Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kağıdı ve Alkollü İçkilerde Ürün İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği (ÜİS Bandrol)
TÜTÜN MAMULLERİ, MAKARON, YAPRAK SİGARA
KÂĞIDI VE ALKOLLÜ İÇKİLERDE ÜRÜN İZLEME SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ
Hazine
ve Maliye Bakanlığından: 11.09 2020 tarih ve 31241 sayılı R.G.
1. Giriş
213
sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin (6) numaralı bendinde
yer alan hüküm ile Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi güvenliğini sağlamak
amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli, elektronik, manyetik
ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya, bu cihaz ve sistemler
vasıtasıyla bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel
etiket ve işaretlerin kullanılmasına ilişkin zorunluluk getirmeye, mükelleflere
bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve
işaretlerin verilmesinde, mükelleflerin Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı
vergi dairelerine vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belge arama
zorunluluğu getirmeye, bu zorunluluk kapsamına girecek amme alacaklarını tür ve
tutar itibarıyla tespit etmeye ve hangi hâllerde bu zorunluluğun aranılmayacağına,
bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve
işaretlerin basımı, dağıtımı ile sistemin kurulması ve işletilmesi
hizmetlerinin, 10/12/2003 tarihli ve 5018
sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi olmaksızın, süresi 5 yılı
geçmemek üzere ve 4/1/2002 tarihli ve 4734
sayılı Kamu İhale Kanunu (5 inci maddesinin beşinci fıkrası hariç) hükümleri
çerçevesinde; yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine
getirilmesine, bu hizmetlerde ve yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişilerde
bulunması gereken özellikleri, yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişilerin
faaliyetlerinin yönlendirilmesi, izlenmesi, denetlenmesi, yetkilendirmenin
sonlandırılması ve bunların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkili kılınmıştır.
Bu kapsamda söz konusu yetki uyarınca vergi güvenliğini
sağlamak amacıyla tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü
içkilerde özel etiket ve işaretlerin kullanılması zorunluluğuna, bu özel etiket
ve işaretlerin verilmesinde söz konusu ürünlerin üreticileri ve
ithalatçılarının belirlenen tür ve tutar itibarıyla vadesi geçmiş vergi
borcunun bulunup bulunmadığına ve bu özel etiket ve işaretlerin basımı,
dağıtımı ile Ürün İzleme Sistemi kurulması ve işletilmesi amacıyla
yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetlerinin yönlendirilmesi,
izlenmesi, denetlenmesi ve yetkilendirmenin sonlandırılmasına ilişkin usul ve
esaslar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Kısaltmalar ve Tanımlar
Bu Tebliğde geçen;
Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,
Darphane: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünü,
GİB: Gelir İdaresi Başkanlığını,
GTİP: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunu,
TADAB: Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi
Başkanlığını,
ÜİS: Ürün İzleme Sistemini,
ifade eder.
Aktif Hale Getirilme (Aktivasyon): Bandrol/kod/kodlanmış
etiket bilgilerinin veri merkezine aktarılması işlemidir.
Bandrol: Bu Tebliğ kapsamında özel etiket ve işaret
kullanma zorunluluğu getirilen ürünlerin üzerine yapıştırılacak olan taklit
edilemez nitelikteki, açık güvenlik unsurları çıplak gözle, gizli güvenlik
unsurları özel denetim cihazlarıyla tespit edilebilir özelliklere sahip olan
kıymetli damga niteliğindeki kâğıttır.
Bandrol/Kod/Kodlanmış Etiket Uygulanması: Ürün İzleme Sistemi
kapsamında bandrol, kod ve kodlanmış etiketlerin tütün mamulleri, makaron,
yaprak sigara kâğıdı, alkollü içki ürünlerinin üzerine yapıştırılması/basılması
ve aktivasyon işlemlerinin yapılmasıdır.
Basım Merkezi: Bandrollerin ve kodlanmış etiketlerin basımının
yapıldığı Darphane tarafından uygun görülen tesislerdir.
Gizli Bilgi: Yetkili firma tarafından bandrol/kod/kodlanmış
etiket kullanıcılarına yazılı/sözlü olarak ifşa edilen veya yetkili firma
tarafından bandrol/kod/kodlanmış etiket kullanıcılarından yazılı veya sözlü
olarak edinilen satışlar, kâr, giderler, fiyatlandırma, ücret politikaları ve
seviyeleri, ödeme bilgileri, hesap detayları, banka bilgileri gibi finansal
bilgiler ile müşteriler, hizmetler, ürünler, ürün geliştirilmesi, kilit
personel, iş ve hizmet bilgileri, işletme metotları, teknoloji, fikir, buluş, teknik
bilgi (know-how), marka, logo, yenilik, patent, telif hakkı, ticari sır, teknik
süreç, formüller, planlar, projeler, lisanslar ve izinler, çizimler, modeller,
tasarılar, iş planları gibi işe ve işletmeye ait bilgilerdir.
İthalatçı Firma: Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara
kâğıdı ve/veya alkollü içki ithal etmek için TADAB iznini haiz firmalardır.
