Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği (Mülga)
BENZİN VE MOTORİN KALİTESİ YÖNETMELİĞİ (2003/17/AT İLE DEĞİŞİK
98/70/AT)
Çevre ve Orman
Bakanlığından: R.G. Tarihi: 11.06.2004 R.G. Sayısı:
25489
30.11.2013 Resmi Gazete Sayısı:
28837 EGZOZ GAZI EMİSYONU KONTROLÜ İLE BENZİN VE MOTORİN KALİTESİ YÖNETMELİĞİ
ile
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı,
çevre ve insan sağlığının korunmasını sağlamak üzere motorlu araçlarda
kullanılacak benzin ve motorin türlerinin teknik özellikleri ile uygulamaya
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik çevre ve
insan sağlığının korunması açısından pozitif ateşlemeli ve sıkıştırmalı hava
ile ateşlemeli (benzin ve motorin ile çalışan) içten yanmalı motorlu araçlarda
kullanılacak olan yakıtların teknik özelliklerini kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik 2872
sayılı Çevre Kanunu, 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanun ile 5015
sayılı Petrol Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre ve Orman
Bakanlığını,
EPDK: Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumunu,
AT: Avrupa Topluluğunu,
Benzin: 2710 11 41 00 00, 2710 11 45 00 00, 2710 11
49 00 00, 2710 11 5100 00 ve 2710 11 59 00 00 GTİP numaralı, içten yanmalı
pozitif ateşlemeli motorlu araçların çalıştırılmasında kullanılan petrol esaslı
yakıtı,
Motorin (Dizel Yakıt): 2710
19 41 00 11 GTİP numaralı, 70/220/AT ve 88/77/AT sayılı Yönergeler ile
tanımlanan sıkıştırmalı hava ile ateşlemeli araçların çalıştırılmasında
kullanılan petrol esaslı yakıtı,
Karayolu Dışında Kullanılan
Hareketli Makineler ve Tarım Traktörlerinde Kullanılan Yakıt: 2710 19 41 00 19
ve 2710 19 45 00 11 GTİP numaralı 97/68/AT ve 200/25/AT Yönetmeliklerinde
belirtilen motorlarda kullanılan petrol esaslı yakıtı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama
Esasları
Uygulama
Madde 5- Bu Yönetmelik kapsamına
giren motorlu araçlarda kullanılan benzin ve motorin ile ilgili uygulama
aşağıda belirtilmiştir:
a) Benzin
1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren EK I'de belirtilen kurşunsuz benzinin ithalat, temin ve
sunumuna müsaade edilebilir. (18.06.2004 tarihli, 25496 Sayılı R.G.ile
düzeltilmiştir).
2) 1 Ocak 2007 tarihinden
itibaren sadece, EK-III'de belirtilen çevre koşullarına
uygun ve azami kükürt içeriği 50 mg/kg olan kurşunsuz benzinin ithalat, temin
ve sunumuna müsaade edilir.
3) 1 Ocak 2007 tarihinden
itibaren EK-III'de belirtilen çevresel koşullara uygun ve
azami kükürt içeriği 10 mg/kg olan kurşunsuz benzinin ithalat, temin ve
sunumuna müsaade edilebilir.
4) 1 Ocak 2009 tarihinden
itibaren sadece EK-III'de belirtilen çevre koşullarına uygun
ve azami kükürt içeriği 10 mg/kg olan kurşunsuz benzinin ithalat, temin ve
sunumuna müsaade edilir.
5) Toplam satışların azami %
0,5 ini geçmeyecek oranda, özelliği gereği eski araçlar tarafından kullanılacak
olan kurşunlu benzinin normal dağıtım kanalları dışında özel talep ile temin ve
sunumuna müsaade edilir.
b) Motorin (Dizel Yakıtı)
1) Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden itibaren EK-II'de belirtilen çevresel koşullara
uygun motorinin ithalat, temin ve sunumuna müsaade edilebilir.
2) 1 Ocak 2007 tarihinden
itibaren sadece EK-IV'de belirtilen çevre koşullarına uygun
ve azami kükürt içeriği 50 mg/kg olan motorinin ithalat, temin ve sunumuna
müsaade edilir.
3) 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren EK-IV'
de belirtilen çevresel koşullara uygun ve azami kükürt içeriği 10 mg/kg
olan motorinin ithalat, temin ve sunumuna müsaade edilebilir.
4) 1 Ocak 2009 tarihinden
itibaren motorinin ithalat, temin ve sunumu sadece EK-IV' de
belirtilen çevre koşullarına uygun ve azami kükürt içeriği 10 mg/kg olacaktır.
5) Yalnız yol dışı hareketli makinelerdeki ve tarım
ve orman traktörlerindeki motorlarda kullanılmak üzere bu Yönetmelikte
belirtilen kükürt içeriğinin aynısını veya 93/12/AT sayılı yönetmelikte
belirlenen dizel yakıtlarında bulunması gereken kükürt miktarlı motorine (2000
mg/kg) izin verilebilir.
