Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü Ve Usuller İle Tartı Ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik
ARAÇLARIN YÜKLENMESİNE İLİŞKİN ÖLÇÜ VE USULLER İLE TARTI
VE BOYUT ÖLÇÜM TOLERANSLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığından: 08.11.2012 tarihli, 28461 sayılı R.G.
Tasarruflu Yazılar 1
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; insan ve eşya taşımak
amacıyla ülkemiz karayollarında seyreden ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından
tescil edilmiş olan motorlu ve motorsuz araçlar ile yabancı plakalı araçların
yüklenmesine ilişkin ölçü ve usuller ile tartı ve boyut ölçüm toleranslarını
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik; insan ve eşya taşımak amacıyla
ülkemiz karayollarında seyreden ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tescil
edilmiş olan motorlu ve motorsuz araçlar ile yabancı plakalı araçların
yüklenmesine ilişkin ölçü ve usuller ile tartı ve boyut ölçüm toleranslarına
ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelik 13/10/1983
tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununun 8 inci ve 65
inci maddeleri ile 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci, 7 nci,
28 inci ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Azami ağırlık: Aracın güvenle taşıyabileceği azami
yükle birlikte ağırlığını,
b) Azami dingil ağırlığı: Araçların karayolu
yapılarından güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan
dingil ağırlığını,
c) Azami genişlik: Aracın boylamasına düzlemine
paralel ve bu düzlemin her iki tarafında araca teğet olan ve aracın geri görüş
aynası (aynaları) hariç olmak üzere aracın yan taraflara doğru çıkan bütün
sabit aksamı kapsayan iki düzlem arasındaki azami mesafeyi,
ç) Azami uzunluk: Aracın boylamasına düzlemine dik ve
aracın sırasıyla önüne ve arkasına teğet olan ve aracın bütün aksamı ve
özellikle aracın önünden ve arkasından dışarı doğru çıkan bütün sabit aksamını
(tamponlar, çamurluklar ve benzeri) kapsayan iki düşey düzlem arasındaki azami
mesafeyi,
d) Azami yükseklik: Aracın üzerinde bulunduğu düzlem
ile buna paralel aracın en uç üst kesimine teğet düzlem arasındaki azami
mesafeyi,
e) Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığını,
f) Boyut ölçüm toleransı: Boyut ölçümü yapan alet ve
cihazların gerçek boyutlara nazaran ölçüm esnasında santimetre cinsinden
gösterdiği sapma miktarını,
g) Dingil ağırlığı: Araçlarda aynı dingile bağlı
tekerleklerden karayolu yapısına aktarılan ağırlığı,
ğ) Gabari: Araçların, yüklü veya yüksüz olarak
karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve
yüksekliklerini belirleyen ölçüleri,
h) Gönderen: Eşyayı bir yerden başka bir yere
nakletmek amacıyla taşımacıya teslim eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ı) İşleten: Denetlenen araç 11/6/2009
tarihli ve 27255 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği
kapsamında bir yetki belgesine kayıtlı ise yetki belgesi sahibi olan; kayıtlı
değilse araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı
sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya
rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan
gerçek veya tüzel kişiyi veya başka bir kişinin aracını kendi hesabına ve
tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu
bulunduğu ispat eden kişiyi,
i) Tartı toleransı: Tartı yapan alet ve cihazların
gerçek ağırlığa nazaran tartım esnasında kilogram cinsinden gösterdiği sapma
miktarını,
j) Taşıma sınırı: Bir aracın güvenle taşıyabileceği,
en çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Araçların
Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller
Araçların
ağırlık ve boyut ölçüleri
MADDE 5 - (1) Karayollarında seyreden araçların yüklü ve yüksüz
olarak uyacakları boyutların ve bu araçların karayolu yapısına zarar vermeden
güvenle seyredebilecekleri ağırlıkların aşağıda belirtilen şartlara uygun
olması zorunludur.
