ÖTV Tutarı
................ TL'dir." şerhi ile gösterir.
İstisna kapsamında yapılan teslimler, ÖTV
Beyannamesinin "İstisnalar ve İndirimler" bölümünün "İstisnalar" tablosundaki
istisna türü listesinden "Diplomatik İstisna" seçilerek beyan edilir.
ÖTV mükelleflerince ayrıca, beyannamenin "Ekler"
bölümünde yer alan "Diplomatik İstisna" tablosuna, Dışişleri Bakanlığınca
verilen belgeye ilişkin bilgiler, bu istisna kapsamında yapılan teslimler
nedeniyle düzenlenen faturalara ait bilgiler ve Gelir İdaresi Başkanlığınca
istenebilecek diğer bilgiler girilir.
İstisnadan yararlanan kişi veya kuruluşun mükellefe
verdiği Dışişleri Bakanlığı yazısının ve işleme ilişkin olarak düzenlenen
faturanın aslının aynı olduğu işletme yetkililerince imzalanarak ve kaşe tatbik
edilerek onaylanmış fotokopileri, bir dilekçe ekinde vergi dairesine ibraz
edilerek teslimin istisna kapsamında olduğu tevsik edilir.
5. Sorumluluk
Bu istisna uygulamasında, belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde işlem tesis edilmemesi suretiyle istisna kapsamında mal teslim
edilmesi halinde ziyaa uğratılan vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile
birlikte ÖTV mükellefinden aranır.
C- DİĞER İSTİSNALAR
1. Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci
Maddesinin Birinci Fıkrasının (6) Numaralı Bendi Uygulaması
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (6) numaralı bendi uyarınca, Gümrük Kanununun;
• 167 nci maddesi
[5 numaralı fıkrasının (a) bendi ile 7 numaralı fıkrası hariç],
• Geçici ithalat
rejimine ilişkin,
• Hariçte işleme
rejimine ilişkin,
• Geri gelen
eşyaya ilişkin
hükümleri kapsamında gümrük vergisinden muaf veya
müstesna olan malların ithali ÖTV'den istisnadır.
Bu kapsamda, (III) sayılı listede yer alan malların,
Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin birinci fıkrasının 4 ve (6/a) bentleri
kapsamında gümrük vergisinden muaf olarak ithalinde ÖTV istisnası uygulanır.
Ayrıca, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci
maddesinde düzenlenen ihracat istisnası ile 8 inci maddesinin (2) numaralı
fıkrasında düzenlenen ihraç kaydıyla teslimlerde verginin tecil ve terkin
edilmesi uygulamasından yararlanılarak ihraç edilen, ancak Gümrük Kanununun
168, 169 ve 170 inci maddelerinde belirtildiği şekilde geri gelen eşyanın
ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eşya ile ilgili olarak ihracat
istisnası dolayısıyla iade alınan veya tecil-terkin uygulamasından faydalanılan
miktarın gümrük idaresine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi
şarttır.
2. Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci
Maddesinin Birinci Fıkrasının (7) Numaralı Bendi Uygulaması
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (7) numaralı bendi gereğince, Gümrük Kanununun,
• Transit, gümrük
antrepo, dâhilde işleme, gümrük kontrolü altında işleme rejimlerine tabi tutulan
mallar ile
• Serbest
bölgeler ve geçici depolama yerleri hükümlerinin uygulandığı mallar
ÖTV'den istisnadır.
Bu kapsamda, dâhilde işleme rejimi, ihracatı taahhüt
edilen ürünlerin elde edilmesinde kullanılan malların, ithalat vergileri
ödenmeksizin ithal edilmesine imkân sağlayan bir rejim olup, (III) sayılı
listede yer alan malların dâhilde işleme rejimi kapsamında ithali, ÖTV'den
istisnadır. Ancak, dâhilde işleme rejimi kapsamında olsa dahi; imalatta kullanılan
malların yurt içinden temin edilmesi ile fiilen ihraç edilmeyen malların
imalinde kullanılan malların ithal edilmesi hallerinde bu kapsamda ÖTV
istisnası uygulanmaz.
Bunun yanı sıra, (III) sayılı listede yer alan
malların söz konusu rejimler dışında kullanılması, sarfı veya yurt içine
tesliminin genel hükümler çerçevesinde vergilendirileceği tabiidir.
Ayrıca, Kanunun 16 ncı maddesinde, Gümrük Kanunu ve
diğer kanunlar gereğince gümrük vergisi teminata bağlanarak işlem gören mallara
ait ÖTV'nin de aynı usule tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre, başta Gümrük
Kanununun 118 inci maddesi olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri gereğince,
gümrük vergisi teminata bağlanarak ithal edilen mallara ait ÖTV de teminata
bağlanır.
3. (05/07/2018 tarihli, 30469
sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile kaldırılmıştır. YÜRÜRLÜK: 01/06/2018).[7]
Ç- İHRAÇ KAYITLI TESLİMLERDE VERGİNİN
TECİLİ VE TERKİNİ
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2)
numaralı fıkrasıyla, ihraç edilmek şartıyla ihracatçılara teslim edilen mallara
ait ÖTV'nin, mükelleflerce ihracatçılardan tahsil edilmemesi şartıyla, bu
mükelleflerin talebi üzerine vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek
tecil edileceği, söz konusu malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden
aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesi halinde tecil edilen verginin terkin
olunacağı hükme bağlanmıştır.
1. Kapsam
(III) sayılı liste kapsamındaki malların ihraç edilmek
üzere ihracatçılara tesliminde hesaplanan ÖTV'nin ihracatçıdan tahsil
edilmemesi şartıyla, ÖTV mükelleflerinin talebi üzerine tecil edilmesi
mümkündür.
Bu uygulama, ihracatçının doğrudan ÖTV
mükelleflerinden satın aldığı malların, olduğu gibi (aynen) ihraç edilmesi
halinde geçerlidir.
İhraç kaydıyla yapılacak teslimler için cins, nitelik,
tutar veya miktar konusunda bir sınırlama yoktur.
Serbest bölgeye yapılan teslimlerde ihracat istisnası
uygulanmadığından, serbest bölgeye teslim edilecek malların ÖTV
mükelleflerinden satın alınmasında tecil-terkin uygulaması kapsamında işlem
tesis edilemez. Ancak, serbest bölgelerden yurt dışına yapılan ihracat
teslimleri ÖTV'den müstesna olduğundan, ihraç kaydıyla teslim edilen malların
serbest bölgeden ihraç edilmesi durumunda, serbest bölgedeki alıcıya yapılan
teslimlerde tecil-terkin uygulaması kapsamında işlem yapılması mümkündür.
Tecil-terkin uygulaması kapsamında satın alınmakla
birlikte, malın sonraki aşamada tekrar teslime konu edildikten sonra bu aşama
tarafından ihracının yapılmış olması halinde, bu durum tecil-terkin şartlarının
ihlal edilmesi sonucunu doğurduğundan buna göre işlem yapılır. Ancak, merkezi
yurt içinde bulunan bir firma tarafından yurt içinden tecil-terkin uygulaması
kapsamında satın alınıp serbest bölgedeki şubesi aracılığıyla ihraç edilen
mallara ilişkin olarak mükellef tarafından beyan edilerek tecil edilen ÖTV,
serbest bölgedeki şubenin merkezden ayrı mükellefiyetinin bulunmaması veya
kendi adına müstakilen faaliyet göstermiyor olması kaydıyla, terkin edilir.
Merkez tarafından serbest bölgedeki şubeye mal gönderimlerinin ilgili diğer
mevzuat gereğince şube adına fatura düzenlenmek suretiyle yapılması bu yönde
işlem tesisine engel teşkil etmez.
2. Verginin Tecili
İhraç kaydıyla teslimde bulunan ÖTV mükellefleri
tarafından düzenlenen faturada, hesaplanan ÖTV ayrıca gösterilir ve faturaya
"ÖTV Kanununun 8/2 maddesine göre ihraç edilmek üzere teslim edilmiş olup ÖTV
tahsil edilmemiştir." ibaresi yazılır.
Bu uygulama kapsamında yapılan teslimler beyannamenin
"Matrah ve Vergi Bildirimi" bölümündeki "Teslimler" tablosu ile "Tecil"
bölümündeki "İhraç Kaydıyla Satılan Mallara Ait Teciller" tablosunun her
ikisinde de beyan edilir.
Vergi dairesi, mükellefin bu beyanına göre gerekli
tarhiyat işlemini yaptıktan sonra, ihraç kaydıyla teslimlere ait ÖTV tutarını
tecil eder.
3. Verginin Terkini
İhraç kaydıyla teslim edilen malın, ihracatçıya teslim
tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihracının gerçekleşmesi
halinde, tecil edilen verginin,
• Malın ihraç
edildiğini gösteren gümrük beyannamesinin,
• Malın serbest
bölgeden ihracında ayrıca örneği Tebliğ ekinde (EK:1) olarak yer alan "Serbest
Bölgelerden Yapılan İhracat Teslimlerine İlişkin Bildirim" ile giriş ve çıkışla
ilgili serbest bölge işlem formlarının
aslı veya ilgili gümrük idaresi, noter ya da YMM
tarafından onaylanmış örneği ile ÖTV mükellefinin ihraç kaydıyla teslimine
ilişkin faturanın aslının aynı olduğu işletme yetkililerince imzalanarak ve
kaşe tatbik edilerek onaylanmış fotokopisi vergi dairesine verilmek suretiyle
terkini sağlanır.
Malın serbest bölgeden ihraç edilmiş olması halinde
terkin işleminden önce, ihraç edilen malın serbest bölgeye girişi ve serbest
bölgeden yurt dışına çıkışıyla ilgili serbest bölge işlem formlarındaki
bilgiler, vergi dairelerince ilgili serbest bölge müdürlüğünden teyit edilir.
4. İhraç Kaydıyla Yapılan Teslimlerde
İhracatın Süresinde Gerçekleşmemesi
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2)
numaralı fıkrası uyarınca, ihracatın bu uygulama kapsamında belirlenen şartlara
uygun olarak gerçekleşmemesi halinde tecil edilen vergi, vade tarihinden
itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun7 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı
ile birlikte ÖTV mükellefinden tahsil edilir. Ancak ihracatın Vergi Usul
Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle süresinde gerçekleşmemiş olması
halinde, tecil edilen vergi, tecil edildiği tarihten itibaren Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre ilgili
dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte tahsil edilir.
İhraç kaydıyla teslim aldıkları malları yasal süresi
içinde mücbir sebepler veya beklenmedik durumlara bağlı olarak ihraç edemeyen
ihracatçıların ek süre talepleri ilgili vergi dairesi başkanlığı/defterdarlık
tarafından Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin (II/A-8.6) bölümünde
yapılan açıklamalara göre değerlendirilir. (05/07/2018 tarihli, 30469
sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile değiştirilmiştir. YÜRÜRLÜK: 27/03/2018)[8]
5. İhraç Kayıtlı Teslim Edilen Malın ÖTV
Mükellefine İadesi
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2)
numaralı fıkrası kapsamında satın alınan malın, Tebliğin (II/Ç/4) bölümünde
belirtilen süreler içerisinde veya bu süreler[9]
geçtikten sonra iade edilmesi durumu, tecil-terkin şartlarının ihlal edilmesi
sonucunu doğurduğundan, bu uygulama kapsamında teslim edilen malın iade
edilmesi halinde tecil edilen vergi vade tarihinden itibaren gecikme zammı
(mücbir sebeplerin varlığı halinde tecil faizi) ile birlikte ÖTV mükellefinden
tahsil edilir.
D- İSTİSNALARIN SINIRI
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin (1)
numaralı fıkrasına göre, ÖTV ile ilgili istisna veya muafiyetler, ancak Özel
Tüketim Vergisi Kanununa hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak
suretiyle düzenlenir. Diğer kanunlarda yer alan istisna veya muafiyet hükümleri
ÖTV bakımından uygulanmaz.