Kod: Bandrolün hukuki niteliklerini haiz olan ve bu Tebliğ
kapsamında özel etiket ve işaret kullanma zorunluluğu getirilen bira ürünlerine
uygulanacak olan harfler ve/veya rakamları içeren güvenlikli mürekkep ile
oluşturulan işarettir.
Kodlanmış Etiket: Bandrolün hukuki niteliklerini haiz olan
ve bu Tebliğ kapsamında özel etiket ve işaret kullanma zorunluluğu getirilen bira
ürünlerine uygulanacak olan üzerine kod basılı etikettir.
Seri Üretim Yapılan Tesisler: Tütün mamulleri üretimi
bakımından her bir üretim hattı için üretim kapasitesi dakikada iki yüz paket,
alkollü içki üretimi bakımından yıllık üç yüz bin litre veya her bir üretim
hattı için saatte bin iki yüz şişe ve daha fazla üretim veya dolum kapasitesine
sahip olan tesisler ile üretim kapasitesine bakılmaksızın makaron ve yaprak
sigara kâğıdı üreticilerince sahip olunan tesislerdir.
Tarama ve Etkinleştirme Sistemi: Ürün İzleme Sisteminin bir
parçası olarak yetkili firma tarafından seri üretim yapan tesislerde kurulacak
olan ve seri üretim yapan tesisler tarafından Uygulama Kılavuzuna uygun olarak
işletilecek olan otomatik sistemdir.
Uygulama Kılavuzu: Ürün İzleme Sisteminin kurulumu,
işletimi ve uygulanmasına ilişkin yetkili firma, üreticiler ve ithalatçı
firmaların sorumluluklarını içeren Darphane tarafından onaylanmış belgedir.
Üreticiler: Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı
ve/veya alkollü içki üretmek için TADAB iznini haiz gerçek veya tüzel
kişilerdir.
Ürün İzleme Sistemi: Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci
maddesi kapsamında vergi güvenliğini sağlamak amacıyla kullanılmasına
zorunluluk getirilen özel etiket ve işaretlerle ürünlerin
etiketlenmesi/işaretlenmesi, etiketlenen/işaretlenen ürün bilgilerinin kurulan
veri merkezine aktarılması ve özel denetim cihazlarıyla saha denetimine imkân
sağlanması işlemlerinin bütünüdür.
Veri Merkezi: Ürün İzleme Sistemi kapsamında üretilen her
türlü verinin aktarıldığı ve depolandığı Darphane tarafından uygun görülen
yerde kurulan merkezdir.
Yetki Belgesi: Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara
kâğıdı ve alkollü içkilerin seri üretimini yapan işletmelerin üretim, paketleme
ve dolum hatlarında ürün izleme sistemi kurmaya ve işletmeye; kullanma zorunluluğu
getirilen özel etiket ve işaretleri üreticilere veya ithalatçılara teslim
etmeye; ürün izleme sistemindeki verileri veri merkezine aktarmaya ve fire
tespit ve imha komisyonlarında yer almaya Darphane tarafından yetkilendirilmiş
olduğunu gösteren belgedir.
Yetkili Firma: Darphane tarafından verilen yetki belgesini
haiz firmadır.
3. Uygulamanın Usul ve Esasları
3.1. Bandrol, Kod ve Kodlanmış Etiket
Kullanma Zorunluluğu Getirilen Haller
Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin (6)
numaralı bendinde yer alan hüküm ile Hazine ve Maliye Bakanlığına verilen
yetkiye istinaden, Bakanlık tarafından vergi güvenliğini sağlamak amacıyla
tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü içkilerde ürün izleme
sistemi kurulması ve bu sistem kapsamında;
a) Seri üretim yapılan tütün mamulleri, makaron ve yaprak
sigara kâğıdı üretim tesislerinde üretilen ürünlere bandrol yapıştırılması,
ürün üzerinde bandrolün varlığının ve güvenlik unsurlarının kontrol edilmesi,
bandrolün aktive edilmesi,
b) Seri üretim yapılan tütün mamulleri, makaron ve yaprak
sigara kâğıdı üretim tesislerinde ihraç edilmek üzere üretilen ürünlere özel
işaret uygulanması,
c) Seri üretim yapılmayan tesislerde üretilen tütün
mamullerine beyan edilen ürün tipine göre aktif hale getirilmiş bandrollerin
yapıştırılması,
ç) Seri üretim yapılan alkollü içki (şişe ve kutu ambalajlı
bira hariç) üretim tesislerinde üretilen ürünlere bandrol yapıştırılması, ürün
üzerinde bandrolün varlığının ve güvenlik unsurlarının kontrol edilmesi,
bandrolün aktive edilmesi,
d) Seri üretim yapılan bira üretim tesislerinde üretilen
şişe ve kutu ambalajlı bira ürünlerine kod basılması ve ürün üzerinde kodun
varlığının ve güvenlik unsurlarının kontrol edilmesi, kodun aktive edilmesi,
e) Seri üretim yapılmayan tesislerde üretilen alkollü içki
ürünlerine beyan edilen ürün tipine göre aktif hale getirilmiş
bandrollerin/kodlanmış etiketlerin yapıştırılması,
f) Bira üretim tesislerinde üretilen 5.000 cl ve 5.000
cl'den küçük ambalajlı biralara (şişe ve kutu ambalajlı bira hariç) beyan
edilen ürün tipine göre aktif hale getirilmiş bandrol yapıştırılması,
g) İthal edilecek tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara
kâğıdı ve alkollü içkilere yurt dışı üretim mahalli veya antrepoda beyan edilen
ürün tipine göre aktif hale getirilmiş bandrol/kodlanmış etiket uygulanması,
zorunluluğu getirilmiştir.