a) Azami genişlik
Araçların
azami genişliği
2,55
metre
Frigorifik
taşıtların yalnız frigorifik
yapılarında
2,60
metre
Belediyelere
ait troleybüsler
2,65
metre
b) Azami
yükseklik
Araçların
azami yüksekliği
4,00
metre
c) Azami uzunluk
Otobüs
dışındaki motorlu araçlarda
12,00
metre
Römorklarda
12,00
metre
İki
dingilli otobüslerde
13,50
metre
İkiden
çok dingilli
otobüslerde
15,00
metre
Yarı
römorklu
araçlarda
16,50
metre
Mafsallı
(Körüklü)
otobüslerde
18,75
metre
Römorklu
otobüslerde
18,75
metre
İki
römorklu
katarlarda
22,00
metre
ç) Azami ağırlıklar
1) Dingil ve dingil grubu ağırlıkları
Dingil
ağırlığı en çok;
Tahriksiz
tek
dingilde
10
ton
Tahrikli
tek dingilde
11,5
ton
İki dingilli motorlu araçlarda aks
grubu ağırlığı en çok;
Dingiller
arası mesafe 1m'den az ise (d<1m)
11,5
ton
Dingiller
arası mesafe 1 m
ile 1.3 m arası ise (1 m ≤ d< 1.3 m)
16
ton
Dingiller
arası mesafe 1.3 ile 1.8m arası ise (1.3 m ≤ d<
1.8 m)
18
ton
Dingiller
arası mesafe 1.3 m ile 1.8 m arası ise (1.3 m ≤ d<
1.8 m)
(Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onay Yönetmeliği veya Araçların İmal,
Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğinde belirtilen şartlarla)
19
ton
İki dingilli römork ve yarı
römorklarda aks grubu ağırlığı en çok;
Dingiller
arası mesafe 1m'den az ise
(d<1m)
11
ton
Dingiller
arası mesafe 1 m
ile 1.3 m arası ise (1 m ≤ d< 1.3 m)
16
ton
Dingiller
arası mesafe 1.3 ile 1.8m arası ise (1.3 m ≤ d<
1.8 m)
18
ton
Dingiller
arası mesafe 1.8 m veya daha büyük ise (1.8 m ≤
d)
20
ton
Üç dingilli aks grubu ağırlığı en çok;
Dingiller
arası mesafe 1.3 m veya daha az ise ( d ≤ 1.3 m)
21
ton
Dingiller
arası mesafe 1.3 m ile 1.4 m arası ise (1.3 m < d
≤ 1.4 m)
24
ton
2) Toplam ağırlıklar
İki dingilli motorlu araçlar ve
römorklarda
18 ton
Üç dingilli motorlu
araçlarda (Tahrikli dingilin, çift lastikle ve havalı süspansiyon sistemi ile
veya 97/27/AT Yönetmeliğinde tanımlandığı gibi eşdeğer kabul edilen bir
süspansiyon sistemi ile donatılmış olduğu veya her bir tahrikli dingilin çift
lastikli olduğu ve her bir dingilin azami ağırlığının 9,5 tonu aşmadığı
durumlarda 26 tondur.*)
25
ton
(26
ton*)
Üç
dingilli yarı römorklu araçlarla mafsallı
otobüslerde
28
ton
Dört
dingilli motorlu
araçlarda
32
ton
Dört
dingilli römorklu ve yarı römorklu
araçlarda
36
ton
Dört dingilli yarı römorklu araçlarda yarı römork
dingil grubu ağırlığı 20 ton olan
araçlarda
38
ton
Beş
veya daha çok dingilli yarı römorklu veya römorklu
katarlarda
40
ton
40
ft. boyutunda ISO Konteyner taşıyan iki veya üç dingilli yarı-römorka sahip
üç dingilli motorlu araçlarda
44
ton
(2) Araçların imal tarihine bakılmaksızın yukarıda
belirtilen boyutlar ve ağırlıklar uygulanır.
(3) Karayolundan başka bir ulaşım imkânının olmadığı,
zorunlu ve istisnai hallerde; bölünemeyen özel yüklerin Karayolları Trafik
Yönetmeliğinde belirtilen şartlarla taşınması zorunludur.
(4) Uluslararası yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin
konulardaki ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri ile savaş hali, sıkıyönetim,
olağanüstü hal ve doğal afet durumlarında uygulanacak hükümler saklıdır.
Araçların
yüklenmesine ilişkin usuller
MADDE 6 - (1) Karayollarında seyreden araçların yüklenmesine
ilişkin ölçü ve usuller aşağıda belirtilmiştir.
a) Taşıma sınırı üstünde yolcu taşınamaz.
b) Taşıtların tescil belgelerinde belirtilen azami
yüklü ağırlıklar aşılamaz, bu ağırlıklar aşılmamış olsa bile azami dingil
ağırlıkları aşılacak şekilde yükleme yapılamaz.
c) Karayolu yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği
bakımından tehlikeli olabilecek tarzda yükleme yapılamaz.
ç) Tehlikeli ve zararlı maddeler, gerekli izin ve
tedbirler alınmadan taşınamaz.
d) Ağırlık ve boyutları bakımından taşınması özel izne
bağlı olan eşyalar gerekli izin alınmadan taşınamaz.
e) Gabari dışı yük yüklenemez, taşınan yük üzerine
veya araç dışına yolcu bindirilemez.
f) Karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak,
sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak şekilde yükleme yapılamaz.
g) Her çeşit yolda ve yolun her eğiminde, aracın ve
yükün dengesini bozacak, yoldaki bir şeye takılacak ve sivri çıkıntılar hasıl edecek şekilde yükleme yapılamaz.
ğ) Sürücünün görüşüne engel olacak, aracın sürme
güvenliğini bozacak ve tescil plakaları, ayırım işaretleri, dur ve dönüş
ışıkları ile yansıtıcıları örtecek şekilde yükleme yapılamaz.
h) Aracın boyunu önden 1 metre, arkadan 2 metre
aşacak, kasanın sağ ve sol yanından taşacak şekilde yükleme yapılamaz.