Dolayısıyla, söz konusu düzenleme ile bu Kanunun
yürürlüğe girmesinden önce veya sonra diğer kanunlarla, bu Kanun dışında
düzenlenmek suretiyle getirilmiş veya getirilecek olan istisnaların ÖTV
açısından geçersiz olması sağlanmıştır.
Örneğin; bir kurumun kuruluş kanununda alımlarının her
türlü vergi, resim, harç, pay ve fondan muaf olduğuna dair hüküm bulunması, bu
kurumun alımlarında ÖTV uygulanmasına engel teşkil etmez.
Öte yandan, mezkûr fıkrada, uluslararası anlaşmalardaki
ÖTV'ye ilişkin istisna ve muafiyet hükümleri saklı tutulmuş olup, bu hükümler
Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile sınırlı olmaksızın uygulanır.
E- VERGİ İNDİRİMİ
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 9 uncu maddesiyle,
vergiye tabi malların, yer aldıkları listedeki başka bir malın imalinde
kullanılması halinde, ödenen verginin, Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslara
göre, imal edilen mal için ödenecek vergiden indirilmesi suretiyle, ÖTV'nin her
mal için bir kez uygulanması öngörülmüştür.
Buna göre, vergisi ödenerek ithal edilen veya ÖTV
mükelleflerinden satın alınan bir malın aynı listede yer alan başka bir malın
imalinde kullanılması halinde, kullanılan mala isabet eden ÖTV tutarı, imal
edilen malın teslimine ilişkin hesaplanan ÖTV tutarından indirilebilir.
Bu şekilde indirim konusu yapılabilecek azami ÖTV
tutarı, satın alınan mala ait ödenen ÖTV tutarını aşamayacağı gibi, bu malın
girdi olarak kullanılması suretiyle üretilen malın teslimine ilişkin hesaplanan
ÖTV tutarını da geçemez.
Bununla birlikte, ÖTV ödenerek satın alınan malın aynı
listede yer alan vergiye tabi başka bir malın imalinde kullanılması sonucu,
ödenen verginin tamamının hesaplanan vergiden indirilememesi durumunda
indirilemeyen vergi iade edilmez.
Diğer taraftan, indirim uygulamasından
yararlanılabilmesi için imal edilerek teslim edilen malın ÖTV'sinin beyan
edilmesi gerekir. Ayrıca imal edilen malın istisna kapsamında teslim edilmesi
halinde bu malın imalinde kullanılan mallar için yüklenilen ÖTV'nin indirim
konusu yapılamayacağı tabiidir.
(III) sayılı listede yer alan bir malın imalinde
kullanılmakla birlikte, Kanuna ekli diğer listeler kapsamında olan mallar
dolayısıyla ödenen ÖTV'nin malın tesliminde hesaplanan ÖTV'den indirimi mümkün
değildir.
Öte yandan, indirim konusu yapılamayan veya indirim
yoluyla telafi edilemeyen ÖTV, ilgili mevzuata göre maliyet veya gider unsuru
olarak dikkate alınabilir.
III- MATRAH, ORAN, TUTAR, YETKİ VE MÜTESELSİL
SORUMLULUK
A- MATRAH
1. (A) Cetvelindeki Mallarda Verginin
Matrahı
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (3)
numaralı fıkrası uyarınca, (III) sayılı listenin (A) cetvelindeki mallar için
verginin matrahı, bu malların teslimi ve ithali ile ÖTV uygulanmadan önce
müzayede yoluyla satışında, hesaplanan ÖTV hariç KDV matrahını oluşturan unsurlardan
teşekkül eder.
1.1. Yurt İçi Teslimde Matrah
ÖTV matrahına esas alınan KDV matrahının tespitinde,
Katma Değer Vergisi Kanununun 20 ilâ 27 nci maddeleri ile bu maddelere ilişkin
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde yapılan açıklamalar dikkate
alınır.
Katma Değer Vergisi Kanununun 20 nci maddesine göre,
teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden
bedel olup; bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan
veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle
olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde
sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade
etmektedir.
Ayrıca, aynı Kanunun 24 üncü maddesinde belirtilen
unsurlar matraha dâhil edilmekte, 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendine göre, mükellefin düzenlediği fatura veya benzeri vesikalarda gösterilen
ticari teamüllere uygun iskontolar ise matrahtan indirilebilmektedir. Bunun
yanı sıra, mezkûr Kanunun 26 ncı maddesi uyarınca, bedelin döviz ile
hesaplanması halinde döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari
kur üzerinden Türk parasına çevrilmekte, cari kuru belli olmayan dövizlerin
Türk parasına çevrilmesine ilişkin esaslar ise Maliye Bakanlığınca
belirlenmektedir.
Dolayısıyla, (III) sayılı listenin (A) cetvelindeki
mallar bakımından nispi vergi hesabının söz konusu olduğu durumlarda ÖTV
matrahı, işlemin karşılığını teşkil eden bedel olup, teslim edilen mal
karşılığında her ne nam adı altında olursa olsun alıcıdan alınan bedeller,
teslim edilen malın ÖTV matrahına dâhildir.
Teslimi yapılan mala ilişkin satış anında veya daha
sonraki bir tarihte ortaya çıkan vade farkı, fiyat farkı, faiz gibi çeşitli
gelirler ÖTV matrahına dâhildir.
Bununla birlikte, mükellefin düzenlediği faturada
ayrıca gösterdiği ticari teamüllere uygun iskontoların ÖTV matrahından
indirilmesi mümkündür.
Öte yandan, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci
maddesinin (3) numaralı fıkrası ve Katma Değer Vergisi Kanununun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, gümrük depolarında ve
müzayede mahallerinde yapılan satışlarda ÖTV matrahı kesin satış bedelidir.
İmalatçı satış bedelinin emsal bedeline göre açık bir
şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple
açıklanamadığı hallerde matrah olarak emsal bedel esas alınır. ÖTV'ye tabi
malların mükellefler tarafından kullanılması, sarfı, işletmeden çekilmesi veya
işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi
durumunda da matrah olarak emsal bedel esas alınır.
1.2. İthalatta Matrah
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (3)
numaralı fıkrası ile Katma Değer Vergisi Kanununun 21 inci maddesi uyarınca,
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların ithalinde ÖTV'nin
matrahı;
• İthal edilen
malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet
esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde
sigorta ve navlun bedelleri dâhil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde
malın gümrükçe tespit edilen değeri,
• İthalat
sırasında ödenen her türlü vergi (ÖTV ve KDV hariç), resim, harç ve paylar,
• Gümrük
beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden
vergilendirilmeyenler ile malın bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur
farkı gibi ödemelerden
oluşmaktadır.
2. (B) Cetvelindeki Mallarda Verginin
Matrahı
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (4)
numaralı fıkrası uyarınca, (III) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların
teslimi ve ithali ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışında verginin
matrahı; bu malların nihai tüketicilere perakende satış fiyatıdır.
B- ORAN, TUTAR VE YETKİ
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 12 nci maddesinin (1)
numaralı fıkrasında, Kanuna ekli listelerde yer alan mallardan, karşılarında
belirtilen tutar ve/veya oranlarda ÖTV alınacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, Kanunun 11 inci maddesinin,
• (2) numaralı fıkrasında,
Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelindeki mallar için asgari maktu
vergi tutarları ile (B) cetvelindeki mallar için asgari maktu vergi ve maktu
vergi tutarlarının;
a) (A) cetvelindeki mallardan, 2203.00 G.T.İ.P.
numaralı mallar için bir litredeki her bir alkol derecesi, 22.04, 22.05
(2205.10.90.00.12 hariç) ve 2206.00 G.T.İ.P. numaralı mallar için her bir
litre, diğer mallar için içerdiği alkolün her bir litresi itibarıyla,
b) (B) cetvelindeki mallar için asgari maktu vergi
tutarının perakende satışa sunulan sigaraların ve
makaronların birim ambalajı içinde yer alan her bir sigara veya her bir makaron[10], diğer tütün mamullerinin birim ambalajı içindeki
mamulün her bir gramı itibarıyla, maktu vergi tutarının ise 20 adet sigaradan, 50 adet makarondan[11] veya 50 gram tütünden oluşan birim ambalaj itibarıyla
(birim ambalajların farklı adet veya gramdan oluşması halinde vergi tutarının,
anılan adet veya grama göre oranlanarak),
• (5) numaralı
fıkrasında, (III) sayılı listenin (A) cetvelindeki mallar için asgari maktu
vergi tutarlarına göre hesaplanacak vergi tutarından az olmamak üzere, yalnızca
nispi vergi; (B) cetvelindeki mallar için maktu vergi ile birlikte, asgari
maktu vergi tutarına göre hesaplanacak vergi tutarından az olmamak üzere nispi vergi
uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
1. (A) Cetvelindeki Mallarda Verginin
Hesabı
1.1. Alkolsüz İçeceklerde Verginin Hesabı[12]
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde
yer alan alkolsüz içecekler[13] için sadece nispi vergi oranı belirlenmiştir.
Dolayısıyla, bu içeceklerin[14] ithalinde ve imalatçıları tarafından teslimi ile ÖTV
uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışında, Tebliğin (III/A/1) bölümü
çerçevesinde tespit edilen matraha, (III) sayılı listenin (A) cetvelinde bu
mallar için belirlenen vergi oranı uygulanmak suretiyle ÖTV hesaplanır.
Örnek: 13/7/2015 tarihi itibarıyla KDV ve ÖTV hariç satış/ithal bedeli 200 TL
olan 250 litre kolalı gazozun ÖTV'si aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Hesaplanan ÖTV: 200 TL x 0,25 = 50 TL
1.2. Malttan Üretilen Biralarda Verginin
Hesabı
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde, 2203.00 G.T.İ.P.
numarası sırasındaki malttan üretilen biralar için nispi vergi oranının yanı
sıra asgari maktu vergi tutarı da belirlenmiştir. Mezkûr cetvelde belirlenen
asgari maktu vergi tutarı söz konusu mallar için bir litredeki her bir alkol
derecesi itibarıyla uygulanır.
Söz konusu malların ithali ve imalatçıları tarafından
teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışında, asgari maktu
vergi tutarından az olmamak üzere yalnızca nispi vergi uygulanır.
Bu çerçevede, malttan üretilen biralarda, Tebliğin
(III/A/1) bölümü çerçevesinde tespit edilen matraha, (III) sayılı listenin (A)
cetvelinde bu mallar için belirlenen vergi oranı uygulanarak hesaplanan ÖTV
tutarı (nispi ÖTV tutarı) ile asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanan ÖTV
tutarının karşılaştırılması sonucunda, daha yüksek olan tutar, hesaplanan ÖTV
olarak dikkate alınır.
Örnek: 13/7/2015 tarihi itibarıyla, KDV ve ÖTV hariç
satış/ithal bedeli 2 TL, alkol derecesi 5 olan, 50 cl'lik bir kutu biranın
ÖTV'si aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Nispi ÖTV tutarı : 2 TL x 0, 63 = 1,26 TL
Asgari maktu vergi tutarı : (5⁰ x 0,8966 TL) x 0,5 lt = 2,2415
TL
1,26 TL < 2,2415 TL olduğundan, asgari maktu vergi
tutarına göre hesaplanan ÖTV tutarı dikkate alınır.