Bu zorunluluklar uyarınca ÜİS dışında tütün mamulleri,
makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü içki üretimi ya da ithalatı/ihracatı
yapılamayacaktır.
Bu Tebliğin 3.2. bölümünde yer alan düzenlemeler saklı
kalmak kaydıyla, sistem kapsamındaki üreticiler herhangi bir mahalde ambalaj
malzemesi (etiket/kapüşon ve benzeri) kullanılsın veya kullanılmasın
bandrolsüz/kodsuz/kodlanmış etiketsiz ürün bulunduramayacaklardır.
3.2. Bandrol, Kod ve Kodlanmış Etiket
Kullanma Zorunluluğundan İstisna Olan Haller
a) İhracat amacıyla üretilen tütün mamulleri, makaron,
yaprak sigara kâğıdı ve alkollü içkilerde bandrol/kodlanmış etiket kullanılmaz
veya kod uygulanmaz.
Ancak, ihraç edilmek üzere üretilen ürünlerin sayımları
seri üreticiler tarafından ÜİS vasıtasıyla gerçekleştirilecek olup, seri
olmayan üreticiler tarafından yetkili firma aracılığıyla ÜİS'e kaydedilecektir.
b) (02.01.2023 / 32357 sayılı R.G. Seri No:1 Tebliğ ile yürürlükten
kaldırılmıştır)[1]
c) Şarap üreticisi firmalar, TADAB onayı alınmak koşuluyla,
yıllandırma süresi boyunca etiket, kapüşon ve benzeri ambalaj malzemesi
kullanmaksızın yıllandırma alanında bandrolsüz şişeli ürün bulundurabilirler.
Bu ürünlere, üreticileri tarafından piyasaya arz edilmek
üzere etiketlenip kapüşonlandıkları anda bandrol uygulanması gerekmektedir.
Şişeli yıllandırma işlemi için şarap üreticilerinin, içeriği TADAB tarafından
belirlenmiş taahhütnameyle, yıllandırmanın gerçekleştirileceği alanı belirleyerek
bu alanın şişeli yıllandırmaya uygun olduğuna dair TADAB'dan onay almaları
zorunludur. Bu onay alınmaksızın veya onay alınan alanın dışında yıllandırma işlemi
amacıyla bandrolsüz alkollü içki bulundurulmayacaktır.
Söz konusu ürünlerin sayımları, seri üreticiler tarafından
ÜİS vasıtasıyla gerçekleştirilecek olup, seri olmayan üreticiler tarafından
yetkili firma aracılığıyla ÜİS'e kaydedilecektir.
3.3. Bandrol, Kod ve Kodlanmış Etiket
Taleplerinin Değerlendirilmesi
3.3.1. Gelir İdaresi Başkanlığınca
Bandrol, Kod ve Kodlanmış Etiket Taleplerinin Değerlendirilmesi
Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı üreticileri
ve ithalatçıları ile alkollü içki üreticileri talep ettikleri bandrol, kod
ve/veya kodlanmış etiket miktarlarını GTİP grubu/numaraları ve hacim, alkol
derecesi, gram, adet, grupman, pul/rulo tipi ve benzeri bilgisini içerecek
şekilde ÜİS aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığının onayına sunacaklardır.
Söz konusu taleplerin ÜİS'e kayıt edildiği tarih, bu
Tebliğin uygulanmasında talep tarihi olarak kabul edilecektir.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından, ürün izleme sistemine
kayıtlı firmaların bandrol/kod/kodlanmış etiket talepleri, aşağıda yer alan
esaslar çerçevesinde değerlendirilecektir:
a) Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin (6)
numaralı bendinin Bakanlığa verdiği yetkiye istinaden firmaların bandrol
taleplerinin yerine getirilebilmesi için talep tarihi itibarıyla Bakanlığa bağlı
vergi dairelerine vadesi geçmiş borçlarının bulunmaması şarttır.
Bu kapsamda, "vadesi geçmiş borç" olarak değerlendirilmek
üzere madde kapsamına giren amme alacakları;
i. Tür olarak;
- Vadesi 1/3/2016 tarihinden sonra gelen 6/6/2002 tarihli
ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun III sayılı listesinin (A) ve (B)
Cetvellerinde yer alan ürünlere ilişkin özel tüketim vergisi ve bu vergi türüne
ilişkin vergi ziyaı cezası, gecikme zammı, gecikme faizi ve bu vergiye ait
beyannameden doğan damga vergisi,
- Vadesi 1/10/2020 tarihinden sonra gelen 25/10/1984
tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca katma değer vergisi
ve bu vergi türüne ilişkin vergi ziyaı cezası, gecikme zammı, gecikme faizi ve
bu vergiye ait beyannameden doğan damga vergisi,
ii. Tutar olarak; kapsama giren amme alacaklarının toplam
7.500 (yedibinbeşyüz) Türk Lirasını aşan tutarı,
şeklinde belirlenmiştir.