6) Yol dışı hareketli
makinelerdeki ve tarım ve orman traktörlerindeki motorlarda kullanılan yakıtın,
azami kükürt içeriğinin 2000 mg/kg olarak pazarlanması sağlanmalıdır. 1 Ocak 2008
tarihinden itibaren pazarlanan, yol dışı hareketli makinelerdeki ve tarım ve
orman traktörlerindeki motorlarda kullanılan yakıtın, azami kükürt içeriği 1000
mg/kg olmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 6- Akaryakıt kalitesi
konusunda piyasa gözetimi ve denetimi, 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanun ve 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair
Yönetmelik hükümleri gereğince Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca gerçekleştirilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Uygunluğun İzlenmesi ve
Rapor Verme
Madde 7- EPDK, TS EN 228 ve TS 3082
EN 590'da belirtilen analitik yöntemlere dayanarak 5 inci Maddede yer alan
esaslara uyulup uyulmadığını izler ve değerlendirir. (Bu ibare, 25490/12.06.2004 sayı ve tarihli R.G. ile düzeltilmiştir).
EPDK veya yerel yönetimler tarafından yapılacak ve/veya yaptırılacak akaryakıt
denetimlerinde çevre ile ilgili saptanan hususlar Bakanlığa bildirilecektir.
Bildirim
Madde 8- Avrupa Birliğinin 2003/17/AT
ile değiştirilen 98/70/AT direktifi esas alınarak düzenlenen ve yayımlanan bu
Yönetmelik ile bu Yönetmeliğe göre her yıl hazırlanacak uygunluk izleme raporu
AT Komisyonuna bildirilir.
Geçici Madde 1- 1 Ocak 2005 tarihinden
itibaren TS 2885 standardında belirtilen kurşunlu süper benzindeki kurşun
miktarı üst sınır değer olarak 0,15 gr/lt'yi aşamaz.
Geçici Madde 2- 1 Ocak 2006 tarihinden
itibaren kurşunlu benzinin ithalat, üretim, temin ve sunumu, 5 inci maddenin
(a) bendinin (5) numaralı alt bendi dışında yasaktır.
Geçici Madde 3- 1 Ocak 2007 tarihine kadar
sadece TS EN 228 belirtilen çevre koşullarına uygun olan kurşunsuz benzinin
ithalat, üretim, temin ve sunumuna müsaade edilir.
Geçici Madde 4- Sadece kurşunlu benzinle
çalışan araçlarda kullanılmak üzere Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren;
a) 1 Ocak 2006 tarihine
kadar özelliği gereği eski araçlarda (yumuşak supaplı) kullanılmak üzere TS
2885'de belirtilen,
b) 1 Ocak 2006 tarihinden
itibaren TS EN 228'de belirtilen,
c) 1 Ocak 2007 tarihinden
itibaren bu Yönetmeliğin EK-I' de belirtilen,
d) 1 Ocak 2009 tarihinden
itibaren ise bu Yönetmeliğin EK-III'de belirtilen,
çevresel niteliklere uygun olan benzine, kurşun
yerine katkı maddesi olarak en az 8 mg/kg ila en fazla 20 mg/kg arasında
potasyum veya en az 10 mg/kg ila en fazla 50 mg/kg arasında mangan katkı
maddesi katılabilir.
Geçici Madde 5- 1 Ocak 2007 tarihine kadar
TS 3082 EN 590'da belirtilen çevresel koşullara uygun motorinin ithalat,
üretim, temin ve sunumuna müsaade edilir.
Yürürlük
Madde 9- Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 10- Bu Yönetmelik hükümlerini
Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
EK I
POZİTİF ATEŞLEMELİ MOTORLA TEÇHİZ EDİLEN ARAÇLARDA
KULLANILACAK OLAN PİYASA YAKITLARINA İLİŞKİN ÇEVRESEL NİTELİKLER
Cinsi: Benzin
Limitler(2)
Parametre(1)
Birim
Minimum
Maksimum
Araştırma Oktan Sayısı, RON
95(3)
-
Motor Oktan Sayısı, MON
85
-
Reid buhar basıncı, yaz dönemi(4)
kPa
-
60,0(5)
Distilasyon:
100øC de buharlaşma
% v/v
46,0
-
150øC de buharlaşma
% v/v
75,0
-
Hidrokarbon Analizi:
- Olefinler
% v/v
-
18,0(6)
- Aromatikler
% v/v
-
42,0
- Benzen
-
1,0
Oksijen İçeriği
% m/m
-
2,7
Oksijenli Bileşikler
- Matanol (stabilazör madde kesinlikle ilave
edilmelidir)
% v/v
-
3
- Etanol (stabilazör maddeler gerekli olabilir)
% v/v
-
5
- Izopropil alkol
% v/v
-
10
- Tersiyer-butil alkol
% v/v
-
7
- İzo-butil alkol
% v/v
-
10
- Eterler (Beher molekülde 5 veya daha fazla
karbon atomlu)
% v/v
-
15
Diğer Oksijenli Bileşikler(7)
% v/v
-
10
Kükürt İçeriği
mg/kg
-
150
Kurşun İçeriği
G/l
-
0,005
Notlar:
1. EN 228:1999 da test
şartları açıkça belirtilmektedir. Üye Devletler, en az EN228:1999 ile aynı
hassasiyette ve doğrulukta sonuçlar vermesi durumda farklı bir analitik test
metodu benimseyebilirler.