1.3. Şaraplarda (Alkol Derecesi Hacim
İtibariyle %22'den Fazla Olanlar Hariç) Verginin Hesabı
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde,
• 22.04 Taze üzüm
şarabı,
• 2204.10 Köpüklü
şaraplar,
• 22.05 Vermut ve
diğer taze üzüm şarapları (2205.10.90.00.12 hariç),
• 2205.10.10.00.00
Alkol derecesi hacim itibariyle % 18 veya daha az olanlar,
• 2206.00
Fermente edilmiş diğer içecekler, tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya
yer almayan fermente edilmiş içeceklerin karışımları ve fermente edilmiş
içeceklerle alkolsüz içeceklerin karışımları
tarife pozisyon veya G.T.İ.P. numarası sıralarındaki
mallar için nispi vergi oranı Bakanlar Kurulu tarafından "0" (sıfır) olarak
belirlenmek suretiyle, bu malların asgari maktu vergi tutarı itibarıyla vergilenmesi
öngörülmüştür.
Mezkûr cetvelde belirlenen asgari maktu vergi tutarı,
söz konusu malların her bir litresi itibarıyla uygulanır.
Örnek: 13/7/2015 tarihi itibarıyla, KDV ve ÖTV hariç satış/ithal bedeli 15 TL
olan, 75 cl'lik bir şişe köpüklü şarabın ÖTV'si aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Asgari maktu vergi tutarı : 0,75 lt x 32,7229
TL = 24,542175
TL
Buna göre, hesaplanan ÖTV olarak 24,5421 TL dikkate
alınır.
1.4. Diğer Alkollü İçkilerde Verginin
Hesabı
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde, Tebliğin (III/B/1.1,
1.2 ve 1.3) bölümleri kapsamı dışında kalan diğer mallar (viski, votka, cin,
konyak, rom, likör, rakı gibi) için nispi vergi oranı Bakanlar Kurulu
tarafından "0" (sıfır) olarak belirlenmek suretiyle, bu malların asgari maktu
vergi tutarı itibarıyla vergilenmesi öngörülmüştür.
Mezkûr cetvelde belirlenen asgari maktu vergi tutarı,
söz konusu malların içerdiği alkolün her bir litresi itibarıyla uygulanır.
Örnek: 13/7/2015 tarihi itibarıyla, KDV ve ÖTV hariç satış/ithal bedeli 20
TL, alkol derecesi hacmen 45⁰ olan 70 cl'lik bir şişe rakının ÖTV'si aşağıdaki
şekilde hesaplanır:
Asgari maktu vergi tutarı : (113,6338 TL x
0,45) x 0,70 lt = 35,794647 TL
Buna göre, hesaplanan ÖTV olarak 35,7946 TL dikkate
alınır.
2. (B) Cetvelindeki Mallarda Verginin
Hesabı
2.1. Sigaralarda Verginin Hesabı
(III) sayılı listenin (B) cetveli kapsamındaki
sigaraların vergilendirilmesinde, perakende satış fiyatına bu mallar için
geçerli olan ÖTV oranı uygulanarak nispi ÖTV tutarı hesaplanır. Ancak
hesaplanan bu tutar, birim paket içindeki her bir adet sigara için belirlenen
asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz.
Nispi ÖTV tutarı ile asgari maktu vergi tutarına göre
hesaplanan ÖTV tutarının karşılaştırılması sonucunda, yüksek olan tutara, 20
adet sigaradan oluşan her bir paket sigara için (III) sayılı listenin (B)
cetvelinde belirlenen maktu vergi tutarı eklenerek bir paket sigara için toplam
ÖTV tutarı hesaplanır. Birim ambalajın farklı adetten oluşması halinde maktu
vergi tutarı, anılan adede göre oranlanarak hesaplanır.
Örnek: 13/7/2015 tarihi itibarıyla, perakende satış fiyatı 9
TL olan 1 paket (20 adet) sigara için ÖTV aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Nispi ÖTV tutarı : 9 TL x 0,6525 = 5,8725 TL
Asgari maktu ÖTV tutarı : 20 x 0,2103 TL = 4,2060 TL
Maktu ÖTV tutarı : 1 x 0,1968 TL = 0,1968
TL
5,8725 TL > 4,2060 TL olduğundan, nispi ÖTV tutarı
ile maktu ÖTV tutarı toplamı (5,8725 TL + 0,1968 TL = 6,0693 TL) dikkate
alınır.
Söz konusu sigaranın perakende satış fiyatının 6 TL
olması halinde ise;
Nispi ÖTV tutarı : 6 TL x 0,6525 = 3,9150 TL
Asgari maktu ÖTV tutarı : 20 x 0,2103 TL = 4,2060 TL
Maktu ÖTV tutarı : 1 x 0,1968 TL = 0,1968 TL
3,9150 TL < 4,2060 TL olduğundan, asgari maktu ÖTV
tutarı ile maktu ÖTV tutarı toplamı (4,2060 TL + 0,1968 TL = 4,4028 TL) dikkate
alınır.
2.2. Makaronda Verginin Hesabı (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
(III) sayılı listenin (B) cetveli
kapsamındaki makaronun vergilendirilmesinde, perakende satış fiyatına bu mallar
için geçerli olan ÖTV oranı uygulanarak nispi ÖTV tutarı hesaplanır. Ancak
hesaplanan bu tutar, birim paket içindeki her bir makaron için belirlenen
asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz.
Öte yandan, (III) sayılı listenin (B)
cetvelinde, makaron için nispi vergi oranı Bakanlar Kurulu tarafından "0"
(sıfır) olarak belirlenmiş ve maktu vergi ihdas edilmemiş olup, bu suretle
makaronun asgari maktu vergi tutarı üzerinden vergilenmesi öngörülmüştür.
Örnek: 1/1/2018 tarihi itibarıyla, perakende satış fiyatı 16 TL
olan 200 adet makarondan oluşan bir makaron paketi için ÖTV aşağıdaki şekilde
hesaplanır:
Asgari maktu ÖTV tutarı (200 x 0,0500
TL) = 10,0000 TL
Buna göre, hesaplanan ÖTV olarak 10,0000
TL dikkate alınır.
2.3. Diğer Tütün Mamullerinde Verginin
Hesabı
(III) sayılı listenin (B) cetvelinde sigaralar dışında
kalan tütün mamullerinin vergilendirilmesinde, perakende satış fiyatına bu
mallar için geçerli olan ÖTV oranı uygulanarak nispi ÖTV tutarı hesaplanır.
Ancak hesaplanan bu tutar, birim paket/ambalaj içindeki her bir gram tütün
mamulü için belirlenen asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanan vergi
tutarından az olamaz.
Nispi ÖTV tutarı ile asgari maktu vergi tutarına göre
hesaplanan ÖTV tutarının karşılaştırılması sonucunda, yüksek olan tutara, 50
gramdan oluşan birim ambalaj için (III) sayılı listenin (B) cetvelinde
belirlenen maktu vergi tutarı eklenerek toplam ÖTV tutarı hesaplanır. Birim
ambalajın farklı gramdan oluşması halinde maktu vergi tutarı, anılan grama göre
oranlanarak hesaplanır.
Örnek: 13/7/2015 tarihi itibarıyla, perakende satış fiyatı 55
TL, birim ambalajı 100 gram olan 1 kutu puronun ÖTV'si aşağıdaki şekilde
hesaplanır:
Nispi ÖTV tutarı : 55 TL x 0,40 = 22 TL
Asgari maktu ÖTV tutarı : 100 gr x 0,2103 TL = 21,03
TL
Maktu ÖTV tutarı : (100 gr / 50 gr) x 0,1968 TL = 0,3936 TL
22 TL > 21,03 TL olduğundan, nispi ÖTV tutarı ile
maktu ÖTV tutarı toplamı (22 TL + 0,3936 TL = 22,3936 TL) dikkate alınır.
Tatlandırıcı, şeker, su, nem tutucu, aroma esansı ve
benzeri katkı maddeleri ilave edilmek suretiyle üretilen tütün mamullerinin
ithali ve tesliminde maktu ve asgari maktu ÖTV tutarı, söz konusu katkı
maddelerinin miktarı da dâhil nihai mamulün miktarı üzerinden hesaplanır.
3. Yetki
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 12 nci maddesinin (2)
numaralı fıkrasına göre Bakanlar Kurulu topluca veya ayrı ayrı olmak üzere,
a) (III) sayılı listedeki mallar için belirlenen
oranları her bir mal itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar
için dört katına, (B) cetvelindeki mallar için yarısına kadar artırmaya,
b) Asgari maktu vergiyi her bir mal itibarıyla sıfıra
kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için iki katına, (B) cetvelindeki
mallar için bir katına kadar artırmaya,
c) Bu sınırlar içinde malların cinsleri, özellikleri, fiyat
grupları, alkol dereceleri ve içerdiği alkol miktarına göre farklı vergi oranı
ve asgari maktu vergi tutarı belirlemeye,
ç) (B) cetvelindeki mallar için listede yer alan
asgari maktu vergi tutarlarının, perakende satışa sunulan ürünlerin birim
ambalajı içinde yer alan her bir sigara veya makaron[15] adedi, diğer tütün mamullerinin birim ambalajı
içindeki mamulün her bir gramı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarın _'sine
tekabül eden tutarı aşmamak üzere; birim ambalaj itibarıyla maktu vergi tutarı
belirlemeye, bu tutarı malların cinsleri, özellikleri, ambalajları (paketleri)
ve bunların fiyatları ve fiyat grupları itibarıyla farklılaştırmaya,
d) Listede gümrük tarife pozisyonu veya tarife alt
pozisyonu olarak yer alan malların her biri için belirlenmiş olan oran veya
tutarların alt ve üst sınırları içinde kalmak suretiyle, bu pozisyonların
altında yer alan mallar itibarıyla farklı vergi tutarları veya oranları
belirlemeye
yetkilidir.
Bunun yanı sıra, mezkûr maddenin (3) numaralı
fıkrasına göre, (III) sayılı listedeki mallar için belirtilen asgari maktu
vergi tutarları veya Bakanlar Kurulunca bunlara ilişkin belirlenen en son
asgari maktu vergi ve maktu vergi tutarları, Ocak ve Temmuz aylarında, Türkiye
İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksinde son
altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli
olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. Bakanlar Kurulu, uygulama dönemlerini
gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla
yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye
yetkilidir.
Öte yandan, 30/12/2014 tarihli ve 2014/7127 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 4 üncü maddesi uyarınca, Kanunun 12 nci
maddesinin (3) numaralı fıkrası hükmü uygulanarak yurt içi üretici fiyat
endeksindeki değişim oranına göre vergi tutarlarının arttırılmasında; (III)
sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan asgari maktu vergi tutarları ile (B)
cetvelinde yer alan asgari maktu ve maktu vergi tutarları için virgülden sonraki
dört hane dikkate alınır.
C-
MÜTESELSİL SORUMLULUK
Tasarruflu
Yazılar 1
1. Özel Etiketi veya İşareti Olmayan
Malların Tespitinde Müteselsil Sorumluluk
Vergi Usul Kanununun
257 nci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 1 Seri No.lu Tütün Mamulleri ve
Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi Genel Tebliği ile vergi
güvenliğini sağlamak amacıyla tütün mamulleri, makaron[16] ve alkollü içkiler için bandrollü ürün izleme sistemi
kurulmuş ve bu kapsamda söz konusu mallar için bandrol ve kod (biralar için)
uygulaması zorunluluğu getirilmiştir.
Özel Tüketim Vergisi Kanununun
13 üncü maddesinin (5) numaralı fıkrasına göre, Vergi Usul Kanununun mükerrer
257 nci maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel
etiketi veya işareti olmayan ÖTV'ye tabi malların bulundurulduğunun tespit
edilmesi halinde, bu malları bulunduranlar adına; her bir tespit için bu Kanuna
ekli (III) sayılı listenin (A) Cetvelinde yer alan malların 50 litreyi, (B)
Cetvelinde yer alan 2402.20 ve 2402.90.00.00.00 (yalnız tütün yerine geçen
maddelerden yapılmış sigaralar) ile
4813.10.00.80.00 (makaron)[17] G.T.İ.P. numaralı malların 5.000 adedi aşması halinde
ise müteselsilen sorumlu olmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya
imal edenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli
veya miktarı üzerinden Kanunun 11 inci maddesindeki esaslara göre ÖTV re'sen
tarh edilir ve bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanır.