Talepte bulunan firmaların talep tarihi itibarıyla
belirlenmiş alacak türlerinden vadesi geldiği halde ödenmemiş bir borcu bulunup
bulunmadığı Gelir İdaresi Başkanlığınca araştırılacak olup, belirlenmiş alacak
türlerinden vadesi geçtiği halde toplam 7.500 (yedibinbeşyüz) Türk Lirasını
aşan tutarda borç bulunmaması durumunda talep değerlendirmeye alınacaktır.
Ancak, vadesi geçtiği halde ödenmemiş borç bulunmakla
birlikte bu borçlar;
i. Yargı mercilerince amme alacağının takibinin durdurulmasına
karar verilmesi veya takibin kanunen durdurulması gereken diğer hallerde,
ii. Muhtelif kanunlarda yer alan düzenlemeler gereğince
tecil edilmiş amme alacakları, tecil şartlarına uygun olarak ödendiği müddetçe,
vadesi geçmiş borç olarak dikkate alınmayacaktır.
Sisteme kayıtlı firmaların bandrol/kod/kodlanmış etiket
taleplerinin karşılanması için yapılan borç sorgulamasında, TADAB tarafından bu
firmaların akdi üreticisi olarak kabul edilen firmalar da sisteme kayıtlı firma
gibi değerlendirilecektir.
b) Firmaların, 8/8/2015 tarihli ve 29439 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (III)
Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği ile getirilen zorunluluk kapsamında,
bildirmeleri gereken bandrol bilgileri ile ürün/kodlu ürün bilgilerinin
doğruluğu kontrol edilecek olup, bu zorunluluğu doğru yerine getirmeyen
firmaların bandrol, kod ve/veya kodlanmış etiket talepleri karşılanmayacaktır.
c) Firmaların, mevcut bandrol stokları, önceki dönemlerde
aldıkları bandrol miktarları, üretim kapasiteleri, aylık üretim miktarları,
mamul ve yarı mamul stokları ve aylık satış miktarlarının kontrolü ve analizi
neticesinde onaylanan miktarla sınırlı olacak şekilde bandrol, kod ve/veya
kodlanmış etiket talepleri karşılanacaktır.
3.3.2. TADAB Tarafından Bandrol ve
Kodlanmış Etiket Taleplerinin Değerlendirilmesi
Alkollü içki ithalatçılarının bandrol taleplerinde, yetkili
firmaca "bandrol talep edilen ürün" ve "talep edilen bandrol miktarı"na ilişkin
olarak TADAB'dan alınacak uygunluk onayı aranır. Uygunluk onayına ilişkin
başvuru, TADAB tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.
Alkollü içki üretimi ve ithalatını birlikte yapan firmalar,
ithalatı yapılacak alkollü içki ürünleri için bandrol talepleri esnasında bu
Tebliğin 3.3.1 bölümünde belirtilen vergi türleri itibarıyla belirlenen tutarı
aşan vadesi geçmiş borcu olmadığına dair aldığı belgeyi de başvurusu ile
birlikte TADAB'a ibraz etmek zorundadırlar.
3.4. Ürün İzleme Sisteminin Kurulması ve
İşletilmesi
Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin (6)
numaralı bendinde yer alan hüküm ile Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi
güvenliğini sağlamak amacıyla tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve
alkollü içkilerde ürün izleme sistemi kurulması ve işletilmesi hizmetlerinin
yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilmesi,
yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetlerinin yönlendirilmesi,
izlenmesi, denetlenmesi ve yetkilendirmenin sonlandırılması hususlarında yetkili
kılınmıştır.
Bu yetki kapsamında, Darphane tarafından yetkilendirilen
yetkili firma sistemin bir bütün halinde kurulumundan ve işletilmesinden
sorumludur.
Söz konusu kurulum ve işletimin, vergi güvenliğini sağlamak
amacıyla sistem vasıtasıyla elde edilen kayıtların/bilgilerin Gelir İdaresi
Başkanlığına aktarılarak saha denetimlerinde özel denetim cihazlarıyla ve/veya
risk analizine dayalı denetim yapılmasına imkân sağlayacak şekilde olması
esastır.
ÜİS'nin kurulması ve işletilmesi esnasında üreticiler
yetkili firmanın ilgili tesis, ürün, ekipman ve çalışanlarına erişimini
sağlayacak olup kendilerine verilen uygulama kılavuzuna uygun hareket
edeceklerdir. Seri üretim yapan firmalar tarama ve etkinleştirme sisteminin
ilgili tesislerde kurulmasına izin vereceklerdir.
Üreticiler, üretim tesislerinde bulunan sistem
bileşenlerinin zilyetliğine, Darphane menfaatine yediemin sıfatı ile sahip
addedilir, sistem bileşenleri üzerinde mevzuata aykırı şekilde tasarrufta ve
faaliyette bulunamaz, mevzuatla belirlenen durumlar dışında sistem
bileşenlerinin zilyetliğini devredemez, uygulama kılavuzuna uygun olarak
hareket etmek ve sistem bileşenlerine gelebilecek her türlü zararın önlenmesine
yönelik tedbirleri almakla yükümlüdür.