2. Şartnamede verilen
değerler "doğru değerlerdir". Bunların limit sınırlarını tayin
ederken ISO 4259 "Petrol Ürünleri - Test metotlarına ilişkin hassas
verilerin tespiti ve uygulanması" esasları uygulanmıştır ve bir asgari
değerin tespit edilmesinde sıfır üzerindeki 2 R'lik minimum bir farkı dikkate
alınmıştır (R= yeniden üretilebilirlik). Münferit ölçümlerin sonuçları ISO 4259'da
(1995'de yayınlanan) belirlenen kriterler esas alınarak yorumlanacaktır.
3. Minimum motor oktan no. (MON) 81 ve minimum
araştırma oktan no. (RON) 91 olan kurşunsuz benzin pazarlanabilecektir.
4. Yaz dönemi en geç 1
Mayıs'da başlayacak ve 30 Eylül'den önce sona ermeyecektir. Kutup veya ağır kış
koşulları olan Üye Devletler için yaz dönemi en geç 1 Haziranda başlayacak ve
31 Ağustos'dan önce sona ermeyecektir.
5. Kutup veya ağır kış
koşulları olan Üye Devletler için yaz döneminde buhar basıncı 70 kPa geçmeyecektir.
6. Maksimum olefin içeriği %
21 v/v olan kurşunsuz benzin pazarlanabilecektir.
7. Son kaynama noktası EN
228:1999 da tariflenen değerden yüksek olmayan mono alkoller ve etherler.
EK II
SIKIŞTIRMALI HAVA ATEŞLEMELİ MOTORLARLA TEÇHİZ EDİLEN
ARAÇLARDA KULLANILACAK OLAN PİYASA YAKITLARINA İLİŞKİN ÇEVRESEL
SPESİFİKASYONLAR
Cinsi: Motorin (Dizel
Yakıtı)
Limitler(2)
Parametre(1)
Birim
Minimum
Maksimum
Setan Sayısı
51
-
15øC de Yoğunluk
Kg/m3
-
845
Distilasyon:
% 95 (v/v) geri kazanıldığı
nokta
øC
-
360
Polisiklik aromatik
hidrokarbonlar
% m/m
-
11
Kükürt içeriği
mg/kg
-
350
Notlar:
1. EN 590:1999 da test
şartları açıkça belirtilmektedir. Üye Devletler, en az EN590:1999 ile aynı
hassasiyette ve doğrulukta sonuçlar vermesi durumda farklı bir analitik test
metodu benimseyebilirler.
2. Şartnamede verilen
değerler "doğru değerlerdir". Bunların limit sınırlarının tayin
ederken ISO 4259 "Petrol Ürünleri - Test metotlarına ilişkin hassas
verilerin tespiti ve uygulanması" esasları uygulanmıştır ve bir asgari
değerin tespit edilmesinde sıfır üzerindeki 2 R'lik minimum bir farkı dikkate
alınmıştır. (R= yeniden üretilebilirlik). Münferit ölçümlerin sonuçları ISO
4259'da (1995'de yayınlanan) belirlenen kriterler esas alınarak yorumlanacaktır.