1.1. Kanunda Belirtilen Hadleri Aşmayan
(III) Sayılı Listedeki Malların Tespitinde Müteselsil Sorumluluk
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (5)
numaralı fıkrasında, mezkûr fıkrada belirlenen hadleri aşmayan özel etiketi
veya işareti olmayan sigara, makaron[18] ve alkollü içki tespitlerinde imalatçı/ithalatçı
bakımından müteselsil sorumluluk öngörülmediğinden, bu mallar için sadece malı
aracında, işyerinde veya herhangi bir yerde bulundurdukları tespit edilenler
adına işlem yapılır.
Özel etiketi veya işareti olmayan söz konusu malların
tespitinde, yakalama/el koyma işlemini gerçekleştiren ilgili kolluk birimleri
tarafından; yakalama/el koyma işlemine ilişkin düzenlenen tutanağın bir örneği,
numune olmaksızın, doğrudan yakalamanın/el koymanın gerçekleştiği yerdeki Vergi
Dairesi Başkanlığına (bulunmayan yerlerde Defterdarlığa) gönderilir. Bu
tutanakta asgari olarak, bulunduranların kimlik/pasaport bilgileri,
yakalanan/el konulan malın miktar bilgileri ile bulunması halinde ayırt edici
ibarelere ve alkollü içkilerde varsa ürün üzerindeki, içerdiği alkol
derecesine/miktarına ilişkin bilgilere yer verilir.
İlgili kolluk birimleri tarafından gönderilen tutanak,
Vergi Dairesi Başkanlığı (bulunmayan yerlerde Defterdarlık) tarafından,
bulunduranlar adına tarhiyat yapılabilmesi için bulunduranların;
• Faal mükellef
olması durumunda bunların bağlı bulunduğu,
• Faal mükellef
olmaması durumunda ikametgâhlarının, işyerlerinin, kanuni veya iş merkezlerinin
bulunduğu yer,
• Türkiye'de
ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması durumunda ise
yakalamanın/el koymanın gerçekleştiği yer
vergi dairesine gönderilir. Yukarıda belirtilen
durumlarda, tarhiyatı yapması öngörülen vergi dairesinin bulunduğu ilgili ilde,
Kanuna ekli (III) sayılı liste bakımından görevlendirilmiş/belirlenmiş vergi
dairesi varsa, söz konusu tutanak bu vergi dairesine gönderilir. Başka bir
ildeki vergi dairesine gönderilmesi gereken tutanaklar, ilgili il Vergi Dairesi
Başkanlığına (bulunmayan yerlerde Defterdarlığa) gönderilir.
Söz konusu mallara ait ÖTV, tespit tarihindeki emsal
bedeli ve/veya miktarı üzerinden Kanunun 11 inci maddesindeki esaslar ve
Tebliğin (III/A ve B) bölümlerindeki açıklamalara göre re'sen tarh edilir. Bu tarhiyata
ayrıca vergi ziyaı cezası da uygulanır.
Yapılacak tarhiyatlarda, tarhiyata esas perakende
satış fiyatının, takdir komisyonları marifetiyle belirlenmesi mümkündür. Bu
durumda, marka ve ayırt edici ibaresi aynı olan ürün ile ilgili, Tebliğin
(III/C/1.2) bölümü çerçevesinde, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu
(TAPDK) tarafından daha önce gönderilmiş değerlendirme raporu/raporları
bulunması halinde, geçerliliği hususunda aksi yönde tespit olmaması kaydıyla,
bu rapordaki/raporlardaki vergilendirmeye esas veriler kullanılabilir. Daha
önce TAPDK tarafından gönderilmiş değerlendirme raporu bulunmaması ve söz
konusu malın yasal olarak piyasada satışının olmaması halinde ise emsal bedel
(piyasaya arz edilen benzer malların piyasadaki en düşük perakende satış
fiyatı) üzerinden hesaplanan nispi ÖTV tutarı, asgari maktu vergi tutarı ile
yapılacak kıyaslamada dikkate alınabilir. Emsal bedelin ve alkollü içki
tespitlerinde ayrıca alkol oranının, Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık
tarafından TAPDK'dan da temin edilmesi mümkündür.
Kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen yakalama/el
koyma tutanakları ile birden fazla kişinin söz konusu malları aracında,
işyerinde veya herhangi bir yerde bulundurduğunun tespit edilmesi halinde,
tarha yetkili vergi daireleri tarafından her biri adına ayrı ayrı tarhiyat
yapılması mümkündür. Bu durumda, yapılacak tahsilata bağlı olarak diğer
bulunduranlar adına yapılan tarhiyatların/tarhiyatlara ilişkin tahakkukların
terkin edileceği açıktır.
Öte yandan, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 13 üncü
maddesinin (5) numaralı fıkrasında, özel etiketi veya işareti olmayan, (III)
sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan makaron ve[19] sigara dışındaki tütün mamullerinin tespitinde de
imalatçı/ithalatçı bakımından müteselsil sorumluluk öngörülmemiştir. Buna göre,
miktarına bakılmaksızın makaron ve[20] sigara dışındaki tütün mamullerine ilişkin
tespitlerde de bu bölümdeki açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edilir.
1.2. Kanunda Belirtilen Hadleri Aşan
(III) Sayılı Listedeki Malların Tespitinde Müteselsil Sorumluluk
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (5)
numaralı fıkrasında belirtilen hadleri aşan miktarlarda özel etiketi veya
işareti olmayan sigara, makaron[21] ve
alkollü içki tespiti üzerine, yakalama/el koyma işlemini gerçekleştiren ilgili
kolluk birimleri tarafından; yakalama/el koyma işlemine ilişkin düzenlenen
tutanağın bir örneği ile yakalanan/el konulan tüm mallardan alınan yeterli
sayıda ve/veya miktarda numune, söz konusu malların hangi ithalatçı ya da
imalatçıya ait olduğunun tespiti için, TAPDK'ya gönderilir. Söz konusu
tutanakta asgari olarak, bulunduranların kimlik/pasaport bilgileri,
yakalanan/el konulan malın miktar bilgileri ile bulunması halinde ayırt edici
ibarelere ilişkin bilgiler yer alır.
TAPDK, numuneler üzerinde yapacağı analiz sonucunda
malların miktarı, alkol derecesi, emsal bedeli gibi tespite konu mal türleri
itibarıyla verginin hesabına esas bilgileri de içeren bir değerlendirme raporu
düzenler. Sigaralar için düzenlenen değerlendirme raporunda, emsal bedel olarak
perakende satış fiyatlarına yer verilir. Raporda ayrıca yakalanan/el konulan
malların ithalatçı veya imalatçı bazında ayrımı ile aynı ithalatçı ya da
imalatçıya ait malların miktar ve marka bilgileriyle, bulunması halinde ayırt
edici ibare bilgileri itibarıyla tasnifi yapılır ve Kanunda belirtilen
miktarların aşılıp aşılmadığı belirtilir. TAPDK tarafından 30 gün içerisinde
düzenlenecek bu rapor yakalama/el koyma işlemine ilişkin olarak düzenlenen
tutanak ile birlikte aynı süre içerisinde yakalamanın/el koymanın gerçekleştiği
yerdeki Vergi Dairesi Başkanlığına (bulunmayan yerlerde Defterdarlığa)
gönderilir. Söz konusu analiz neticesinde numuneler TAPDK tarafından imha
edilir ve yakalama/el koyma işlemini gerçekleştiren ilgili kolluk birimine bilgi
verilir.
Yakalamanın/el koymanın gerçekleştiği yer Vergi
Dairesi Başkanlığı (bulunmayan yerlerde Defterdarlık), TAPDK tarafından
gönderilen rapor ile yakalama/el koyma işlemine ilişkin tutanağı, bulunduranlar
adına tarhiyat yapılabilmesi için bulunduranların;
• Faal mükellef
olması durumunda bunların bağlı bulunduğu,
• Faal mükellef
olmaması durumunda ikametgâhlarının, işyerlerinin, kanuni veya iş merkezlerinin
bulunduğu yer,
• Türkiye'de
ikametgâhı, işyeri, kanuni veya iş merkezleri bulunmayanlarda ise
yakalamanın/el koymanın gerçekleştiği yer
vergi dairesine gönderir. Yukarıda belirtilen
durumlarda, tarhiyatı yapması öngörülen vergi dairesinin bulunduğu ilgili ilde,
Kanuna ekli (III) sayılı liste bakımından görevlendirilmiş/belirlenmiş vergi
dairesi varsa, söz konusu belgeler bu vergi dairesine gönderilir. Başka bir
ildeki vergi dairesine gönderilmesi gereken belgeler, ilgili il Vergi Dairesi
Başkanlığına (bulunmayan yerlerde Defterdarlığa) gönderilir.
Söz konusu mallara ait ÖTV, tespit tarihindeki emsal
bedeli ve/veya miktarı üzerinden Kanunun 11 inci maddesindeki esaslar ve
Tebliğin (III/A ve B) bölümlerindeki açıklamalara göre re'sen tarh edilir. Bu
tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası da uygulanır. Bahse konu tespitlerde,
takdir komisyonlarınca, TAPDK tarafından gönderilen değerlendirme raporlarında
yer verilen tutarlar ve vergilendirmeye esas diğer verilerin dikkate alınacağı
açıktır.
Kolluk kuvvetleri tarafından yapılan tespitlerde özel
etiketi veya işareti bulunmayan ÖTV'ye tabi söz konusu malları bulunduranların
birden fazla kişi olması halinde, tarha yetkili vergi daireleri tarafından her
biri adına ayrı ayrı tarhiyat yapılması mümkündür. Bu durumda, yapılacak
tahsilata bağlı olarak diğer bulunduranlar adına yapılan
tarhiyatların/tarhiyatlara ilişkin tahakkukların terkin edileceği açıktır.
İthalatçı/imalatçı hakkında bu kapsamda işlem
yapılabilmesi, esas itibarıyla söz konusu malların TAPDK'ya kayıtlı firmalarca
piyasaya arz edilen ürünler arasında yer alması, diğer bir ifade ile
ithalatçının/imalatçının Türkiye'de faaliyette bulunan firmalar arasında olması
halinde mümkündür. Ayrıca, ithalatçı/imalatçı firmanın sorumluluğu,
yakalanan/el konulan mallardan sadece kendisine ait olduğu TAPDK tarafından
belirlenen miktarla sınırlıdır. Dolayısıyla, yakalamalarda/el koymalarda birden
fazla ithalatçı veya imalatçıya ait malların ele geçirilmesi durumunda
müteselsil sorumluluk, her bir ithalatçı veya imalatçıya ait mallar bazında
Kanunda belirtilen miktarların aşılması halinde uygulanır.
İthalatçı veya imalatçıya yönelik müteselsil
sorumluluk uygulaması aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde yerine getirilir:
i. Vergi, bulunduranlar adına tarh ve tahakkuk
ettirilerek öncelikle bunlardan aranır.
ii. Yapılacak tarhiyat üzerine tahsil edilebilir hale
gelen vergi ve fer'ileri ile cezanın;
• Bulunduranlara,
bilinen adreslerinde bulunamadığından ödeme emri tebliğ edilememiş olması
veya
• Ödeme emri
tebliğ edilmekle birlikte mal beyanında bulunulmamış, vergi dairesince de malı
tespit olunamamış ya da beyan edilen veya vergi dairesince tespit olunan
malların amme alacağını karşılamayacağının anlaşılmış olması
hallerinde ithalatçı/imalatçı nezdinde ödeme emri ile
takibine başlanır. Ancak, bu malları bulunduranların, Türkiye'de ikametgâhı,
işyeri, kanuni veya iş merkezlerinin olmaması, kimlik veya yurt içi adres
bilgilerinin tespit edilememesi, yurt dışına kaçması ya da kaçma ihtimalinin
olması gibi durumlarda, bulunduranlar adına tarha yetkili vergi dairesinin
talebi üzerine ithalatçının/imalatçının ÖTV yönünden bağlı olduğu vergi dairesi
tarafından doğrudan ithalatçı/imalatçı adına bu uygulama kapsamında tarhiyat
yapılabilir.