ı) Çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar ve
tedbirler yerine getirilmeden araçlar çekilemez.
i) Ağırlık ve boyut kontrol mahallerinde işaret, ışık,
ses veya görevlilerin dur ikazına uyulması zorunludur.
j) (01.04.2017
tarihli ve 30025 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[1]
(2) Birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d), (e),
(f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentlerinde belirtilen kurallara uymayanlar
hakkında; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 114 üncü maddesinin birinci
fıkrasında belirtilen personel tarafından aynı Kanunun 65 inci maddesinde
belirtilen miktarlarda trafik idari para cezası karar tutanakları düzenlenir.
(3) (01.04.2017
tarihli ve 30025 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[2]
(4) (01.04.2017 tarihli ve 30025 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[3]
(5) Birinci fıkrada sayılan kurallara uymayanlar
hakkında ikinci fıkrada belirtilen idari para cezaları uygulandıktan sonra
bütün sorumluluk ve giderler araç işletenine ait olmak üzere fazla yolcular en
yakın yerleşim biriminde indirilir.
(6) Azami yüklü ağırlığın % 20'den fazla aşılması
halinde fazla yük, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 65 inci maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendine uygun hale getirilmeden aracın yola devam
etmesine denetimle görevli olanlar tarafından izin verilmez.
(7) İşleten ile gönderenin aynı olması halinde 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununun 65 inci maddesinin birinci fıkrasına
uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idari para cezalarının toplamı
uygulanır.
(8) Gönderenin birden fazla olması veya tespit
edilememesi halinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 65 inci maddesinin
birinci fıkrasına uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idari para
cezalarının toplamı işletene uygulanır.
(9) Uluslararası taşımalarda yabancı plakalı araçların
birinci fıkrada belirtilen kuralları ihlal etmeleri halinde; aracın işleteni
aynı zamanda gönderen kabul edilerek idari para cezası karar tutanağı buna göre
düzenlenir ve verilen idari para cezalarının ilgili mercilere ödenmesi
sağlandıktan sonra bu araçların yola devam etmelerine izin verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tolerans
Uygulamaları
Tartı
toleransı uygulaması
MADDE 7 - (1) Tartı toleransı; en çok [(aracın azami
ağırlığının % 3,75'i) + 500] kilogram olarak kabul edilir.
(2) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 65 inci
maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen
fazla yükleme oranları hesabında; aracın azami ağırlığı ile birinci fıkrada
belirlenen tartı toleransının toplamı esas alınır.
(3) Ocaklardan çıkarılan ve ocak sahasının içinde
tartılamayan maddelerin seçilecek stok sahalarına taşınması ile zirai ürünlerin
üretildiği arazi parçasından stoklama alanlarına yapılacak taşımalarla sınırlı
olmak üzere, araçların karayolu üzerinde 1 kilometreden fazla seyretmemesi ve
hızlarının 60 km/s'den fazla olmaması şartıyla, azami
yüklü ağırlıkları en fazla % 15 oranında aşılabilir.
Boyut ölçüm
toleransı uygulaması
MADDE 8 - (1) Boyut ölçüm toleransı; en çok araçların 5 inci
maddede belirlenen boyutlarının % 2'si olarak kabul edilir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ MADDE
1 - (Ek:RG-7/3/2013-28580) (1) Bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan gabari
ile ilgili hüküm, konteyner taşıyan araçlar ile araç taşımak amacıyla özel
olarak imal edilmiş araçların yaptıkları taşımalar için söz konusu taşımaları
yapan araçların gerekli teknik dönüşümüne imkan vermek üzere 1/7/2014
tarihinden itibaren uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
MADDE 9 - (1) Bu Yönetmelik 12/11/2012
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
8/11/2012
28461
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
7/3/2013
28580
[1] j) Yolcu ve eşya taşımalarında
kullanılan araçların her yılın 1 aralık ile 1 nisan
tarihleri arasında kış lastiği kullanmaları zorunludur. Hava şartlarının
gerektirmesi halinde söz konusu tarih aralığındaki süre Bakanlıkça 1 ay artırılabilir.
[2] (3) Birinci fıkranın (j)
bendine uymayan araçları denetlemeye, Bakanlığın yetkilendirdiği Bakanlık
personeli ile 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (c) bendi çerçevesinde Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel
Komutanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri ve
belediyelerin denetim birimleri yetkilidir.
[3] (4)
Birinci fıkranın (j) bendine uymayan aracın işletenine 655 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin
Bakanlığa verdiği yetki çerçevesinde 500 Türk Lirası tutarında üçüncü fıkrada
belirtilen görevlilerce idari para cezası karar tutanağı düzenlenir ve bu
araçların lastiklerini uygun hale getirebilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar
gitmelerine denetimle görevli olanlar tarafından izin verilir.