3.5. Bandrol, Kod ve Kodlanmış Etiket ile
İlgili İşlemler
3.5.1. Bandrollerin/Kodlanmış Etiketlerin
Basılması ve Güvenlikli Mürekkeplerin Hazırlanması ile Teslimatı
Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü
içkilere uygulanacak olan bandrol/kodlanmış etiketler, Darphane tarafından
belirlenmiş olan gizli güvenlik unsurlarını da içerir şekilde yetkili firma
tarafından basım merkezinde basılarak üreticiler ve ithalatçılara; güvenlikli
mürekkepler ise yetkili firma tarafından hazırlanarak üreticilere teslim
edilebilir hale getirilecektir.
Yetkili firma üreticiler ve ithalatçılara teslim edilebilir
hale getirilen bandrol/güvenlikli mürekkep/kodlanmış etiketleri, Gelir İdaresi
Başkanlığı veya TADAB tarafından verilen onayı müteakiben bedelin Darphane
hesabına yatırılmasından itibaren 15 gün içerisinde teslim edecektir.
Bandrol, güvenlikli mürekkep ve/veya kodlanmış etiket
teslimatı, seri üretim yapan tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve
alkollü içki üreticilerine basım merkezinde; seri üretim yapmayan tütün
mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü içki üreticileriyle
ithalatçılarına ise basım merkezinde, yetkili firmanın İstanbul, Ankara, İzmir,
Denizli, Mersin ve Tekirdağ illerinde kurulacak ofislerinde veya bedeli
karşılığında güvenlikli kargo ile gerçekleştirilecektir.
Alkollü içki ithalatçılarına yapılacak bandrol/kodlanmış
etiket teslimatları ve bandrol/kodlanmış etiketlerin ürünlere uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Darphane tarafından belirlenecektir.
Bandrol/güvenlikli mürekkep/kodlanmış etiketlerin
güvenliği, ilgili üretici veya ithalatçısına teslim edilene kadar yetkili
firmanın, teslim edildikten sonra ise ilgili üretici veya ithalatçısının
sorumluluğundadır.
3.5.2. Bandrol, Güvenlikli Mürekkep ve
Kodlanmış Etiket Bedellerinin Belirlenmesi ile Ödenmesi
Darphane tarafından maliyet unsurları dikkate alınarak
belirlenecek olan bu Tebliğle kullanma zorunluluğu getirilen özel etiket ve
işaretlerin bedellerine ilişkin (KDV hariç) birim fiyatlar, bu Tebliğin
yayımını takip eden 10 gün içerisinde Darphane tarafından açıklanacaktır.
Açıklandığı yıl itibarıyla geçerli olan birim fiyatlar, takip eden yıllar için,
her yıl Ocak ayının 1'inden itibaren geçerli olmak üzere bir önceki yıl için
belirlenen yıllık Yİ-ÜFE oranında artırılarak bir yıl süresince uygulanmak üzere
GİB'e bildirilerek Darphane tarafından açıklanacaktır.
Üreticilere ve ithalatçılara teslim edilecek özel etiket ve
işaretlerin bedelleri, bu özel etiket ve işaretlere ilişkin taleplerin GİB veya
TADAB tarafından onaylanmasının ardından Darphanenin herhangi bir kamu bankası
nezdinde açılmış bulunan hesabına yatırılması suretiyle ödenecektir. Bedelin
yatırılmasıyla birlikte üreticiler ve ithalatçıların özel etiket ve işaret
talepleri kesinleşecektir.
3.5.3. Bandrol, Kod ve Kodlanmış
Etiketlerin Kullanılması
Bandroller,
i. Tütün mamulleri ve makaronlara, üretim tesislerinde
paketleme sırasında veya ithal edilmesi halinde yurt dışı üretim mahalli veya
antrepoda her bir birim pakete, yumuşak paketlerde üst orta kısma gelecek
şekilde, sert paketlerde kapak açıldığında yırtılacak şekilde,
ii. Yaprak sigara kâğıdına, üretim tesislerinde paketleme
sırasında veya ithal edilmesi halinde yurt dışı üretim mahalli veya antrepoda
her bir grupmana, grupman açıldığında yırtılacak şekilde,
iii. Alkollü içkilere, üretim tesislerinde üretim hattında
(şişe ve kutu ambalajlı bira hariç) veya ithal edilmesi halinde antrepoda her
bir şişe veya diğer iç ambalajların kapağı veya kapüşonu üzerine kapak veya
kapüşon açıldığında yırtılacak şekilde,
yapıştırılacaktır.
Alkollü içkilerde kullanılan bandroller, kapak veya kapüşon
açıldığında bandrolün bir kısmı şişede kalacak biçimde yırtılacak şekilde
yapıştırılacaktır.
Birada, ambalajın şişe olması halinde kapağa, kutu olması
halinde kutunun altına kod/kodlanmış etiket yapıştırılacaktır.
Bandrol ve kodlanmış etiketler, geri besleme hariç hiçbir
şekilde ikinci kez ürün üzerine uygulanmayacaktır.