TAPDK tarafından düzenlenen değerlendirme
raporlarında, ithalatçının/imalatçının belirlenemediği durumlarda,
ithalatçı/imalatçı hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığından, aksi yönde bir
tespit bulunmadıkça, bu mallar için sadece malı aracında, işyerinde veya
herhangi bir yerde bulundurdukları tespit edilenler adına işlem yapılır.
Kanunun 13 üncü maddesinin (5) numaralı fıkrasında
belirlenen hadleri aşan söz konusu mallara ilişkin tespitlerde kolluk
kuvvetlerince mallara ilişkin numunenin TAPDK'ya gönderilmemiş olması
durumunda, mezkûr maddede belirlenen limitleri aşmayan tespitler gibi işlem
tesis edilir.
İlgili kolluk birimleri tarafından yakalanıp/el
konulup, analiz edilerek rapor düzenlenmesini teminen TAPDK'ya gönderilen
mallara ve düzenlenen raporlara ilişkin olarak TAPDK tarafından üçer aylık
dönemler halinde Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verilir.
1.3. Diğer Hususlar
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (5)
numaralı fıkrası uygulamasında ÖTV'nin mükellefi, Tebliğin (III/C/1.2)
bölümünde doğrudan ithalatçı/imalatçı adına tarhiyat yapılması öngörülen
durumlar hariç, özel etiketi veya işareti olmayan ÖTV'ye tabi malları aracında,
işyerinde veya herhangi bir yerde bulundurdukları tespit edilenler olduğundan,
hakkında bu kapsamda tespit yapılanların ÖTV mükellefiyeti tesis edilir. Söz
konusu malları bulunduranların yabancı uyruklu olması ve/veya Türkiye'de
ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması bu uygulama
kapsamında işlem tesisine engel teşkil etmez.
Özel etiketi veya işareti bulunmayan ÖTV'ye tabi
malları bulundurduğu tespit edilen yabancı uyruklu ve/veya Türkiye'de
ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri bulunmayan kişiler adına tesis
edilmesi gereken mükellefiyet kaydı, mevcut belgelere (pasaportlarında yer alan
kimlik bilgilerine, ilgili kolluk birimi tarafından düzenlenen tutanakta yer
alan kimlik bilgilerine v.b.) göre yakalama/el koyma işleminin yapıldığı yer
vergi dairesince (varsa Kanuna ekli (III) sayılı liste bakımından ilgili ilde
görevlendirilmiş/belirlenmiş vergi dairesince) yapılır.
Özel etiketi veya işareti olmayan malların kargo
şirketleri nezdinde yakalanması durumunda, gönderici hakkında işlem tesis
edilir. Ancak, gönderen kişiye ilişkin bilgilerin (kimlik bilgileri, adres)
bulunmaması nedeniyle gönderene ulaşılamadığı durumlarda taşıma yapan kargo
şirketi hakkında işlem tesis edilir. Bununla birlikte, 21/3/2007 tarihli ve
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu10 kapsamında haklarında
soruşturma gerektirmesine bağlı olarak, yakalama/el koyma tutanağında kargo
şirketine ve/veya çalışanlarına yönelik tespitlere de yer verilmiş olması
halinde, gönderen kişi ile birlikte kargo şirketi de sorumlu tutularak buna
göre işlem tesis edilir.
Kolluk kuvvetlerince düzenlenen yakalama/el koyma
tutanakları ile TAPDK tarafından düzenlenen değerlendirme raporlarında
eksiklikler bulunması halinde, Vergi Dairesi Başkanlığı (bulunmayan yerlerde
Defterdarlık) aracılığıyla tutanaklardaki eksiklikler ilgili kolluk birimi,
değerlendirme raporlarındaki eksiklikler ise TAPDK nezdinde tamamlatılır.
2. İşleme Taraf Olanların Müteselsil
Sorumluluğu
2.1. Müteselsil Sorumluluğun Kapsamı
Vergi Usul Kanununun 11 inci maddesinde, mal
alım-satımı ile hizmet ifası dolayısıyla vergi kesintisi yapmak ve vergi
dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri
halinde verginin ödenmesinden, alım-satıma taraf olanların, hizmetten
yararlananların ve aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da sermaye,
organizasyon veya yönetimine katılmak veya menfaat sağlamak suretiyle dolaylı
olarak ilişkide bulunduğu tespit olunanların müteselsilen sorumlu olacağı,
ancak müteselsilen sorumluluğun nihai tüketiciler için söz konusu olmayacağı, müteselsil sorumluluğun şartları, sınırları
ve bu konuya ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme
bağlanmıştır.
Bu yetkiye dayanılarak, ÖTV mükellefinin, Özel Tüketim
Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı liste kapsamındaki malların teslimine ait
ÖTV'yi Hazine'ye intikal ettirmediğinin tespit edilmesi halinde, satıcı (ÖTV
mükellefi) tarafından mal teslim edilen nihai tüketici gerçek kişiler dışındaki
mükelleflerin, bu işleme ilişkin olarak Hazine'ye intikal etmeyen ÖTV'den, satıcı
ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulması uygun görülmüştür.
2.2. Müteselsil Sorumluluğu Kaldıran
Haller
Alıcıların, ÖTV dâhil toplam işlem bedelini;
• 19/10/2005
tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu11 hükümlerine göre
faaliyette bulunan bankalar vasıtasıyla ödemeleri ve bankaya yapılan ödeme
sırasında düzenlenen belgede satıcının (veya adına hareket edenlerin)
adı-soyadı (tüzel kişilerde unvanı) ile banka hesap numarasını ve vergi kimlik
numarasını doğru olarak yazdırmaları,
• Çekle ödemiş
olmaları halinde, çekin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun12
785 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası kapsamında düzenlenmiş olması,
• Kredi kartı
(faturada yer alan kişi veya kuruma ait) veya kamu kurum ve kuruluşları aracılığıyla
(ön ödeme avansı şeklinde kamu kurum ve kuruluşlarının veznesine ödeme gibi)
ödemiş olmaları,
• PTT yoluyla
ödemiş olmaları halinde, ödeme sırasında düzenlenen belgenin ibrazı [satıcının
veya adına hareket edenlerin adı-soyadı (tüzel kişilerde unvanı) ile hesap numarası
ve vergi kimlik numarasının doğru olarak yazdırılmış olması]
kaydıyla müteselsil sorumluluk uygulaması ile muhatap
tutulmazlar. Herhangi bir hesaba bağlı olmaksızın yapılan ödemeler, örneğin
kasadan ödeme yapılması, sorumluluğu kaldırmaz.
Bunun yanı sıra, alıcı ile satıcı arasında muvazaaya
dayanan bir işlem yapıldığının veya menfaat sağlayan doğrudan bir ilişkinin
veya hısımlık, sermayesine katılma, organizasyon veya yönetimi içinde yer alma
şeklinde dolaylı bir ilişkinin bulunduğunun vergi incelemesine yetkili
olanlarca düzenlenmiş raporlarla tespit edilmesi halinde, ödeme yukarıdaki
şekilde tevsik edilmiş olsa bile müteselsil sorumluluk kalkmaz.
Aynı şekilde bir mükellefin, daha önceki safhalarda,
Hazine'ye intikal ettirilmemiş ÖTV nedeniyle müteselsil sorumluluk uygulaması
ile muhatap tutulabilmesi için, sözü edilen mükellef ile vergiyi Hazine'ye
intikal ettirmeyen ÖTV mükellefi arasında; menfaat sağlayan doğrudan bir
ilişkinin veya hısımlık, sermayesine katılma, organizasyon veya yönetimi içinde
yer alma şeklinde dolaylı bir ilişkinin mevcudiyetinin vergi incelemesine
yetkili olanlarca düzenlenmiş raporlarda açıkça belirtilmiş olması zorunludur.
Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri,
belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner
sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasî partiler ve sendikalar, kanunla
kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı
dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, sermayelerinin
%51 veya daha fazlası söz konusu idare, kurum ve kuruluşlara ait iktisadi
işletmeler ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış olup hisselerinin yarısından
fazlası kamuya ait olan kuruluşların, verginin doğduğu safhada taraf olduğu
işlemlerde müteselsil sorumluluk uygulanmaz.
2.3. Müteselsil Sorumlu Nezdinde
Verginin Takibi
Müteselsil sorumluluk uygulaması aşağıdaki açıklamalar
çerçevesinde yerine getirilir:
i. Vergi, ÖTV mükellefi adına tarh ve tahakkuk
ettirilerek öncelikle mükellefinden aranır.
ii. ÖTV mükellefi tarafından eksik beyan edilen veya
hiç beyan edilmeyen vergi için yapılacak tarhiyat üzerine tahsil edilebilir
hale gelen vergi ve gecikme faizi ile ilgili olarak;
• ÖTV
mükellefine, bilinen adreslerinde bulunamadığından ödeme emri tebliğ edilememiş
olması veya
• Kendisine ödeme
emri tebliğ edilen ÖTV mükellefinin mal beyanında bulunmamış, vergi dairesince
de malı tespit olunamamış ya da beyan edilen veya vergi dairesince tespit
olunan malların amme alacağını karşılamayacağının anlaşılmış olması
hallerinde ÖTV mükellefi dışındaki mükellef
(müteselsil sorumlu) nezdinde ödeme emri ile takibe başlanır.
iii. Müteselsil sorumluluk, satın alınan mala ilişkin
hesaplanan ÖTV, varsa gecikme faizi ve gecikme zammı ile sınırlıdır. Cezalar
sorumluluk kapsamı dışındadır.
IV- VERGİLENDİRME İŞLEMLERİ
A- VERGİLENDİRME DÖNEMİ
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 14 üncü maddesine göre,
Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan malların tesliminde vergilendirme
dönemi, faaliyette bulunulan takvim yılının birer aylık dönemleridir.
B- BEYAN ESASI
ÖTV, mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarh
olunur.
ÖTV mükellefleri, bir vergilendirme döneminde vergiye
tabi işlemleri bulunmasa dahi bu dönemlerle ilgili olarak beyanname vermek
zorundadır.
Ancak, müzayede yoluyla satış yapanlar (sürekli ÖTV
mükellefiyeti bulunmayanlar), kendilerine Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü
maddesi uyarınca vergi sorumluluğu yüklenenler ve faal mükellefiyeti
bulunmayanlardan Kanunun 13 üncü maddesinin (5) numaralı fıkrası uyarınca özel
etiketi veya işareti bulunmayan ÖTV'ye tabi malları bulundurmaları nedeniyle
mükellefiyet tesis ettirilenlerin, vergiye tabi işlemlerin bulunmadığı vergilendirme
dönemlerine ilişkin olarak beyanname verme zorunlulukları yoktur.
(III) sayılı listede yer alan malların ithalatında
ÖTV, ilgili gümrük idaresince hesaplanarak gümrük mevzuatına göre kabul edilen
beyanname veya diğer belgeler üzerine imza alınmak suretiyle mükellefe, kanuni
temsilcisine veya gümrük müşavirine tebliğ edilir.
C- VERGİNİN BEYANI
1. Beyanname Verme Zamanı
(III) sayılı listedeki mallara ilişkin ÖTV
beyannameleri, vergilendirme dönemini izleyen ayın 15 inci günü akşamına kadar,
KDV yönünden bağlı bulunulan vergi dairesine verilir.