EK
III
POZİTİF ATEŞLEMELİ MOTORLA TEÇHİZ EDİLEN ARAÇLARDA
KULLANILACAK OLAN PİYASA YAKITLARINA İLİŞKİN ÇEVRESEL SPESİFİKASYONLAR
Cinsi: Benzin
Limitler(2)
Parametre(1)
Birim
Minimum
Maksimum
Araştırma Oktan Sayısı, RON
-
95 (3)
Motor Oktan Sayısı, MON
85
-
Reid buhar basıncı, yaz dönemi(4)
Kpa
-
60.0(5)
Distilasyon:
100øC de buharlaşma
% v/v
46
-
150øC de buharlaşma
75
-
Hidrokarbon Analizi:
- Olefinler
% v/v
-
18,0
- Aromatikler
% v/v
-
35,0
- Benzen
% v/v
-
1,0
Oksijen İçeriği
% m/m
-
2,7
Oksijenli Bileşikler
- Matanol (stabilazör madde kesinlikle ilave
edilmelidir)
% v/v
-
3
- Etanol (stabilazör maddeler gerekli olabilir)
% v/v
-
5
- Izopropil alkol
% v/v
-
10
- Tersiyer-butil alkol
% v/v
-
7
- İzo-butil alkol
% v/v
-
10
- Eterler (Beher molekülde 5 veya daha fazla
karbon atomlu)
% v/v
-
15
Diğer Oksijenli Bileşikler(7)
% v/v
-
10
Kükürt İçeriği
mg/kg
-
50
-
10(7)
Kurşun İçeriği
g/l
-
0,005
Notlar:
1. EN 228: 1999 da test
şartları açıkça belirtilmektedir. Üye Devletler, en az EN228: 1999 ile aynı
hassasiyette ve doğrulukta sonuçlar vermesi durumda farklı bir analitik test
metodu benimseyebilirler.
2. Şartnamede verilen değerler "doğru
değerlerdir". Bunların limit sınırlarının tayin ederken ISO 4259
"Petrol Ürünleri - Test metotlarına ilişkin hassas verilerin tespiti ve
uygulanması" esasları uygulanmıştır ve bir asgari değerin tespit
edilmesinde sıfır üzerindeki 2 R'lik minimum bir farkı dikkate alınmıştır (R=
yeniden üretilebilirlik). Münferit ölçümlerin sonuçları ISO 4259'da (1995'de
yayınlanan) belirlenen kriterler esas alınarak yorumlanacaktır.
3. Minimum motor oktan no.
(MON) 81 ve minimum araştırma oktan no. (RON) 91 olan kurşunsuz benzin
pazarlanabilecektir.
4. Yaz dönemi en geç 1
Mayıs'da başlayacak ve 30 Eylülden önce sona ermeyecektir. Kutup veya ağır kış
koşulları olan Üye Devletler için yaz dönemi en geç 1 Haziranda başlayacak ve
31 Ağustos'dan önce sona ermeyecektir.
5. Kutup veya ağır kış
koşulları olan Üye Devletler için yaz döneminde buhar basıncı 70 kPa
geçmeyecektir.
6. Son kaynama noktası EN
228: 1999 da tariflenen değerden yüksek olmayan mono alkoller ve etherler.
7. 1 Ocak 2007'ten geç
olmamak üzere azami sülfür içeriği 10 mg/kg olan kurşunsuz benzin üye ülkeler
coğrafyasında yaygın bir şekilde pazarlanmaya başlayacaktır. 1 Ocak 2009 da
itibaren üye devletlerde pazarlanan bütün kurşunsuz benzinin azami sülfür
içeriği 10 mg/kg olmalıdır.
EK
IV
SIKIŞTIRMALI HAVA ATEŞLEMELİ MOTORLARLA TEÇHİZ EDİLEN
ARAÇLARDA KULLANILACAK OLAN PİYASA YAKITLARINA İLİŞKİN ÇEVRESEL
SPESİFİKASYONLAR
Cinsi: Motorin (Dizel Yakıtı)
Limitler(2)
Parametre(1)
Birim
Minimum
Maksimum
Setan Sayısı
51
-
15øC de Yoğunluk
Kg/m3
-
845
Distilasyon:
% 95 (v/v) geri
kazanıldığı nokta
ØC
-
360
Polisiklik aromatik
hidrokarbonlar
% m/m
-
11
Kükürt içeriği
mg/kg
-
50
mg/kg
-
10(3)
Notlar: EN: 590: 1999 da
test şartları açıkça belirtilmektedir. Üye Devletler, en az EN590: 1999 ile
aynı hassasiyette ve doğrulukta sonuçlar vermesi durumda farklı bir analitik
test metodu benimseyebilirler.
2. Şartnamede verilen
değerler "doğru deerlerdir". Bunların limit sınırlarını tayin ederken
ISO 4259 "Petrol ürünleri - Test metotlarına ilişkin hassas verilerin
tespiti ve uygulanması" esasları uygulanmıştır ve bir asgari değerin
tespit edilmesinde sıfır üzerindeki 2 R'lik minimum bir farkı dikkate
alınmıştır (R = yeniden üretilebilirlik). Münferit ölçümlerin sonuçları ISO
4259'da (1995'de yayınlanan) belirlenen kriterler esas alınarak
yorumlanacaktır.
3. 1 Ocak 2007'ten geç
olmamak üzere azami sülfür içeriği 10 mg/kg olan dizel yakıt üye ülkeler
coğrafyasında yaygın bir şekilde pazarlanmaya başlayacaktır. 1 Ocak 2009 da
itibaren üye devletlerde pazarlanan bütün dizel yakıtın azami sülfür içeriği 10
mg/kg olmalıdır.