3.5.4. Bandrol, Güvenlikli Mürekkep ve
Kodlanmış Etiketlerin Zayi Olması Halinde Yapılacak İşlemler
Üreticiler ve ithalatçılar tarafından teslim alınan
bandrollerin, güvenlikli mürekkep kartuşlarının ve kodlanmış etiketlerin
çalınması veya yangın, su basması gibi çeşitli nedenlerle zayi olması halinde,
bu durumu ispatlayıcı resmi belgelerle birlikte düzenlenecek olan tutanakla
birlikte, olayın vuku bulduğu tarihi izleyen 10 gün içinde yazılı olarak Gelir
İdaresi Başkanlığına başvurulması ve söz konusu evrakın bir örneğinin de aynı
süre içerisinde Darphaneye gönderilmesi gerekmektedir.
3.5.5. Bandrol ve Kodlanmış Etiket
Fireleri Üzerine Yapılacak İşlemler
3.5.5.1. Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak
Sigara Kâğıdı ve Alkollü İçki Bandrollerinde ve Kodlanmış Etiketlerinde Fire
Uygulaması
Aktive edilmiş tütün mamulü, makaron ve yaprak sigara
kâğıdı bandrol fireleri mamul çeşidine göre gruplara ayrılarak, aktive
edilmemiş tütün mamulü, makaron ve yaprak sigara kâğıdı bandrol fireleri ise
tek bir grup olarak üretim yerlerinde veya ithalatçı firmaların merkezinde
muhafaza edilecektir.
Aktive edilmiş alkollü içki bandrol/kodlanmış etiket
fireleri, distile alkollü içki, fermente alkollü içki ve bira grupları esas
alınarak marka, hacim ve GTİP grup bilgisi özelliklerine göre ayrılarak, aktive
edilmemiş alkollü içki bandrol fireleri ise distile alkollü içki ve fermente
alkollü içki grupları esas alınarak hacim ve GTİP grup bilgisi özelliklerine
göre ayrılarak üretim yerlerinde veya ithalatçı firmaların merkezinde muhafaza
edilecektir.
Aktive edilmiş bandrol/kodlanmış etiket fireleri, ürünün
ambalajından ayrı olarak veya paket, kapüşon ya da kapaklarla birlikte muhafaza
edilecektir.
Bu şekilde muhafaza edilen firelere ilişkin bilgiler, seri
üretim yapan üreticiler tarafından aylık olarak takip eden ayın 15 inci gününe
kadar, seri üretim yapmayan üreticiler ve ithalatçılar tarafından her yılın
Haziran ve Aralık ayı sonuna kadar ÜİS aracılığıyla yetkili firmaya
bildirilecektir.
Seri üretim yapan işletmeler tarafından yılın ilk altı ayı
içerisinde muhafaza edilen bandrol fireleri Temmuz ayı içerisinde; yılın ikinci
altı ayı içerisinde muhafaza edilen bandrol fireleri ise Ocak ayı içerisinde;
GİB, TADAB, yetkili firma ve üretici firma temsilcilerinin katılımıyla
oluşturulacak komisyon tarafından, Ek-1'de yer alan Fire
Tespit ve İmha Tutanağının düzenlenmesi suretiyle tespit edildikten sonra
komisyon tarafından uygun görülen tarih, yer ve şekilde imha edilecektir.
Seri üretim yapmayan işletmeler ile ithalatçı firmaların
bandrol/kodlanmış etiket fireleri, seri üretim yapmayan üretici ve ithalatçı
firmalar tarafından, takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar TADAB'ın
belirleyeceği yere teslim edilecektir. Teslim edilen bandrollerin/kodlanmış
etiketlerin tespit ve imhası GİB, TADAB, yetkili firma ve üretici/ithalatçı
firma temsilcilerinin katılımı ile oluşturulacak komisyon tarafından, Ek-1'de yer alan Fire Tespit ve İmha Tutanağının düzenlenmesi
suretiyle tespit edildikten sonra belirlenecek tarih, yer ve şekilde
yapılacaktır. Firma, söz konusu imha işlemine temsile yetkili kişi göndermemesi
durumunda tutanağı kabul etmiş sayılacaktır.
Beyan edilen bandrol/kodlanmış etiket fireleri,
sayılmasının mümkün olması durumunda sayılarak, sayılmasının mümkün olmaması
durumunda ise hassas terazide tartılarak veya komisyonun belirleyeceği başka
herhangi bir yöntemle tespit edilecektir.
Tartılmak suretiyle fire miktarı tespit edilirken, belli
bir miktar bandrol/kodlanmış etiket hassas terazide tartılarak toplam ağırlığı
belirlenecek ve bu suretle tespit edilen tahmini toplam bandrol/kodlanmış
etiket miktarının, firmanın beyan ettiği rakama yakın olması durumunda beyan
edilen rakam doğru kabul edilecektir. Aksi takdirde komisyon kararı esas
alınacaktır.
3.5.5.2. Basım Merkezi Fire Uygulaması
Basım merkezinde oluşan fireler, birer aylık dönemler
halinde mamul/yarı mamul çeşidine göre gruplara ayrılarak basım merkezinde
oluşturulacak güvenli bir alanda yetkili firma tarafından muhafaza edilecektir.