Ancak, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 14 üncü
maddesinin (5) numaralı fıkrası ile 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir
İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun13 23
üncü maddesinin ikinci fıkrasının verdiği yetkilere dayanılarak, (III) sayılı
liste uygulaması bakımından ilgili ilde belirlenmiş/görevlendirilmiş vergi
dairesinin bulunması halinde, beyanname bu vergi dairesine verilir.
Sürekli ÖTV mükellefiyeti gerektiren faaliyeti
olmayanların müzayede yoluyla yaptıkları satışlara ilişkin vergi, satış
bedelinin tahsil edildiği günün mesai saati bitimine kadar beyan edilir ve bu
süre içinde ödenir.
(III) sayılı listedeki mallardan, alkollü içkilere ait
verginin beyanı (3A), tütün mamullerine ve makarona[22] ait
verginin beyanı (3B), alkolsüz içeceklere[23] ait verginin beyanı ise (3C) numaralı ÖTV
Beyannameleri ile yapılır.
2. Beyanname İçeriği Bilgilerin Doğru
Olarak Beyan Edilmemesi
Elektronik ortamda veya kâğıt ortamında verilen
beyannameler ve eklerinde, matrah ve vergi tutarı dışındaki bilgileri doğru
olarak beyan etmeyen mükellefler hakkında Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca
ikinci derece usulsüzlük cezası uygulanır.
3. Beyannamelerin Elektronik Ortamda
Gönderilmesi
(III) sayılı listedeki mallara ilişkin ÖTV
beyannamelerinin, 34014 ve 34615 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğleri başta olmak üzere, beyannamelerin elektronik ortamda
gönderilmesine ilişkin Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur.
ÖTV'ye tabi işlemlerin bulunmaması, ilgili döneme ait
ÖTV beyannamelerinin verilmesine engel teşkil etmez. Bu durumda beyannamenin,
"Genel Bilgiler" bölümünde yer alan "Beyannamede beyan edilecek bilgim
bulunmamaktadır." kutucuğu işaretlenmek suretiyle beyanname verilir.
Beyannamelerde ÖTV indirimine dayanak işlem türü
olarak "Aynı Listedeki Malın İmalatta Kullanılması" seçeneğinin seçilmesi
durumunda, "İndirilecek ÖTV" alanına bu dönemde ÖTV hesaplanmak suretiyle teslim
edilen malın imalinde kullanılan mal için ödenmiş olan ÖTV tutarı yazılır. İmal
edilmeyen veya imal edilmiş olsa dahi, ÖTV uygulanarak teslimi henüz
gerçekleşmeyen malların imalinde kullanılan mallar için ödenen ÖTV bu alanda
beyan edilen tutara dâhil edilmez.
Beyannamelerin "Matrah ve Vergi Bildirimi" bölümünde
yer alan "Teslimler" tablosuna, ihraç kaydıyla yapılan teslimler de dâhil
edilir. İhraç kaydıyla yapılan teslimler, ayrıca beyannamelerin "Tecil"
bölümünde yer alan "İhraç Kaydıyla Satılan Mallara Ait Teciller" tablosunda da
beyan edilir.
Alkollü içki üreticilerince, ilgili beyan dönemine ait
bandrol bilgileri (3A) numaralı ÖTV Beyannamesinin "Ekler" bölümünde yer alan
"Bandrol Bilgileri" başlıklı Tablo-1'e; aynı beyan dönemine ait
bandrollü/kodlu alkollü içki ürünlerine (bira dâhil) ilişkin stok bilgileri ise
"Bandrollü/Kodlu Ürün Bilgileri" başlıklı Tablo-2'ye girilir. Bira
üreticilerince, Tablo-1'e sadece fıçı ambalajlı bira ürünlerine ilişkin bandrol
bilgileri; Tablo-2'ye ise bandrollenmiş fıçı ambalajlı biralarla şişe, kutu,
pet şişe ve benzeri ambalajlı diğer kodlu bira ürünlerine ilişkin stok
bilgileri girilir.
Tütün mamulü ve makaron[24] üreticilerince,
ilgili beyan dönemine ait bandrol bilgileri (3B) numaralı ÖTV Beyannamesinin
"Ekler" bölümünde yer alan "Bandrol Bilgileri" başlıklı Tablo-1'e; aynı beyan
dönemine ait bandrollü tütün mamullerine ve makarona[25] ilişkin
stok bilgileri ise beyanname eki "Bandrollü Ürün Bilgileri" başlıklı Tablo-2'ye
girilir.
Herhangi bir beyan döneminde, vergiye tabi işlemin
bulunmaması nedeniyle matraha ve/veya hesaplanan vergiye ilişkin bilginin
olmaması halinde de mükelleflerce, beyannamenin yukarıda belirtilen bandrol ve
bandrollü/kodlu ürün bilgilerine ilişkin tabloların kendilerini ilgilendiren
kısımları doldurulur.
İstisna kapsamında yapılan teslimler ile indirilecek
ÖTV'ye ilişkin tevsik edici belgelerin, ilgili olduğu döneme ait ÖTV
beyannamesinin verildiği günün mesai saati bitimine kadar bir dilekçe ekinde
ilgili vergi dairesine tevdi edilmesi zorunludur. Aksi halde, mükellefler adına
Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri gereğince ikinci derece usulsüzlük cezası
kesilir.
Ç- TARH İŞLEMLERİ
1. Tarh Yeri
(III) sayılı listedeki mallar için beyan edilen ÖTV,
mükellefin KDV yönünden bağlı bulunduğu vergi dairesi tarafından tarh olunur.
(III) sayılı liste uygulaması bakımından ilgili ilde
belirlenmiş/görevlendirilmiş vergi dairesinin bulunması halinde, beyan edilen
ÖTV bu vergi dairesi tarafından tarh olunur.
Söz konusu malların ithalatında ÖTV, ilgili gümrük
idaresince hesaplanır. İthalat vergilerine tabi olmayan mallara ait ÖTV, gümrük
mevzuatına göre kabul edilen beyannamenin veya diğer belgelerin tescili
tarihinde, bu tarihteki oran ve/veya tutarlar üzerinden hesaplanarak tahsil
edilir.
2. Tarhiyatın Muhatabı
ÖTV, bu vergiye mükellef olan gerçek veya tüzel
kişiler adına tarh olunur. Şu kadar ki;
• Adi
ortaklıklarda, verginin ödenmesinden ortakların tamamı müteselsilen sorumlu
olmak üzere ortaklardan herhangi biri,
• Mükellefin,
Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin
bulunmaması veya Maliye Bakanlığınca gerekli görülen hallerde ise vergi
sorumluları
tarhiyata muhatap tutulur.
3. Tarh Zamanı
(III) sayılı listedeki mallara ait ÖTV, beyannamenin
verildiği günde, beyanname posta ile gönderilmişse tarhiyatla görevli vergi
dairesine geldiği tarihi takip eden yedi gün içinde tarh edilir.
D- VERGİNİN ÖDENMESİ
ÖTV, beyanname verme süresi içinde ödenir.
(III) sayılı listede yer alan malların ithalatında
ÖTV, ilgili gümrük idaresince hesaplanır ve gümrük mevzuatına göre kabul edilen
beyanname veya diğer belgeler üzerine imza alınmak suretiyle mükellefe, kanuni
temsilcisine veya gümrük müşavirine tebliğ edilir. Bu tebliğ üzerine ortaya
çıkabilecek ihtilaflar için gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve esaslar
uygulanır. Bu vergi, gümrük vergileri ile aynı zamanda ödenir. Gümrük
vergilerine tabi olmayan mallara ait ÖTV ise gümrük mevzuatına göre kabul
edilen beyannamenin veya diğer belgelerin tescili tarihindeki esaslara göre, bu
tarihteki oran ve/veya tutar üzerinden hesaplanarak tahsil edilir.
E- VERGİNİN BELGELERDE GÖSTERİLMESİ
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin (1)
numaralı fıkrası uyarınca, vergiye tabi işlemlere ait ÖTV, fatura veya benzeri
belgelerde ayrıca gösterilir.
Örnek 1: 13/7/2015 tarihinde, KDV ve ÖTV hariç imalatçı teslim
fiyatı 1.000 TL olan 33 cl'lik 1.000 kutu kolalı gazozun imalatçısı tarafından
teslimine ilişkin düzenlenen faturada aşağıdaki bilgilere yer verilir.
Satış bedeli (KDV ve ÖTV hariç) : 1.000 TL
Hesaplanan ÖTV Tutarı (1.000 TL x 0,25=) : 250
TL
KDV Matrahı (1.000 TL + 250 TL=) : 1.250
TL
Hesaplanan KDV Tutarı (1.250 TL x 0,08=) : 100
TL
GENEL TOPLAM : 1.350 TL
Yalnız binüçyüzelli Türk Lirasıdır.
Örnek 2: 13/7/2015 tarihinde, KDV ve ÖTV hariç imalatçı teslim
fiyatı 80 TL, alkol derecesi 5 olan, 20 litre biranın imalatçısı tarafından
teslimine ilişkin düzenlenen faturada aşağıdaki bilgilere yer verilir.
Satış bedeli (KDV ve ÖTV hariç) : 80 TL
Hesaplanan ÖTV Tutarı * : 89,66
TL
KDV Matrahı (80 TL + 89,66 TL=) : 169,66 TL
Hesaplanan KDV Tutarı (169,66 TL x 0,18=) : 30,54
TL
GENEL TOPLAM : 200,20 TL
Yalnız ikiyüz Türk Lirası, yirmi Kuruştur.
* Örnekte, nispi olarak hesaplanan ÖTV tutarı, asgari
maktu vergi tutarına göre hesaplanan ÖTV tutarından düşük olduğundan [(80 TL x 0,63) < (5⁰ x 0,8966 TL x 20 lt)], faturada asgari maktu vergi
tutarına göre hesaplanan ÖTV tutarı dikkate alınmıştır.
Örnek 3: 13/7/2015 tarihinde, KDV ve ÖTV hariç imalatçı teslim
fiyatı 1 TL, perakende satış fiyatı 9 TL olan sigaranın 100 paketinin (2.000
adet/dal) imalatçısı tarafından, perakende satışı bulunmayan pazarlama
şirketine teslimine ilişkin düzenlenen faturada aşağıdaki bilgilere yer
verilir.
Satış bedeli (KDV ve ÖTV hariç) (1 TL x 100) : 100
TL
(ÖTV Matrahı: 9 TL x 100 = 900 TL)
Nispi ÖTV Tutarı (900 TL x 0,6525=)* : 587,25
TL
Maktu ÖTV Tutarı (100 x 0,1968 TL) : 19,68
TL
Toplam Hesaplanan ÖTV Tutarı (587,25 TL + 19,68 TL =) : 606,93
TL
KDV Matrahı (100 TL + 606,93 TL =) : 706,93
TL
Hesaplanan KDV Tutarı (706,93 TL x 0,18=) : 127,25 TL
GENEL TOPLAM : 834,18 TL
Yalnız sekizyüzotuzdört Türk Lirası, onsekiz Kuruştur.
* Örnekte, nispi olarak hesaplanan ÖTV tutarı, asgari
maktu vergi tutarına göre hesaplanan ÖTV tutarından yüksek olduğundan [(900 TL
x 0,6525) > (2.000 x 0,2103 TL)], faturada nispi olarak hesaplanan ÖTV
tutarı dikkate alınmıştır.
Mükelleflerin, komisyoncular vasıtasıyla veya
konsinyasyon suretiyle mal satışında, bu malların komisyoncular veya konsinyi
işletmelere tesliminde vergiyi doğuran olay gerçekleştiğinden, bu teslime
ilişkin hesaplanan ÖTV ve KDV, fatura veya benzeri belgelerde ayrıca
gösterilir. (27.05.2021 / 31493 sayılı R.G. Seri No:3 ile eklenmiştir)
ÖTV uygulanmamış olan malların perakende tesliminin
söz konusu olduğu hallerde, mükellefçe düzenlenen fatura veya benzeri
belgelerde ÖTV ve KDV ayrıca gösterilir.
ÖTV kapsamına giren malların ÖTV uygulanmadan önce
müzayede yoluyla satışlarında düzenlenen belgelerde de ÖTV'nin ayrıca
gösterilmesi zorunludur.
İthalatta uygulanan ÖTV gümrük makbuzunda ayrıca gösterilir.
İthalat vergilerinin maktu tutarlarda veya sabit oranlı alındığı hallerde buna
ilişkin tarife, ÖTV'yi de kapsayacak şekilde tespit olunur ve ayrıca ÖTV
hesaplanmaz.
F- DÜZELTME
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin (1)
numaralı fıkrasına göre,
• Vergiye tabi
bir işlem söz konusu olmadığı veya bu Kanun kapsamına giren vergiyi fatura veya
benzeri belgelerde göstermeye hakkı bulunmadığı halde, düzenlediği bu tür
belgelerde bu vergiyi gösterenler, söz konusu vergiyi beyan ve ödemekle mükelleftirler.
• Fatura veya
benzeri belgelerde Kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek
bir tutarı gösterenler de bu belgelerde gösterilen vergi tutarını beyan etmek
ve ödemekle mükelleftirler.
• Malların iade
edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya diğer nedenlerle
matrahta değişiklik vuku bulduğu ya da yersiz veya fazla vergi hesaplandığı
hallerde vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellefler; bunlarla ilgili
borçlandıkları ya da ödedikleri vergiler için değişikliğin mahiyetine uygun
şekilde ve meydana geldiği dönem içinde düzeltme yapabilirler, bu vergiden
mahsup edebilirler veya iade talebinde bulunabilirler.
• Şu kadar ki,
iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması, yersiz veya fazla ödenen
verginin alıcıya iade edilmesi ve bu işlemlerin defter kayıtları, belgeler ile
beyannamede gösterilmesi şarttır.
1. Fazla veya Yersiz Hesaplanan ÖTV'nin
Düzeltilmesi
Vergiye tabi olmayan mallar için vergi hesaplanması
veya vergiye tabi mallar için daha yüksek oranda ve/veya tutarda vergi
hesaplanması halinde, bu verginin de beyan edilmesi ve ödenmesi zorunludur.
Fazla veya yersiz vergi uygulanması halinde, vergiye
tabi işlemin yapıldığı döneme ait beyannamede gerekli düzeltme yapılır. Bu
durumun işleme ait beyanname verme tarihinden sonra ortaya çıkması halinde ise
değişikliğin meydana geldiği dönemde düzeltme, mahsup ve iade imkânı
bulunmaktadır.
Söz konusu vergiye ilişkin düzeltme işlemi, fazla veya
yersiz ödenen ÖTV'nin, bu durumun ortaya çıktığı döneme ait beyannamenin
"İndirimler" bölümüne dâhil edilmesi suretiyle yapılır. Bunun mümkün olmaması
ya da fazla veya yersiz ödenen ÖTV'nin bu şekilde telafi edilememesi halinde
ise 429 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde Standart İade Talep Dilekçesi ile nakden ya da bu
dönemdeki veya gelecek dönemlerdeki vergi (ÖTV dâhil) borçlarına mahsuben iade
talep edilebilir.
Ayrıca, fazla veya yersiz beyan edilip ödenen ÖTV'ye
dayanak belgelerin firma yetkilisince onaylı bir örneği ile birlikte, ÖTV'nin
alıcıdan tahsil edilmediğine, tahsil edilmişse iade edildiğine dair alıcının
kimlik, adres ve telefon bilgilerinin yer aldığı alıcı tarafından da imzalanmış
olan tutanak da vergi dairesine verilir.
Vergi dairesi tarafından, düzeltilmesi veya iadesi
talep edilen verginin beyan edilip ödendiğinin tespit edilmesine bağlı olarak
düzeltme veya iade talebi yerine getirilir.
Fazla veya yersiz hesaplanan verginin beyan edilmiş
ancak henüz ödenmemiş olması halinde, tahakkuk terkin edilir ve bu durumda iade
söz konusu olmaz.
Düzeltme ve iade talebi, miktarına bakılmaksızın YMM
raporu, inceleme raporu veya teminat aranılmadan sonuçlandırılır.
İthalat sırasında fazla veya yersiz uygulanan ÖTV,
Gümrük Kanununa göre bu vergiye muhatap olanlara iade edilir.
2. Malların İadesi, İşlemin
Gerçekleşmemesi ve İşlemden Vazgeçilmesi Hallerinde Düzeltme
Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi,
işlemden vazgeçilmesi veya diğer nedenlerle matrahta değişiklik vuku bulması
halinde, vergiye tabi işlemin yapıldığı döneme ait beyannamede gerekli düzeltme
yapılır. Bu durumların işleme ait beyanname verme tarihinden sonra ortaya
çıkması halinde ise değişikliğin meydana geldiği dönemde düzeltme, mahsup ve
iade imkânı bulunmaktadır.
(III) sayılı listedeki malların iadesi, işlemin
gerçekleşmemesi veya işlemden vazgeçilmesi durumunda, mal alıcıya teslim
edilmişse iade edilen malın ÖTV mükellefinin işletmesine girmesi, ÖTV tahsil
edilmişse alıcıya iade edilmesi ve bu işlemlerin yasal defter kayıtları ve belgelerde
gösterilmesi şartıyla düzeltme işlemi; ÖTV'nin, bu durumun ortaya çıktığı
döneme ait beyannamenin "İndirimler" bölümüne dâhil edilmesi suretiyle yapılır.
Bunun mümkün olmaması ya da söz konusu ÖTV'nin bu
şekilde telafi edilememesi halinde, indirilemeyen ÖTV tutarının, 429 Sıra No.lu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde
Standart İade Talep Dilekçesi ile nakden ya da bu dönemdeki veya gelecek
dönemlerdeki vergi (ÖTV dâhil) borçlarına mahsuben iadesi talep edilebilir.
Vergi dairesi tarafından, düzeltilmesi veya iadesi
talep edilen verginin beyan edilip ödendiğinin tespit edilmesine bağlı olarak
düzeltme veya iade talebi yerine getirilir.
Düzeltmeye konu verginin beyan edilmiş ancak henüz
ödenmemiş olması halinde, bu işleme ilişkin tahakkuk terkin edilir ve bu
durumda iade söz konusu olmaz.
Düzeltme veya iade talebi, miktarına bakılmaksızın YMM
raporu, inceleme raporu veya teminat aranılmadan sonuçlandırılır.
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin (2)
numaralı fıkrasına göre, trampa iki ayrı teslim hükmünde olduğundan, mükellef
tarafından iade alınan mal yerine verilen ÖTV'ye tabi mal için genel hükümler
çerçevesinde ÖTV uygulanır.
3. KDV İade Alacağına Mahsup Yoluyla
Ödenen ÖTV'nin İadesi
KDV iade alacağına mahsup yoluyla ödenen ÖTV'nin
iadesinin talep edilmesi durumunda, söz konusu iade taleplerinin asıl
kaynağının KDV alacağı olması nedeniyle bu tür iade talepleri, KDV iade
alacağının kaynağını oluşturan işleme ilişkin nakden iade şartları ile ilgili
iade usul ve esaslarının belirlendiği KDV Genel Uygulama Tebliğinin ilgili
bölümü çerçevesinde yerine getirilir.
Bu durumda, iadenin yapılabilmesi için düzeltme
gerekçesi bakımından Tebliğin (IV/F/1 ve 2) bölümlerinde belirlenen belgelerin
de ibraz edilmesinin aranacağı tabiidir.
V- GÜMRÜK İDARELERİNCE ALINAN ÖZEL TÜKETİM
VERGİSİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 16 ncı maddesi
uyarınca;
a) İthalde alınan ÖTV, yurt içi satışlardaki belge
düzenine paralel olarak, gümrük makbuzunda ayrıca gösterilir.
b) İthalat vergilerinin maktu veya sabit oranlı
alındığı hallerde tarife, malın ithalinde alınacak ÖTV de dâhil edilmek
suretiyle tespit olunur.
c) Gümrük Kanunu ile diğer kanunlar gereğince ithalat
vergileri teminata bağlanarak işlem gören mallara ait ÖTV de aynı usule tabi
tutulur. Örneğin; dâhilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen mallar
için ithalat vergileri teminata bağlanırsa, ÖTV de teminata bağlanarak ilgili
mevzuat kapsamında takip edilir.
ç) Yurda sokulan eşya için ÖTV'nin eksik ödenmiş veya
hiç ödenmemiş olması halleri ile ithal edilen eşyaya ilişkin olarak mükelleften
fazla alınan veya vergiden müstesna olduğu halde yanlışlıkla alınan ÖTV'nin
düzeltilmesi işleminde, ilgili gümrük idaresi tarafından Gümrük Kanunundaki
esaslara göre işlem yapılır.
d) İthal edilen mala ilişkin beyan üzerinden
hesaplanan vergiler ile muayene ve denetleme sonucu hesaplanan vergiler
arasındaki farklarda, Gümrük Kanunu uyarınca ithalat vergileri noksanlıklarında
uygulanan esaslara göre para cezası kesilir.
VI- ÇEŞİTLİ HUSUSLAR
A- İTHAL EDİLEN MALLARA İLİŞKİN BİLDİRİM
(III) sayılı listedeki malların ithalini yapanlardan
KDV mükellefi olanların, bir ay içinde ithal ettikleri, söz konusu liste
kapsamında ÖTV'ye tabi mallara ilişkin, Tebliğ ekinde (EK:2) olarak yer alan bildirim
formunu, takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar Gelir İdaresi Başkanlığı
web adresinde hizmet veren "İnternet Vergi Dairesi" aracılığıyla Gelir İdaresi
Başkanlığına göndermesi zorunludur.
Söz konusu malların ithalini yapanların, aynı zamanda
bu malların imalatçısı olarak ÖTV mükellefiyetinin bulunması ve bu mükellefiyet
kapsamında ÖTV beyannamesi vermesi, ithal edilen mallar için ÖTV bildirimi
verilmesine engel teşkil etmez.
(III) sayılı listedeki malların (alkolsüz içecekler hariç)[26] ithalatını yapanların, herhangi bir ayda ithalatları
olmasa dahi bildirim vermeleri zorunludur. Ancak, bu listedeki alkolsüz içeceklerin[27] ithalatının bulunmadığı aylar için bildirim
verilmez.
TAPDK'dan tütün mamulü ve alkollü içki ithalatçısı
olarak belge alan mükellefler, ilgili dönemde ithalat yapmış olup olmadıklarına
bakılmaksızın, bildirim formlarındaki bandrol bilgileri ve bandrollü/kodlanmış
etiketli ürünlere ilişkin bilgiler için oluşturulan bölümleri doldurur.
Bira dışındaki ithal alkollü içki ürünlerine ilişkin
bandrol bilgileri ile ithal bira ürünlerine ilişkin kodlanmış etiket bilgileri,
bildirimdeki "Bandrol Bilgileri" bölümüne; bandrollü/kodlanmış etiketli (bira
dâhil) ithal alkollü içki ürünlerine ilişkin stok bilgileri ise "Bandrollü Ürün
Bilgileri" bölümüne girilir. İthal tütün mamullerine ve
ithal makarona[28] ilişkin bandrol bilgileri, bildirimdeki "Bandrol
Bilgileri" bölümüne; ithal tütün mamullerine ve ithal
makarona[29] ilişkin stok bilgileri ise bildirim formundaki
"Bandrollü Ürün Bilgileri" bölümüne girilir.