Bu şekilde tespit edilerek muhafaza altına alınan fireler
Darphanenin uygun göreceği zamanlarda GİB, Darphane ve yetkili firma
temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak komisyon tarafından tutanağa
bağlanmak suretiyle tespit ve imha edilecektir.
3.5.5.3. Belge İptali Sebebiyle
Üretici/İthalatçı Firma Faaliyetlerinin Sonlanması
TADAB tarafından verilen izin, satış ve/veya yetki
belgelerinin, üreticilerin ve ithalatçıların işi bırakmaları veya mevzuat
ihlali nedeniyle TADAB tarafından iptali suretiyle faaliyetlerinin sonlanması
durumunda, üretici ve ithalatçılar izin, satış ve/veya yetki belgesinin iptal
tarihini takip eden 30 gün içerisinde;
i. Fire bandrollerini/kodlanmış etiketlerini (kullanılmamış
olanlar dahil) tespit ve imha için; GİB, TADAB, yetkili firma ve
üretici/ithalatçı firma temsilcilerinin katılımı ile firma adresinde
oluşturulacak komisyona,
ii. Güvenlikli kartuşlar ve yetkili firmaya ait sistem
bileşenlerini müştereken tanzim edilecek bir tutanak ile yetkili firmaya,
teslim edeceklerdir.
4. Sorumluluklar
4.1. Sistemin Kurulması ve İşletilmesi
Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü
içki üretimini yapan işletmeler ÜİS'in bileşenlerinin kurulması için
Darphanenin sistemi kurma ve işletme amaçlı taleplerini karşılamakla
sorumludur.
Darphane, ÜİS kapsamında seri üretici olarak faaliyet
gösteren/gösterecek işletmelere ÜİS bileşenlerini kurmak ve işletmekle
sorumludur.
4.2. Bakım ve Onarım
Yetkili firma, ÜİS'in tüm bileşenlerinin bakım ve onarımından
sorumludur. Kötü kullanım veya uygulama kılavuzuna uyma yükümlülüğünün ihlali
sebebiyle ortaya çıkan bakım ve onarım ihtiyaçlarını üreticiler
karşılayacaktır. Üreticiler kendi tesislerinde kurulmuş olan sistem
bileşenlerinin güvenliğinden sorumludur.
Yetkili firma, kendisine yapılan her bir arıza bildirimini
en fazla 2 saat içinde cevaplandıracaktır. Arıza bildirimi üzerine yapılacak
ilk araştırma sonucunda sorunun giderilmesi için ilgili tesise bir uzmanın
gönderilmesinin gerekmesi halinde yetkili firma, kendisine yapılan her türlü
arıza bildirimlerinden itibaren en fazla 6 saat içinde gerekli uzmanın ilgili
tesiste olmasını sağlayacaktır.
Sistem bileşenlerinin çalınması veya yangın, su basması
gibi çeşitli nedenlerle zayi olması halinde üreticiler tarafından, bu durumun
ispatlayıcı resmi belgelerle birlikte olayın vuku bulduğu tarihi izleyen 10 gün
içinde Darphaneye ve yetkili firmaya yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir.
Yetkili firma, zayi olan sistem bileşenlerini kendisine yapılan bildirimden itibaren
15 gün içinde üreticilere teslim etmek ve kullanımını sağlamakla sorumludur.
4.3. Gizli Bilgilerin Korunması
Bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yetkili firma ile
gizli bilgi edinen tüm üreticiler ve ithalatçı firmalar, yetki belgesi
süresince ve sonrasında edinmiş oldukları gizli bilgileri, kesin gizlilik
içerisinde tutacak, üçüncü kişilere hiçbir amaçla aktarmayacaktır. Rekabetçi
alanlar da dahil kendisi veya üçüncü kişiler için veya başka bir amaç için
hiçbir şekilde kullanmayacaktır. Doğrudan veya üçüncü kişi vasıtasıyla herhangi
bir yolla ifşa etmeyecek, kullanmayacak, yaymayacak ve yayımlamayacaktır.
Yetkili firma, bu Tebliğ ile getirilen zorunlulukları ve
sistemin işletilmesi doğrultusunda çalışanlarına bilmesi gerekli gizli bilgiyi
açıklayabilecek, ancak gizli bilginin amacı ve güvenliği hakkında çalışanlarını
uyaracaktır. Gizlilik hükümlerinin firma çalışanları tarafından ihlali halinde,
firma çalışanlarının sorumlulukları da saklı kalmak kaydıyla, yetkili firmanın
sorumluluğu asıldır. Buradaki çalışanlar tabiri; yöneticiler, memurlar,
hissedarlar ve acenteler ile sınırlı olmaksızın vekiller, muhasebeciler,
danışmanlar, finansal danışmanlar ve benzeri kişileri kapsar.
5. Diğer Hususlar
5.1. GİB tarafından vergi güvenliğini temin etmek amacıyla
lüzum görülen hallerde, bandrol/güvenlikli mürekkep/kodlanmış etiketler, GİB
tarafından belirlenecek yere geçici sürelerle mükellef tarafından teslim
edilecektir.