Aynı mükellefin üretim ve ithalatı birlikte yapması
durumunda;
• Alkollü içki
üretimine ilişkin bandrol ve bandrollü/kodlanmış etiketli ürün bilgileri (3A)
beyannamesi ekinde, tütün mamulü ve makaron üretimine[30] ilişkin bandrol ve bandrollü ürün bilgileri ise (3B)
beyannamesi ekinde,
• Alkollü içki ve
tütün mamulü, tütün mamulü ve makaron[31] ithalatına ilişkin bandrol ve bandrollü/kodlanmış
etiketli ürün bilgileri ise Tebliğin bu bölümünde öngörülen bildirim
formlarıyla
bildirilir.
Bildirime konu malları ithal eden mükelleflerce, KDV
yönünden bağlı olunan vergi dairesinden kullanıcı kodu ve kişisel şifre alınır.
Şifre alınabilmesi için "İnternet Hizmetleri Kullanım Başvuru Formu",
otomasyonlu vergi dairelerinden temin edilerek veya Gelir İdaresi Başkanlığı
web adresindeki "İnternet Vergi Dairesi" bölümünden döküm alınarak düzenlenir
ve KDV yönünden bağlı olunan vergi dairesine verilir. Bu başvuru üzerine
mükelleflere kişisel şifre ve kullanıcı kodu verilir.
Daha önce vergi dairesinden kullanıcı kodu ve kişisel
şifre almış olanların Bildirim Formunu göndermek için yeniden kullanıcı kodu ve
kişisel şifre almaları gerekmez. Ancak bu işlemi yapabilmek için vergi
dairesinden Bildirim Formu gönderme yetkisi alınır.
İnternet ortamında düzenlenen bildirimler onaylanmak
suretiyle Gelir İdaresi Başkanlığının internet vergi dairesine gönderilir.
Gönderilen bildirimlerin içeriğinde mükelleflerce değişiklik yapılmak istenmesi
halinde, yeniden düzenlenen bildirimler onaylanarak gönderilebilir.
Vergi Usul Kanununun 149 uncu ve mükerrer 257 nci
maddelerinin verdiği yetkilere dayanılarak getirilen söz konusu bildirim
yükümlülüğünü, süresinde yerine getirmeyen veya süresinde yerine getirmekle
birlikte eksik ya da yanlış bildirimde bulunan mükellefler hakkında Vergi Usul
Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası uygulanır.
B- KAYIT DÜZENİ
ÖTV mükellefleri yasal defter kayıtlarını ÖTV'nin
hesaplanmasına ve kontrolüne imkân verecek şekilde tutar.
Bu maksatla tutulan defter kayıtlarında vergiye tabi
işlemler, vergisiz tutarları ile gösterilir. Mükellefin vergiye tabi işlemleri
üzerinden hesapladığı ÖTV ve girdileri üzerindeki indirilebilir ÖTV tutarı ayrı
hesaplarda izlenir.
Vergiden istisna edilmiş işlemlerin mevcut olması
halinde, bu işlemler, ayrı hesaplarda izlenir.
Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi veya
sair sebeplerle matrah, vergi veya indirim tutarlarında vuku bulan
değişiklikler ile ödenen, iade olunan ve terkin edilen ÖTV kayıtlarda açıkça
gösterilir.
C- DİĞER HUSUSLAR
Mükellefler tarafından verilmesi gereken beyanname ve
bildirimler, Gelir İdaresi Başkanlığınca uygun görülen durumlar haricinde,
kâğıt ortamında verilemez; verilmeleri halinde Vergi Usul Kanununun ilgili
hükümlerine göre işlem tesis edilir.
Gelir İdaresi Başkanlığı, Tebliğ ekinde yer alan
bildirimlerde değişiklik yapmaya yetkilidir.
Ç- YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TEBLİĞLER
Bu Tebliğin yayımından önce yürürlükte bulunan Özel
Tüketim Vergisi Genel Tebliğlerinin, Kanuna ekli (III) sayılı liste
uygulamasına ilişkin bölümleri, bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer mevzuatta, Genel Tebliğlerin yürürlükten
kaldırılan bölümlerine yapılan atıflar, bu Tebliğin ilgili bölümüne veya
bölümlerine yapılmış sayılır.
D- YÜRÜRLÜK
Bu Tebliğ, yayım tarihini izleyen aybaşından itibaren
yürürlüğe girer.
Tebliğ olunur.
_______________________________________
1 12.06.2002 tarihli ve 24783 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
2 04.11.1999 tarihli ve 23866 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
3 26.04.2014 tarihli ve 28983 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
4 10.01.1961
tarihli ve 10703 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
5 10.10.2013 tarihli ve 28791 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
6 02.11.1984 tarihli ve 18563 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
7 28.07.1953 tarihli ve 8469 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanmıştır.
8 01.01.2015 tarihli ve 29223 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
9 17.03.2007 tarihli ve 26465 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
10 31.03.2007 tarihli ve 26479 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanmıştır.
11 01.11.2005 tarihli ve mükerrer 25983
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
12 14.02.2011 tarihli ve 27846 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanmıştır.
13 16.05.2005 tarihli ve 25817 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanmıştır.
14 30.09.2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanmıştır.
15 03.03.2005 tarihli ve 25744 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanmıştır.
ekler DİZİNİ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/08/20150808-15-1.pdf
EK 1 : SERBEST BÖLGELERDEN YAPILAN İHRACAT
TESLİMLERİNE
İLİŞKİN
BİLDİRİM
EK 2 : İTHAL EDİLEN (III) SAYILI LİSTE
KAPSAMINDAKİ MALLAR
İÇİN
BİLDİRİMLER
EK 2A : KOLALI
GAZOZLAR İÇİN BİLDİRİM FORMU
EK 2B : ALKOLLÜ
İÇKİLER İÇİN BİLDİRİM FORMU
EK 2C : TÜTÜN
MAMULLERİ İÇİN BİLDİRİM FORMU
[1] "tütün mamulleri" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve
makaron" ibaresi (01.01.2018
tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
[2] Mülga: iv.
Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle satışında vergiyi doğuran
olay, imalatçı tarafından bu malların komisyoncuya veya konsinyi işletmelere
verildiği anda değil, bu malların komisyoncular veya konsinyi işletmeler
tarafından alıcıya teslimi,
[3] 05/07/2018
tarihli, 30469 sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile "(2)" ibaresi, "(3)" şeklinde
değiştirilmiştir.YÜRÜRLÜK:01/06/2018
[4] 05/07/2018
tarihli, 30469 sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile "4" olan madde numarası, "5"
olarak değiştirilmiştir
[5] 05/07/2018 tarihli,
30469 sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile "5" olan madde numarası, "6" olarak
değiştirilmiştir
[6] 05/07/2018
tarihli, 30469 sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile "6" olan madde numarası, "7"
olarak değiştirilmiştir
[7] MÜLGA: 3.
Gümrüksüz Satış Mağazalarına Yapılan Teslimler ile Bu Mağazalar Tarafından
Yapılan Teslimler
Gümrük Kanunu uyarınca, gümrüksüz satış mağazaları
gümrük antreposu sayıldığından, bu mağazalar tarafından ÖTV'nin konusuna giren
malların ithali Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci
fıkrasının (7) numaralı bendi uyarınca vergiden müstesnadır. Bu mağazalar
tarafından ithal edilen mallar antrepo rejimi kapsamında olduğu sürece ÖTV
uygulanmaz. Bu malların, Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin birinci fıkrasının
4 ve (6/a) bentleri kapsamında gümrük vergisinden muaf olarak ithalinde de
Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi uyarınca ÖTV
istisnası uygulanır.
Ancak,
yurt içindeki ÖTV mükellefleri tarafından imal edilerek gümrüksüz satış
mağazalarına teslim edilen mallar T.C. Gümrük Bölgesinden çıkmadığından ve
gümrüksüz satış mağazaları yurt dışındaki müşteri kapsamına girmediğinden, bu
teslimlerde ÖTV yönünden ihracat istisnası uygulanmaz. Yurt içindeki
mükelleflerin serbest dolaşımdaki mallarının bu mağazalara tesliminde antrepo
rejimi uygulanması söz konusu olmadığından, ÖTV mükelleflerinin bu mağazalara
yaptığı teslimlerde Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı
bendine göre istisna uygulanması da mümkün değildir.
[8] MÜLGA: Bu
çerçevede, ihraç kaydıyla teslim edilen malların ihracatçıya teslim tarihini
takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmemesi halinde, ilgili
vergi dairesinden KDV uygulaması açısından ek süre alınmış olsa dahi, tecil
edilen ÖTV gecikme zammı (mücbir sebeplerin varlığı halinde tecil faizi) ile
birlikte tahsil edilir.
[9] 05/07/2018
tarihli, 30469 sayılı R.G. 2 Seri No'lu Tebliğ ile "gerek Kanunda belirtilen
süre (teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay) içerisinde, gerekse
bu süre" ibaresi, "Tebliğin (II/Ç/4) bölümünde belirtilen süreler içerisinde
veya bu süreler" şeklinde
değiştirilmiştir.YÜRÜRLÜK: 27.03.2018
[10] "perakende satışa sunulan sigaraların birim ambalajı içinde
yer alan her bir sigara" ibaresi "perakende satışa sunulan sigaraların ve
makaronların birim ambalajı içinde yer alan her bir sigara veya her bir
makaron" şeklinde (01.01.2018
tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[11] "20 adet sigaradan" ibaresi "20 adet sigaradan, 50 adet
makarondan" şeklinde (01.01.2018
tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[12] Başlık; (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[13] "cetvelinde, kolalı gazozlar" ibaresi "cetvelinde yer alan
alkolsüz içecekler" şeklinde (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[14] "kolalı gazozların" ibaresi "bu içeceklerin" şeklinde (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[15] "her bir sigara" ibaresi "her bir sigara veya makaron"
şeklinde (01.01.2018
tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[16] "makaron" ibaresi 12.01.2024 /
32427 sayılı R.G. Seri No: 4 Tebliğ ile eklenmiştir. (Yürürlük: 01.01.2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihi)
[17] "ile
4813.10.00.80.00 (makaron)" 12.01.2024 / 32427 sayılı
R.G. Seri No: 4 Tebliğ ile eklenmiştir. (Yürürlük: 01.01.2024 tarihinden
geçerli olmak üzere yayımı tarihi)
[18] "makaron"
ibaresi 12.01.2024 / 32427 sayılı R.G. Seri No: 4
Tebliğ ile eklenmiştir. (Yürürlük:
01.01.2024 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihi)
[19] "makaron ve"
ibaresi 12.01.2024 / 32427 sayılı R.G. Seri No: 4
Tebliğ ile eklenmiştir. (Yürürlük:
01.01.2024 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihi)
[20] "makaron ve"
ibaresi 12.01.2024 / 32427 sayılı R.G. Seri No: 4 Tebliğ
ile eklenmiştir. (Yürürlük:
01.01.2024 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihi)
[21] "makaron"
ibaresi 12.01.2024 / 32427 sayılı R.G. Seri No: 4
Tebliğ ile eklenmiştir. (Yürürlük:
01.01.2024 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihi)
[22] (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
[23] "kolalı gazozlara" ibaresi "alkolsüz içeceklere" şeklinde (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[24] (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
[25] (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
[26] "(kolalı gazozlar hariç)" ibaresi "(alkolsüz içecekler
hariç)" şeklinde (01.01.2018
tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[27] "kolalı gazozların" ibaresi "alkolsüz içeceklerin" şeklinde
(01.01.2018 tarihli,
30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[28] (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
[29] (01.01.2018 tarihli, 30288 sayılı
R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile eklenmiştir)
[30] "tütün mamulü üretimine" ibaresi "tütün mamulü ve makaron
üretimine" şeklinde (01.01.2018
tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)
[31] "ve tütün mamulü" ibaresi ", tütün mamulü ve makaron"
şeklinde (01.01.2018
tarihli, 30288 sayılı R.G. ÖTV Tebliğ Seri No 1 ile değişik)