GİB'in bu Tebliğin 3.5.5.1. bölümünde belirtilen komisyon
aracılığıyla tespit ve imha ettirme hakkı saklı kalmak kaydıyla, teslim alınmış
olan bandrol/güvenlikli mürekkep/kodlanmış etiketler, mükellefin talebi
üzerine, GİB tarafından verilen onayla sınırlı kalmak kaydıyla mükellefe teslim
edilebilecektir.
5.2. Bu Tebliğin 3.5.4. bölümünde belirtilen şekilde zayi
olması hali dahil olmak üzere herhangi bir sebeple bandrollerin/güvenlikli
mürekkeplerin/kodlanmış etiketlerin değiştirilmesinin talep edilmesi halinde,
bu talep bu Tebliğin 3.3. bölümündeki esaslar çerçevesinde yeni talep olarak
değerlendirilecektir.
6. Cezai Müeyyideler
Bu Tebliğ ile belirlenen usul ve esaslara uymadığı tespit
edilen yetkili firma, üreticiler, ithalatçılar, toptancılar, perakendeciler,
açık içki satıcıları ve satış noktaları ile tütün mamulleri, makaron, yaprak
sigara kâğıdı veya alkollü içkileri bandrolsüz/kodsuz/kodlanmış etiketsiz
olarak ürettiği, bulundurduğu veya satışını yaptığı tespit edilen üreticiler,
ithalatçılar, toptancılar, perakendeciler, açık içki satıcıları ve satış
noktaları adına her bir tespit için Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi
uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Bandrolün taklit veya yanıltıcı
olduğunun açık güvenlik özellikleri ile tespit edilebilir olması halinde de
aynı uygulama geçerli olacaktır.
Bununla birlikte bandrolün/kodun/kodlanmış etiketin taklit
veya yanıltıcı olduğunun yalnızca gizli güvenlik unsurları ile tespit
edilebildiği durumlarda bahsi geçen özel usulsüzlük cezası, söz konusu
ürünlerin üreticisi veya ithalatçısı adına kesilecektir.
7. Yürürlükten Kaldırılan Tebliğler
Aşağıdaki tebliğler yürürlükten kaldırılmıştır:
a) 17/3/2007 tarihli ve 26465 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi
Genel Tebliği Sıra
No: 1.
b) 18/8/2007 tarihli ve 26617 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi
Genel Tebliği Seri No: 3.
c) 7/3/2008 tarihli ve 26809 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi
Genel Tebliği Seri No: 4.
ç) 23/12/2008 tarihli ve 27089 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi
Genel Tebliği Seri
No: 5.
d) 7/11/2009 tarihli ve 27399 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi
Genel Tebliği Seri No: 6.
e) 5/3/2015 tarihli ve 29286 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi
Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 8).
Kaldırılan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü
Ürün İzleme Sistemi Genel Tebliğlerine yapılan atıflar, bu Tebliğin ilgili
bölümlerine yapılmış sayılır.
8. Geçici Hüküm
Seri üretici olmayanların seri üretici olmalarına ilişkin
getirilen yükümlülüklere ait düzenlemeler, bu Tebliğ ile yeni getirilen
düzenlemeler yürürlüğe girene kadar uygulanmaya devam edilir.
9. Yürürlük
Bu Tebliğin,
a) Makaron ve yaprak sigara kâğıdı üreticilerinin seri
üretici olmalarına ilişkin getirilen yükümlülüklere ait düzenlemeleri 1/1/2021
tarihinde,
b) Yıllık üç yüz bin litre ve daha fazla üretim
kapasitesine sahip olan ve bu Tebliğin yayımı tarihi itibarıyla seri üretici olmayan
üreticilerin seri üretici olmalarına ilişkin getirilen yükümlülüklere ait
düzenlemeleri 1/7/2021 tarihinde,
c) Diğer düzenlemeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
10. Yürütme
Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.
Tebliğ olunur.
Ek-1
FİRE TESPİT VE İMHA TUTANAĞI
Adı-Soyadı/Unvanı :
Vergi Dairesi :
Vergi Numarası :
Adresi :
Bildirim No. :
…./…./20… -
…./…/20…. tarihleri arasında üretimde/ithalatta kullanılmak üzere temin edilen
ancak, kullanılmayan veya üretim firesi olan bandrollerin kodlanmış etiketlerin
sayımı Gelir İdare Başkanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı yetkili firma
üretici/ithalatçı firma yetkilileri/temsilcileri ile birlikte yapılmış olup,
toplam …………….. adet bandrol, ………………………………………… adresinde imha edilmiştir.
Durumu tespit
etmek üzere işbu tutanak … nüsha olarak düzenlendi, okundu ve aşağıda isim ve
unvanlarına yer verilenler tarafından müştereken imzalandı. ……./………
Kategori
G.T.İ.P. Grubu
Hacim/Gram/Adet
Bilgisi
Aktive
Edilmiş/Edilmemiş
Tespit Yöntemi
(Sayma/Tartma/Diğer)
Bildirilen Adet
Tespit Edilen
Adet
[1] Mülga: b) 5 cl'den
küçük iç ambalajla üretilen veya ithal edilen alkollü içkilerde
bandrol/kodlanmış etiket kullanılmaz veya kod uygulanmaz.